Sầu riêng bị 'thổi giá'

Giá sầu riêng tại vườn đang tăng gấp rưỡi trong vòng một tháng, lên gần 100.000 đồng mỗi kg, khiến nhiều đầu mối xuất khẩu giảm thu mua vì lo thua lỗ.

Khảo sát tại các nhà vườn ở Đăk Lăk cho thấy giá sầu riêng đang được thương lái thu gom ở mức 75.000-100.000 đồng một kg (tùy loại), tăng 54% so với đầu tháng 7 và gấp đôi cùng kỳ năm ngoái.

Bà Duyên, nhà vườn trồng sầu riêng ở Đăk Lăk cho biết dù được thương lái vào trả với giá 100.000 đồng một kg cho hàng Thái loại 1, bà vẫn chưa bán vì mong giá tăng thêm. "Nhà tôi có khoảng một ha, vụ thu hoạch năm nay có thể đạt 18 tấn", bà Duyên nói.

Không chỉ bà Duyên, nhiều người dân ở khu vực Đăk Lăk được nhiều thương lái vào hỏi mua và trả giá cao nhưng vẫn chờ tăng thêm.

Vừa trồng kiêm thu mua sầu riêng xuất khẩu ở Đăk Lăk - bà Thanh Thảo nhìn nhận giá sầu riêng đang khó kiểm soát.

Vườn trồng của bà có 600 cây cho thu hoạch đợt này, sản lượng ước khoảng 80 tấn. Ngoài ra, bà đang mua sầu riêng Thái giá tại vườn ở mức 70.000-85.000 đồng một kg, Ri 6 khoảng 50.000-64.000 đồng một kg.

Theo bà Thảo, năm nay số lượng thương lái thu mua tăng vài lần so với năm trước. Nhiều người trước đây làm bất động sản cũng ồ ạt tới Đăk Lăk nâng giá để thu mua khiến thị trường "loạn giá"

Với giá tăng cao như hiện nay, bà Thảo lo ngại sẽ khó khăn trong việc đáp ứng đủ đơn hàng cho đối tác. "Vụ này, tôi chốt được đơn hàng xuất khẩu 200 container (3.000 tấn) sầu riêng cho đối tác Trung Quốc. Tuy nhiên, giá thu gom của tôi đang thấp hơn các thương lái khác nên chưa mua đủ hàng", bà nói.

Chung lo lắng, đại diện Vạn Hòa Group cho biết giá sầu riêng Đăk Lăk đang bị thu mua theo kiểu "trào lưu". Nhiều cò lái trước đây chưa từng thu mua sầu riêng cũng lấn sân sang và đẩy giá. Họ thu mua, sang tay bán lại rất nhiều.

Là đơn vị xuất khẩu lô sầu riêng chính ngạch đầu tiên sang Trung Quốc, bà Ngô Tường Vy, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Chánh Thu cho biết giá sầu riêng chốt mua tại vườn ở mức trên 80.000 đồng một kg, doanh nghiệp chỉ dám mua cầm chừng.

Theo bà Vy, giá doanh nghiệp chốt trước đây với người dân từ 60.000-65.000 đồng một kg - mức này nông dẫn đã lãi cao. Thế nhưng, một tuần trở lại đây, giá được "thổi" cao khiến nông dân hủy cọc không tuân thủ nguyên tắc liên kết trước đó khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc mua sầu riêng trả đơn hàng xuất khẩu.

"Chúng tôi đang nhờ cơ quan chức năng can thiệp để đảm bảo hài hòa lợi ích cho nông dân và doanh nghiệp. Nếu cứ làm ăn chộp giật, hoạt động xuất khẩu trái cây khó bền vững lâu dài", bà Vy nói.

Ông Vũ Đức Côn - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đăk Lăk nhìn nhận thị trường đang biến động. Nguyên nhân khiến giá sầu riêng tăng cao là do tình trạng "tranh mua, bán".

Đồng quan điểm, CEO Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho rằng, đầu vụ sản lượng sầu riêng cho thu hoạch thấp cũng khiến giá đội lên cao. Ngoài ra, chất lượng sầu riêng Tây Nguyên đạt chuẩn thơm, ngon nên được giá.

