Lễ hội Việt Nam - "Xin chào Saitama": Tái hiện không khí Tết Trung thu cổ truyền

(Ảnh minh họa).

Được tổ chức từ ngày 1-3/9 tại tỉnh Saitama (Nhật Bản), Lễ hội Việt Nam - “Xin chào Saitama” có chủ đề chính là "Tết Trung thu Việt Nam", qua đó tái hiện lại không gian Tết Trung thu với đèn ông sao, múa lân, hương vị của bánh Trung thu… đến với người Nhật Bản và cộng đồng Việt Nam tại Nhật Bản.

Theo ban tổ chức, lễ hội dự kiến sẽ có khoảng hơn 60 gian hàng được bố trí, mang đến cho người tham gia sự đặc sắc của ẩm thực Việt qua các món ăn đã trở thành một phần không thể thiều trong ẩm thực Nhật Bản như phở, bánh mì, bún, gỏi cuốn, bánh xèo, cà phê…

Ngoài ra, các chương trình trò chơi như đá cầu, biểu diễn nghệ thuật truyền thống dân tộc như hát Chầu văn lần đầu tiên xuất hiện tại Lễ hội Việt Nam, hứa hẹn sẽ mang đến nhiều sự ngạc nhiên thú vị. Các ca sĩ nổi tiếng như Hồng Nhung, Quang Dũng, Ngô Kiến Huy, ban nhạc trẻ hoạt động tại Nhật Bản Kurrock… cũng sẽ tham gia biểu diễn với tác phẩm của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, những tiết mục hòa trộn trống Nhật Bản thể hiện giao lưu giữa hai nền văn hóa.

Lễ hội Việt Nam - “Xin chào Saitama” được tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Ngoại giao Nhật Bản, phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, chính quyền tỉnh Saitama và một số Hiệp hội, doanh nghiệp hai nước nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản.

Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu đánh giá, Lễ hội Việt Nam - “Xin chào Saitama” có ý nghĩa đặc biệt khi hai nước đang có nhiều hoạt động giao lưu kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, sẽ tái hiện một Việt Nam trong lòng Saitama. Qua đây, người dân Nhật Bản sẽ được trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam thông qua ẩm thực, âm nhạc, nghệ thuật truyền thống để hiểu biết hơn về vẻ đẹp đất nước, sự thân thiện của con người Việt Nam, từ đó đóng góp vào phát triển quan hệ giữa hai nước ngày càng tốt đẹp.

Saitama là tỉnh giáp với thủ đô Tokyo, thuộc miền Trung của Nhật Bản, cũng là một trong những địa phương tập trung một số lượng lớn người Việt với trên 40.000 người đang sinh sống, làm việc và học tập. Lễ hội Việt Nam “Xin chào Saitama” dự kiến sẽ thu hút hàng trăm nghìn người dân Nhật Bản và người Việt tại Nhật Bản tham gia trong ba ngày đầu tháng 9 tới.

Nhiều người muốn biểu tình vì Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật Bản thiếu minh bạch

Trong gần một tuần nay, thông qua nhóm “Tôi và Sứ quán”, nhiều người thảo luận và bày tỏ ủng hộ ý tưởng tổ chức một cuộc biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật Bản để phản đối tình trạng thiếu minh bạch về thủ tục và các loại phí, theo quan sát của VOA.

Nhóm “Tôi và Sứ quán” ra đời trên Facebook cách đây 8 năm, hiện có hơn 53.000 thành viên, là diễn đàn chủ yếu bàn về các khuyết điểm của các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài.

Ý tưởng nêu trên xuất hiện sau khi một phụ nữ có tên Nhật Bản là Haruka Takenami đăng bài trong nhóm hôm 30/7 với tiêu đề “Khảo sát về mong muốn biểu tình tại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản”. Chị cho VOA biết tên Việt Nam của chị là Hoa và chị mang song tịch Việt Nam, Nhật Bản.

