Người Mỹ đau đầu trước lạm phát tiền boa

Không chỉ nhân viên phục vụ, người Mỹ ngày nay chịu áp lực phải boa tiền cho thợ cắt tóc, shipper, tài xế hay các ki-ốt tự phục vụ.

Theo cuộc thăm dò của công ty phân tích dữ liệu quốc tế YouGov công bố vào tháng 6, gần ba phần tư người Mỹ được hỏi, nói họ thường boa cho nhân viên phục vụ nhà hàng. Tỷ lệ trên với phục vụ quán bar là gần 50%, với tài xế taxi và nhân viên khách sạn quanh 40%.

Tuy nhiên, 42% số người được hỏi ở Mỹ thú nhận rằng đôi khi hoặc thường xuyên họ sẽ boa tiền ngay cả khi dịch vụ tệ. Điều này cho thấy rằng đối với một số người, tiền boa không phải là câu chuyện về chất lượng dịch vụ.

Theo Forbes, người Mỹ nằm trong số những người đưa tiền boa nhiều nhất thế giới. Tiêu chuẩn thông thường là mỗi người nên boa khoảng 15-20% giá trị hóa đơn. Hầu hết mọi người trong ngành dịch vụ được trả ít hơn mức lương tối thiểu và thu nhập của người lao động phụ thuộc nhiều vào tiền boa.

Từ sau đại dịch, người Mỹ bắt đầu bàn về "lạm phát tiền boa" (tipflation). Đây là thuật ngữ mô tả việc nhân rộng văn hóa boa tiền cho nhiều ngành nghề hơn ở Mỹ, trái ngược với truyền thống chỉ phổ biến ở các nhà hàng đầy đủ dịch vụ. Nguồn gốc của lạm phát tiền boa có thể là do đại dịch và lạm phát gia tăng bắt đầu từ năm 2021. Từ đó, người tiêu dùng Mỹ phẫn nộ về văn hóa tiền boa vốn rất nổi tiếng của họ.

Tiền boa giờ đây không chỉ áp dụng ở nhà hàng, cửa hiệu, siêu thị, quán cà phê, sân bay, mà còn xuất hiện ở nhiều cơ sở dịch vụ khác. Hệ thống thanh toán kỹ thuật số màn hình cảm ứng do các công ty như Clover và Square điều hành đã mặc định hiển thị các lời nhắc về tiền boa cho nhân viên. Khách hàng khi sử dụng sản phẩm và dịch vụ phải lựa chọn tỷ lệ tiền boa, đôi khi vượt quá 30% giá trị hóa đơn.

Khách hàng cũng được khuyến khích boa khi đặt hàng trực tuyến và các ki-ốt. Theo phân tích dữ liệu từ Square, gần 75% giao dịch từ xa về thực phẩm và đồ uống sẽ nhắc người mua để lại tiền boa.

Báo cáo của nền tảng tài chính cá nhân NerdWallet cho thấy, nhiều người có áp lực phải trả thêm tiền boa trong bối cảnh ngày càng có nhiều lời nhắc tự động thưởng thêm cho nhân viên trên các ki-ốt và ứng dụng tự phục vụ. Theo nhà cung cấp phần mềm quản lý bảng lương Gusto, tính đến tháng 6, những nhân viên không thuộc lĩnh vực nhà hàng, giải trí và khách sạn - vốn trước đây không thu tiền boa, đã kiếm được trung bình 1,25 USD mỗi giờ tiền boa trong tháng 6, tăng 30% so với bốn năm trước.

Tiền boa đã ăn sâu vào văn hóa của người Mỹ đến mức khách hàng cảm thấy "có nghĩa vụ" phải boa, ngay cả khi dịch vụ kém chất lượng hoặc không tốn nhân công. Điều này tạo ra kỳ vọng về tiền thưởng, bất kể chất lượng dịch vụ. Nhiều nơi ở Mỹ, mức lương tối thiểu cho người lao động thấp hơn mức lương tối thiểu tiêu chuẩn. Điều này có nghĩa, các công ty có thể trả lương cho nhân viên của mình ít hơn một cách hợp pháp và dựa vào tiền boa để tạo nên sự khác biệt.

Do đó, người lao động phụ thuộc nhiều vào tiền boa để kiếm được mức thu nhập đủ sống. Việc này có thể khiến người lao động rơi vào thế bị động, không thể đoán trước được thu nhập hàng tháng. Điều này có thể tạo ra sự lo lắng về tài chính và sự bất an trong công việc.