Theo ông Côn, tuần qua, nhiều doanh nghiệp của Đăk Lăk đã thương thảo đơn hàng xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang thị trường Trung Quốc với các đối tác. Phía Trung Quốc chỉ chấp nhận ký kết hợp đồng mua sầu riêng với giá không vượt quá 90.000-100.000 đồng một kg tùy loại. Đối chiếu mức giá ký kết này với giá bán sầu riêng tại vườn, việc thực hiện các hợp đồng xuất khẩu khó khả thi.

"Người nông dân cần tỉnh táo, đã đến thời điểm chốt giá sầu riêng. Nếu chạy theo giá sẽ ảnh hưởng hợp tác bền vững lâu dài. Năm sau, khi giá sầu riêng rớt, người chịu thiệt sẽ là nông dân", ông Côn khuyến cáo.

Ông cho rằng thời điểm này, nếu nông dân và doanh nghiệp không đạt được thỏa thuận về giá, cả hai phía sẽ cùng chịu thiệt hại. Sầu riêng chín rộ sẽ không thu hoạch kịp, còn doanh nghiệp sẽ phải đền bù hợp đồng cho đối tác, ảnh hưởng đến uy tín. Để phát triển bền vững, ông Côn cho rằng nông dân và doanh nghiệp phải tuân thủ nguyên tắc liên kết tạo ra nguồn hàng ổn định phục vụ xuất khẩu, sao cho hài hòa lợi ích các bên.

Báo cáo của Sở Nông nghiệp Phát triển Nông thôn Đăk Lăk cho thấy, quy mô sầu riêng tại đây đạt trên 20.000 ha, năm nay cho sản lượng 220.000-230.000 tấn, tăng 22% so với năm ngoái.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, hết tháng 7, Việt Nam xuất khẩu 1,1 tỷ USD sầu riêng - sản lượng kỷ lục từ trước tới nay.

Vé máy bay tăng 2-3 lần dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Dù gần 1 tháng nữa mới đến dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 và không phải mùa cao điểm nhưng giá vé máy bay các hãng vẫn tăng gấp 2-3 lần so với ngày thường.

Theo khảo sát của phóng viên Tiền Phong ngày 3/8 trên trang bán vé máy bay trực tuyến của các hãng hàng không, giá vé máy bay dịp nghỉ lễ Quốc khánh năm nay đã tăng cao. Trong các điểm đến du lịch, Phú Quốc, Nha Trang, Đà Nẵng được nhiều du khách quan tâm nhất.

Cụ thể, vé khứ hồi chặng Hà Nội - Phú Quốc, đi ngày 1-2/9 về 4-5/9 giá của Bamboo Airways từ 6,4 triệu đồng/2 chiều. Cùng hãng này, nếu đi hoặc về sớm hơn 2-3 ngày trước lễ, giá vé chỉ từ 3- 4 triệu đồng/2 chiều. Tương tự, với Vietnam Airlines chặng Hà Nội- Phú Quốc, giá vé 2 chiều cũng lên trên 6 triệu đồng.

Trường hợp chọn hãng hàng không giá rẻ hơn như Vietjet, cùng lịch đi như trên, giá vé hơn 4,4 triệu đồng/ 2 chiều (đã gồm thuế, phí), trong khi ngày bình thường chỉ từ 2 triệu đồng/2 chiều. Giá vé máy bay dịp lễ 2/9 kể trên so với cách đây 1 tuần, giá đã tăng cao hơn 1 triệu đồng/chiều.

Với các chặng bay khác từ Hà Nội đi các điểm du lịch như Đà Lạt, Huế, Nha Trang, Đà Nẵng… trong dịp Quốc khánh sắp tới, giá vé máy bay thấp nhất cũng từ 4- 6 triệu đồng/chiều trở lên (tùy chặng bay). Mức giá này cũng gấp đôi ngày bình thường.

