Hóa đơn 'đen' làm khổ doanh nghiệp

(Ảnh minh họa).

Thông tin một doanh nghiệp bán yến xuất hóa đơn hơn 34.000 tỉ đồng khiến thị trường giật mình choáng váng. Trong khi đó, có hơn 524 doanh nghiệp trong danh sách đen hóa đơn khiến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt tại TP.HCM, mệt mỏi vì vạ lây.

Xuất hóa đơn hơn 34.000 tỉ đồng trong 7 ngày

Thông tin Công ty TNHH yến sào Hubnest (Q.Bình Thạnh, TP.HCM) xuất 6 hóa đơn với doanh thu hơn 34.574 tỉ đồng trong vòng 7 ngày khiến cơ quan thuế không khỏi "hoài nghi". Công ty này kinh doanh yến sào, thực phẩm, nhưng theo giải trình với cơ quan thuế về việc xuất hóa đơn với doanh số nêu trên, Công ty yến sào Hubnest cho hay, công ty còn kinh doanh chứng khoán phái sinh mã VN30, thực hiện giao dịch thông qua Công ty CP chứng khoán TP.HCM (HSC) bằng phương thức khớp lệnh.

Trong quý 1/2023, công ty xuất 6 hóa đơn với doanh thu hơn 34.574 tỉ đồng. Đối với hóa đơn đầu ra, công ty ghi nội dung là Hợp đồng tương lai chỉ số VN30F2210 tháng 10.2022; VN30F2211 tháng 11.2022; VN30F2212 tháng 12.2022; VN30F2301 tháng 1.2023; VN30F2302 tháng 2.2023; VN30F2303 tháng 3.2023. Tại mục tên người mua ghi là khách hàng không lấy hóa đơn.

Theo giải thích từ công ty, do vòng quay vốn lớn và đặc trưng của hoạt động chứng khoán phái sinh là tỷ lệ đòn bẩy rất lớn, gấp nhiều lần vốn dẫn đến doanh thu cao. Chẳng hạn, doanh nghiệp (DN) có thể sử dụng 25 triệu đồng tiền ký quỹ (tương đương 25%) để giao dịch một hợp đồng tương lai 100 triệu đồng và lặp lại giao dịch mua bán nhiều lần trong ngày. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó cục trưởng Cục Thuế TP.HCM, cho biết vụ việc hiện đang được kiểm tra, xác minh cụ thể để có hướng xử lý và giải quyết cho phù hợp.

Chưa biết kết quả thế nào nhưng vấn đề hóa đơn hiện đang là nỗi ám ảnh đối với các DN đang hoạt động. Trong 6 tháng đầu năm 2023, Cục Thuế TP.HCM đã ban hành thông báo cho hơn 21.000 DN thực hiện rà soát, giải trình làm rõ việc sử dụng hóa đơn liên quan đến các DN mà cơ quan chức năng đang xử lý về hành vi mua, bán hóa đơn trái pháp luật.

Một trường hợp điển hình vào giữa tháng 6, Công ty G. (TP.HCM) nhận được thông báo của cơ quan thuế yêu cầu giải trình, bổ sung, thông tin, tài liệu liên quan rà soát hóa đơn không hợp pháp.

Theo thông tin từ phía cơ quan thuế, Công ty G. có sử dụng 17 hóa đơn của các tổ chức, cá nhân liên quan đến hành vi mua DN để phát hành hóa đơn, bán cho tổ chức, cá nhân có nhu cầu, gây thiệt hại cho ngân sách, đang bị cơ quan Công an tỉnh Phú Thọ điều tra, khởi tố. 17 hóa đơn mà cơ quan thuế yêu cầu Công ty G. cung cấp thông tin có giá trị hơn 600 triệu đồng.

