Số người về hưu lớn gây sức ép lên kinh tế Mỹ

(Ảnh minh họa).

Mỗi ngày, trung bình nước Mỹ có khoảng hơn 10.000 người nghỉ hưu và con số này sẽ duy trì đến năm 2030.

Những người này thuộc thế hệ được sinh trong thời kỳ bùng nổ dân số Mỹ (giai đoạn 1946 - 1964). Số lượng người về hưu lớn này đang đặt ra những bài toán gì cho kinh tế Mỹ và với ngay cả những người về hưu?

Hàng triệu người về hưu mỗi năm là con số không hề nhỏ, tạo sức ép lớn lên các chương trình phúc lợi, nền kinh tế. Nhưng ở chiều ngược lại, những người về hưu cũng đang gặp khó nếu họ không muốn bị phụ thuộc.

Trang Bưu điện Washington cho biết, tỷ lệ người nghỉ hưu đang lớn hơn số lao động trẻ. Điều này sẽ đe doạ vỡ quỹ an sinh xã hội và chương trình y tế Medicare, vốn lấy tiền thuế của lao động hiện tại trả cho lao động hưu. Vì vậy, không ít người quyết định vẫn làm việc kể cả ở tuổi 60 - 70, vừa là vì sức khỏe còn tốt, có thêm tài chính trước khi nghỉ, vừa để trang trải cuộc sống hàng ngày.

Mấy năm gần đây mọi thứ ập đến không như kế hoạch của nhiều người về hưu. Hết COVID-19, lại lạm phát cao dai dẳng, khiến cho tiền lương hưu cũng chẳng thấm vào đâu.

Trang Business Insider công bố kết quả khảo sát 2.700 người Mỹ về cảm nhận của họ với tình hình kinh tế và kế hoạch về hưu. Chỉ hơn một nửa trả lời được họ cần bao nhiêu tiền để có tuổi già an nhàn và con số trung bình được đưa ra là 1,27 triệu USD (30 tỷ đồng). Nhưng hầu hết họ đều chỉ đang tiết kiệm được dưới 90.000 USD.

CNBC cho biết nguồn thu nhập chính của người về hưu ở Mỹ là từ quỹ an sinh xã hội, lương hưu và tiền tiết kiệm riêng. Nhưng các khảo sát cũng cho thấy, ít người có đủ được cả 3 nguồn này, thậm chí có người không có nguồn nào.

Kinh tế khó khăn, nguồn thu ngày càng hạn hẹp, điều này khiến cho tâm lý về hưu thực sự nặng nề với nhiều người, nên giờ về hưu cũng cần có sự chuẩn bị bài bản.

Trang tài chính của Yahoo phản ánh là ngày càng nhiều người Mỹ lo lắng về chuyện hưu. Họ lo là không biết tiền họ có sẽ tiêu được bao lâu. Để đối phó với điều này nhiều cụ còn quay lại trường học để học cách nghỉ hưu, trang Marketwatch cho biết.

Chương trình Change Makers của Đại học Colorado là ví dụ. Họ vừa làm lễ tốt nghiệp cho 17 sinh viên khóa đầu, trong đó một nửa là các cụ mới về hưu, số còn lại là sắp sửa.

Bỏ ra hơn 3.000 USD, học 2 tối mỗi tuần suốt 4 tháng, cái học viên được dạy là lên kế hoạch mục tiêu, thực hiện điều nên làm và không. Dù không phải ai cũng vỡ hết ra được, nhưng lớp học cho họ thêm những lựa chọn và sự chuẩn bị kỹ hơn trước khi về hưu.

Mô hình khoá học ngắn hạn trước khi về hưu đang ngày càng bùng nổ tại Mỹ. Nó đã xuất hiện ở một số bang miền Trung và Tây Mỹ - những nơi đang có tỷ lệ người về hưu tương đối cao.

