Số lượng thảm họa ở Mỹ tăng kỷ lục

(Ảnh minh họa).

Trong năm 2023 số lượng thiên tai gây thiệt hại trên 1 tỷ USD ở Mỹ tăng kỷ lục, phần nào cho thấy tác động của biến đổi khí hậu.

Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) hôm 11/9 thông báo, có 23 sự kiện thời tiết cực đoan ở Mỹ gây thiệt hại ít nhất 1 tỷ USD tính từ tháng 1 đến tháng 8 năm nay, vượt qua kỷ lục 22 sự kiện xảy ra trong cả năm 2020. Các thảm họa năm nay đã gây thiệt hại hơn 57,6 tỷ USD, lấy mạng ít nhất 253 người, và vẫn còn 4 tháng mới hết năm.

Số liệu của NOAA chưa bao gồm thiệt hại từ bão nhiệt đới Hilary (đổ bộ vào California) và đợt hạn hán nghiêm trọng xảy ra ở miền Nam và vùng Trung Tây vì các chi phí vẫn đang được tính toán, theo Adam Smith, nhà kinh tế học và khí hậu ứng dụng tại NOAA. "Chúng ta đang nhìn thấy dấu vết của biến đổi khí hậu trên khắp nước Mỹ. Tôi không nghĩ mọi thứ sẽ sớm chậm lại", Smith cho biết.

NOAA đã theo dõi các thảm họa thời tiết tỷ đô ở Mỹ từ năm 1980 và điều chỉnh chi phí thiệt hại theo lạm phát. Smith nhận định, những gì xảy ra cho thấy số lượng thảm họa gia tăng và ngày càng có nhiều công trình được xây ở những nơi dễ gặp rủi ro. "Sự phơi nhiễm, tính chất dễ gặp rủi ro và biến đổi khí hậu đang làm trầm trọng thêm những thảm họa này, biến chúng thành những thảm họa gây thiệt hại hàng tỷ USD", ông nói.

NOAA đã phải bổ sung 8 thảm họa tỷ đô vào danh sách kể từ lần cập nhật gần nhất cách đây một tháng, trong đó có bão Idalia và cháy rừng ở Hawaii. Giới chuyên gia cho rằng Mỹ phải hành động nhiều hơn để thích ứng với các thiên tai gia tăng vì chúng sẽ chỉ trở nên tồi tệ hơn.

"Khí hậu đã thay đổi, trong khi những gì đã xây dựng và các hệ thống ứng phó đều không theo kịp sự thay đổi", Craig Fugate, cựu giám đốc Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ, nhận xét.

Theo nhà khoa học khí hậu Katharine Jacobs tại Đại học Arizona, sự gia tăng các thảm họa thời tiết cũng khớp với những gì các nhà khoa học khí hậu dự đoán từ lâu, có thể trầm trọng hơn do hiện tượng El Nino tự nhiên. Smith từng nghĩ kỷ lục năm 2020 sẽ tồn tại rất lâu, nhưng điều đó không đúng và giờ ông không tin rằng những kỷ lục mới có thể trường tồn.

"Việc trút thêm năng lượng vào khí quyển và đại dương sẽ làm tăng cường độ và tần suất của các hiện tượng cực đoan. Nhiều sự kiện năm nay rất bất thường, một số chưa từng có tiền lệ", Jacobs nói.

Nhà khoa học khí hậu Chris Field tại Đại học Stanford cho rằng xu hướng thảm họa tỷ đô rất đáng lo ngại. "Nhưng có những điều chúng ta có thể làm để đảo ngược xu hướng này. Nếu muốn giảm thiệt hại do thời tiết khắc nghiệt, chúng ta cần đẩy nhanh tiến độ trong việc ngăn biến đổi khí hậu và tăng khả năng phục hồi", ông nói.

Giá xăng "thổi bùng" CPI của Mỹ

Chỉ số giá tiêu dùng tại Mỹ tháng 8 đã tăng mạnh nhất trong hơn một năm qua do giá xăng tăng cao. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản tăng khiêm tốn có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) giữ nguyên lãi suất.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tăng 0,6% trong tháng trước, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 6-2022, sau khi tăng 0,2% trong hai tháng liên tiếp. Mức tăng CPI trong tháng 8 tương đương kỳ vọng của các nhà kinh tế.