Theo đề nghị của cơ quan thuế, Công ty G. kiểm tra rà soát việc mua bán hóa đơn với các DN từ năm 2020 - 2022 và thực hiện điều chỉnh giảm thuế giá trị gia tăng được khấu trừ cũng như điều chỉnh chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập DN theo quy định. Chủ DN này lo lắng không biết lấy tiền đâu đóng thuế, đặc biệt hiện nay hợp đồng không có.

Sau khi phối hợp với cơ quan chức năng rà soát, phát hiện một số đối tượng sử dụng chứng minh thư, CCCD giả để thành lập mới hoặc mua lại DN ngừng hoạt động để bán hóa đơn không hợp pháp cho các DN làm giảm nghĩa vụ thuế đối với ngân sách, Tổng cục Thuế mới đây công bố danh sách 524 DN bán hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn khống trên cả nước. Trong đó chủ yếu tập trung tại Hà Nội và TP.HCM, riêng tại TP.HCM đã có 490 DN trong danh sách này.

Doanh nghiệp hoang mang với danh sách đen hóa đơn

Trong 6 tháng đầu năm 2023, Cục Thuế TP.HCM thực hiện 5.907 cuộc thanh tra, kiểm tra tại DN và kiểm tra 47.373 hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế. Tổng số tiền kiến nghị xử lý qua thanh tra, kiểm tra là 6.868,7 tỉ đồng, trong đó tổng số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra là 1.978 tỉ đồng; giảm khấu trừ là 189,3 tỉ đồng; giảm lỗ là 4.701,4 tỉ đồng.

Cục Thuế đã đẩy mạnh công tác quản lý hóa đơn dựa trên kết quả phân tích rủi ro, xác định người nộp thuế có dấu hiệu nghi ngờ gian lận trong sử dụng hóa đơn để đưa vào kế hoạch kiểm tra, thanh tra.

Ngoài ra, áp dụng chức năng kiểm soát hóa đơn điện tử ngăn chặn tình trạng xuất hóa đơn khống trên ứng dụng hóa đơn điện tử, Cục Thuế thực hiện lọc danh sách người nộp thuế thuộc diện giám sát hóa đơn vượt ngưỡng an toàn, phân công đến từng công chức của các Phòng Thanh tra - Kiểm tra, các chi cục Thuế quản lý DN để tiến hành kiểm tra người nộp thuế theo quy định. Trong những tháng cuối năm, cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát, xử lý việc mua bán hóa đơn bất hợp pháp trên địa bàn thành phố.

Chị T.L, kế toán trưởng một công ty trên địa bàn Q.3 (TP.HCM), hoang mang cho biết vừa rồi cơ quan thuế có yêu cầu giải trình hóa đơn đầu vào của công ty trị giá hơn 30 triệu đồng. Hóa đơn này do một DN cung cấp dịch vụ xuất có mã của cơ quan thuế, trùng khớp thông tin hợp đồng đã ký giữa hai bên. Thế nhưng thông tin từ cơ quan thuế, DN xuất hóa đơn này nằm trong danh sách 524 DN xuất hóa đơn khống.

Chị T.L khẳng định, DN rất cẩn thận kiểm tra tính hợp pháp của DN đối tác nhưng cũng bị "dính". "Chúng tôi không có công cụ nào xác thực được đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho mình có sử dụng hóa đơn khống hay không. Dù số tiền bị loại vài chục triệu đồng nhưng công ty phải điều chỉnh toàn bộ sổ sách của những năm trước, rất mất thời gian", chị T.L bức xúc.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Tiến Dũng nêu quan điểm, DN cần rà soát kỹ các đối tác cung cấp hàng hóa, dịch vụ, tránh trường hợp mua hàng trôi nổi rồi những DN này mua hóa đơn để hợp thức hóa chi phí đầu vào. Ở đây, bộ phận mua hàng của DN cần kiểm tra kỹ đối tác trước khi mua hàng hóa, dịch vụ.