Người Mỹ tranh cãi 'nổ lửa' vì dự án 1 tỉ USD xây cột cờ cao nhất thế giới

Theo New York Post, kế hoạch xây dựng cột cờ cao nhất thế giới - cao hơn Tòa nhà Empire State - để treo một lá cờ Mỹ lớn hơn một sân bóng đá ở vùng Maine đã gây ra những luồng ý kiến trái chiều tại thị trấn nhỏ nằm sát khu vực được đề xuất.

Morrill Worcester, người sáng lập công ty làm vòng hoa Giáng sinh Worcester Wreath, cho biết dự án trị giá 1 tỷ USD - được gọi là Cột cờ Công viên Tự do - được xây dựng nhằm "đoàn kết người Mỹ lại với nhau, nhắc nhở họ về hàng thế kỷ hy sinh để bảo vệ tự do của chúng ta và đoàn kết một nước Mỹ bị chia rẽ".

Nhưng trên thực tế, nó đang là đề tài gây chia rẽ cư dân của Columbia Falls - một thị trấn có dân số chỉ 485 người, nơi có vị trí gần nhất với khu đất được đề xuất để xây cột cờ khổng lồ.

Cư dân tại đây đã tranh luận về việc cột cờ - có thể nhìn thấy được từ rất xa - có làm hỏng cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và đã đặt câu hỏi về tác động môi trường của nó.

Dự án cũng đã đối mặt với sự phản đối trong thời điểm nhạy cảm với lá cờ Mỹ.

Theo dự kiến, cột cờ sẽ cao 455 mét - cao hơn 2 mét so với Tòa nhà Empire State ở New York - và bao gồm các thang máy để đưa khách tham quan lên các tầng quan sát, nơi họ có thể chiêm ngưỡng cảnh đẹp với tầm nhìn rộng tới tận Canada. Dự án dự kiến sẽ mất 10 năm để hoàn thành.

Chia sẻ với AP, một cư dân lo lắng cho biết: "Việc đó giống như là đặt tháp Eiffel giữa vùng hoang dã của Maine".

Nhưng quy mô khổng lồ của dự án không chỉ dừng lại ở đó. Công ty Worcester cho biết sẽ xây một ngôi làng với các "bảo tàng sống" kể lại lịch sử của Mỹ qua mắt các cựu chiến binh. Ngoài ra, công ty còn có kế hoạch xây dựng một nhà hát với sức chứa 4.000 chỗ ngồi, một nhà hàng và một bức tường tưởng niệm với tên của tất cả các binh sĩ đã hy sinh từ Chiến tranh Cách mạng Mỹ cho đến nay - khoảng 24 triệu cái tên.

Các bản mô phỏng còn cho thấy một công viên chủ đề yêu nước, kèm theo đó là các chiếc thuyền nhỏ để đưa khách tham quan đi xung quanh.

Đề xuất này gây sốc cho người dân Columbia Falls

Việc hoàn thành công viên sẽ bao gồm lát đường và đặt bãi đỗ xe trên vùng đất của những khu rừng xanh rộng lớn. Chưa kể, công ty cũng cần xây dựng nhà ở cho hàng trăm, nếu không muốn nói là hàng nghìn công nhân.

Hiện tại, vùng đất này là một khu rừng thông xanh tươi, xen kẽ những cây mâm xôi việt quất hoang dã, có ao hồ và con suối đầy cá hồi. Hươu, hươu cao cổ, gấu đen, hải ly và chồn cây thường xuất hiện trong khu rừng.

Một số cư dân lo lắng rằng miền đất nhỏ của họ có thể biến thành một cái bẫy du lịch, bị phủ kín bởi các cửa hàng quà lưu niệm, nhà hàng bán đồ ăn nhanh và trung tâm mua sắm.

"Đây là vùng đất hoang dã cuối cùng trên Bờ Đông", Marie Emerson, một nông dân địa phương trồng việt quất lâu năm ở Columbia Falls và cũng là quản lý nghiên cứu tại một trường đại học, cho biết.

Bà cho rằng sự nguyên sơ của vùng đất hoang dã là điều làm nên nét đặc biệt của khu vực này.

Một dự án phát triển lớn có thể đồng nghĩa với "dấu chấm hết" cho các động vật hoang dã đã có mặt ở đó trong 10.000 năm.

