MẠNG LƯỚI TIẾNG VIỆT TOÀN CẦU: TỪ LỚP HỌC NHỎ ĐẾN KHÁT VỌNG GIỮ HỒN DÂN TỘC

Từ những lớp học nhỏ nơi xứ người đến sự ra đời của một mạng lưới giảng dạy tiếng Việt toàn cầu, đang từng bước hình thành “hệ sinh thái tiếng Việt” rộng mở.

Đối với kiều bào, tiếng Việt không đơn thuần là công cụ giao tiếp. Đó là linh hồn, ký ức, tình cảm với quê hương. Khi một đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài có thể đọc được câu ca dao, nói chuyện với ông bà bằng tiếng Việt, thì đó là lúc bản sắc được gìn giữ, sự gắn bó với Tổ quốc được nuôi dưỡng. Từ những lớp học nhỏ nơi xứ người đến sự ra đời của một mạng lưới toàn cầu, đang từng bước hình thành “hệ sinh thái tiếng Việt” rộng mở. Đó không chỉ là câu chuyện gìn giữ ngôn ngữ mẹ đẻ, mà còn là khát vọng giữ hồn dân tộc và lan tỏa văn hóa Việt ra thế giới.

Những lớp học từ tâm huyết cộng đồng

Khắp nơi trên thế giới, nhiều lớp học tiếng Việt của kiều bào đã được duy trì trong điều kiện khó khăn. Có lớp mượn phòng sinh hoạt cộng đồng, có lớp dạy trực tuyến. Người đứng lớp phần nhiều là thầy cô tình nguyện, hội đoàn, phụ huynh.

Tại Fukuoka (Nhật Bản), từ năm 2019, lớp tiếng Việt miễn phí cho con em kiều bào được hình thành dưới sự dẫn dắt của ông Nguyễn Duy Anh, Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Fukuoka, Hiệu trưởng Trường Nhật ngữ GAG. Dù chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19, lớp học không bị lụi tắt, mà nhờ sự đồng hành của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka, đặc biệt là bà Tổng Lãnh sự Vũ Chi Mai, cùng cộng đồng, lớp đã “reset” và phát triển mạnh mẽ.

Điều đặc biệt, lớp học tại GAG được miễn phí hoàn toàn, từ cơ sở vật chất đến giáo trình, thể hiện tinh thần thiện nguyện và trách nhiệm cộng đồng. Đây cũng là mô hình nhiều nơi có thể tham khảo để nhân rộng.

"Chính lúc ấy, tôi cảm nhận rõ hơn bao giờ hết tình yêu tiếng Việt và sức mạnh gắn kết cộng đồng. Những lớp học được mở lại, hoàn toàn miễn phí cho bà con. Từ giáo viên, cơ sở vật chất cho đến giáo trình, tất cả đều dựa trên tinh thần thiện nguyện. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban tiếng Việt của cộng đồng, những người đã góp phần biến lớp học thành nơi sum họp, không chỉ cho các em nhỏ mà cả phụ huynh, để tiếng Việt trở thành điểm tựa tinh thần chung", ông Nguyễn Duy Anh cho biết thêm.

Cũng tại Nhật Bản, cộng đồng người Việt ngày càng đông đảo, với gần 600 nghìn người. Hoạt động dạy và học tiếng Việt càng trở nên rộng khắp, các lớp tiếng Việt có mặt trên khắp xứ hoa anh đào.

Trường Việt ngữ “Cây Tre Osaka” ra đời năm 2024, nơi không chỉ dạy chữ, mà còn lồng ghép hoạt động văn hóa truyền thống. Thầy cô ở đây chủ yếu là tình nguyện viên, nhiều người từng là du học sinh hoặc lao động Việt Nam, tự bỏ thời gian cuối tuần để giảng dạy. Lớp học ban đầu chỉ có vài em, nay đã lên tới hàng chục học sinh, trở thành mái nhà chung của cộng đồng.

Tại Úc, các hoạt động dạy tiếng Việt được duy trì mạnh mẽ bởi các hội đoàn kiều bào, trong đó nổi bật là Hội văn hóa Việt Nam tại Tây Úc. Suốt nhiều năm, hội đã kiên trì tổ chức lớp học tiếng Việt cuối tuần cho con em kiều bào tại thành phố Perth. Dù cơ sở vật chất còn hạn chế, thầy cô hoàn toàn là tình nguyện viên, nhưng lớp học luôn đông đảo học sinh và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ phụ huynh.