Tương tự với các đường bay từ TPHCM đi Huế, Đà Nẵng, Nha Trang…, giá vé máy bay dịp nghỉ lễ Quốc khánh tới cũng từ 2,2 triệu đồng/2 chiều trở lên, trong khi ngày bình thường chỉ khoảng 1,2 triệu đồng/2 chiều.

Với đường bay như Hà Nội - TPHCM, hoặc TPHCM - Quy Nhơn, giá vé máy bay cũng được đẩy lên mức 4 - 5 triệu đồng/2 chiều trở lên.

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Đinh Việt Sơn, Cục phó Cục Hàng không Việt Nam, cho biết, việc giá vé máy bay dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 cao hơn ngày thường là do cung cầu thị trường.

“Sang tuần, Cục kiểm tra và họp xem nếu có hiện tượng giữ chỗ vé máy bay dịp nghỉ lễ cao và người dân không đặt được vé đi lại thì sẽ tăng cường các chuyến bay. Các hãng hàng không hoạt động theo quy định của luật, được tự định giá vé máy bay bán ra, nhưng tối đa chỉ được bằng giá trần do Bộ GTVT ban hành. Nếu hãng bán cao hơn giá trần, Cục sẽ xử lý”, ông Sơn nói.

Với vé tàu hỏa, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho biết, đường sắt đã chính thức mở bán vé trên toàn hệ thống dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay.

Cụ thể, chặng Hà Nội - TPHCM mở bán cả 4 đôi tàu Thống Nhất, chặng Hà Nội/TPHCM - Đà Nẵng mở bán vé 3 đôi tàu. Các tàu địa phương khác cũng đồng loạt được mở bán vé; như Hà Nội đi Lào Cai, Hải Phòng, Quảng Bình và ngược lại; TPHCM đi Nha Trang, Phan Thiết và ngược lại…

Đại diện VNR cho biết, đã dự phòng phương án chạy tàu tăng cường, nối thêm toa nếu khách đặt vé tăng cao dịp nghỉ lễ Quốc khánh với các chặng ngắn.

Cty Cổ phần Vận tải đường sắt Sài Gòn bổ sung tàu du lịch để phục vụ người dân trong cao điểm lễ 2/9. Công ty tăng cường 2 đôi tàu SE 29 và SE 30 chạy tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn. Mức vé đôi tàu này dao động từ 400.000 đồng tới 1 triệu đồng/vé tuỳ từng hạng vé và chiều chạy tàu.

Siết giao dịch đáng ngờ bằng cách nào?

Các giao dịch chuyển khoản trong nước có giá trị từ 500 triệu đồng/ngày trở lên hay tiền mặt từ 300 triệu đồng/ngày trở lên thì các đơn vị sẽ phải thực hiện báo cáo. Riêng đối với nước ngoài, giá trị là trên 1.000 USD.

Theo các chuyên gia, siết giao dịch đáng ngờ không hẳn chỉ là con số mà phải bằng các nghiệp vụ khác.

Chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo

Thông tư 09/2023 do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành hướng dẫn thực hiện một số điều của luật Phòng chống rửa tiền quy định giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước có giá trị lớn từ 500 triệu đồng trở lên hoặc bằng ngoại tệ có giá trị tương đương phải báo cáo. Trong trường hợp giao dịch chuyển tiền điện tử mà có ít nhất một trong các tổ chức tài chính tham gia giao dịch ở ngoài lãnh thổ VN có giá trị giao dịch từ 1.000 USD trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương.

Trong khi đó, quy định của Chính phủ hiện nay tại Quyết định 20/2013 thì giá trị giao dịch 300 triệu đồng phải báo cáo. Con số này sẽ được thay đổi vào ngày 1.12.2023 lên 400 triệu đồng theo Quyết định 11/2023. Tại thời điểm đưa ra dự thảo sửa đổi, khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF, trụ sở tại Pháp) thì ngưỡng giá trị giao dịch phải báo cáo được khuyến nghị là 15.000 USD (tương đương 375 triệu đồng). Giải thích giữa 2 con số 300 triệu đồng và 500 triệu đồng phải báo cáo, phía NHNN cho biết giao dịch tiền mặt giá trị lớn trên 300 triệu đồng thì báo cáo, còn chuyển khoản điện tử là 500 triệu đồng.