"Liệu bạn có muốn giết con gà đẻ trứng vàng không?" - bà đặt câu hỏi.

Worcester đã giới thiệu đề xuất về Công viên Cột Cờ Tự Do vào năm ngoái thông qua một bài thuyết trình về cột cờ cao chọc trời này - với độ cao 541 mét trên mực nước biển.

"Hầu hết mọi người đều sốc khi biết độ lớn của nó", Jeff Greene, một nhà thầu và một trong ba thành viên thuộc hội đồng thị trấn, cho biết.

Những cư dân phản đối dự án cũng gặp thách thức, vì mảnh đất rộng 4.000 ha cho dự án nằm ở một thị trấn láng giềng dưới sự quản lý của một cơ quan nhà nước.

Người dân tại Columbia Falls đã nhanh chóng chia thành hai phe. Một số người nhìn nhận Worcester là một doanh nhân đồng cảm muốn xây dựng công trình này để mang lại hỗ trợ cần thiết cho khu vực suy thoái kinh tế.

Những người khác lại cho rằng công ty này đang cố gắng áp đặt khái niệm của họ về nước Mỹ lên người khác.

"Điều đó sẽ không hợp lý", Charlie Robbins, một người làm việc tại Sở Giao thông Maine đã nghỉ hưu có sở thích săn bắn và câu cá, nói với AP trong khi đi bộ qua rừng.

Ông không đặt câu hỏi về động cơ đằng sau việc xây dựng cột cờ mà chỉ cảm thấy nó sẽ không phù hợp với khu vực.

"Điều đó khác với tầm nhìn của tôi", ông nói. "Tôi săn bắn và câu cá ở khu vực này. Tôi không thích đám đông. Đó là điều hơi ích kỷ, nhưng đó là điều tôi nghĩ".

Trong khi đó, Worcester đã giữ im lặng khi dự án vẫn bị đóng băng trong tình trạng mập mờ về thủ tục hành chính.

"Khi chúng tôi hoàn thiện các kế hoạch của mình", tuyên bố cho biết, "chúng tôi vẫn cam kết với tầm nhìn được đặt ra và tin tưởng hơn bao giờ hết rằng kế hoạch đang phát triển của chúng tôi sẽ giúp mọi người có một nơi mà tất cả người Mỹ có thể cùng nhau kỷ niệm lịch sử đất nước".

Ông Biden: Mỹ sắp hết đạn pháo

(Ảnh minh họa).

Trả lời phỏng vấn CNN mới đây, Tổng thống Joe Biden thừa nhận các lực lượng Mỹ đang cạn kiệt đạn pháo.

Tổng thống Joe Biden cho rằng Mỹ cần cung cấp đạn chùm cho Kiev vì đạn pháo 155mm đang bị thiếu hụt. “Đây là cuộc chiến liên quan đến đạn dược, và họ đang cạn kiệt loại đạn dược đó, còn chúng ta thì sắp hết”, ông nói.

Ông Biden cho biết, việc gửi bom chùm cho Ukraine là "quyết định khó khăn" . Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ nói vẫn phải hành động khi Kiev cần thêm đạn dược cho cuộc phản công.

"Đó là một quyết định rất khó khăn đối với tôi, nhưng tôi cũng đã thảo luận với các đồng minh… Người Ukraine đang cạn kiệt đạn dược", ông Biden lý giải.

Bom chùm sẽ tương thích với lựu pháo 155mm mà Mỹ từng gửi Ukraine. Theo ông Biden, bom chùm sẽ đóng vai trò trong "giai đoạn chuyển tiếp", cho đến khi Mỹ có thể sản xuất thêm lựu pháo 155mm.

Người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby cũng cho hay, Washington sắp hết đạn pháo. Theo vị này, người Ukraine “đang sử dụng pháo binh với tốc độ rất nhanh, hàng nghìn viên đạn mỗi ngày. Đây thực sự là một cuộc đấu súng xuyên suốt - từ Donbass xuống tận Zaporizhzhia và Kherson. Và vì vậy họ cũng sắp hết đạn pháo", ông Kirby cho hay.