Trong khi đó, giá xăng tăng 10,6% sau khi tăng 0,2% trong tháng 7, chiếm hơn 1/2 mức tăng của CPI.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ, giá xăng tăng nhanh trong tháng 8, đạt đỉnh 3,984 USD/gallon vào tuần thứ 3 của tháng, cao hơn mức 3,676 USD/gallon trong cùng kỳ tháng 7. Còn giá thực phẩm tăng 0,2% trong tháng thứ hai liên tiếp.

So với cùng kỳ tháng 8-2022, CPI tăng 3,7%. Con số này đã giảm từ mức đỉnh 9,1% được ghi nhận hồi tháng 6-2022. Nếu không tính năng lượng và thực phẩm, CPI cơ bản tăng khiêm tốn 0,3% theo tháng và 4,3% theo năm, mức tăng hằng năm nhỏ nhất kể từ tháng 9-2021 và thấp hơn con số 4,7% của tháng 7.

Theo công cụ theo dõi lãi suất FedWatch của CME Group, thị trường tài chính phần lớn kỳ vọng FED sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tuần tới. Kể từ tháng 3-2022, FED đã tăng lãi suất thêm 5,25 điểm% lên phạm vi 5,25% -5,5% hiện tại.

Tuy nhiên, theo hãng tin Reuters, một số nhà kinh tế cho rằng rủi ro lạm phát có xu hướng tăng lên trong thời gian tới, do chi phí bảo hiểm tăng, đặc biệt là đối với xe có động cơ.

Ông Conrad DeQuadros, cố vấn kinh tế cấp cao tại Công ty môi giới tài chính Brean Capital, cho rằng FED không có khả năng tăng lãi suất trong cuộc họp tuần tới nhưng có thể tăng thêm một lần nữa vào cuối năm nay.

Tỏ ra lạc quan, ông Chris Zaccarelli, giám đốc đầu tư tại Công ty tư vấn Independent Advisor, nhận định miễn là nền kinh tế vẫn mạnh mẽ và lạm phát không bùng phát trở lại, thị trường có thể hồi phục vào cuối năm.

Mỹ nỗ lực ngăn chặn làn sóng dịch về đường hô hấp

(Ảnh minh họa).

Người dân Mỹ sắp tới sẽ được tiếp cận các loại vaccine về đường hô hấp như vaccine Covid-19 cập nhật, cúm mùa và vaccine đầu tiên phòng ngừa virus hợp bào hô hấp gây viêm phổi (RSV) đang diễn biến phức tạp ở trẻ em.

Theo hãng tin The New York Times, kể từ cuối mùa hè, mặc dù số ca nhập viện do Covid-19 không tăng đột biến, nhưng số bệnh nhân mắc RSV đã gia tăng ở các khu vực Đông Nam nước Mỹ. Chuyên gia vaccine hàng đầu của FDA, Tiến sĩ Peter Marks cho biết, việc tiêm chủng vẫn rất quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng và tiếp tục bảo vệ chống lại các hậu quả nghiêm trọng của các loại virus.

Việc phê duyệt các mũi tiêm ngừa Covid-19 cập nhật dự kiến diễn ra trong vài ngày tới. FDA sẽ sớm quyết định xem các công ty có đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, hiệu quả và chất lượng hay không. Sau đó, CDC Mỹ phải phê duyệt trước khi bắt đầu tiêm chủng. Ban cố vấn của CDC họp vào ngày 12.9 để đưa ra khuyến nghị về cách sử dụng hiệu quả nhất các loại vaccine mới nhất. Các bác sĩ Mỹ hy vọng rằng, số người được tiêm chủng sẽ đủ để giúp ngăn chặn ba bệnh dịch dịch cúm mùa, virus RSV và Covid-19 xảy ra cùng lúc như năm ngoái.