Ông Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, cho rằng DN sẽ không thể phát hiện được ngay thời điểm đó là hóa đơn nhận vào có hợp lệ hay không. Khi kiểm tra thông tin hóa đơn trên hệ thống cơ quan thuế, các thông tin thể hiện đơn vị cung cấp đầy đủ nhưng sau nhiều năm mới nhận thông báo của cơ quan thuế về những hóa đơn này không hợp lệ, dẫn đến hậu quả DN phải chịu trách nhiệm sau này. Ngoại trừ những DN cố tình lấy hóa đơn tiếp khách, chi phí ăn uống thì có nhiều DN thật sự "bị can thiệp thô bạo" khi yêu cầu loại trừ các hóa đơn, gặp rủi ro khi loại trừ chi phí, đóng thêm tiền thuế.

Từ vài năm trở lại đây, cơ quan thuế đã triển khai công nghệ, gần đây nhất là trí tuệ nhân tạo. Với sự hỗ trợ này, cơ quan thuế hoàn toàn có thể phát hiện nhanh khi DN xuất hóa đơn có mã của cơ quan thuế, trên các tờ khai thuế giá trị gia tăng hàng tháng. Từ đó có cảnh báo về cơ quan thuế địa phương để kiểm tra. Vụ việc 524 DN xuất khống hóa đơn từ năm 2020 đến nay và được cơ quan công an phát hiện, nay hàng chục ngàn DN rơi vào cảnh loại trừ chi phí thì cơ quan thuế cũng phần nào chịu trách nhiệm.

Để không lặp lại tình trạng này cũng như giúp các DN không phải lo lắng trong môi trường hoạt động kinh doanh, ông Trần Xoa kiến nghị cơ quan thuế có hệ thống kiểm tra, giám sát, phát hiện từ sớm những DN xuất khống hóa đơn để tránh thiệt hại cho DN khác chẳng may nhận phải.

Tin đồn đẩy giá gạo bán lẻ trong nước tăng

Một số loại gạo tầm trung tăng giá khoảng 15%. Trung bình, công ty bán gạo ra thị trường khoảng 5 tấn gạo/ngày, giờ là 7 tấn gạo/ngày - Giám đốc Kinh doanh Công ty lương thực Phương Nam, TP.HCM cho biết.

Nhóm đầu cơ đẩy thông tin giá gạo tăng

"Từ ngày 20/7 đến nay, giá gạo cứ tăng dần", bà Đặng Ngọc Cương, chủ một đại lý gạo tại huyện Long Điền (Bà Rịa - Vũng Tàu) vừa nói, vừa điều chỉnh con số bảng giá cắm trên bao tải gạo.

20/7 cũng là ngày Ấn Độ ra thông báo về việc cấm xuất khẩu tất cả các loại gạo tẻ thường. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức. Nhưng, bà thấy rõ, giá nhiều loại gạo đã tăng từ 1.000-2.000 đồng/kg.

Trước đây, có các loại gạo giá 12.000-12.500-13.000 đồng/kg nhưng bây giờ, gạo rẻ nhất cũng 14.000 đồng/kg. Không có gạo nào dưới 14.000 đồng/kg mà ăn được. Giá lên nhưng khi chủ cửa hàng muốn mua, một số loại gạo cũng không có hàng.

Tại TP.HCM, ngày 1/8, ông Đinh Quang Thành, Giám đốc Kinh doanh, Công ty Cổ phần Lương thực Phương Nam (đại diện Gạo Ông Cua ST25 tại TP.HCM), trực tiếp đi khảo sát giá gạo tại thành phố.

Ông Thành nhận thấy, ở phân khúc giá tầm trung, giá các loại gạo từ 12.000-20.000 đồng/kg tăng khoảng 15%/kg. Ví dụ, loại gạo 15.000 đồng/kg tăng lên khoảng 17.250 đồng/kg.

"Tôi hỏi tại sao tăng giá thì người bán hàng nói tất cả đều tăng. Nhưng tất cả là ai thì không biết. Thậm chí, một số bên đã ngừng cung cấp sản phẩm gạo túi tầm trung ra thị trường. Động thái này xuất hiện từ một tuần nay", ông than phiền.