“Mỹ đang cố gắng tăng cường sản xuất loại đạn pháo mà Ukraine sử dụng nhiều nhất. Nhưng khả năng sản xuất hiện vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Vì vậy, chúng tôi sẽ gửi thêm những quả đạn pháo có chứa bom chùm bên trong để giúp thu hẹp khoảng cách trong khi đẩy mạnh sản xuất đạn pháo thông thường", ông Kirby cho biết thêm.

Quan chức Mỹ đưa ra bình luận về thiếu hụt đạn pháo trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh châu Âu chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh NATO vào tuần này tại Vilnius. Tại đây, các thành viên của liên minh quân sự phương Tây dự định thảo luận về xung đột Nga - Ukraine, cũng như việc cung cấp viện trợ cho Kiev.

Mỹ là nước viện trợ nhiều nhất cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Tuy nhiên, tới nay Washington vẫn cẩn trọng khi nói về việc gửi vũ khí tầm xa cho Kiev. Cũng như nhiều nước khác, Washington lo ngại Kiev sẽ tấn công vào lãnh thổ Nga. Nếu xảy ra, đây sẽ là kịch bản có thể kéo tất cả vào một cuộc chiến toàn diện.

Đối phó Trung Quốc, Mỹ hồi sinh mỏ đất hiếm

Việc hồi sinh mỏ đất hiếm Mountain Pass đã nhận được sự hỗ trợ của Chính phủ Mỹ, bao gồm cả tài trợ từ Bộ Quốc phòng nước này. Đây là một phần trong kế hoạch của Washington nhằm gây dựng lại sự hiện diện của Mỹ trên một thị trường đã bị Trung Quốc lấy mất ưu thế từ nhiều thập kỷ trước nhờ chi phí sản xuất thấp…

Ở vùng sa mạc phía Nam California (Mỹ), một mỏ đất hiếm lộ thiên rộng lớn đã trở thành “chiến địa” trong cuộc cạnh tranh toàn cầu để giành ưu thế về công nghiệp. Những chiếc xe tải khổng lồ màu vàng trở lại vận chuyển quặng từ Mountain Pass - mỏ đất hiếm từng có thời gian bị đóng cửa. Hiện Mỹ đang nỗ lực hồi sinh mỏ đất hiếm Mountain Pass nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Một tuyên bố trên trang web của Công ty MP Materials, chủ sở hữu mỏ Mountain Pass, có nội dung: “Sứ mệnh của chúng tôi là khôi phục toàn bộ chuỗi cung ứng đất hiếm cho nước Mỹ”.

CẠNH TRANH GIÀNH ƯU THẾ CÔNG NGHIỆP

Sự hồi sinh của khu mỏ đất hiếm này là sản phẩm của cả tham vọng chính trị và thương mại. Mountain Pass đang tạo ra những nguyên liệu thiết yếu cho các ngành công nghiệp chiến lược, từ thiết bị quân sự đến các thiết bị cung cấp năng lượng cho cuộc cách mạng công nghệ xanh.

Việc hồi sinh mỏ đã nhận được sự hỗ trợ của Chính phủ Mỹ, bao gồm cả tài trợ từ Bộ Quốc phòng nước này. Đây là một phần trong kế hoạch của Washington nhằm gây dựng lại sự hiện diện của Mỹ trong một thị trường kim loại đã bị Trung Quốc lấy mất ưu thế từ nhiều thập kỷ trước nhờ chi phí sản xuất thấp.

Kỷ nguyên mới của Mountain Pass có sự xuất hiện của James Litinsky và Michael Rosenthal, những nhà tài chính ở độ tuổi ngoài 40 và đã quen biết nhau từ thời thơ ấu. Giờ đây, họ đang thực hiện các thỏa thuận quốc tế để cung cấp cho các công ty như Sumitomo Corp. của Nhật Bản, khi cuộc đua toàn cầu về khả năng tự cung cấp đất hiếm ngày càng gia tăng.

