Vì sao Mỹ mắc nợ ngày càng nhiều?

(Ảnh minh họa).

Tỉ lệ nợ chính phủ so với của cải quốc gia Mỹ đã tăng đáng kể trong 13 năm qua. Chỉ trong 10 tháng gần đây, Washington đã phải trả 572 tỉ USD tiền lãi cho khoản nợ liên bang này.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, tỉ lệ nợ chính phủ so với của cải quốc gia của nước này đã tăng từ mức 14,5% vào năm 2010 lên 18% trong năm nay. Trong khi mức tăng trưởng GDP thực tế đang suy yếu.

Tiến sĩ Arthur B. Laffer, người nhận Huân chương Tự do của tổng thống Mỹ và là chủ tịch Hội nghiên cứu kinh tế Laffer Associates, bình luận trên Đài Fox News: "Vấn đề quan trọng và đáng lo ngại nhất là việc chi tiêu nào đã làm tăng khoản nợ này".

Vào những năm 1980, khi nợ bắt đầu tăng dưới thời tổng thống Ronald Reagan thì GDP và của cải của nước Mỹ cũng đều tăng mạnh. Nhưng theo ông Laffer, điều đó đã không còn đúng với bây giờ. Hiện nay chi tiêu của chính phủ được trả cho những người không làm việc và các nhà đầu tư nhưng không đầu tư - thay vì khuyến khích mọi người làm việc và đầu tư chăm chỉ hơn, tốt hơn.

Các khoản nợ chính phủ liên bang đã vay kể từ năm 2020 liên quan đến việc chi trả cho trợ cấp thất nghiệp, thanh toán cho những gói kích thích kinh tế sau đại dịch... Nợ phải trả cho loại chi tiêu này làm cho nền kinh tế trì trệ, biến nó thành gánh nặng khủng khiếp cho tương lai.

Do đó nếu Mỹ tiếp tục vay nợ để tài trợ cho các hoạt động phi sản xuất và phi lao động thì nền kinh tế sẽ không hoạt động, khiến các thế hệ tương lai bị mất cơ hội vươn tới sự thịnh vượng. Theo Đài Fox News, Mỹ đã nợ nần chồng chất trong những năm gần đây và sai lầm không phải ở khoản nợ chính phủ đã vay mà ở cách họ chi tiêu số tiền đi vay đó.

Tổng thống Biden ca ngợi thành tựu kinh tế

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ca ngợi những kết quả đạt được nhờ triển khai các chính sách kinh tế chủ chốt kể từ khi ông lên nắm quyền, nhấn mạnh những thành tựu trong nỗ lực tạo việc làm và thúc đẩy đầu tư vào dự án phát triển năng lượng sạch.

Thông điệp trên được ông Biden đưa ra ngày 15-8 khi phát biểu trước người ủng hộ tại bang Wisconsin, một trong những "bang dao động" trong các cuộc bầu cử tổng thống. Hoạt động này nằm trong chiến dịch tái tranh cử tổng thống Mỹ 2024 mà ông Biden công bố hồi tháng 4 vừa qua.

"Ác mộng" cản bước nỗ lực hồi sinh ngành sản xuất trọng yếu của Mỹ

Mỹ đang cố gắng giành lại chỗ đứng trong ngành công nghiệp bán dẫn. Nguyên nhân là đề phòng sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc.

Bài thử quan trọng nhất

Các nhà sản xuất chip của Mỹ chiếm 1/3 doanh thu bán dẫn toàn cầu. Họ thiết kế những bộ vi xử lý tinh vi nhất thế giới, cung cấp năng lượng cho hầu hết điện thoại thông minh, trung tâm dữ liệu và ngày càng nhiều mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Nhưng cả các công ty Mỹ đều không sản xuất bất kỳ con chip hàng đầu nào ở ngay chính nước Mỹ.

Do tính chất trọng yếu của chip đối với các nền kinh tế hiện đại, các nhà hoạch định chính sách ở Washington bắt đầu lo lắng. Và chất bán dẫn là bài thử quan trọng nhất cho sự hồi sinh sản xuất của Mỹ.