Trong khi đó, lạm phát tiền boa đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Việc dựa vào tiền boa có thể giảm chi phí lao động vì tiền thưởng từ khách hàng sẽ bù đắp cho mức lương thấp mà doanh nghiệp trả cho người lao động. Điều này có thể đặc biệt hấp dẫn đối với các doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận thấp.

Cuộc khảo sát của nền tảng tài chính cá nhân Bankrate chỉ ra, khoảng hai phần ba người Mỹ trưởng thành có quan điểm tiêu cực về tiền boa. Họ tin rằng các doanh nghiệp nên trả lương cho nhân viên tốt hơn thay vì dựa quá nhiều vào tiền boa. Họ khó chịu về yêu cầu tiền boa xuất hiện trên màn hình thanh toán, họ cảm thấy văn hóa tiền boa đã vượt quá tầm kiểm soát và sẵn sàng trả giá cao hơn nếu chúng ta có thể loại bỏ việc boa.

Sa mạc thành vũng bùn khổng lồ, hàng chục ngàn người Mỹ mắc kẹt

Hàng chục ngàn người dự lễ hội Burning Man ở sa mạc Nevada của Mỹ được khuyến cáo tiết kiệm thực phẩm, nước uống, nhiên liệu và ở yên tại chỗ, sau khi mưa lớn trong đêm biến sa mạc thành vũng bùn khổng lồ.

Ban tổ chức lễ hội Burning Man thông báo do mưa lớn, cổng và sân bay ra vào Black Rock (thành phố xây dựng tạm cho lễ hội Burning Man mỗi năm) vẫn đóng cửa kể từ 10 giờ 45 phút ngày 2-9 (giờ địa phương).

Ban tổ chức gửi email thông báo: "Cấm ra vào. Cấm lái xe cho tới khi bề mặt sa mạc ở đây khô ráo, trừ xe cấp cứu. Khách tham dự lễ hội cần dự trữ thực phẩm, nước uống, nhiên liệu và trú ở nơi ấm áp, an toàn".

Giới chức Cơ quan quản trị đất đai Nevada, Sở cảnh sát hạt Pershing đã đóng toàn bộ lối vào cho tới hết kỳ lễ hội. Cơ quan quản trị đất đai Nevada ngày 2-9 thông báo: "Ai đang trên đường tới lễ hội thì nên quay về nhà. Mưa suốt 24 giờ qua khiến cơ quan chức năng phải chặn toàn bộ xe cộ ở khu vực sa mạc này".

Đài CNN mô tả lớp bùn dày đến mắt cá chân. Hannah Burhorn, người lần đầu tiên tham dự lễ hội, nói với đài CNN trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại ngày 2-9 rằng cát sa mạc đã biến thành đất sét dày và các vũng nước, bùn ở khắp mọi nơi.

Mọi người quấn túi rác và túi đựng thực phẩm quanh giày, trong khi không ít người đi lại bằng chân trần. Hannah Burhorn nói: "Đó là điều không thể tránh khỏi vào thời điểm này. Bùn ở trên thùng xe tải, bên trong xe tải. Những người đã cố gắng chạy qua bãi bùn và bị mắc kẹt vì lớp bùn sâu đến mắt cá chân".

Cơ quan Thời tiết Quốc gia cho biết sẽ có mưa rào và giông bão vào tối 2-9 và tiếp tục kéo dài suốt ngày 3-9, với nhiệt độ dao động từ mức cao nhất trên 21 độ C đến mức thấp nhất qua đêm hơn 9 độ C.

Theo ông Mark Deutschndorf, chuyên gia của văn phòng Cơ quan khí tượng quốc gia ở Reno, ở nhiều khu vực kế bên lễ hội có lượng mưa ít nhất 1,27 cm từ sáng 1-9 tới sáng 2-9.

Ban tổ chức cho biết TP Black Rock có lượng mưa từ 1,524 cm tới hơn 2 cm trong đêm. Ông Deutschendorf cảnh báo: "Vẫn có thể còn một đợt mưa dai dẳng nữa từ tối 2-9 tới ngày 3-9 trước khi tạnh hẳn vào tối 3-9".

CNN cho biết thêm rằng có cảnh báo lũ lụt ở phía Đông Bắc Nevada, phía Đông TP Black Rock.

Thời tiết tại lễ hội Burning Man năm nay khác hẳn năm ngoái. Vào năm ngoái, trời nóng tới hơn 40 độ C.