“Hai nhà quản lý quỹ phòng hộ tiếp quản một mỏ đất hiếm. Vậy điều gì có thể xảy ra?”, Litinsky nói đùa với tờ Nikkei Asia, “Nhưng tôi sẽ nói với bạn rằng, ngay từ ngày đầu tiên, chúng tôi đã có một tầm nhìn dài hạn... Ngay từ đầu, chúng tôi đã nghĩ đến việc xây dựng một công ty Mỹ vĩ đại”.

Câu chuyện về MP Materials nêu bật sự phức tạp của mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc và sự phụ thuộc lẫn nhau vẫn tồn tại bất chấp căng thẳng chính trị gia tăng. Khách hàng chính đồng thời là cổ đông lớn thứ tư của MP Materials là Shenghe Resources Holding. Đây là công ty khai thác và chế biến đất hiếm được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn, và được niêm yết trên thị trường chứng khoán Thượng Hải.

Tất cả những điều này làm cho việc hồi sinh mỏ Mountain Pass trở thành một mô hình thu nhỏ của sự cạnh tranh giữa 2 cường quốc kinh tế thế giới.

Subash Chandra, nhà phân tích năng lượng tại ngân hàng đầu tư Benchmark Co có trụ sở tại New York (Mỹ), cho biết: “Đất hiếm và nhiều loại khoáng sản khác là nền tảng của quá trình chuyển đổi xanh mà chúng ta đang thấy ở Trung Quốc, Mỹ và nhiều nơi. Và không có công ty nào bạn có thể so sánh với MP Materials ở Mỹ”.

Đất hiếm được sử dụng trong các thiết bị từ điện thoại thông minh đến máy bay chiến đấu. Điều kỳ diệu của những kim loại sáng bóng nhưng dễ bị xỉn màu này là chúng có thể tạo ra nam châm mạnh hơn nhiều lần so với những loại nam châm truyền thống. Nếu không có các nguyên tố đất hiếm như neodymium, praseodymium và lanthanum, thì động cơ xe điện và ổ cứng máy tính sẽ không chạy được.

Đất hiếm hiện diện ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng việc khai thác chúng không hề dễ dàng. Một số quốc gia như Ấn Độ, có trữ lượng lớn nhưng hầu như không khai thác chúng vào năm ngoái.

Cho đến nay, Trung Quốc là nhà sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới nhờ nỗ lực phát triển ngành công nghiệp này trong nhiều thập kỷ. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USSG), năm ngoái, Trung Quốc chiếm khoảng 70% sản lượng. Trung Quốc cũng có trữ lượng lớn nhất thế giới, với tổng cộng 44 triệu tấn oxit đất hiếm (REO).

ĐỀ PHÒNG GIÁN ĐOẠN CHUỖI CUNG ỨNG

Câu chuyện về đất hiếm lặp lại câu chuyện về sản xuất chip, lĩnh vực mà Washington cũng đang nỗ lực khôi phục lại vị trí đã mất. Nhiệm vụ thậm chí còn lớn hơn nếu xét đến việc Mỹ luôn duy trì năng lực đáng kể trong thiết kế chip tiên tiến.

Vào năm ngoái, Mountain Pass chiếm toàn bộ 14% thị phần của Mỹ về sản lượng đất hiếm thế giới. Con số này là rất đáng kể, đặc biệt là chỉ hơn 10 năm trước, mỏ này không sản xuất gì. Tuy nhiên, quy mô vẫn còn tương đối khiêm tốn khi dự trữ đất hiếm của Mỹ chỉ bằng khoảng hơn 5% của Trung Quốc. Siêu cường châu Á này vẫn chiếm ưu thế trong sản xuất đất hiếm.

Ưu thế này đã trở thành một vũ khí mạnh mẽ trong kho vũ khí ngoại giao của Bắc Kinh. Trên thực tế, hồi năm 2010, Trung Quốc đã tạm thời cắt giảm xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản sau khi căng thẳng gia tăng liên quan tới quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư. Việc đình chỉ này đã báo động cho các công ty Nhật Bản và kích hoạt các nỗ lực của chính phủ nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp kim loại của Trung Quốc.