Câu trả lời của Mỹ là Đạo luật về chip, một gói trợ cấp trị giá 50 tỷ đô la, tín dụng thuế và các chính sách hỗ trợ khác để đưa ngành sản xuất chip tiên tiến trở lại Mỹ, đã được Tổng thống Joe Biden ký thành luật vào ngày 9/8/2022.

Nếu mọi việc diễn ra theo kế hoạch, đến năm 2025, các nhà máy sản xuất chip của Mỹ sẽ sản xuất 18% số lượng chip hàng đầu thế giới.

TSMC, công ty sản xuất hàng đầu của Đài Loan (Trung Quốc), đang chi 40 tỷ đô la cho hai nhà máy ở Arizona. Samsung của Hàn Quốc đang đầu tư 17 tỷ đô la vào Texas. Intel, công ty sản xuất chip lớn nhất của Mỹ, sẽ chi 40 tỷ đô la cho bốn nhà máy ở Arizona và Ohio.

Đắt đỏ hơn sản xuất ở châu Á

Tuy nhiên, các nhà máy chip tiên tiến nhất đang được xây dựng ở Mỹ đang chậm hơn so với kế hoạch, vận hành tốn kém hơn và nhỏ hơn so với ở châu Á.

Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi, một nhóm chuyên gia cố vấn, ước tính rằng ở Trung Quốc Đại lục và đảo Đài Loan, các công ty đã xây dựng một nhà máy mới trong khoảng 650 ngày. Ở Mỹ, các nhà sản xuất phải điều chỉnh hàng loạt các quy định của liên bang, tiểu bang và chính quyền địa phương, kéo dài thời gian xây dựng trung bình lên 900 ngày. Chi phí xây dựng, chiếm khoảng một nửa vốn đầu tư cho một cơ sở sản xuất mới, có thể tốn kém hơn 40% ở Mỹ so với ở châu Á.

Một số chi phí bổ sung đó có thể được giảm nhẹ thông qua Đạo luật về chip. Nhưng điều đó vẫn khiến chi phí hoạt động hàng năm trở nên tốn kém hơn ở Mỹ, vốn cao hơn 30% so với ở châu Á, một phần là do tiền lương của công nhân Mỹ cao hơn.

Morris Chang, người sáng lập TSMC, đã cảnh báo rằng chip sản xuất tại Mỹ sẽ ngày càng đắt hơn.

"Ác mộng" của các công ty

Bên cạnh đó, với tỷ lệ thất nghiệp gần mức thấp nhất trong 5 thập kỷ, các công ty đang phải vật lộn để tìm nhân công.

Một ước tính cơ bản từ Hiệp hội Công nghiệp Chất bán dẫn, là vào năm 2030, lĩnh vực chip của Mỹ sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu 67.000 kỹ thuật viên, nhà khoa học máy tính và kỹ sư cũng như khoảng 1,4 triệu công nhân như vậy trong toàn bộ nền kinh tế.

Nhà máy đầu tiên của TSMC dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất vào năm tới. Nhưng vào tháng 7, họ đã thông báo rằng việc ra mắt sẽ được lùi lại đến năm 2025 vì không thể tìm đủ công nhân có chuyên môn để lắp đặt thiết bị tại một cơ sở công nghệ cao như vậy.

Shari Liss của Semi Foundation, một nhóm vận động hành lang về vi điện tử cho biết: “Cơn ác mộng của tôi là đầu tư vào tất cả cơ sở hạ tầng này và sau đó không thể xây dựng lực lượng lao động".

Một báo cáo vào tháng 1 từ Viện Brookings cho biết Mỹ cần “tăng cường các hành động cấp quốc gia, bang và địa phương” để cung cấp đủ công nhân cho lĩnh vực chip.

Gần đây, các chương trình đào tạo đã được bắt đầu.

Một trong số đó là các chương được cung cấp bởi Maricopa Corporate College ở Arizona và Portland Community College ở Oregon.