Viết trên “Tôi và Sứ quán”, chị Hoa - người đã gửi bản sao hộ chiếu tới quản trị viên của diễn đàn để xác nhận danh tính - nói rằng chị muốn khảo sát về nhu cầu biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam ở Tokyo để yêu cầu cơ quan này thực hiện công việc theo đúng quy định của nhà nước Việt Nam.

Đứng đầu tiên trong số các yêu cầu là đại sứ quán phải “công khai dán thông báo mức biểu phí, lệ phí dịch vụ theo quy định kèm tỉ giá quy đổi từ đồng đô la Mỹ sang đồng Yen tại cửa và thu phí theo đúng quy định”, chị Hoa viết.

Cơ quan ngoại giao này cũng phải “trả kết quả kèm hoá đơn/biên lai hợp lệ theo quy định của Nhà nước cho tất cả các công dân làm dịch vụ trực tiếp hoặc theo đường bưu điện”, đó là yêu cầu thứ hai, theo chị Hoa.

Thứ ba, cần phải “gỡ bỏ tờ thông báo cấm sử dụng camera đang được dán trước cửa dịch vụ”. Chị Hoa nhấn mạnh rằng “công dân có quyền giám sát và có quyền sử dụng camera khi nghi ngờ nhân sự Đại sứ quán có hành vi không đúng quy định”.

Tiếp theo, một yêu cầu nữa được đặt ra với đại sứ quán là “Tuyệt đối không xâm phạm dữ liệu thông tin cá nhân của công dân, không sử dụng thông tin cá nhân (số điện thoại, địa chỉ...) cho những mục đích không liên quan đến thủ tục hồ sơ mà công dân đang yêu cầu”.

Cuối cùng, chị Hoa nêu ý kiến rằng đại sứ quán cần phải “nhấc máy nghe điện khi công dân gọi đến”.

Bài đăng của chị nhận được hơn 570 phản ứng “yêu”, “thích”, gần 300 lời bình luận và 16 người lan truyền bằng chức năng “share” (chia sẻ).

Theo quan sát của VOA, 71 người tỏ ý ủng hộ với khả năng cao sẽ tham gia biểu tình, một số người thậm chí viết rằng sẵn sàng tham gia “bất cứ lúc nào, ở bất cứ nơi nào”. Có hơn 490 người thể hiện họ ủng hộ nhưng không thể tham gia.

Bên cạnh các ý kiến ủng hộ biểu tình, nhiều người xác nhận tình trạng “tìm cả cái web” của Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật Bản cũng “không thấy đâu” biểu phí, lệ phí. Có người cho biết rằng đã có lần gọi điện khoảng “100 cuộc” trong cả một ngày tới đại sứ quán lẫn các lãnh sự quán của Việt Nam ở Tokyo, Osaka và Fukuoka “mà không liên lạc được”.

VOA cố gắng liên lạc với Đại sứ quán Việt Nam ở Tokyo để kiểm chứng các thông tin kể trên nhưng không kết nối được.

Một số người đề xuất chưa nên biểu tình mà trước hết hãy gửi đi một đơn khiếu nại, nếu đại sứ quán “không có thiện chí thay đổi” mới tiến hành biểu tình ôn hòa trước đại sứ quán.

Thành viên Lê Thị Phương Thúy đề nghị “lập ra một hội đồng bao gồm nhiều người Việt Nam ưu tú tại Nhật Bản, cùng bàn bạc và đưa ra những phương án phù hợp, khôn ngoan” một khi phải đi đến việc biểu tình.

Vẫn chị Thúy bình luận thêm: “Tham nhũng hay còn được gọi như một loại ‘giặc nội xâm’, một loại giặc tàn phá rất lớn đất nước từ bên trong. Chúng ta không kêu gọi biểu tình, chúng ta kêu gọi lòng tự hào và lòng yêu nước trong mỗi công dân Việt Nam tại Nhật Bản, cùng đẩy trừ quan liêu, tham nhũng”.