Về phía công ty, những ngày qua, sản lượng tiêu thụ gạo tại TP.HCM của doanh nghiệp cũng tăng tới 30%. Trước đây, trung bình, công ty bán ra thị trường khoảng 5 tấn gạo/ngày, giờ là 7 tấn gạo/ngày.

Từ hai dữ liệu trên, ông Thành cho rằng, giá gạo tăng và tiêu thụ tăng vì tin đồn và tâm lý chứ không phải do nhu cầu tăng. Nguồn cung gạo cho thị trường tiêu dùng trong nước vẫn rất lớn, nhưng giá gạo lại bị đẩy lên bởi tin đồn.

Trong khi, chưa có một thông báo hay phân tích chính thức nào về việc một số nước cấm xuất khẩu gạo, ảnh hưởng ra sao tới thị trường Việt Nam thì thông tin thị trường thế giới đang đẩy giá gạo trong nước tăng lên.

Cũng theo ông Thành, việc tăng giá gạo diễn ra ở phân khúc tầm trung, còn phân khúc gạo cao cấp như ST25 thì không bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang Trí (Sóc Trăng) khẳng định, giá bán gạo ST25 trong nước không tăng, sản lượng gạo cũng rất nhiều.

"Các doanh nghiệp nhỏ, thương lái đang đẩy tin đồn, tạo sốt ảo. Cung vẫn y nguyên, cầu chưa tăng nhưng giá bị đẩy lên. Việt Nam là quốc gia nông nghiệp, dù gạo là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhưng an ninh lương thực luôn được quan tâm hàng đầu. Cơ quan quản lý Nhà nước chắc chắn đã tính rất kỹ các yếu tố trong bối cảnh hiện nay.

Do đó, người dân cần yên tâm vào nguồn cung tiêu dùng trong nước, tránh để bị sốt ảo giá gạo", đại diện Công ty Cổ phần Lương thực Phương Nam nói với PV. VietNamNet.

Tránh 'bẫy' sốt ảo

Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TP.HCM, bà Lý Kim Chi cho biết, dù chưa có dữ liệu tổng hợp chính thức nhưng chắc chắn, biến động giá gạo đang tác động tới các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm từ gạo.

Nỗi lo về an ninh lương thực và sốt ảo có thể đẩy giá gạo tiêu dùng trong nước tăng. Tuy nhiên, Thạc sĩ Phan Minh Hòa, Giảng viên Kinh tế (Đại học RMIT) nhận định, với năng lực sản xuất của Việt Nam hiện nay, tình huống mất cân đối cung - cầu gạo rất khó xảy ra.

Ngày 3/8, Bộ Công Thương đã hoả tốc văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để phối hợp triển khai công tác bình ổn thị trường lúa gạo.

Theo Bộ Công Thương, tình hình thị trường lúa gạo trong nước đang diễn biến tăng giá. Vì vậy, để thực hiện công tác bình ổn thị trường, đảm bảo nguồn cung lúa gạo, kiểm soát mức tăng giá lương thực trong nước, Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố phối hợp trong công tác bình ổn thị trường.

Cụ thể, Bộ Công Thương đề nghị các địa phương chỉ đạo sở công thương đôn đốc các doanh nghiệp tham gia chương trình bình ổn thị trường có phương án về nguồn hàng lúa gạo, đảm bảo cung ứng cho thị trường từ nay đến cuối năm 2023 và giai đoạn Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 với giá bình ổn.

Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo trên địa bàn duy trì lượng lúa gạo dự trữ bình ổn thị trường theo quy định để sẵn sàng cung ứng ra thị trường khi cần thiết; thực hện việc thu mua giao hàng theo tiến độ hợp lý và cân đối lượng xuất khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước.