"Điều đáng quý là hội không chỉ dạy tiếng Việt, mà còn chú trọng truyền dạy văn hóa dân tộc: áo dài, ẩm thực, lễ hội. Nhiều em sau khi tham gia lớp đã tự tin hơn khi về thăm quê, có thể trò chuyện với ông bà bằng tiếng Việt. Hội Phụ nữ Việt Nam tại Tây Úc vì thế được xem như “cầu nối mềm” gắn kết các thế hệ kiều bào với Tổ quốc", chị Nguyễn Dương Minh Hằng, Hội văn hóa Việt Nam tại Tây Úc cho biết.

Ra đời mạng lưới dạy tiếng Việt toàn cầu

Ngày 31/5, dưới sự bảo trợ của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), mạng lưới dạy tiếng Việt toàn cầu chính thức ra đời. Với gần 500 thành viên tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, mạng lưới đã trở thành “ngôi nhà chung” cho những ai tâm huyết với tiếng Việt.

Điểm mạnh của mạng lưới là hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện – chia sẻ – lan tỏa. Từ chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm, đến tổ chức tập huấn, hội thảo, mời chuyên gia trong nước giảng dạy, tất cả đều hướng tới nâng cao chất lượng dạy và học.

Trong mạng lưới, nhiều mô hình tiêu biểu đã trở thành hạt nhân lan tỏa.

Ở châu Âu, Trường tiếng Việt Lạc Long Quân tại Ba Lan được xem là một trong những cơ sở giảng dạy tiếng Việt lâu đời và quy củ nhất. Được thành lập bởi cộng đồng người Việt tại Warsaw, trường hiện có hàng trăm học sinh theo học, chia thành nhiều cấp lớp. Điểm nổi bật là giáo trình được biên soạn riêng, phù hợp với trẻ em sinh ra và lớn lên tại nước ngoài, kết hợp giữa học chữ và tìm hiểu lịch sử, văn hóa Việt.

"Trường còn tổ chức các hoạt động ngoại khóa như trại hè tiếng Việt, hội thi kể chuyện, giúp học sinh vừa rèn tiếng Việt vừa gắn kết cộng đồng. Trong mắt phụ huynh, đây không chỉ là nơi học, mà còn là cầu nối để con cái họ hiểu và tự hào về nguồn cội", bà Trần Thị Mỹ Hạnh, trường tiếng Việt Lạc Long Quân cho biết.

Đài Loan (Trung Quốc) là một trong những nơi có bước tiến đáng kể khi tiếng Việt được đưa vào giảng dạy trong hệ thống trường học chính quy. Với cộng đồng hàng trăm nghìn người Việt, đặc biệt là các cô dâu Việt, nhu cầu dạy tiếng Việt cho thế hệ con lai rất lớn.

Chị Trần Thị Sỹ (Đài Trung) chia sẻ: từ năm 2019, nhiều trường tiểu học, trung học tại Đài Loan đã chính thức đưa tiếng Việt vào chương trình ngoại ngữ thứ hai. Điều này không chỉ giúp trẻ em gốc Việt duy trì ngôn ngữ mẹ đẻ, mà còn giúp học sinh Đài Loan quan tâm, tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa Việt Nam. "Các lớp học tiếng Việt tại Đài Loan thường kết hợp giảng dạy với các hoạt động văn nghệ, lễ hội Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, tạo ra không gian văn hóa Việt phong phú. Đây là một minh chứng sinh động cho việc tiếng Việt đang ngày càng có chỗ đứng trên bản đồ ngôn ngữ thế giới."

Một dấu ấn nổi bật là việc triển khai “Bản đồ số tiếng Việt toàn cầu”, công cụ trực tuyến kết nối, hiển thị thông tin về các lớp học, giáo viên, học viên khắp năm châu. Nhờ đó, phụ huynh, học sinh và các thầy cô có thể tìm thấy nhau dễ dàng, đồng thời tạo nền tảng để hình thành một hệ sinh thái tiếng Việt toàn cầu.

“Bản đồ số tiếng Việt” chính là một bước khởi đầu để tiến tới hình thành một hệ sinh thái tiếng Việt toàn cầu. Nếu như trước đây, mỗi lớp học tiếng Việt ở kiều bào giống như những “ốc đảo” nhỏ bé, hoạt động đơn lẻ và thiếu thông tin về nhau, thì nay nhờ bản đồ số, tất cả đã có thể hiện diện trên cùng một nền tảng. Người cần tìm lớp học, giáo viên hay tài liệu chỉ cần vài thao tác là có thể kết nối", ông Nguyễn Duy Anh, Tổng Thư ký mạng lưới chia sẻ thêm.