Theo báo Reno Gazette Journal, có hơn 73.000 người dự lễ hội Burning Man năm nay, từ ngày 28-8 đến ngày 5-9. Tuy nhiên, đài CNN không rõ có bao nhiêu người trong số đó đang bị mắc kẹt.

Lễ hội này tổ chức hằng năm từ năm 1986 trong sa mạc Black Rock ở Tây Bắc Nevada và kéo dài một tuần (từ thứ hai cuối tháng 8 tới thứ hai đầu tháng 9).

Lễ hội có tên Burning Man vì người ta đốt tượng người bằng gỗ.

Vụ tấn công Điện Capitol: Thủ lĩnh nhóm Proud Boys bị tuyên án 18 năm tù

Một thủ lĩnh của nhóm Proud Boys cực hữu bị tuyên án 18 năm tù hôm thứ Sáu liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol Hoa Kỳ, ngang bằng án tù dài nhất trong vụ án cho đến nay, trong khi một thành viên khác bị tuyên án 10 năm hô to "Trump đã thắng" khi rời tòa án.

Hai người này là những thành viên mới nhất của các nhóm cực hữu bị tuyên án vì tham gia vụ tấn công tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, một nỗ lực nhằm đảo ngược thất bại bầu cử của Donald Trump.

Bản án 18 năm cho Ethan Nordean, thủ lĩnh của Proud Boys bị kết tội âm mưu phản loạn, thấp hơn mức 27 năm mà các công tố viên đề nghị và ngang bằng bản án được tuyên cho người sáng lập nhóm Oath Keepers, Stewart Rhodes, vào tháng 5.

“Nếu chúng ta không có sự chuyển giao quyền lực hòa bình ở đất nước này, chúng ta chẳng có gì cả,” Thẩm phán Khu vực tư pháp liên bang Timothy Kelly nói.

Trong một phát biểu với thẩm phán, Nordean gọi ngày 6 tháng 1 là một "thảm kịch từ đầu đến cuối" và nói rằng anh ta đã đến Điện Capitol để làm người lãnh đạo và giúp mọi người tránh khỏi rắc rối.

Dominic Pezzola, một thành viên của Proud Boys, không giữ vai trò lãnh đạo nhưng bị phán phạm các trọng tội bao gồm cản trở một thủ tục chính thức và hành hung cảnh sát. Anh ta hô to, "Trump đã thắng!" khi rời khỏi phòng xử án sau khi bị tuyên án 10 năm tù.

Các công tố viên cho biết việc Pezzola tấn công cựu Cảnh sát viên Điện Capitol Mark Ode, trong đó anh ta lấy trộm lá chắn chống bạo động của Ode và dùng nó để đập vỡ cửa sổ ở Điện Capitol, là cơ sở thích đáng cho án tù nhiều năm.

Các công tố viên đề nghị mức án 20 năm cho Pezzola.

Hàng ngàn người ủng hộ ông Trump đã tấn công Điện Capitol sau bài phát biểu mà trong đó tổng thống Đảng Cộng hòa vào thời điểm đó tuyên bố sai trái rằng thất bại của ông ta trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2020 là kết quả của gian lận trên diện rộng. Ông Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố sai trái đó ngay cả khi đang dẫn đầu cuộc đua giành đề cử của Đảng Cộng hòa để đối đầu với Tổng thống Đảng Dân chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2024.

Năm người trong đó có một cảnh sát viên đã thiệt mạng trong hoặc ngay sau cuộc bạo động và hơn 140 cảnh sát viên bị thương. Điện Capitol chịu thiệt hại hàng triệu đôla.

Hơn 1.100 người đã bị bắt vì các cáo buộc liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol. Trong số đó, hơn 630 người đã nhận tội và ít nhất 110 người đã bị kết án khi đưa ra xét xử.

Mỹ báo động gián điệp nước ngoài nhắm đến ngành công nghiệp ngàn tỉ USD

Các cơ quan tình báo Mỹ mới đây cảnh báo nguy cơ gián điệp nước ngoài xâm nhập ngành không gian của nước này, vốn được dự báo sẽ sớm phát triển lên mức 1.000 tỉ USD.

Nhiều thủ đoạn xâm nhập

Trong một cảnh báo công bố cuối tháng 8, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI), Trung tâm Phản gián và An ninh quốc gia (NCSC) và Văn phòng Điều tra đặc biệt Không quân (AFOSI) nói rằng các tổ chức nước ngoài đang sử dụng nhiều cách thức như các cuộc tấn công mạng hay đầu tư chiến lược thông qua các công ty liên doanh để xâm nhập ngành công nghiệp không gian của Mỹ, theo Reuters.