Từ góc nhìn của mình, thành viên Lê Hữu Cường khẳng định: “Biểu tình là đúng. Ở Ba Lan, nếu không có biểu tình thì đến giờ Đại sứ quán [Việt Nam] vẫn không thay đổi, người dân vẫn đang bị lạm thu, nhũng nhiễu”.

Như VOA đã đưa tin, hơn 300 người biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam ở thủ đô Warsaw của Ba Lan hôm 12/3 để phản đối nạn lạm thu các loại phí và đòi viên đại sứ từ chức. Sau cuộc biểu tình, nhiều người Việt ở Ba Lan ghi nhận những cải thiện rõ rệt về sự minh bạch và thái độ phục vụ của đại sứ quán.

Trao đổi với VOA qua tin nhắn, chị Hoa - người đăng bài khảo sát về biểu tình trước Đại sứ quán Việt Nam ở Tokyo - nói chị hy vọng rằng 5 yêu cầu mà chị và nhiều người Việt ở Nhật Bản nêu ra có thể được giải quyết mà không cần đến biểu tình.

Sư thầy Thích Trí Chơn và chuyện kể 7 ngôi chùa Việt giữa châu Âu

(Ảnh minh họa).

16 năm trước, thượng tọa Thích Trí Chơn với sự đồng hành của người Việt tại châu Âu đã rong ruổi Séc, Đức, Ba Lan, Hungary,… trong nhiều năm liền thuyết pháp, sau đó sư thầy xây dựng chùa Việt phụng sự đạo pháp cho bà con xa xứ.

Rời Việt Nam từ ngày còn nhỏ xíu, nhiều người Việt ở châu Âu không biết đến đạo Phật mà chỉ biết ngôi chùa, sư thầy qua lời kể của những vị trung niên. Trong lần đầu gặp sư thầy Thích Trí Chơn ở chợ Việt tại Séc, một người hỏi: "Anh có khỏe không? Gia đình lúc này thế nào?".

Lần khác, một tiểu thương Việt tại Đức thấy sư thầy đến chợ chuẩn bị thuyết pháp thì lại bắt chuyện: "Chị về Việt Nam 2 - 3 lần, thích chùa lắm nhưng chị không hiểu gì chùa hết. Giờ em cần gì em cứ nói với chị". Sau khi nhờ chị chuẩn bị trái cây, hoa để thắp nhang, sư thầy Trí Chơn mở giỏ lấy chuông mõ, tượng Phật ra lập bàn thờ tại chỗ.

Lúc này, thấy một số người xung quanh gọi thượng tọa Trí Chơn là thầy. Nữ tiểu thương ngạc nhiên: "Ủa, thế lúc nào gọi bằng thầy, lúc nào gọi bằng em?". Sư thầy cười hiền: "Lúc nào chị thấy em là thầy chị gọi thầy. Lúc nào chị thấy thầy là em chị cứ gọi em"… Và nữ tiểu thương ngày ấy nay đã trở thành một Phật tử thuần thành.

Đó chỉ là một trong những câu chuyện rất nhỏ mà thượng tọa Thích Trí Chơn đã gặp trong những ngày đầu sang châu Âu phụng sự đạo pháp cho bà con kiều bào.

Từ khát khao cháy bỏng của kiều bào

Năm 2006, thượng tọa Trí Chơn nhận lời mời của một gia đình Phật tử người Việt tại Séc để hướng đạo, tu tập. Chưa từng gặp gỡ trước đó, nhưng cảm nhận được khát khao cháy bỏng của gia đình về việc tìm về cội nguồn dân tộc nên sư thầy nhận lời. Đó cũng là năm đầu tiên thượng tọa Trí Chơn ăn tết ở hải ngoại mùa tuyết rơi trong căn nhà trọ.

Với cộng đồng người Việt tại Séc khi đó, hình ảnh một vị tăng còn khá mới lạ. Sư thầy mặc đồ tu sĩ, nhưng nhiều người không có khái niệm một ông thầy xuất gia là thế nào. Những người đã từng biết đạo Phật muốn đi chùa thì phải vượt hàng trăm cây số từ Séc đến Đức, Pháp.