Trường đại học Portland, được hỗ trợ bởi Intel, cung cấp cho sinh viên khoản trợ cấp 500 đô la một tuần.

Mặt khác, tờ The Economist cho rằng Mỹ đang lãng phí một nguồn tài năng rõ ràng khi lực lượng người nhập cư có tay nghề cao trong ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ phải chịu chính sách thị thực nghiêm ngặt.

Thách thức bủa vây đảo nghỉ mát ở Hawaii sau thảm họa cháy rừng

(Ảnh minh họa).

Chính quyền Maui thuộc Hawaii, Mỹ, đang đau đầu trong việc cân bằng giữa những nhu cầu thiết yếu của người dân sau thảm họa với tình hình tài chính dài hạn của hòn đảo.

Đối với người dân sinh sống ở phía tây đảo Maui, họ hiện không còn tâm trí để phục vụ khách du lịch tới nghỉ dưỡng sau khi thảm họa cháy rừng đã thiêu rụi thị trấn Lahaina và khiến 106 người thiệt mạng. Những hình ảnh và đoạn video ghi cảnh du khách tới đảo Maui tận hưởng kỳ nghỉ dưỡng được đăng trên mạng xã hội, đối lập với hình ảnh thảm họa vừa xảy ra, đã khiến nhiều người dân Hawaii không hài lòng.

“Cộng đồng chúng tôi cần thời gian để tiếc thương người thân, chữa lành và hồi phục vết thương”, diễn viên nổi tiếng người Hawaii Jason Momoa chia sẻ trên Instagram khi kêu gọi khách du lịch hãy hủy chuyến thăm quan đảo Maui.

Trong khi đó, chính quyền Hawaii lại đau đầu trong vấn đề cân bằng giữa những nhu cầu thiết yếu của người dân Maui sau thảm họa với tình hình tài chính dài hạn của hòn đảo. Bởi ngành du lịch ở thời điểm hiện tại chính là ‘động năng phát triển kinh tế’ của đảo này, do nguồn tiền kiếm được từ khách du lịch tạo ra 80% của cải trên đảo.

“Trước đây, đại dịch Covid-19 đã buộc chúng tôi phải cân nhắc về những rủi ro khi cho phép khách du lịch tới đây, đồng thời phải xem xét giữa nguy cơ về một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng có thể xảy ra và những yếu tố tiêu cực tác động đến nền kinh tế Hawaii nếu cấm du khách tới. Người dân cần phải tồn tại, và chúng tôi không thể không có việc làm hoặc khiến con cháu chúng tôi không có tương lai”, Thống đốc Hawaii Josh Green nói trong cuộc họp báo được tổ chức vào cuối tuần trước.

Theo Thống đốc Green, việc hạn chế du khách đến với một điểm du lịch nào đó “giống như đang tàn phá cuộc sống của người dân địa phương theo nhiều cách khác nhau, và nghiêm trọng hơn bất kỳ yếu tố nào”.

Dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Thống kê dân số Mỹ (USCB) và Cục Du lịch Hawaii cho thấy, đã có 2,9 triệu lượt khách tới đảo Maui trong năm 2022 và chi hơn 5,69 tỷ USD cho các dịch vụ du lịch tại đây. Do thị trấn Lahaina chịu thảm họa cháy rừng khiến cơ sở hạ tầng ở đây bị tàn phá nặng nề, nên cơ quan quản lý du lịch đảo Maui đã phải kêu gọi du khách nên tới những địa điểm khác trên hòn đảo.

“Chúng tôi kêu gọi khách du lịch hãy tới những nơi không bị lửa thiêu rụi như Kahului, Wailuku, Kihei và Wailea. Đảo Maui không đóng cửa với du khách. Nhiều người dân trên đảo kiếm sống thông qua các hoạt động du lịch”, Trưởng hạt Maui Richard Bissen cho hay.

Mỹ: Ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa sắp có cuộc tranh luận đầu tiên

Trong khi các ứng cử viên của đảng Cộng hòa đều tuân thủ quy định, cựu Tổng thống Donald Trump vẫn chưa ký cam kết và cũng như chưa thông báo rằng ông có tham gia cuộc tranh luận sắp tới hay không.