Các cơ quan cho biết có nhiều cách để các cơ quan gián điệp nước ngoài xâm nhập và lấy được kiến thức, công nghệ của Mỹ. Một số phương pháp gián điệp có vẻ vô hại như các đề nghị tham quan cơ sở, tiếp cận các chuyên gia trong ngành tại những hội nghị để moi thông tin.

Giới tình báo cũng nói rằng nhân viên của các công ty có thể bị lôi kéo thông qua những đãi ngộ như đi du lịch nước ngoài, lời mời làm tư vấn và cung cấp thông tin để nhận tiền.

Một cách khác là thông qua việc bắt tay làm ăn. Các cơ quan tình báo nước ngoài thường tiếp cận thông tin nhạy cảm thông qua những công ty liên doanh, công ty bình phong để đầu tư vào các công ty không gian rồi đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ. Họ cũng có thể chen chân vào chuỗi cung ứng cung cấp phụ tùng và vật liệu cho các công ty không gian Mỹ.

Một số cách thức khác dễ nhận thấy hơn như tấn công mạng vào mạng lưới riêng để đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ. Năm 2021, Cơ quan Hàng không vũ trụ (NASA) một trong 9 là cơ quan Mỹ bị nhắm đến trong vụ tấn công mạng quy mô lớn SolarWinds, vụ việc được giới lãnh đạo gọi là lời cảnh tỉnh cho việc bảo vệ mạng lưới dùng để lưu trữ dữ liệu kỹ thuật nhạy cảm, theo Space.com.

Ngoài ra, các cơ quan tình báo nhấn mạnh rằng an ninh quốc gia cũng có thể tổn hại khi tình báo nước ngoài thu thập dữ liệu nhạy cảm của thiết bị vệ tinh, làm gián đoạn hoặc phá hỏng các năng lực liên lạc và hình ảnh vệ tinh, tấn công hạ tầng không gian thương mại trong các cuộc xung đột quốc tế.

Cảnh báo dài 2 trang không nêu rõ lý do khiến nó được đưa ra, và cũng không nêu tên nước nào có khả năng đứng sau những hoạt động nói trên.

Tuy nhiên, tin tặc Nga bị cáo buộc đã tấn công công ty vệ tinh Viasat của Mỹ một giờ trước khi Moscow mở chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2.2022. Tỉ phú Elon Musk cũng từng nói vệ tinh Starlink cung cấp liên lạc internet của ông thường xuyên bị tấn công mạng và gây nhiễu tại khu vực xung đột này.

Các công ty được khuyến cáo liên lạc với FBI hoặc AFOSI nếu nghi ngờ đang bị nhắm đến, đồng thời phải theo dõi những sự việc khác thường và thiết lập chương trình ngăn ngừa nội gián và kiểm duyệt nhân sự trong các vị trí công việc nhạy cảm.

Thị trường tỉ USD

Động thái nói trên là nỗ lực mới nhất của Mỹ để nâng cao cảnh giác về vấn đề mà từ lâu khiến các quan chức phản gián đau đầu và đã trở thành ưu tiên khi ngành không gian phát triển.

Các quan chức Mỹ từ lâu đã lo lắng về việc làm sao đảm bảo an toàn cho ngành này, đặc biệt khi ngày càng nhiều công ty không gian tư nhân đảm nhiệm các sứ mệnh mang tầm quan trọng quốc gia, như SpaceX.

Theo trang Axios, ngành công nghiệp không gian của Mỹ được dự báo sẽ đạt giá trị 1.000 tỉ USD đến năm 2030 và mang ý nghĩa to lớn, không chỉ là những tin tức hào nhoáng, chiếm chỗ trên các mặt báo như những lần đưa người ra khỏi quỹ đạo trái đất.

Nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe, vận tải và năng lượng đều có sự liên kết với ngành không gian như dựa vào vệ tinh để cung cấp tọa độ GPS quan trọng, chuyển tiếp thông tin liên lạc, dự báo thời tiết...

Giới chức Mỹ trong nhiều năm đã cho rằng tin tặc nước ngoài đang nhắm đến kho kiến thức không gian của Mỹ, tìm cách truy cập mạng máy tính của các trung tâm, phòng thí nghiệm thuộc Cơ quan Hàng không vũ trụ (NASA) và nhiều công ty liên quan lĩnh vực hàng không, không gian và vệ tinh.