Giá trị lớn nhất của hệ sinh thái này nằm ở sự liên kết. Nó giúp các thầy cô không còn đơn độc, có nơi để chia sẻ khó khăn, tìm sự hỗ trợ về chuyên môn. Phụ huynh ở bất cứ đâu cũng có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, lựa chọn lớp học phù hợp cho con. Đồng thời, bản đồ số còn giúp các cơ quan trong nước nắm bắt rõ tình hình, từ đó có chính sách hỗ trợ sát thực tế hơn.

Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đánh giá, việc ra đời mạng lưới giảng dạy tiếng Việt toàn cầu là một sáng kiến độc đáo.

Bằng công nghệ số trong bối cảnh toàn cầu hóa, bà con cộng đồng người Việt Nam trên thế giới có thể kết nối, sẻ chia kinh nghiệm dạy và học tiếng Việt từ đó tăng thêm sức mạnh đoàn kết, góp phần gìn giữ văn hóa Việt.

"Xa hơn, mạng lưới giảng dạy tiếng Việt toàn cầu sẽ trở thành một kho dữ liệu sống động về hoạt động dạy và học tiếng Việt của kiều bào. Đây không chỉ là công cụ để duy trì lớp học, mà còn là kênh quảng bá văn hóa Việt, giúp bạn bè quốc tế thấy được sức sống và khát vọng giữ gìn ngôn ngữ mẹ đẻ của cộng đồng người Việt trên khắp thế giới', ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài khẳng định.

KINH HOÀNG: TIỆM VÀNG KIM HƯNG Ở CALIFORNIA - MỸ BỊ CƯỚP

Tiệm vàng Kim Hung ở TP San Jose, bang California – Mỹ vừa bị một nhóm cướp táo tợn đập phá tủ kính, cướp đi nhiều trang sức có giá trị.

Thông tin trên được báo San Francisco Chronicle đưa tin ngày 7-9 (giờ Mỹ), đồng thời công bố đoạn camera an ninh ghi lại toàn bộ vụ cướp.

Nội dung camera cho thấy một chiếc xe lao thẳng vào mặt tiền cửa hàng, sau đó hơn chục kẻ bịt mặt xông vào bên trong, đập vỡ các tủ trưng bày và hốt sạch các món đồ trang sức quý giá.

Sở cảnh sát San Jose xác nhận đang điều tra vụ "cướp có vũ trang" xảy ra tại tiệm vàng Kim Hưng, nằm trên dãy 1900 đường Aborn.

Vụ cướp xảy ra lúc 14 giờ 09 phút ngày 5-9 nhưng đến sáng 7-9 vẫn chưa có nghi phạm nào bị bắt, cảnh sát cũng chưa xác định được danh tính bọn chúng.

Nguồn tin ban đầu cho biết tham gia vụ cướp tiệm vàng Kim Hưng có "nhiều nghi phạm", ít nhất một tên mang theo súng.

Video hiện trường cho thấy có 2 nhân viên có mặt khi vụ việc xảy ra, trong đó một người đàn ông 88 tuổi, được xác định là chủ tiệm đã bị xô ngã mạnh xuống sàn. Nạn nhân bị thương do kính vỡ và còn lên cơn đột quỵ, theo các thông tin trên mạng xã hội.

Báo San Francisco Chronicle cho biết chưa thể xác minh độc lập thông tin về tình trạng sức khỏe của nạn nhân.

Hiện cảnh sát chưa tiết lộ giá trị tài sản bị cướp, trong khi nhóm cướp đã bỏ trốn khỏi hiện trường bằng nhiều xe và đang bị truy lùng.

Ô QUAI CAFÉ - CẦU NỐI VĂN HÓA CÀ PHÊ VIỆT GIỮA LÒNG RENNES

Ở trung tâm TP Rennes, ngay bên bờ sông Vilaine, có một quán cà phê nhỏ mang tên Ô Quai Café. Dù mang vẻ khiêm tốn không biển hiệu cầu kỳ phô trương, nhưng quán đã trở thành biểu tượng mềm của hội nhập: vừa giữ hồn Việt, vừa là nơi gặp gỡ giữa hai nền văn hóa Việt - Pháp.