Bộ Công Thương lưu ý, các doanh nghiệp tránh mua gom ồ ạt gây bất ổn thị trường, mất cân đối cung cầu cục bộ đẩy giá lúa gạo trong nước tăng bất hợp lý.

Nhà bán lẻ nội đa dạng hóa hệ thống phân phối

(Ảnh minh họa).

Cùng với sự đa dạng và linh hoạt về mô hình bán lẻ, Saigon Co.op không ngừng mở rộng hệ thống vào các khu dân cư, hay trung tâm thương mại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng

Cuộc cạnh tranh giữa các nhà bán lẻ càng lúc càng quyết liệt, không chỉ trong chuyện mở rộng mạng lưới bán lẻ mà còn ở việc đa dạng mô hình kinh doanh nhằm khai thác mọi phân khúc khách hàng. Trên thực tế, đa dạng hóa mô hình bán lẻ là xu hướng của thế giới còn tại Việt Nam, Liên hiệp HTX Thương mại TP HCM (Saigon Co.op) đang tiên phong đi theo hướng này.

Tiến vào phân khúc cấp cao

Những ngày này, siêu thị cao cấp Finelife Urban Hill (đường Nguyễn Văn Linh, phường Tân Phong, quận 7, TP HCM) đang hoàn tất các khâu chuẩn bị để chính thức khởi động Ngày hội hàng nhập khẩu, kéo dài từ 5 đến 23-8. Nằm trong kế hoạch "Thay đổi diện mạo, nâng tầm trải nghiệm" nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, chương trình Ngày hội hàng nhập khẩu được tổ chức để tạo ra không gian mua sắm và trải nghiệm hàng hóa nhập khẩu từ các nơi trên thế giới. "Cơ cấu ngành hàng nhập khẩu của Finelife cao hơn so với những anh em nhà "Co.op" nên chúng tôi tổ chức chương trình này nhằm giới thiệu những mặt hàng độc lạ Á - Âu đến khách hàng như bò dát vàng, ba rọi bò Mỹ, gầu bò Mỹ, thịt heo Iberico của Tây Ban Nha, thịt bò Okini Nhật Bản, thịt heo tuyết...".

Chọn phân khúc là khách hàng có thu nhập cao nên Finelife tối ưu hóa dịch vụ khách hàng nhằm giúp khách hàng mua sắm thuận tiện nhất. Đầu tiên phải kể đến dịch vụ Drive-thru: khách hàng đặt hàng trước qua các kênh online và đến nhận hàng trực tiếp tại siêu thị ngay trên xe của mình mà không cần bước vào siêu thị. Quầy thanh toán "Safe Check-out" được thiết lập nhằm giúp khách hàng chủ động tự thanh toán giỏ hàng với phương thức không dùng tiền mặt giúp tiết kiệm thời gian.

Finelife là thương hiệu siêu thị phân khúc cao cấp do Saigon Co.op đầu tư. Ra mắt siêu thị đầu tiên vào năm 2019 tại khu dân cư Hà Đô, quận 10, TP HCM, tính đến nay, chuỗi Finelife đã mở được 4 siêu thị tại quận 7, quận 10 và huyện Bình Chánh.

Với định hướng trở thành thương hiệu hàng đầu trong mô hình kinh doanh siêu thị cao cấp tại Việt Nam cả về số lượng cửa hàng, chất lượng hàng hóa và dịch vụ trải nghiệm, siêu thị cao cấp Finelife kinh doanh lên đến 12.000 mặt hàng có tiêu chuẩn chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và các mặt hàng cao cấp đủ các ngành hàng. Ngoài các mặt hàng phục vụ tiêu dùng hằng ngày, Finelife tập trung chủ yếu vào các mặt hàng hữu cơ trong nước và nhập khẩu, các hàng hóa cao cấp của các ngành hàng thực phẩm tươi sống, thực phẩm công nghệ, hóa mỹ phẩm, đồ dùng... và các nhóm hàng cao cấp organic, deli, trái cây, rau củ... Về mặt hàng nhập khẩu, Finelife kinh doanh từ hoa quả, thực phẩm tươi sống, đồ hộp, sản phẩm deli, thủy hải sản, rượu cao cấp được nhập khẩu từ nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, New Zealand, Na Uy đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan.