Sau đó, đến năm 2019, Trung Quốc cũng dọa đưa một số sản phẩm sử dụng đất hiếm vào danh sách hạn chế xuất khẩu công nghệ của Bắc Kinh, nhằm phản ứng trước áp lực của chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với “gã khổng lồ” viễn thông Huawei.

Hơn bao giờ hết, các quan chức chính phủ Mỹ lo lắng rằng lỗ hổng trong ngành công nghiệp đất hiếm của Mỹ khiến đất nước - và đặc biệt là Lầu Năm Góc - ngày càng dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng. Do đó, chính quyền Mỹ cùng MP Materials, công ty sở hữu mỏ Mountain Pass, đã có những động thái nhanh chóng để cố gắng thu hẹp khoảng cách đó.

Lầu Năm Góc tài trợ hàng triệu USD cho các dự án đất hiếm trong nỗ lực chuyển chuỗi cung ứng đất hiếm sang Mỹ. Mountain Pass đã nhận được một số khoản tài trợ, cùng với các công ty khác đang cố gắng khai thác hoặc sản xuất đất hiếm.

“Có những điểm nghẽn mà chúng tôi chưa thể kiểm soát được. Nếu không ưu tiên việc này, thì sẽ có những điểm yếu khiến chúng ta không thực sự tự bảo vệ được mình”, Halimah Najieb-Locke, quan chức tại Lầu Năm Góc nói.

Cuộc đua hydrogen: Mỹ vượt châu Âu

(Ảnh minh họa).

Chiến lược năng lượng hydrogen sạch của Mỹ như quả bom giội xuống châu Âu, phỗng tay trên các thành quả mà Liên minh châu Âu (EU) đã đầu tư bao lâu nay.

Tháng trước, Mỹ đã công bố lộ trình và chiến lược quốc gia đầu tiên về hydrogen nhằm đưa Washington vượt lên dẫn đầu về loại năng lượng sạch này. Tuy nhiên, châu Âu dường như không mấy vui với kế hoạch này khi nhiều công ty tại khu vực này đã đội nón sang Mỹ.

Cuộc chiến xuyên Đại Tây Dương

Mới đây, các khoản hỗ trợ năng lượng sạch hấp dẫn của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã thuyết phục Nel, một nhà sản xuất Na Uy, chọn tiểu bang Michigan chứ không phải châu Âu để xây dựng nhà máy trị giá gần 500 triệu USD sản xuất thiết bị cần thiết để tách hydrogen từ nước.

Nhiều công ty khác tại châu Âu cũng đang định theo chân công ty này, khiến cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương về năng lượng xanh nóng lên.

Các nước châu Âu đã tiên phong rót hàng chục tỉ USD để khuyến khích sản xuất hydrogen, loại năng lượng không tạo ra khí thải giúp chống biến đổi khí hậu cũng như tạo ra việc làm, qua đó giúp lục địa già trở thành trung tâm của đầu tư năng lượng sạch.

Tuy nhiên, Đạo luật giảm lạm phát (IRA) của Mỹ đã thay đổi cuộc chơi. Các khoản hỗ trợ khổng lồ từ IRA cùng với

Đạo luật chip và khoa học, dành cho phát triển công nghệ, lên đến 400 tỉ USD. Đó là chưa kể hỗ trợ riêng cho năng lượng tái tạo.

"Châu Âu bị lấn át bởi những con số mà chúng tôi thấy ở Mỹ", CEO Hakon Volldal của Nel giải thích với báo Politico. Nel là một trong những nhà sản xuất máy điện phân lớn nhất châu Âu để sản xuất hydrogen và nhà máy khổng lồ của họ ở bang Michigan sẽ là một trong những nhà máy lớn nhất thế giới.

Bà Mona Dajani, chuyên gia về các thỏa thuận năng lượng tái tạo toàn cầu tại Công ty luật Shearman và Sterling, cho biết sau khi IRA được thông qua, các quốc gia từ châu Âu, châu Á và Trung Đông đang đầu tư vào các dự án năng lượng sạch ở Mỹ với tốc độ chưa từng thấy.