"Những buổi tụng kinh bái Phật ngay trong căn nhà trọ chừng 40 m2 mọi người ngồi quây quần, ngoài trời tuyết rơi trắng xóa. Cứ vậy tình cảm gắn kết hơn, những người không biết thì đến nghe, nghe xong biết thì đến đều đặn hơn. Bà con khi đó khát khao nhờ thầy xây một ngôi chùa tại Séc. Mình nói xây chùa không khó nhưng hãy đưa chúng tôi đến mọi miền của Séc để xây dựng ngôi chùa trong trái tim mỗi người đã. Mọi người ngạc nhiên nhưng vẫn làm, rồi suốt ngày rong ruổi cùng tôi", sư thầy kể.

Đoàn đi đến các chợ hoặc trung tâm thương mại có đông người Việt buôn bán. Bà con làm tới 8 giờ tối mới nghỉ thì 9 giờ tối chương trình của đoàn bắt đầu.

Sư thầy tự thiết lập bàn thờ, dựng tượng Phật, nhờ Phật tử mua bông, trái… Có 5 người hay 10 người thầy cũng ngồi giữa chợ thuyết pháp. Thấy ai có niềm tin Phật pháp thì sư thầy tụng bài kinh; ai muốn nghe pháp thì sư thầy thuyết pháp, giảng kinh; ai không lắng nghe, sư thầy lại đi bắt tay, thăm hỏi và chúc bình an…

"Có người đến coi ông thầy nói gì, dựng cái ghế ngồi đó nhưng đưa lưng vô, quay mặt ra ngoài. Ông thầy nói được 5 phút thì xoay chiếc ghế lại, 5 phút nữa xuống đất ngồi, 5 phút nữa lại ngồi ngay bàn đầu tiên, kết thúc bài pháp là khóc nói thầy cho con quy y tam bảo và trở thành đệ tử của Đức Phật", sư thầy hoan hỷ nhớ lại.

"Vậy thầy đã nói gì khi ngồi giữa chợ như vậy?", tôi hỏi. Thượng tọa Trí Chơn chậm rãi chia sẻ: "Những khoảnh khắc đầu, mình gợi lại truyền thống dân tộc, vun bùi gốc rễ quê hương. Và nhắc đến truyền thống dân tộc Việt Nam là nhắc đến những vị vua là những thiền sư những vị chấn hưng Phật giáo suốt 2.000 năm, đỉnh điểm thời Lý - Trần, dần dần nhắc đến đạo Phật đã hiến tặng cho dân tộc. Từ từ mọi người hiểu thì mình nói tiếp về nhân quả, nghiệp báo, luân hồi ăn hiền ở lành. Rồi tôi đi vào văn thơ, các tác phẩm, ảnh hưởng đạo Phật trong văn hóa Việt Nam".

Năm 2008, hành trình của thượng tọa Trí Chơn đến với cộng đồng người Việt tại Đức, Ba Lan, Hungary… đặt nền móng để bắt đầu hình thành những ngôi chùa Việt ở trời Âu.

Chùa Vĩnh Nghiêm, Nhân Hòa ở châu Âu

Trên con đường hành đạo tại châu Âu, sư thầy Trí Chơn không ở khách sạn mà xin ở cùng nhà bà con còn trống phòng để tụng kinh, lễ bái. Sau vài tháng liên tục, Hội Phật tử Việt Nam tại Cộng hòa Séc ra đời; mỗi tỉnh, thành sau đó có thêm các chi hội.

"Tôi chỉ nghĩ là mình may mắn có được cơ hội phụng sự đạo pháp và làm lợi lạc tất cả mọi người nên cứ đi tiếp hành trình ấy", vị thượng tọa chia sẻ.