"Chọn phân khúc phục vụ khác với những hệ thống phân phối còn lại thuộc Saigon Co.op, Finelife chính là mảnh ghép cuối cùng để Saigon Co.op phủ kín các góc của thị trường bán lẻ Việt Nam" - ông Nguyễn Ngọc Thắng, Giám đốc khối vận hành hoạt động Co.opmart kiêm Giám đốc marketing, chia sẻ.

Tăng tốc phát triển Co.op Food

Bên cạnh việc làm mới trải nghiệm của khách hàng ở phân khúc siêu thị cao cấp, Saigon Co.op còn đẩy mạnh sự hiện diện ở phân khúc cửa hàng thực phẩm nhỏ Co.op Food. Trong cuối tháng 7-2023, 4 cửa hàng thực phẩm Co.op Food đã đồng loạt được khai trương tại 3 thành phố trên toàn quốc, gồm TP HCM, Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai), Thanh Hóa (tỉnh Thanh Hóa). Chỉ trong tháng 7, đã có 13 cửa hàng Co.op Food khai trương, đưa tổng số Co.op Food đang hoạt động hiệu quả trên toàn quốc là 571 cửa hàng.

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Giám đốc khối vận hành hoạt động Co.opmart kiêm Giám đốc marketing Saigon Co.op, cho biết Saigon Co.op tập trung tăng tốc phát triển chuỗi cửa hàng tiện lợi như Co.op Food, Co.op Smile, Cheers... nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái và là nền tảng để đơn vị phát triển thương mại điện tử, hoàn thiện cấu trúc online to offline và offline to online để tiến tới hoạt động hiệu quả hơn.

Với Co.op Food, đây là cửa hàng quy mô nhỏ, có lợi thế linh hoạt về cơ cấu hàng hóa, từ đó xây dựng đặc thù riêng cho từng bán kính phục vụ, tạo cho khách hàng sự thoải mái, tiện lợi khi mua sắm. Chỉ trong thời gian ngắn sau khai trương, mỗi cửa hàng Co.op Food đều đã sở hữu một tệp khách hàng "ruột" thông qua tần suất mua sắm và giá trị trung bình của hóa đơn. Tại Co.op Food, khách dễ dàng tìm thấy thực phẩm và hàng hóa thiết yếu gồm thực phẩm công nghệ, hóa mỹ phẩm, đồ dùng, may mặc, thực phẩm tươi sống... với giá cả bình ổn, được chọn lựa từ nhà cung cấp uy tín, có chứng nhận an toàn VietGAP, GlobalGAP về quy trình sản xuất, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Cửa hàng Co.op Food còn mang đến nhiều tiện ích gia tăng cho khách hàng như: đặt hàng qua điện thoại, giao hàng tận nhà, thanh toán trực tiếp qua thẻ ngân hàng, sử dụng phiếu quà tặng và được hưởng mọi quyền lợi tích lũy điểm của chương trình khách hàng thân thiết. Bên cạnh đó, Co.op Food kết hợp cùng các ứng dụng giao hàng trên thiết bị di động như Grab, Beanim, Now, ZaloPay để khách hàng có thể mua sắm nhanh chóng và tiện lợi.

Thất thoát đất đai sau cổ phần hóa

Sau cổ phần hóa, nhiều khối tài sản của nhà nước là đất đai và tài sản trên đất, sau một hồi vòng vèo đã biến thành của tư nhân với giá thấp hơn so với giá thị trường.

Trong 10 năm trở lại đây, cả nước đã có trên 630 doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hóa, trong đó có nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty quy mô lớn. Sau cổ phần hóa, nhiều doanh nghiệp nhà nước đã hoạt động hiệu quả, góp phần tăng thu ngân sách, tạo thêm công ăn việc cho người lao động.