Đáp lại những lời chỉ trích từ các đồng minh, Nhà Trắng khẳng định IRA "mang lại lợi ích cho cả Mỹ, các đối tác và đồng minh của Mỹ".

"IRA góp phần vào sự phát triển của ngành năng lượng sạch trên toàn cầu và mang lại những cơ hội quan trọng cho các đối tác của chúng tôi", Nhà Trắng nêu.

Cuộc đua có lợi

Jorgo Chatzimarkakis, CEO của Công ty Hydrogen Europe và là nhà vận động nổi tiếng của châu Âu, cho rằng chiến lược của Mỹ là bất công nhưng cũng một phần do kế hoạch của EU quá phức tạp khiến các doanh nghiệp không mặn mà.

Theo đó, các doanh nghiệp ở châu Âu phải trải qua một "quy trình đấu thầu" để chính phủ đánh giá các đề xuất trong khi các khoản hỗ trợ không phải lúc nào cũng có sẵn. Nhưng để nhận được trợ cấp của Mỹ, họ chỉ phải đáp ứng một số yêu cầu nhất định.

Một quan chức châu Âu cũng thừa nhận IRA có điểm hấp dẫn mà châu Âu không có như tín dụng thuế, song họ tin rằng châu lục này sẽ không dễ dàng mất thị trường vào tay Washington. EU hiện đang triển khai khoản tài trợ trị giá 800 triệu euro trong chương trình Ngân hàng Hydrogen để hỗ trợ chi phí sản xuất khí đốt và hàng loạt hỗ trợ khác.

"Nếu thị trường ở đây, mọi người sẽ ở đây", quan chức này nhấn mạnh.

Trong khi đó, các chuyên gia tại Mỹ cho rằng cuộc cạnh tranh về hydrogen sẽ có lợi cho toàn bộ ngành công nghiệp mới này. Ông David Hart, giáo sư chính sách công tại Đại học George Mason, giải thích rằng khí hydrogen rất khó vận chuyển nên không hề dễ để Mỹ trở thành một nhà xuất khẩu loại năng lượng này.

Ngoài ra, một số ý kiến khác cho rằng EU có thể chi nhiều tiền hơn để sản xuất thêm hydrogen. "IRA đặt ra tiêu chuẩn cao hơn để châu Âu nâng cao tham vọng của mình" - ông Brett Perlman, giám đốc điều hành Trung tâm Tương lai của Houston, nhóm đang tham gia biến thành phố Houston thành một trung tâm sản xuất hydrogen xanh, nhận định.

Chiến lược hydrogen sạch của Mỹ

Tháng 6-2023, Mỹ đã công bố chiến lược và lộ trình quốc gia về hydrogen sạch - loại năng lượng được kỳ vọng sẽ thay thế khí đốt và cung cấp năng lượng cho các động cơ và phát điện. Theo đó, Mỹ sẽ dành 9,5 tỉ USD đầu tư để thúc đẩy sản xuất và vận chuyển hydrogen sạch.

Hydrogen, được tạo ra từ nước, có lợi thế hơn các loại năng lượng tái tạo khác như gió, mặt trời vốn còn gặp hạn chế về sản xuất và lưu trữ. Đối với Mỹ, hydrogen cũng thúc đẩy kinh tế, tạo ra hàng chục ngàn việc làm và giúp giảm mạnh khí thải.

"Đẩy nhanh việc triển khai hydrogen là chìa khóa để đạt được tầm nhìn của Tổng thống Biden về một tương lai năng lượng sạch an toàn với giá cả phải chăng", Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Jennifer M. Granholm cho biết.

Theo đó, chiến lược của Mỹ sẽ tập trung vào các vấn đề: sử dụng hydrogen hiệu quả (trong các lĩnh vực công nghiệp, vận tải nặng...), giảm chi phí sản xuất và xây dựng mạng lưới hạ tầng sản xuất.

Nguồn: VTV; CafeF; Soha; VnEconomy; Tuổi Trẻ