Và cái am nhỏ vài chục mét vuông ở giữa một trung tâm thương mại tại Séc đã được tu sửa, đặt tên là chùa Vĩnh Nghiêm. Sở dĩ có tên này là vì sư thầy Trí Chơn từng có hơn chục năm tu tập ở Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) – nơi được xem là chốn tổ của Phật giáo Việt Nam được gầy dựng từ thời nhà Lý và cũng là trụ sở của Phật giáo Trúc Lâm khi Phật hoàng Trần Nhân Tông thống nhất các hệ phái thành một giáo hội duy nhất.

Năm 2010, chùa Giác Đạo tại Séc cũng được thành hình. Sau này, sư thầy Trí Chơn gầy dựng thêm hàng chục ngôi chùa tại Séc nhưng chỉ nhận trụ trì thêm 3 chùa: chùa Giác Minh, chùa Giác Nguyện và chùa Giác Tâm.

Trong đó, chùa Giác Minh có diện tích đất hơn 4.000m2 với khung cảnh nên thơ có dòng sông đi ngang và bên cạnh là khu rừng quốc gia được bảo hộ. Chùa Giác Đạo thì rộng 3.000 m2 nằm trong khu chợ. Mỗi chùa đều có Ban Hội tự, Phật tử trong ban thay phiên nhau lễ Phật, tụng kinh. Mọi người tự đem bông, trái đến lễ Phật, tự đến dọn dẹp… như nhà của mình.

Tại Ba Lan, năm 2013, chùa Nhân Hòa được khởi công với quy mô xây dựng 800 m2 trên nền đất 8.000 m2 – là ngôi chùa lớn nhất của cộng đồng người Việt tại Ba Lan. Chùa Nhân Hòa mang ý nghĩa đặc biệt về tình tương thân tương ái vì đã tiếp nhận hàng ngàn bà con lưu trú khi vừa xảy ra chiến sự Nga – Ukraine.

Tại Đức, thiền viện Giác Tuệ và chùa Pháp Hoa 20.000 m2 cũng lần lượt ra đời là chốn đi về của cộng đồng người Việt. Đặc biệt, trong thiền viện Giác Tuệ có nghĩa trang mang tên "Cõi đi về" làm chỗ an nghỉ cho bà con xa quê. Tất cả chi phí xây chùa đều do bà con chung tay.

Sư thầy bộc bạch: "Những ngày đầu không nghĩ mình có duyên với trời Âu vì thủ tục giấy tờ cực kỳ khó và cách tiếp cận cũng khó. Sau một vài tháng có cái gì đó thúc giục mình thấy bà con ở đây không biết chút gì về đạo Phật nhưng lòng khát ngưỡng thì nồng cháy. Vậy tại sao mình không làm? Rồi khi những cụ già 70 - 80 tuổi ôm ông thầy nói bao nhiêu năm rồi con không được về quê, không thấy ngôi chùa, mà giờ thấy ông thầy ôm khóc tu tu… dần dần mình thấy không thể nào bỏ được".

Gắn kết cộng đồng

Từ ngay chuyến đi đầu tiên đến với cộng đồng người Việt tại châu Âu, thượng tọa Thích Trí Chơn đã đi thăm Đại sứ quán, thăm Hội người Việt, các tổ chức hội, đoàn để gắn kết cộng đồng.

Tại Séc, sau khi thành lập chùa, bà con có chỗ đi về, gửi gắm tình cảm, giỗ, tết cổ truyền, lễ hoằng thuận… hình ảnh dần dần lan tỏa, những người đồng hương gặp nhau tại chùa thường xuyên hơn.

Về phần mình, thượng tọa Trí Chơn vừa đi gầy dựng, vừa mời quý thầy sang hỗ trợ hành đạo. Các thành phố có chi hội Phật tử, về đến chùa có Ban Hội tự hướng dẫn tụng kinh lễ bái duy trì các cơ sở thờ tự.

Đến nay, thượng tọa Thích Trí Chơn đang trụ trì 7 ngôi chùa và một số cơ sở cải gia vi tự tại châu Âu. Sau thời gian dài hoạt động, các ngôi chùa Việt ở trời Âu trở thành điểm đón giao thừa, rằm tháng giêng, rằm tháng tư, rằm tháng bảy… và các ngày lễ của dân tộc như: giỗ tổ Hùng Vương, Tết Trung thu, lễ cưới của các bạn trẻ,… Tình cảm quê hương, cộng đồng từ đó càng thêm gắn kết.