Ông Lê Đạt Chí, Trưởng khoa Tài chính, Trường đại học Kinh tế TP.HCM, cho rằng đây chỉ là những giao dịch giá trị lớn mới phải báo cáo, còn đó là giao dịch đáng ngờ hay không còn xét thêm một số yếu tố khác theo quy định tại luật Phòng chống rửa tiền. Các báo cáo chỉ là bước ghi nhận ban đầu, khi có những giao dịch đáng ngờ được phát hiện, lúc này cơ quan chức năng có thể lọc ra được thông tin từ dữ liệu. Đối với giao dịch chuyển tiền điện tử, đã quy định một cách cụ thể về mức giá trị của các giao dịch phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền, tạo điều kiện giúp các tổ chức tài chính dễ dàng thực hiện.

Số liệu về những giao dịch đáng ngờ thu thập trong những năm qua ít được công bố. Giữa 2018, NHNN thông tin đã nhận được 239 báo cáo giao dịch đáng ngờ, chuyển giao thông tin liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố cho cơ quan có thẩm quyền 41 vụ việc liên quan đến 110 báo cáo. Nhận 51 văn bản và đã xử lý 46/51 văn bản từ các cơ quan có thẩm quyền đề nghị rà soát, cung cấp thông tin liên quan tới bị can, bị cáo hoặc đối tượng trong các vụ án.

Nhưng có một vụ lớn được phát hiện từ việc kiểm soát các giao dịch này. Đó là vụ chuyển 30.000 tỉ đồng ra nước ngoài của Nguyễn Thị Nguyệt (Hà Nội) bị truy tố tội "vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới" năm 2022. Phía NHNN cho biết từ năm 2017, NHNN đã tiếp nhận các báo cáo giao dịch đáng ngờ từ các tổ chức tín dụng liên quan đến các cá nhân nằm trong đường dây của Nguyễn Thị Nguyệt. Trên cơ sở phân tích thông tin giao dịch đáng ngờ, NHNN đã chuyển giao thông tin cho các đơn vị thuộc cơ quan công an làm rõ.

Vẫn còn nhiều lỗ hổng có thể lách

Thực tế hiện nay, một số giao dịch mua bán trên 300 triệu đồng đã phải thực hiện khai thông tin. Chẳng hạn như khi mua vàng có giá trị trên 300 triệu đồng (khoảng 5 lượng vàng miếng SJC) thì người mua đã phải khai báo thông tin cá nhân, số chứng minh nhân dân hay căn cước công dân. Quy định là vậy, nhưng nếu không muốn công khai giao dịch thì có nhiều cách để lách. Đơn giản nhất là chia nhỏ số tiền. Với số lượng giao dịch chuyển khoản mỗi ngày tăng cao, một số ngân hàng (NH) hiện nay quy định đối với chuyển tiền điện tử có giá trị lớn không quá 499 triệu đồng cũng sẽ vô hiệu hóa quy định giao dịch phải báo cáo nói trên.

Theo chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, tiền giao dịch phải báo cáo cơ quan chức năng lên mức 500 triệu đồng không phải là một giải pháp hiệu quả để phòng chống rửa tiền. Bởi trên thực tế bất kỳ ai cũng đều có thể chia nhỏ khi chuyển tiền dưới hạn mức này. Nhất là những tội phạm khi giao dịch vì không muốn bị báo cáo, rơi vào tầm ngắm của cơ quan quản lý. Nói cách khác, khi nâng số tiền giao dịch từ 500 triệu đồng trở lên mới báo cáo có thể lại bỏ sót những giao dịch đáng ngờ có giá trị thấp hơn.