Các ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa sẽ bước vào cuộc tranh luận đầu tiên tại Milwaukee, bang Wisconsin vào ngày 23/8 tới và họ đang hoàn tất các thủ tục theo quy định, trong đó có việc ký cam kết thực hiện nghiêm tư cách ứng cử viên, tuân thủ việc bỏ phiếu và quy định về quyên góp tài chính trong chiến dịch bầu cử.

Trong khi các ứng cử viên đều tuân thủ quy định của Ủy ban Quốc gia của đảng Cộng hòa, thì cựu Tổng thống Donald Trump vẫn chưa ký cam kết và cũng như chưa thông báo rằng ông có tham gia cuộc tranh luận sắp tới hay không, điều này đang gây thách thức lớn cho Ủy ban Quốc gia của đảng Cộng hòa.

Kết quả các cuộc thăm dò cho thấy kể cả cựu Tổng thống Trump có tham gia hoặc không tham gia cuộc tranh luận thì ông vẫn dẫn đầu đảng Cộng hòa.

Thăm dò do hãng Morning Consult công bố ngày 15/8 cho thấy, cựu Tổng thống Trump đang giành được sự ủng hộ của 57% cử tri đảng Cộng hòa, theo sau là Thống đốc bang Florida Ron DeSantis (16%), tỷ phú Vivek Ramaswamy (9%).

Về tỷ lệ ủng hộ tại các địa phương, theo kết quả thăm dò của Đại học Emerson, cựu Tổng thống Trump đang nhận được 49% tại bang New Hampshire; trong khi kết quả bất ngờ hơn là cựu Thống đốc bang New Jersey Chris Christie được 9%, dẫn trước so với Thống đốc DeSantis (8%).

Các cuộc thăm dò trên toàn nước Mỹ của hãng Morning Consult cho thấy, Tổng thống Joe Biden đang vượt trội so với cả cựu Tổng thống Trump và Thống đốc DeSantis.

Mặc dù vụ việc của con trai Hunter Biden đang làm Tổng thống Biden bận lòng, song ông vẫn dẫn trước cựu Tổng thống Trump 2 điểm phần trăm và dẫn trước Thống đốc Ron DeSantis 6 điểm phần trăm.

Trong một cuộc thăm dò trên toàn nước Mỹ của Trung tâm nghiên cứu các vấn đề công cộng thuộc Tập đoàn Truyền thông AP (NORC) cho thấy có tới 53% cử tri Mỹ khẳng định không bỏ phiếu cho cựu Tổng thống Trump nếu ông ra tranh cử trong năm 2024 và 11% nhóm đối tượng khác cho biết có thể họ cũng không bỏ phiếu cho ông Trump. Tỷ lệ cử tri phản đối ông Trump đã tăng lên từ mức 55% vào tháng 4 vừa qua lên 63% vào tháng 8.

Tuy nhiên, trái với cử tri phổ thông, tỷ lệ đảng viên Cộng hòa lại có xu hướng ngược lại, có tới 60% đảng viên nói rằng chắc chắn sẽ ủng hộ cựu Tổng thống Trump nếu ông được đề cử trong cuộc chạy đua năm 2024.

Vụ Travis King: Điều gì đã xảy ra với những lính Mỹ khác đào thoát sang Triều Tiên?

(Ảnh minh họa).

Triều Tiên ngày 16/8 xác nhận họ đang giữ Binh nhì Lục quân Hoa Kỳ Travis King sau khi ông này vượt biên giới từ Hàn Quốc sang Triều Tiên vào tháng trước trong khi đang đi tham quan khu biên giới liên Triều, nhưng không nói chi tiết về tương lai của lính Mỹ này.

Hãng thông tấn nhà nước KCNA nói rằng trong một cuộc điều tra ban đầu ông King đã thú nhận đã vượt biên trái phép sang Triều Tiên để thoát khỏi sự ngược đãi và phân biệt chủng tộc trong quân đội, đồng thời muốn xin tị nạn ở Triều Tiên hoặc ở một quốc gia thứ ba.