Điểm khác biệt duy nhất là các chùa ở châu Âu tổ chức sinh hoạt vào chủ nhật vì trong tuần mọi người phải đi làm. Riêng tại Hungary, Séc, Ba Lan có thể không làm chủ nhật nhưng làm vào chiều tối khi mọi người buôn bán xong đoàn tụ về. Do đó, một số buổi lễ xong có khi đã tới 11 - 12 giờ khuya. Nhưng số lượng người đến chùa từ vài chục thuở ban đầu, nay đã lên đến vài ngàn người.

Chữa lành nỗi khổ niềm đau

Trước khi bùng dịch Covid-19, thượng tọa Thích Trí Chơn mỗi năm đều thu xếp đi các chùa 2 – 3 lần để gặp bà con, tổ chức các buổi thuyết pháp. Hình ảnh một đoàn hơn 30 người ra đón sư thầy ở sân bay khiến vị xuất gia có cảm xúc như trở về nhà.

Cuối tháng 4 âm lịch vừa qua, sư thầy có chuyến đi ghé qua các chùa để tổ chức đại lễ Phật đản cho bà con xa xứ. Không khí ấm cúng của ngày trở về, của các buổi thuyết pháp, lễ tắm Phật,… lại một lần nữa khiến sư thầy - kiều bào xích lại gần hơn nữa.

Nhiều năm liền, bà con trong cộng đồng người Việt tại châu Âu tìm đến sư thầy tâm sự để được chữa lành giữa bộn bề cuộc sống. Vị thượng tọa cho hay, cuộc sống mưu sinh ở thế giới phương Tây khiến một số bà con có tổn thương trong lòng, không có người để sẻ chia, bị trầm cảm, stress, thậm chí có người chán sống.

"Cuộc sống hải ngoại thường cộng đồng có sự kiện gì bà con mới tụ về, còn không thì nhà ai nấy ở. Vì vậy khi có tổn thương chữa lành rất khó, mình chỉ dựa vào lời dạy của Đức Phật mà chia sẻ với bà con, làm ấm lại tinh thần, lợi lạc cho bà con. Nhiều khi người ta chăm sóc nhau nhưng thương yêu quá mức thành ràng buộc, trói buộc rồi thành phiền phức. Một người ráng bám vào, một người cứ vùng vẫy làm cả hai nghẹt thở. Chưa kể mối quan hệ trong làm ăn, gia đình…", thượng tọa Thích Trí Chơn chia sẻ.

Hơn chục năm duy trì các chùa Việt ở châu Âu, sư thầy thừa nhận, đi sang hành đạo ở châu Âu thật sự khó khăn bởi muốn tổ chức buổi lễ cũng khó tìm đúng món đồ mong muốn. Người tu ở quê nhà Việt Nam có sự chăm sóc của quý thầy đồng tu, tín đồ Phật tử nên dễ giữ chính mình.

"Còn các vị tăng là đệ tử của mình tại châu Âu ở trong các chùa chỉ có một mình, đòi hỏi ý thức tự giác, phẩm hạnh giới đức phải giữ cho thật nghiêm khắc trước bẫy của cuộc đời. Cộng đồng Phật tử quá kính ngưỡng vị thầy càng không cho phép vị thầy ấy được sai số, có chút gì đó là Phật tử buồn", thượng tọa bày tỏ.

Ở châu Âu không có Giáo hội Phật giáo, do vậy, thượng tọa trụ trì 7 ngôi chùa Việt tự liên kết các chùa lại với nhau tạo thành chuỗi sinh hoạt. Bên cạnh đó, thượng tọa cũng kết nối với các chủ tịch của Trung tâm Phật giáo để lên lịch sinh hoạt, gắn kết cộng đồng với cơ quan đại diện.