Về vaccine phòng cúm mùa, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) kêu gọi tiêm phòng cúm hàng năm, thời điểm đẹp nhất là vào cuối tháng 10 cho hầu hết mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên. Cúm có thể đặc biệt nguy hiểm đối với một số nhóm nhất định bao gồm trẻ em, người già và những người có hệ miễn dịch yếu, bị bệnh phổi hoặc tim. Trong khi đó, virus RSV là một mối lo cho các gia đình có con nhỏ, làm viêm đường hô hấp nhỏ của trẻ sơ sinh, và cũng là nguyên nhân phổ biến gây bệnh viêm phổi ở người cao tuổi. Những ca nhiễm virus hợp bào hô hấp này gia tăng nhanh chóng vào mùa đông và có thể gây tử vong cho trẻ em dưới 5 tuổi, người già.

Hiện tại, Pfizer đã cho ra mắt vaccine ngừa RSV cho người từ 60 tuổi trở lên. FDA cũng đã phê duyệt vaccine RSV của Pfizer được tiêm vào cuối thai kỳ để các thai phụ truyền hệ miễn dịch cho con trong bụng. Các khuyến nghị của CDC về việc sử dụng loại vaccine này dự kiến ​​công bố vào cuối tháng này. Bên cạnh đó, FDA cũng đã phê duyệt vaccine Beyfortus của Sanofi và AstraZeneca khuyến nghị cho tất cả trẻ sơ sinh dưới 8 tháng.

Cựu TT Trump từ bỏ quyền xét xử nhanh chóng trong vụ kiện về bầu cử ở quận Fulton

Cựu Tổng thống (TT) Donald Trump đã từ bỏ quyền được xét xử nhanh chóng ở quận Fulton, Georgia, vụ kiện buộc tội ông và 18 người khác vi phạm Đạo luật chống Tổ chức Tham nhũng và bị Băng đảng Gây ảnh hưởng (RICO) của tiểu bang khi họ thách thức kết quả bầu cử năm 2020.

Hai đồng bị cáo đã yêu cầu một phiên tòa nhanh chóng, và Thẩm phán Scott McAfee đã ra lệnh sáp nhập các phiên tòa của họ và bắt đầu vào ngày 23/10, ngày mà Biện lý Quận Fulton Fani Willis đã đề nghị. Thẩm phán cho biết mốc thời gian này sẽ không áp dụng cho bất kỳ bị cáo nào khác.

Văn phòng biện lý quận đã nhiều lần yêu cầu xét xử tất cả 19 bị cáo cùng nhau, lập luận rằng với tư cách là một vụ án RICO, toàn bộ vụ án này — với khoảng 150 nhân chứng — sẽ cần phải được đưa ra đầy đủ bất kể vụ án có được xét xử một lần, hai lần hoặc nhiều lần hay không.

Hôm thứ Ba (12/09), cơ quan công tố một lần nữa yêu cầu vụ án được xét xử toàn bộ trong một hồ sơ mới.

Các luật sư của cựu TT Trump đã đệ đơn yêu cầu từ bỏ quyền được xét xử nhanh chóng. Trước đó, họ đã đệ đơn yêu cầu tách vụ án của ông khỏi các bị cáo yêu cầu xét xử nhanh chóng, đồng thời viết rằng họ sẽ không sẵn sàng ra tòa trong vòng hai tháng nữa.

Một vụ đại án?

Giới quan sát tỏ ra không tin khi bà Willis tuyên bố vào ngày bản cáo trạng được đưa ra rằng bà dự định đưa vụ án ra xét xử trong vòng sáu tháng. Rốt cuộc, chỉ riêng việc lựa chọn bồi thẩm đoàn cho một vụ RICO khác mà bà Willis đang truy tố đã mất hơn sáu tháng.

Ban đầu, bà đã đề nghị ngày xét xử là ngày 04/03/2024, một ngày trước “Siêu Thứ Ba,” hiện là ngày mà một thẩm phán liên bang đã ấn định cho vụ án của cựu TT Trump, cũng liên quan đến thách thức của ông về kết quả bầu cử năm 2020, sẽ được đưa ra xét xử.

