HƠI THỞ TẾT VIỆT ĐẾN SỚM VỚI MIỀN TÂY NƯỚC ÚC

Lễ hội Xuân Quê Hương 2025 tại miền Tây nước Úc tái hiện sinh động không khí Tết Việt rộn ràng, thu hút đông đảo kiều bào và bạn bè quốc tế.

Dù còn hơn hai tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, nhưng tại miền Tây nước Úc – nơi mùa xuân kéo dài từ tháng 9 đến hết tháng 11 – không khí Tết Việt đã sớm rộn ràng. Trong dịp này, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Perth phối hợp các hội đoàn tổ chức lễ hội Vietnamese Spring Fest – Xuân Quê Hương 2025 cho cộng đồng người Việt xa quê, thu hút hàng nghìn kiều bào và bạn bè quốc tế.

Đào mai rực rỡ trong những sắc Áo dài tung bay, nụ cười rạng rỡ của những người con xa xứ, tất cả gom lại thành “Xuân Quê Hương” - nơi Tết Việt được đánh thức giữa bầu trời Tây Úc. Khu vực cổng chào được trang trí đậm chất Việt Nam, không gian check-in lấy cảm hứng từ làng quê Việt, những bộ áo dài thướt tha của kiều bào, tạo nên một “bản giao hưởng thị giác” đậm chất xuân Việt.

Chị Hannah Huyền Vũ, Chủ tịch Mạng lưới Tài năng Việt – Úc, CEO sự kiện Xuân Quê Hương 2025 chia sẻ: “Lần đầu tiên Xuân Quê Hương được tổ chức thành chuỗi hoạt động kéo dài một tuần, mở đầu bằng các sự kiện kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Tây Úc. Chúng tôi mong muốn lan tỏa mạnh mẽ hơn văn hóa Việt tới bạn bè quốc tế”.

Hàng nghìn kiều bào, du học sinh và người dân sở tại đã tham dự, biến khu vực trung tâm thành một “ngôi làng Tết Việt” thu nhỏ, nơi văn hóa, âm nhạc, áo dài, ẩm thực và truyền thống hội tụ trong một ngày lễ giàu bản sắc và chan chứa cảm xúc. Xuân Quê Hương 2025 không chỉ là lễ hội, mà còn là nền tảng giao thương với sự tham gia của nhiều tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thanh Hà, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Tây Úc cho biết: “Xuân Quê Hương không chỉ gắn kết cộng đồng mà còn khuyến khích thế hệ trẻ hiểu về truyền thống dân tộc và thêm gắn bó với quê hương. Đây cũng là dịp thúc đẩy kết nối doanh nghiệp hai bên, tăng cơ hội hợp tác và quảng bá nét đẹp văn hóa Việt Nam tới cộng đồng sở tại”.

Chương trình nghệ thuật tại Xuân Quê Hương 2025 kéo dài suốt sáu giờ đồng hồ, thu hút sự theo dõi của đông đảo khán giả. Sự hiện diện của văn hoá Tết cổ truyền Việt Nam giữa Tây Úc chính là lời khẳng định mạnh mẽ: Cộng đồng người Việt nơi đâu cũng đoàn kết và giàu bản sắc.

SÁNG KIẾN, ĐỀ XUẤT NHẰM GIỮ GÌN “TIẾNG MẸ THÂN THƯƠNG” CHO TRẺ GỐC VIỆT TẠI NHẬT

Cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hiện có gần 600 nghìn người và ngày càng lớn mạnh. Việc duy trì tiếng Việt ở xứ sở mặt trời mọc trở thành một sứ mệnh quan trọng và thiêng liêng, bởi ngôn ngữ là linh hồn, là di sản văn hóa, là bản sắc dân tộc, là phương tiện giao tiếp thiết yếu và là sợi dây kết nối các thế hệ, giúp dân tộc tồn tại và phát triển, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Tại một Hội thảo khoa học quốc tế về ngôn ngữ, các nhà nghiên cứu và giảng dạy tiếng Việt cho rằng: cần một cách tiếp cận bài bản hơn, với giáo trình phù hợp và sự hỗ trợ song ngữ trong lớp học.

Tài liệu dạy - học cần thiết kế theo hướng mở

Theo thống kê của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, hiện gần 600.000 người đang sinh sống, học tập và làm việc tại 47 tỉnh, thành phố Nhật Bản, đưa cộng đồng này trở thành nhóm cư dân nước ngoài lớn thứ hai tại quốc gia này. Cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng đông của thế hệ trẻ em gốc Việt, sinh ra hoặc lớn lên trong môi trường tiếng Nhật chiếm ưu thế.