Tuy nhiên cũng từ cổ phần hóa, nhiều khối tài sản khổng lồ của nhà nước là đất đai và tài sản trên đất, sau một hồi vòng vèo đã biến thành của tư nhân với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường.

Câu chuyện về những sai phạm trong quản lý, sử dụng đất công sau cổ phần hóa tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là một ví dụ.

Khu đất sản xuất, kinh doanh rộng gần 1.140 m2 thuộc phường 6, phường 9, TP Vũng Tàu, được giao cho Công ty Sản xuất, xuất nhập khẩu, dịch vụ phát triển nông thôn Decoimex - doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Sau cổ phần hóa, doanh nghiệp thay vì đưa đất vào sử dụng đúng mục đích, đã tự ý thực hiện phân lô, bán cho khách để xây dựng nhà ở dù chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

"Đối với phần diện tích này Sở Tài nguyên và Môi trường chưa thực hiện các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng, vẫn là đất sản xuất kinh doanh", ông Lê Anh Tú, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cho biết.

Sai phạm trong quản lý, sử dụng đất của Công ty Decoimex không dừng tại đó. Theo kết luận Thanh tra Chính phủ mới công bố, phần dự án khu nhà ở mở rộng tại kênh Bến Đình, TP Vũng Tàu của công ty với diện tích gần 4 ha, trong đó có 1,9 ha theo quy hoạch để xây dựng 93 biệt thự cũng có nhiều sai phạm.

Cụ thể, Decoimex đã ký hợp đồng góp vốn 91 lô đất biệt thự và khách hàng đã góp vào dự án trên 144 tỷ đồng. Tuy nhiên hơn 10 năm qua, công ty vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về nộp tiền sử dụng đất với nhà nước, nhưng đã có hàng chục lô biệt thự đã được khách hàng hoàn thiện để ở.

"Tổng số tiền sử dụng đất mà công ty còn nợ ngân sách nhà nước là trên 236 tỷ đồng. Cơ quan thuế đã nhiều lần ra các quyết định về cưỡng chế do việc công ty không nộp tiền thuế cho ngân sách nhà nước, trong đó có các biện pháp như cưỡng chế tài khoản ngân hàng, cưỡng chế hóa đơn", ông Trần Hiệp Hưng, Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cho hay.

Đến nay, dù phương án điều chỉnh quy hoạch, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các phần đất này chưa được phê duyệt, nhưng do sự buông lỏng trách nhiệm quản lý, nên những ngôi nhà xây dựng không phép đã dễ dàng mọc lên ngay giữa thành phố.

Tiền thuế nợ đọng, khó thu hồi và những sai phạm trong công tác quản lý, sử dụng đất đai của doanh nghiệp tại dự án này đã được chỉ ra, tuy nhiên với việc hiện hữu hàng loạt các công trình xây dựng sai phép, một phần nguyên nhân chính được chỉ ra đó là sự buông lỏng công tác quản lý về trật tự xây dựng của ngành xây dựng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thời gian qua. Đây cũng chính là những thách thức lớn cho việc xử lý dứt điểm những sai phạm này trong giai đoạn tới.

Báo cáo kết quả Kiểm toán Nhà nước cũng cho thấy, tại địa phương này, tình trạng doanh nghiệp sau cổ phần hóa sử dụng đất không đúng quy định, để các dự án được giao đất không qua đấu giá diễn ra khá phổ biến.

"Chúng ta phải thực hiện nhanh việc rà soát, kiểm tra các tài sản công và nhất là đất đai. Chúng ta cần quyết liệt hơn trong công tác thu hồi, để tránh việc gây ra phản cảm trong hình ảnh của người dân đối với vấn đề quản lý nhà nước, với tài sản chung của đất nước, tài sản chung của nhân dân", ông Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh, nhận định.