Sau khi bị cáo Kenneth Chesebro, người từng là luật sư của cựu TT Trump tại thời điểm ông thách thức cuộc bầu cử, đệ đơn yêu cầu xét xử nhanh chóng vào tháng Tám, bà Willis đã ấn định ngày 23/10, hai tháng kể từ khi ông Chesebro đệ đơn yêu cầu. Các luật sư của ông Chesterbro cho biết họ sẽ chuẩn bị sẵn sàng cho bất kỳ ngày nào mà thẩm phán ấn định.

Bị cáo Sidney Powell, cựu công tố viên liên bang, người từng là cố vấn riêng cho cựu TT Trump khi ông thách thức cuộc bầu cử, cũng yêu cầu xét xử nhanh chóng, nhưng đã đệ đơn tách vụ án của bà với ông Chesebro. Trong bản cáo trạng dài 98 trang, không có sự trùng lặp nào trong các hành vi mà họ bị nêu ra. Các hành vi mà ông Chesebro tham gia có liên quan đến việc tổ chức một nhóm cử tri thay thế, trong khi hành vi của bà Powell liên quan đến việc điều tra tính liêm chính của các máy bỏ phiếu bầu cử.

Trong phiên tòa hôm 06/09, Thẩm phán McAfee đã từ chối yêu cầu xét xử riêng biệt của họ và họ sẽ ra tòa vào ngày 23/10.

Tuy nhiên, điều này có nghĩa là cơ quan công tố sẽ phải đưa ra toàn bộ vụ án của họ ít nhất hai lần.

“Bằng chứng chống lại một người là bằng chứng chống lại tất cả,” công tố viên đặc biệt Nathan Wade của tiểu bang Georgia nói trong phiên tòa. Họ ước tính thời gian xét xử là bốn tháng và có 150 nhân chứng từ phía bên công tố, điều này khiến thẩm phán bày tỏ sự hoài nghi và nói thêm rằng có thể mất gấp đôi thời gian mà họ đề nghị.

Ông nói: “Có vẻ hơi phi thực tế khi nghĩ rằng chúng tôi có thể thụ lý cả 19 vụ án trong khoảng 40 ngày.”

Thẩm phán McAfee cũng lưu ý rằng đã có các phiên tòa được trù định cho các đồng bị cáo khác tại tòa án liên bang và có khả năng phán quyết của liên bang sẽ vô hiệu hóa phán quyết của tiểu bang.

Thật vậy, các bị cáo bắt đầu cố gắng tách mình ra khỏi vụ án RICO quy mô lớn gần như ngay sau khi bản cáo trạng được đưa ra.

Đồng bị cáo Mark Meadows, cựu chánh văn phòng của tổng thống, đã đệ đơn yêu cầu chuyển vụ án của mình lên tòa án liên bang một ngày sau bản cáo trạng. Yêu cầu đó đã bị từ chối và ông đang kháng cáo ở Tòa án Khu vực 11. Ít nhất ba bị cáo khác đã nộp thông báo tương tự, với một phiên điều trần sắp tới được lên kế hoạch cho cựu quan chức Bộ Tư pháp Jeffrey Clark. Những người khác, bao gồm cả cựu TT Trump, cho biết họ có thể tìm cách làm điều tương tự.

“Thậm chí có thể phải mất sáu tháng để Tòa án Khu vực 11 đưa ra quyết định,” Thẩm phán McAfee nói về quá trình kháng cáo. “Điều đó sẽ dẫn chúng ta đến đâu giữa phiên tòa xét xử của bồi thẩm đoàn?”

Ngoài việc bác bỏ, một số bị cáo đã yêu cầu tách vụ án của họ ra khỏi nhau, cho rằng cáo buộc của họ không liên quan gì đến một số đồng bị cáo, kể cả những người họ chưa từng gặp.