Dữ liệu của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản cho thấy, năm tài khóa 2023 có gần 3.800 học sinh có tiếng mẹ đẻ là tiếng Việt cần hỗ trợ tiếng Nhật như ngôn ngữ thứ hai. Đây là chỉ báo quan trọng về quy mô nhóm trẻ có liên hệ gốc Việt, đồng thời cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc giữ gìn tiếng Việt cho các em.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh duy trì tiếng mẹ đẻ giúp tăng cường gắn kết gia đình, củng cố bản sắc văn hóa, hỗ trợ phát triển nhận thức song ngữ và mở rộng cơ hội tương lai. Trong cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản, điều này càng trở nên rõ rệt khi không ít trẻ gặp khó khăn trong việc nói, hiểu hoặc diễn đạt bằng tiếng Việt. Vốn từ bị thu hẹp, không hiểu lời ông bà, không giao tiếp được với họ hàng... là những câu chuyện thường gặp.

Các lớp học tiếng Việt cuối tuần hay sinh hoạt cộng đồng chưa đủ để đáp ứng nhu cầu của trẻ em gốc Việt hiện nay. Cần một chương trình, tài liệu và phương pháp dạy tiếng Việt phù hợp với điều kiện đặc thù tại Nhật Bản.

PGS.TS Trịnh Cẩm Lan, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Việt ngữ - Khoa Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), thành viên Ban biên soạn bộ sách Kết nối Chân trời tri thức, cho rằng chưa có bộ tài liệu chính thống nào dành riêng cho dạy tiếng Việt di sản, trong khi giáo trình dành cho trẻ em tại Việt Nam không phù hợp với bối cảnh học tập ở nước ngoài. Ngược lại, giáo trình dạy tiếng Việt như ngoại ngữ cũng chưa đáp ứng đúng nhu cầu vì trẻ em học ngôn ngữ di sản tiếp thu tiếng Việt từ nhỏ trong gia đình, chứ không phải khởi đầu như người học ngoại ngữ.

Theo PGS.TS Trịnh Cẩm Lan, tài liệu dạy - học ngôn ngữ di sản cần được thiết kế theo hướng mở - kết hợp giữa phương pháp dạy tiếng mẹ đẻ và ngôn ngữ thứ hai. Học sinh gốc Việt ở nước ngoài không giống trẻ em học tiếng mẹ đẻ tại quê nhà, cũng không hoàn toàn giống người học tiếng Việt như ngoại ngữ, vì vậy sách và phương pháp cần phản ánh đúng đặc điểm học tập của nhóm đối tượng đặc thù này.

Bà cũng dẫn các nguyên tắc do Peyton, J. K., Ranard, D.A., & McGinnis, S. (Eds) đề xuất cho biên soạn tài liệu dạy ngôn ngữ di sản: phù hợp trình độ, lứa tuổi, đặc điểm ngôn ngữ, văn hóa người học, với mục tiêu và nội dung dạy học và với điều kiện và nguồn lực dạy học; có tính hấp dẫn và sinh động; bảo đảm tính thực tiễn, chú trọng kỹ năng giao tiếp; đồng thời linh hoạt cho phép giáo viên điều chỉnh nội dung, phương pháp theo nhu cầu của học sinh và đa dạng hóa các hình thức kiểm tra, đánh giá. Đây là những gợi ý quan trọng cho việc xây dựng tài liệu tiếng Việt di sản trong bối cảnh cộng đồng Việt tại Nhật đang ngày càng lớn mạnh.

Tiếng Nhật là cầu nối để học tiếng Việt hiệu quả hơn

Theo ThS Phạm Phi Hải Yến, nghiên cứu sinh Đại học Osaka (Nhật Bản), tiếng Nhật có thể trở thành nguồn lực sư phạm quan trọng trong việc dạy tiếng Việt như ngôn ngữ di sản tại Nhật Bản. Khi được sử dụng linh hoạt thông qua chiến lược translanguaging (luân phiên hai ngôn ngữ trong lớp học), tiếng Nhật giúp học sinh hiểu bài, tự tin hơn và phát triển bản sắc song ngữ bền vững.

ThS Phạm Phi Hải Yến cho rằng người học ngôn ngữ di sản thường có nền tảng cảm xúc gắn với tiếng Việt nhưng lại thiếu hệ thống ngôn ngữ học thuật để sử dụng thành thạo. Vì vậy, sử dụng tiếng Nhật để giải thích từ vựng, hướng dẫn bài tập hoặc so sánh hai ngôn ngữ là cần thiết và hoàn toàn không làm giảm khả năng tiếp thu tiếng Việt. Ngược lại, nó giúp trẻ thấy an toàn, giảm áp lực và tăng động lực học tập.

Trong lớp học online Líu Lo tiếng Việt do ThS Phạm Phi Hải Yến giảng dạy, học sinh Nakayama Miyu (lớp 5) chia sẻ: "Cô giáo nói tiếng Nhật giúp con thấy dễ hiểu bài hơn, dễ nhớ hơn… Những lúc cô giáo nói tiếng Việt nhiều mà con không hiểu nghĩa, con thấy lười học vì không hiểu bài".