Nhắc lại chuyến hoằng pháp ngay tháng Phật đản mới đây, thượng tọa Trí Chơn hoan hỷ kể: "Tại Đức chúng tôi đã tổ chức đại lễ Phật đản ngay trong tòa thị chính - giống như UBND TP của mình, mời quan chức của họ xuống dự. Có vị ngạc nhiên nói "Tôi mong muốn các bạn phát huy hơn nữa tôn giáo truyền thống của các bạn, hãy cho con cháu học tiếng Việt, biết đạo Phật". Còn vị người Việt thì nói "Bao nhiêu năm nay mới nghe được bài pháp, thấy lễ tắm Phật". Cảm xúc của người Việt giữa trời Âu khi đó thật lâng lâng".

Ông Bùi Văn Dư (quê Ninh Bình) sang Ba Lan từ năm 1991 cũng xúc động chia sẻ: "Tôi sang Ba Lan từ năm 1991. Trong ký ức của tôi ngôi chùa là nơi gần gũi, thân quen. Tôi có duyên với đạo Phật từ nhỏ qua ông bà, cha mẹ. Do vậy, khi đặt chân đến chùa Việt ở trời Âu tôi thấy như về nhà, về quê hương vì cảm nhận được tình quê hương, hồn dân tộc, tình đồng hương dưới mái chùa. Nơi đây là chỗ dựa tinh thần, giúp những người xa xứ cảm thấy an lạc, thảnh thơi"

Bắt giữ nhóm tội phạm môi giới sử dụng lao động người Việt bất hợp pháp

Ngày 25/7, cảnh sát tỉnh Osaka thông báo đã bắt giữ 3 giám đốc điều hành, trong đó có giám đốc điều hành của cơ quan nhân sự “Respro Japan” (phường Naka, thành phố Sakai) vì vi phạm Đạo luật Kiểm soát Nhập cư và Công nhận Người tị nạn (khuyến khích việc làm bất hợp pháp). Những người này đã để người lao động Việt Nam là thực tập sinh kỹ năng ở lại quá hạn bất hợp pháp làm việc tại một nhà máy tái chế. Sau đó, cảnh sát tỉnh Osaka đã bắt giữ một nhân viên của công ty với cùng một nghi ngờ.

Thực tập sinh bỏ trốn

Hơn 40 người Việt Nam và Bangladesh được cho là đã làm việc bất hợp pháp. Cảnh sát tỉnh tin rằng công ty đã kiếm được khoảng 17 triệu yên (khoảng 2,8 tỉ đồng) lợi nhuận, bao gồm cả phí môi giới và đang tiếp tục điều tra tình hình. Theo cảnh sát tỉnh, những người này đã vào Nhật Bản với tư cách là thực tập sinh kỹ năng. Trong số đó, một cựu thực tập sinh kỹ năng người Việt Nam đã biến mất khỏi nơi đào tạo và được tìm thấy tại Yoneda Shoten (Sakai). Người ta nghi ngờ rằng anh ta đang làm việc tại một nhà máy tái chế.

Theo nguồn tin điều tra, một người đàn ông khoảng 40 tuổi là nhân viên của công ty đã bị bắt giữ. Công ty bắt đầu làm công việc điều phối người nước ngoài sau khi có COVID-19. Cảnh sát tỉnh tin rằng trong 2 năm qua tính đến tháng 3 năm nay, hơn 40 người Việt Nam và Bangladesh cư trú bất hợp pháp tại tỉnh đã được điều động đến các công ty xử lý chất thải công nghiệp và nhà máy tái chế trong tỉnh với mức lương thấp. Các thực tập sinh được cho là đã được tuyển dụng thông qua cộng đồng người Việt trên một trang mạng xã hội và cảnh sát tỉnh đang điều tra mối quan hệ giữa công ty và cộng đồng người Việt.