Việc binh lính Hoa Kỳ đóng quân tại Hàn Quốc tìm cách đào ngũ hoặc trốn sang Bắc Triều Tiên là rất hiếm, nhưng vẫn có một số trường hợp đã xảy ra kể từ khi Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 kết thúc bằng một hiệp định đình chiến thay vì một hiệp ước hòa bình:

- Ông Joseph T. White đã bắn vào khóa cổng dẫn vào khu phi quân sự (DMZ) ngăn cách hai miền Triều Tiên khi là một binh sĩ Mỹ đóng quân ở Hàn Quốc năm 1982, trước khi sang đầu hàng quân đội Triều Tiên, theo một bản tin được tờ Korea Times đăng tải .

Triều Tiên nói ông ta đã đào tẩu, mặc dù Bình Nhưỡng từ chối yêu cầu của Bộ Tư lệnh Liên hiệp quốc muốn được gặp ông White. Một phát ngôn viên của quân đội Hoa Kỳ sau đó cho biết một cuộc điều tra chỉ ra rằng ông White đã tự nguyện vượt biên sang Triều Tiên. Trong một video do Bình Nhưỡng công bố, ông White đã lên án Hoa Kỳ và ca ngợi Triều Tiên cũng như nhà lãnh đạo lúc bấy giờ là Kim Il-Sung.

Cha mẹ của White sau đó nhận được một lá thư viết tay được cho là của con trai họ, trong đó ông nói rằng mình đang làm giáo viên và sống hạnh phúc ở miền Bắc, tờ Washington Post đưa tin. Ông White chết đuối trong một tai nạn bơi lội ở miền Bắc vào năm 1985, theo một báo cáo truyền thông, trích dẫn thông tin mà cha mẹ ông nhận được.

- Ông Charles Robert Jenkins đi sang Triều Tiên khi đang tuần tra ở khu vực phi quân sự DMZ năm 1965. Sau đó, ông bày tỏ sự hối hận vì đã bỏ trốn và giải thích tại tòa án rằng động cơ của ông là để trốn tránh nghĩa vụ nguy hiểm ở Hàn Quốc và chiến đấu ở Việt Nam. Ông Jenkins cho biết đã uống 10 chai bia trước khi ông bước sang bên kia biên giới.

Trong gần bốn thập niên ở miền Bắc, ông đã dạy tiếng Anh và cũng đóng vai một điệp viên Hoa Kỳ trong một bộ phim tuyên truyền. Ông Jenkins kết hôn với bà Hitomi Soga, một phụ nữ Nhật Bản bị Bình Nhưỡng bắt cóc. Bà Soga được phép trở lại Nhật Bản vào năm 2002 và ông Jenkins xum họp với bà cùng hai cô con gái của họ vào năm 2004. Ông Jenkins qua đời vào năm 2017.

- Ông James Joseph Dresnok là một binh nhì 21 tuổi của quân đội Hoa Kỳ đóng quân tại Hàn Quốc vào năm 1962 khi trốn sang miền Bắc. Ông bị đưa ra toà án binh về tội trốn tránh nghĩa vụ. Ông Dresnok kể lại trong một bộ phim về cuộc đời mình cách ông vượt qua bãi mìn ở DMZ để qua Triều Tiên.

Ông Dresnok và ba người lính Mỹ đào tị khác là Jenkins, Jerry Wayne Parrish và Larry Allen Abshier đã sống tương đối cô lập trong nhiều năm trước khi trở thành diễn viên điện ảnh Triều Tiên trong những vai người Mỹ xấu xa trong các bộ phim tuyên truyền do nhà lãnh đạo lúc bấy giờ là Kim Jong-Il quảng bá. Các phúc trình, trích dẫn các con trai của Dresnok, nói rằng ông đã chết ở Bình Nhưỡng vào năm 2016.

Nguồn: Tuổi Trẻ; Soha; Vietnamnet; VietnamPlus; VOA