Học sinh Ono Maika (lớp 6) cũng cho biết: "Trước đây con học với cô giáo chỉ nói tiếng Việt thôi nên con không theo kịp bài… Bây giờ, học với cô giáo có nói tiếng Nhật con thấy dễ hiểu bài hơn. Khi quen rồi con muốn sẽ nói chuyện với cô hoàn toàn bằng tiếng Việt".

Từ kinh nghiệm thực tế, ThS Phạm Phi Hải Yến đề xuất sáu nguyên tắc vận dụng translanguaging trong lớp học tiếng Việt di sản ở Nhật Bản: Dùng tiếng Nhật để giải thích khái niệm trừu tượng hoặc ngữ pháp phức tạp; so sánh đối chiếu tiếng Việt - Nhật để người học ý thức rõ sự khác biệt và tránh lỗi giao thoa; khuyến khích học sinh sử dụng đan xen hai ngôn ngữ trong các hoạt động sáng tạo; sử dụng tiếng Nhật trong quản lý lớp học để trẻ nắm bắt yêu cầu nhanh hơn; phát triển tài liệu học song ngữ nhằm hỗ trợ trẻ và phụ huynh trong quá trình ôn luyện; kết nối gia đình - cộng đồng bằng song ngữ để cả phụ huynh người Nhật cũng theo dõi và hỗ trợ được con.

ThS Phạm Phi Hải Yến nhấn mạnh sử dụng tiếng Nhật không có nghĩa là giảm mục tiêu học tiếng Việt. Translanguaging chỉ là con đường hai chiều để học sinh hiểu bài nhanh hơn và tự tin hơn, đồng thời cần giải thích rõ cho phụ huynh để tránh tâm lý lo lắng về việc "giảm thời lượng tắm tiếng Việt".

Giữ tiếng Việt cho trẻ gốc Việt tại Nhật Bản không chỉ nằm ở nỗ lực của từng gia đình, mà ở một cách tiếp cận đồng bộ: chương trình phù hợp, giáo viên hiểu đặc thù ngôn ngữ di sản và sự hỗ trợ từ cộng đồng. Khi các mắt xích này được kết nối, tiếng Việt sẽ hiện diện trong đời sống của trẻ một cách tự nhiên và bền vững.

CÔ GÁI 18 TUỔI GỐC VIỆT THÀNH HOA HẬU Ở THÁI LAN

Phatcharamon Thepraksa giành vương miện cuộc thi Miss Grand Chachoengsao 2026. Cô sẽ góp mặt tại Miss Grand Thailand 2026.

Đăng quang Miss Grand Chachoengsao 2026, Phatcharamon Thepraksa (tên thường gọi là Meily) trở thành đại diện của tỉnh này để tham gia cuộc thi Miss Grand Thailand (Hoa hậu Hòa bình Thái Lan). Trên trang cá nhân, Phatcharamon Thepraksa tâm sự mẹ cô là người Quảng Bình (nay là Quảng Trị) đã sang Thái Lan sinh sống từ lâu. "Từ nhỏ, tôi đã nghe mẹ kể rất nhiều về Việt Nam, về con người, về quê hương và đặc biệt là tình cảm to lớn mà bà dành cho mảnh đất này. Chính vì vậy, dù sinh ra và lớn lên ở Thái Lan, tôi luôn cảm thấy Việt Nam như một phần rất thân quen và gắn bó trong mình", cô chia sẻ.

"Lần đến với hành trình Miss Grand này, tôi không chỉ tham gia để chinh phục ước mơ, mà còn muốn viết nên một câu chuyện cho chính mình, để ba mẹ mình tự hào, đặc biệt là mẹ tôi - một người con nghị lực đến từ Việt Nam, đã sang Thái Lan lập nghiệp từ khi còn là một cô bé 16 tuổi. Bà đã sinh ra và nuôi nấng tôi bằng tất cả yêu thương và nghị lực", cô nói. Bài đăng của Phatcharamon Thepraksa thu hút sự chú ý và nhận nhiều yêu thích từ fan sắc đẹp.

Phatcharamon Thepraksa năm nay 18 tuổi. Cô sở hữu sắc vóc nổi bật với khuôn mặt sắc sảo và hình thể nóng bỏng.

Trên trang cá nhân, cô chăm chia sẻ những hình ảnh khi chuẩn bị cho cuộc thi sắc đẹp ở Thái Lan. Đến với Miss Grand Thailand 2026, cô cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về trang phục, kỹ năng. Đời thường, cô chuộng những bộ đồ trẻ trung, năng động, hợp lứa tuổi.

Hoa hậu Hòa bình Thái Lan 2026 dự kiến diễn ra vào đầu năm sau. Cuộc thi quy tụ 77 người đẹp đến từ các tỉnh của nước này tham gia tranh tài.

Nguồn: Hà Nội Online; Thời Đại; Zing News