“Bộ đội” Việt Nam

“Wrestling Pro Japan” đã sử dụng mạng xã hội để tuyển dụng các thực tập sinh kỹ năng bỏ trốn. Một cộng đồng “bộ đội” Việt Nam độc đáo tại Nhật đã được hình thành trên Facebook. Về nguyên tắc, hệ thống hiện tại không cho phép thay đổi nơi đào tạo, và có nhiều trường hợp người lao động bỏ trốn tìm được việc làm thông qua các cộng đồng như vậy để làm việc với mức lương thấp.

“Chúng tôi đang tìm thêm một người làm công việc tháo dỡ ở Nagoya. Trợ cấp hàng ngày là 13.000 yên.”

Gần 10 bài viết tiếng Việt như vậy được đăng lên trong một nhóm trên mạng xã hội dành cho người Việt sống tại Nhật mỗi ngày. Tên nhóm là “Bộ đội tại Nhật Bản”. Bộ đội là từ tiếng Việt có nghĩa là “lính” và là từ lóng chỉ thực tập sinh kỹ năng trốn thực tập. Có thể tìm thấy hàng chục nhóm trên SNS, một số nhóm có hơn 100.000 thành viên. Trong một số trường hợp, các hành vi bất hợp pháp như bán thẻ rút tiền và điện thoại di động dưới danh nghĩa của người khác được tiến hành công khai, và các quan chức điều tra cho biết: “Nhiều người Việt Nam trốn khỏi nơi đào tạo đã sử dụng nó và nhận được việc làm.”

Con số đáng lo ngại

Năm 2021 có 7.167 thực tập sinh kỹ năng biến mất. Trong đó có 4.772 người mang quốc tịch Việt Nam, cao nhất trong bảng xếp hạng các nước. Theo các chuyên gia, nguyên nhân khiến nhiều thực tập sinh kỹ năng bỏ trốn là do về nguyên tắc, họ không được phép thay đổi nơi thực tập khi không phù hợp với chế độ đãi ngộ, môi trường làm việc.

Một người đàn ông 36 tuổi được công ty cử đến làm việc bất hợp pháp tại một nhà máy tái chế do ông Shoten Yoneda điều hành đã bị buộc tội vi phạm Đạo luật Kiểm soát Nhập cư và Công nhận Người tị nạn. Người đàn ông bỏ trốn sau khi bị đánh vào đầu bằng búa đã lên mạng xã hội để kiếm việc làm. Tại phiên tòa được tổ chức tại chi nhánh Sakai của Tòa án quận Osaka vào tháng 5, anh ấy nói: “Tôi không muốn ở lại quá hạn. Tôi không có lựa chọn nào khác.”

Hội đồng chuyên gia của chính phủ hiện đang xem xét hệ thống đào tạo thực tập sinh kỹ năng và các cuộc thảo luận đang được tổ chức theo hướng nới lỏng việc thuyên chuyển lao động, điều mà trước đây không thể thực hiện được về nguyên tắc. Các chuyên gia đã lên tiếng lo ngại về hiệu quả của nó. Ông Suzuki Eriko, giáo sư về chính sách nhập cư tại Đại học Kokushikan, cho biết: “Ngay cả khi có thể sửa đổi luật, nếu không cải thiện tình trạng vẫn sẽ có nhiều người bị buộc phải làm việc, bị bóc lột với mức lương thấp. Cần có một hệ thống quy định cho phép chuyển giao lao động thực tế.”

Thực tập sinh kỹ năng nước ngoài: Là người nước ngoài đến Nhật Bản với mục đích học hỏi kỹ năng khi làm việc tại Nhật Bản. Thời gian lưu trú lên tới 5 năm và đào tạo thực tế được tiến hành dựa trên kế hoạch đã thỏa thuận trước. Chương trình đào tạo thực tập sinh kỹ năng bắt đầu vào năm 1993 như một phần bổ sung cho chương trình đào tạo dành cho người nước ngoài nhằm mục đích chuyển giao công nghệ cho các nước đang phát triển và phát triển nguồn nhân lực.

Nguồn: Thời Đại; VOA; Thanh Niên; LocoBee