Bỏ sót hàng nghìn tỷ đồng khi cổ phần hóa

Gần 2.340 tỷ đồng và 112.000 m2 đất là những con số mà các doanh nghiệp nhà nước thuộc Bộ Công Thương là: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) và Công ty TNHH Thực phẩm và Đầu tư (FOCOCEV)... đã tính thiếu trong quá trình cổ phần hóa, trong giai đoạn 2011 - 2017. Những con số thất thoát chỉ ở 4 tổng công ty cho thấy, công tác cổ phần hóa doanh nghiệp đã có những lỗ hổng kinh tế, gây thiệt hại cho nhà nước.

Tại Viện Luyện kim đen, thuộc Tập đoàn thép Việt Nam, những thiết bị máy móc từng được coi là máy in tiền trong ngành luyện kim, nhưng sau nhiều năm dãi nắng dầm mưa, hiện giá trị chỉ như sắt vụn.

Sản xuất ngưng trệ, những khu nhà xưởng hàng nghìn m2 để hoang là điều không một ai mong muốn.

Để có được một khu nhà máy luyện kim, trước đây, nhà nước đã phải bỏ ra hàng chục tỷ đồng, tuy nhiên hiện nay, nó đang bị bỏ hoang. Sự lãng phí này là hậu quả của việc thiếu sót trong quá trình cổ phần hóa tại Tổng công ty Thép Việt Nam.

Diện tích trên 7.800 m2 của Viện Luyện kim đen được Công ty Cổ phần Định giá và Dịch vụ Tài chính Việt Nam (VVFC) xác định thiếu trong quá trình cổ phần hóa. Đồng nghĩa với việc giá trị khu đất thời điểm đó là gần 125 tỷ đồng chưa được tính vào phần vốn nhà nước.

"Bây giờ giá cả thị trường như vậy, đất đai bị bỏ hoang rất là lãng phí", ông Trần Đình Khương, Trưởng phòng Hành chính tổng hợp, Viện Luyện kim đen, cho biết.

Còn Tổng công ty Thép Việt Nam đã xác định không đúng tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của 127 máy móc thiết bị tại Công ty Thép miền Nam và Công ty Thép tấm lá Phú Mỹ, nên xác định thiếu giá trị tài sản của 2 doanh nghiệp này gần 345 tỷ đồng khi cổ phần hóa.

"Chính việc khó xác định giá tài sản này dẫn đến có trường hợp doanh nghiệp có thể lạm dụng để định giá tài sản rẻ đi, dẫn đến những thất thoát nhất định", TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, nhận định.

Tại Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam, khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa chưa đối chiếu đầy đủ các khoản công nợ phải thu, phải trả lên tới hơn 1.000 tỷ đồng, nên tính riêng số nợ phải thu, tổng công ty hỗ trợ cho 5 đơn vị thành viên vay vốn phải thu về cho phần vốn nhà nước hiện còn hơn 623 tỷ đồng.

Hàng trăm tỷ đồng tính thiếu trong quá trình cổ phần hóa cũng là câu chuyện xẩy ra tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và Công ty TNHH Thực phẩm và Đầu tư (FOCOCEV). Đặc biệt nhiều diện tích đất đai của FOCOCEV tại nhiều tỉnh, thành có dấu hiệu vi phạm trong việc sắp xếp, sử dụng sai quy định gây thiệt hại nghiêm trọng đang được cơ quan điều tra Bộ Công an giải quyết.

Hiện vẫn còn nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước nằm trong diện chậm cổ phần hóa theo kế hoạch. Vì vậy cơ chế giám sát quyền lực và chịu trách nhiệm trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp sẽ là vấn đề ưu tiên lúc này. Việc đề ra những giải pháp mạnh mẽ, hiệu quả là rất cần thiết để ngăn chặn hành vi trục lợi, cũng như tránh thất thoát tài sản nhà nước như đã từng xảy ra.

Nguồn: Thanh Niên; Vietnamnet; Người Lao Động; CafeF