Ông Hiếu dẫn ví dụ tại Mỹ, quy định hiện hành là giao dịch từ 10.000 USD trở lên thì NH phải báo cáo với cơ quan quản lý, tương đương với khoảng 240 triệu đồng. Thực tế cũng có việc chia nhỏ số tiền như 5.000 USD hay 8.000 USD. Tuy nhiên, nước này yêu cầu các NH phải có phần mềm theo dõi và báo cáo ngay khi phát hiện 1 cá nhân có thực hiện giao dịch nhiều lần trong ngày, ở nhiều chi nhánh hay phòng giao dịch của cùng NH đó dù với số tiền nhỏ hơn 10.000 USD.

Chính vì vậy, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng quan trọng nhất là bộ phận kiểm soát rủi ro, các NH có thực hiện báo cáo với những giao dịch lớn như quy định hay không? Sau đó, việc xử lý thông tin lên đến cao hơn là NHNN có được thực hiện kịp thời và rút ra được những kết quả gì hay không?

"Giải pháp để phòng chống rửa tiền là từ các NH báo cáo không chỉ giao dịch với số tiền lớn mà còn là giao dịch đáng ngờ dù số tiền chỉ 100 - 200 triệu đồng. Chẳng hạn NH phát hiện đó là số tiền từ nguồn thu của các dịch vụ bị cấm… Việc NH thực hiện báo cáo nghiêm túc sẽ là chốt chặn đầu tiên. Từ đó, NHNN mới có thông tin để theo dõi và xử lý các hành vi trên. Bởi nguy cơ rửa tiền vẫn luôn rất lớn, nhất là khi có nhiều công nghệ mới, kinh tế số phát triển", TS Nguyễn Trí Hiếu chia sẻ.

Đồng tình, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI, cho rằng việc nâng giá trị số tiền trong một lần giao dịch từ 300 triệu đồng lên 500 triệu đồng phải báo cáo không phải giải pháp hiệu quả để phòng chống rửa tiền. Quan trọng nhất là việc xử lý các số liệu báo cáo sau đó như thế nào? Bởi hiện nay tất cả NH đều có kết nối nên việc báo cáo này cũng có thể tự động cập nhật theo quy định. Ví dụ một cá nhân chỉ có 1 giao dịch trên 500 triệu đồng trong năm thì sao? Trong khi có cá nhân trong vòng 1 tháng lại giao dịch cả nghìn lần với số tiền chỉ 100 - 200 triệu đồng/lần thì xử lý thế nào? Do đó quan trọng nhất là việc tiếp nhận thông tin và xử lý, tạo ra hệ thống theo dõi để có thể ngăn chặn ngay đối với những giao dịch đáng ngờ chứ không phải là với số tiền bao nhiêu.

Giá bất động sản nhiều khu vực đang hạ nhiệt

Giá giao dịch chung cư, nhà ở riêng lẻ và đất nền trong dự án ở một số TP lớn đã có dấu hiệu “hạ nhiệt”, với mức giảm từ 2 – 6%.

Thông tin về tình hình thị trường BĐS mới đây, Bộ Xây dựng cho biết, hầu hết sản phẩm trên thị trường đều có chiều hướng giảm.

Cụ thể, đối với căn hộ chung cư, trong quý II/ 2023 giá giao dịch chung cư mới ở một số TP lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh được đánh giá là có những khu vực tăng cao dù thị trường đang có dấu hiệu chững lại.

Tuy nhiên, giá giao dịch thứ cấp căn hộ chung cư tại một số địa phương lại có xu hướng giảm từ 2 - 6% so với cùng kỳ năm trước và giảm nhiều ở một số địa phương như Đà Nẵng (giảm 5,8%), Đồng Nai (giảm 3,5%), Hải Phòng (giảm 3,1%). Phân khúc căn hộ bình dân có mức giá dưới 25 triệu đồng/m2 gần như có không biến động và không có dự án mới. Giá sơ cấp trung bình của thị trường căn hộ chung cư đạt khoảng 47,5 triệu đồng/m2 (chưa bao gồm VAT và phí bảo trì).