Tuy nhiên, các bị cáo khác đã đệ đơn yêu cầu bác bỏ hoàn toàn vụ kiện, với nhiều lập luận khác nhau, từ luật sư Giuliani lập luận rằng các hành vi nêu trong bản cáo trạng là hành vi pháp lý của một luật sư hành nghề chứ không phải hành vi phạm tội, cho đến ông Meadows lập luận rằng các hành động đó đã được thực hiện trong vai trò chính thức của ông với tư cách là một quan chức liên bang và không phải tuân theo luật pháp tiểu bang.

Mỹ nhượng bộ lớn với Iran

(Ảnh minh họa).

5 năm sau khi hủy bỏ JCPOA, các bên giờ đây có cơ hội đạt được thỏa hiệp và mở đường cho doanh nghiệp châu Âu tái gia nhập thị trường Iran.

Theo báo Nezavisimaya Gazeta (Nga) ngày 13/9, Mỹ đã có sự nhượng bộ lớn với Iran trong thỏa thuận trao đổi để giải phóng công dân của mình bị Tehran giam giữ.

Cụ thể, Mỹ đã đồng ý trao đổi tù nhân với Iran và cũng đã ủy quyền cho các ngân hàng chuyển tài sản của Iran với số tiền trị giá 6 tỷ USD từ Hàn Quốc sang Qatar để Iran sử dụng vì mục đích nhân đạo.

Tehran đã làm chậm quá trình làm giàu uranium của mình trong khi Mỹ đang hạn chế sử dụng bất kỳ lời lẽ chống Iran nào tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). 5 năm sau khi hủy bỏ Kế hoạch hành động toàn diện chung về chương trình hạt nhân Iran (JCPOA), các bên giờ đây có cơ hội đạt được thỏa hiệp và mở đường cho doanh nghiệp châu Âu tái gia nhập thị trường Iran.

"Oman và Qatar, vốn ủng hộ việc giảm căng thẳng, đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ. Doha sẽ đảm bảo rằng số tiền này sẽ không được chi cho vũ khí. Iran cơ bản đồng ý với thỏa thuận này vì tình hình kinh tế khó khăn hình thành sau JCPOA đã thất bại vào năm 2018”, Vladimir Sazhin, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết.

Trao đổi với báo chí, chuyên gia trên nhấn mạnh, quyết định không làm giàu uranium quá 60% là một bước đi quan trọng của Tehran.

"Thậm chí không loại trừ khả năng làm giàu uranium như vậy sẽ bị dừng hoàn toàn. Và đến lượt Mỹ, tại phiên họp mới nhất của Hội đồng IAEA, Washington đã không đưa ra bất kỳ nghị quyết chống Iran nào. Nói chung, Trung Đông đã trở nên kém hấp dẫn hơn đối với Mỹ trong bối cảnh [mối quan tâm của Washington với] các vấn đề liên quan đến Trung Quốc và Nga, bất chấp thực tế là khoảng 50.000 lính Mỹ vẫn đóng quân trong khu vực”, chuyên gia Sazhin giải thích.

Ông Sazhin nói thêm rằng mặc dù việc khôi phục JCPOA không còn được đặt lên bàn đàm phán nữa nhưng các bên đã tiến gần hơn đáng kể đến sự thỏa hiệp trong các cuộc thảo luận. Do đó, điều này có thể mở đường cho sự hợp tác của Iran với các nước châu Âu quan tâm đến việc hợp tác với Tehran.

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi ngày 12/9 thông báo rằng những người Mỹ bị giam giữ ở Iran sẽ sớm trở về nhà và Tehran sẽ quyết định cách chi 6 tỷ USD trong số tiền bị đóng băng trước đây và được trả lại theo thỏa thuận trao đổi tù nhân với Mỹ.

Trong khi đó, chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã thông báo với Quốc hội nước này rằng họ đã thực hiện hành động quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi tù nhân bằng cách phê duyệt quyền miễn trừ cho phép các ngân hàng nước ngoài chuyển 6 tỷ USD sang Qatar mà không sợ bị Mỹ trừng phạt.

Nguồn: Vnexpress; CafeF; Đại Biểu Nhân Dân; Epoch Times; Soha