"Chúng tôi dự đoán những mối đe dọa sẽ ngày càng tăng cho lĩnh vực đang thịnh vượng này của nền kinh tế Mỹ. Trung Quốc và Nga nằm trong số những mối đe dọa tình báo nước ngoài hàng đầu cho ngành công nghiệp không gian của Mỹ", Reuters dẫn lời một quan chức phản gián của Mỹ nói.

Năm 2019, một người Trung Quốc tên Tao Li bị tuyên án 40 tháng tù tại Mỹ vì âm mưu xuất khẩu trái phép công nghệ cấp độ quân sự và không gian của Mỹ sang Trung Quốc.

Những thông tin bị đánh cắp có thể giúp đối thủ của Mỹ củng cố năng lực trong nước. Trong năm nay, Mỹ đã cảnh báo rằng Trung Quốc tìm cách cân bằng hoặc vượt qua mình để trở thành nước dẫn đầu trong lĩnh vực không gian trước năm 2045.

Mỹ phủ nhận việc chặn bán chip cho Trung Đông

Có thông tin cho rằng Mỹ đã hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Đông do một số quốc gia trong khu vực có mối quan hệ với Trung Quốc, nước đang cạnh tranh với Washington để giành ưu thế về công nghệ.

Hãng tin Reuters mới đây dẫn lời một phát ngôn viên của Bộ Thương mại Mỹ cho biết, chính quyền của Tổng thống Joe Biden “không chặn việc bán chip sang Trung Đông”, sau khi có tiết lộ rằng Washington đã bổ sung các yêu cầu về giấy phép xuất khẩu đối với chip trí tuệ nhân tạo của Nvidia và Advanced Micro Devices (AMD).

Bình luận trên được đưa ra sau khi các hãng chip trí tuệ nhân tạo Nvidia và Advanced Micro Devices (AMD) nhận được thông báo từ các quan chức Mỹ về các yêu cầu cấp phép xuất khẩu mới để vận chuyển chip đến một số quốc gia ở Trung Đông. Tuy nhiên, cả hai công ty này đều không cho biết liệu họ có bị từ chối cấp giấy phép gửi chip đến các quốc gia đó hay không.

Cụ thể, công ty công nghệ Nvidia có trụ sở tại California cho biết các chip A100 và H100 hiệu suất cao giúp tăng tốc độ trên các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT đã bị đưa vào danh sách “cấm xuất khẩu” sang một số quốc gia ở Trung Đông.

“Chính phủ Mỹ đã thông báo cho chúng tôi về yêu cầu bổ sung điều kiện cấp phép đối với các sản phẩm A100 và H100 dành cho một số khách hàng và khu vực khác, bao gồm cả một số quốc gia ở Trung Đông”, thông báo của Nvidia, một trong những công ty công nghệ hàng đầu thế giới với trị giá khoảng 1,2 nghìn tỷ USD, nêu rõ.

Reuters dẫn một nguồn tin có uy tín lưu ý AMD cũng bị ảnh hưởng bởi việc gia hạn xuất khẩu. Vào tháng 9 năm ngoái, AMD cho biết họ đã nhận được các yêu cầu cấp phép mới, đồng nghĩa với việc phải tạm dừng xuất khẩu hoàn toàn chip MI250 sang Trung Quốc.

“Về lâu dài, kết quả và vị thế cạnh tranh của chúng tôi có thể bị tổn hại và chúng tôi có thể bị loại khỏi toàn bộ hoặc một phần thị trường Trung Quốc nếu có thêm những thay đổi trong biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Chính phủ Mỹ”, theo thông báo của Nvidia.

Mỹ thường áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu vì lý do an ninh quốc gia. Hiện tại, vẫn chưa rõ các yêu cầu cấp phép đối với các quốc gia Trung Đông sẽ là gì hoặc tại sao Mỹ lại thực hiện chúng. Nhưng trong trường hợp này, có vẻ như là do một số quốc gia Trung Đông có mối quan hệ với Trung Quốc, quốc gia đang cạnh tranh với Washington để giành ưu thế về công nghệ.

Cả Washington và Bắc Kinh đều áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm công nghệ quan trọng sang các nước và đồng minh của nhau. Vào tháng 7 vừa qua, Trung Quốc công bố kiểm soát xuất khẩu hai kim loại quý hiếm cần thiết để sản xuất chất bán dẫn sang châu Âu và Mỹ.

Nguồn: Vnexpress; Soha; VOA; Thanh Niên; Báo Tin Tức