Trong đó, tại TP Hà Nội, mặc dù giá căn hộ chung cư được cho là đang ở mức cao, tuy nhiên, theo khảo sát, trong quý II, giá vẫn tiếp tục có xu hướng tăng so với quý trước. Mức giá tăng cao nhất là ở các dự án thuộc quận Tây Hồ và khu vực xung quanh, số lượng dự án chung cư mới mở bán ở khu vực này rất hiếm, đều có mức giá khoảng 80 - 100 triệu đồng/m2.

Các dự án căn hộ trên đường Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Huyên, Võ Chí Công, Lạc Long Quân… đều tăng giá mạnh so với giá gốc và tăng khoảng 1 - 3% so với quý trước. Tuy nhiên, vẫn có sự biến động giảm giá ở phân khúc trung cấp tại một số khu vực có dự án đã đi vào sử dụng nhiều năm như: dự án CT4 Vimeco II (Cầu Giấy) giảm khoảng 1,4%, Imperial Plaza (Thanh Xuân) giảm khoảng 1,9%...

Tại TP Hồ Chí Minh, các dự án căn hộ đang phát triển, có đầy đủ pháp lý gần như độc quyền để chào hàng khi thị trường không có nhiều nguồn cung mới trong quý. Đây là lý do dù khó khăn, thị trường ảm đạm nhưng giá căn hộ vẫn tăng khoảng 2 - 3% so với quý trước tại một số dự án. Giá bán trung bình trong quý vừa qua cũng có xu hướng giảm tại một số dự án do những dự án mới có giá cạnh tranh và chủ đầu tư đưa ra nhiều chiết khấu cho khách hàng.

Đối với nhà ở riêng lẻ, đất nền trong dự án, trong quý II/2023, phân khúc BĐS nhà ở riêng lẻ, đất nền trong dự án được nhà đầu tư quan tâm chủ yếu mang tính chất đầu cơ và người mua không còn quan tâm như trước, nhiều nhà đầu tư đang gặp vấn đề về dòng tiền, sử dụng đòn bẩy tài chính quá lớn và chủ đầu tư ngưng hỗ trợ lãi suất cho vay, trong khi thị trường có tính thanh khoản giảm mạnh, dẫn đến nhiều giao dịch mang tính bán cắt lỗ ngày càng mạnh.

Giá bán của phân khúc BĐS biệt thự, đất nền dự án ở nhiều địa phương trong quý tiếp tục có xu hướng giảm khoảng 2 - 5% so với quý trước và có thể sẽ tiếp tục được điều chỉnh về giá trị phù hợp, tương xứng với giá trị đầu tư của sản phẩm và hạ tầng khu vực trong thời gian tới.

Cụ thể, Tây Hồ Residence (Tây Hồ) giảm 2,3% (xuống mức 233,4 triệu đồng/m2), Sunshine Riverside (Tây Hồ) giảm 4,8% (xuống mức 222,5 triệu đồng/m2), Park City Hà Nội (Hà Đông) giảm 2,8% (xuống mức 165,9 triệu đồng/m2), Vinhomes Ocean Park Gia Lâm (Gia Lâm) giảm 3,1% (xuống mức 152,9 triệu đồng/m2). Trong khi đó, đất nền Khu đô thị Nam An Khánh (Hoài Đức) giảm khoảng 2,7% (xuống mức 63,3 triệu đồng/m2), Hòa Lạc Premier Residence (Sơn Tây) giảm 2,7% (xuống mức 15,6 triệu đồng/m2), Khu đô thị Thanh Hà Mường Thanh (Hà Đông) giảm 2,5% (xuống mức 42,8 triệu đồng/m2); Cát Lái Invesco (Quận 2, TP Hồ Chí Minh) giảm 2,9% (xuống mức 47,9 triệu đồng/m2), Tấn Trường (Quận 7) giảm 1,4% (xuống mức 98,6 triệu đồng/m2), An Sương (Quận 12) giảm 2,6% (xuống mức 85,5 triệu đồng/m2), Green Riverside (huyện Nhà Bè) giảm 3,1% (xuống mức 48 triệu đồng/m2)...

Nguồn: Vnexpress; Soha; Thanh Niên; Kinh tế & Đô thị