Nếu espresso, cappuccino hay latte từ lâu đã trở thành biểu tượng của văn hóa cà phê kiểu Âu, thì tại Ô Quai Café, thực khách được mời khám phá những hương vị tưởng chừng xa lạ nhưng đậm đà ký ức Việt. Từ không gian nhỏ ấm cúng ấy, tờ Rennes Business Mag cho biết, 4 anh em họ gốc Hà Nội gồm: Thi Quỳnh-Anh, Mathieu An, Phuong Nam Dang và Van Dien Dang đã mang đến cho người dân Pháp một trải nghiệm văn hóa mới mẻ: cà phê muối Việt Nam - “ngôi sao” của quán. Ngoài ra, còn có cà phê trứng, trà sữa Việt Nam, nước mía, các loại sinh tố trái cây nhiệt đới... Đi kèm là bánh mì làm tại chỗ, đơn giản mà gợi nhớ hương vị ẩm thực đường phố Việt Nam, đủ gây bất ngờ cho thực khách Pháp.

Những công thức mang tính thủ công với cách pha chế riêng, được giới thiệu như “cầu nối văn hóa”. Nhắc về cà phê muối - sự kết hợp bất ngờ giữa cà phê robusta đậm vị và lớp kem mặn béo ngậy, tờ 20 Minutes viết: Hãy quên espresso hay latte kiểu Italy đi, Ô Quai Café mang đến những công thức pha chế lâu đời của Hà Nội, nơi mà cà phê mặn và cà phê trứng đang dần khẳng định chỗ đứng trong chiếc tách thời thượng.

Khi nhấp một ngụm, vị đắng mạnh mẽ của cà phê hòa quyện cùng chút mặn nhẹ, rồi kết thúc bằng dư vị ngọt ngào. Sự đối lập ấy tạo nên một trải nghiệm độc đáo, khiến nhiều người Pháp lần đầu nếm thử đều ngạc nhiên thích thú.

Ít ai biết, số 6 Quai Émile Zola này trước đây chỉ là một cửa hàng nhỏ chuyên sưu tập tem cũ. Bằng sự sáng tạo và tâm huyết, nhóm 4 anh em đã cải tạo không gian thành một quán cà phê mang dấu ấn riêng: ấm áp, hiện đại nhưng vẫn đậm hồn Việt. Quán còn tinh tế khi có phục vụ sữa thực vật (yến mạch, hạnh nhân…) để phù hợp với xu hướng ăn chay và không dùng sữa động vật, được thực khách châu Âu đánh giá cao.

Thi Quỳnh-Anh, 33 tuổi, giữ vai trò barista chính. Cô từng về Việt Nam học nghề pha chế truyền thống với mong muốn giới thiệu hương vị Việt Nam đến với cộng đồng Pháp. Bên cạnh cô là Mathieu phụ trách hành chính, cùng 2 em Phuong Nam và Van Dien hỗ trợ vận hành.

Chỉ sau vài tháng khai trương vào cuối năm 2024, Ô Quai Café đã được nhiều tờ báo địa phương và du lịch nhắc đến, từ Rennes Business Mag đến Wanderlog. Các trang này đánh giá cao không gian ấm cúng, sự thân thiện của chủ quán và sự độc đáo của thực đơn. Theo trang Office de Tourisme Rennes, trang Du lịch chính thức của TP Rennes, Ô Quai Café được xem là điểm đến lý tưởng để du khách khám phá văn hóa cà phê Việt Nam ngay giữa lòng Bretagne. Nơi đây không chỉ phục vụ đồ uống, mà còn là nơi hội tụ, nơi gặp gỡ giữa hai nền văn hóa. Các báo địa phương như Le Télégramme và Unidivers đều nhấn mạnh: Ô Quai Café là một không gian giao thoa văn hóa - nơi người Pháp tìm thấy sự hiếu khách, tinh thần cộng đồng và cách thưởng thức cà phê đặc trưng của Việt Nam.

Một số thực khách thậm chí coi đây là nơi không thể bỏ qua khi đến Rennes, bởi nó mở ra một khía cạnh mới về văn hóa Việt mà trước nay ít ai biết. Như chia sẻ của Mathieu An: “Ở Paris hay vài thành phố lớn trên thế giới, cà phê muối đã bắt đầu xuất hiện, nhưng ở Rennes, nó vẫn còn khá xa lạ. Chúng tôi muốn mang đến những hương vị chưa từng được người dân Rennes biết đến, lấy cảm hứng từ công thức nấu ăn truyền thống của Việt Nam”.

Ô Quai Café là minh chứng sống động rằng cà phê không chỉ là thức uống, mà còn là nhịp cầu văn hóa, là nơi kể lại câu chuyện của những người trẻ gốc Việt ở châu Âu.

Nguồn: VTC; Soha; Sài Gòn Giải Phóng