Công nghiệp xe hơi Mỹ : Phong trào đình công lan rộng

Tính đến hôm nay, 23/09/2023, phong trào đình công trong ngành công nghiệp xe hơi Mỹ đã kéo dài hơn một tuần lễ. Giới công đoàn tỏ ra quyết liệt hơn trong cuộc đọ sức với giới chủ. Tổng thống Biden thông báo ông sẽ đến bang Michigan để ủng hộ các nhân viên đình công. Theo một số nhà quan sát, cuộc đình công dài nhất trong ngành công nghiệp xe hơi Mỹ bắt đầu mang màu sắc chính trị.

Từ thủ đô Washington, thông tín viên Guillaume Naudin tường thuật :

« Tổng thống Hoa Kỳ chuẩn bị gặp nhân viên đình công. Joe Biden thông báo thứ Ba tới đây ông sẽ đến Detroit để ủng hộ nhân viên trong ngành công nghiệp xe hơi. Chủ nhân Nhà Trắng hưởng ứng lời mời của lãnh đạo công đoàn trong ngành, Shawn Faine. Trái lại, công đoàn xe hơi Mỹ không muốn tiếp cựu tổng thống Donald Trump, cũng dự trù đến bang Michigan vào thứ Tư tuần sau.

Phong trào đình công trong ngành xe hơi Mỹ trở nên quyết liệt hơn. Thêm 38 cơ sở ngừng hoạt động tại khoảng 20 bang trên toàn quốc, trong đó có nhiều cơ sở phân phối phụ tùng xe hơi. Hai hãng xe bị ảnh hưởng là General Motors và Stellantis. Hãng General Motors tố cáo một cuộc đình công với những động cơ chính trị.

Shawn Faine cho rằng hai hãng xe này chưa đáp ứng đúng mức những yêu sách của giới công đoàn, nhất là yêu sách tăng lương cho nhân viên. Trái lại, đàm phán có tiến triển với hãng xe Ford. Dù vậy, nhà máy lắp ráp xe của Ford ở Wayne, bang Michigan, vẫn bị nhân viên đình công chiếm đóng trong khi chờ kết quả đàm phán với giới chủ.

Hiện có khoảng 18.000 trong số 150.000 nhân viên là đoàn viên công đoàn xe hơi Mỹ tham gia bãi công. Các nhà sản xuất đã phải cho hàng ngàn nhân viên tạm nghỉ việc vì đình công kéo dài làm gián đoạn dây chuyền sản xuất ».

Hoạt động kinh doanh tháng Chín của Mỹ "gần như không tăng trưởng"

Theo S&P Global, chỉ số PMI tổng hợp của Mỹ - theo dõi các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ - đã giảm xuống mức 50,1 trong tháng 9/2023 so với mức 50,2 của tháng Tám.

Theo các số liệu khảo sát do S&P Global công bố ngày 22/9, hoạt động kinh doanh của Mỹ trong tháng Chín gần như không tăng trưởng, trong đó lĩnh vực dịch vụ mở rộng với tốc độ chậm nhất kể từ tháng 2/2023 và chỉ số đặt hàng mới giảm xuống mức thấp nhất trong năm 2023.

Chỉ số PMI tổng hợp của Mỹ, theo dõi các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, đã giảm xuống mức 50,1 trong tháng 9/2023, so với mức 50,2 của tháng Tám. Trong khi đó, chỉ số đơn đặt hàng mới giảm tháng thứ hai liên tiếp xuống mức 47,7, mức thấp nhất kể từ tháng 12/2022, từ mức 49,2 của tháng Tám.

Chỉ số PMI lĩnh vực dịch vụ cũng giảm xuống mức 50,2, mức thấp nhất trong vòng tám tháng. Chỉ số PMI lĩnh vực sản xuất mặc dù tăng lên mức 48,9, từ mức 47,9 của tháng Tám, nhưng vẫn dưới mức 50,0, cho thấy hoạt động sản xuất bị thu hẹp tháng thứ năm liên tiếp.

Theo Siân Jones, chuyên gia kinh tế của S&P Global Market Intelligence, số liệu PMI trong tháng 9/2023 đã làm tăng thêm những lo ngại về nhu cầu của nền kinh tế Mỹ, trong bối cảnh lãi suất và lạm phát vẫn ở mức cao.

Nền kinh tế Mỹ cho đến thời điểm hiện tại vẫn khỏe mạnh, bất chấp những dự đoán của các nhà kinh tế về khả năng rơi vào suy thoái do Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất mạnh mẽ nhằm kiềm chế lạm phát.

Tăng trưởng việc làm cũng như chi tiêu tiêu dùng đều được giữ vững và tốc độ lạm phát đã chậm lại rõ rệt, khiến các nhà hoạch định chính sách Fed hôm 20/9 quyết định giữ nguyên lãi suất, song dự báo sẽ duy trì chính sách thắt chặt trong thời gian dài hơn./.

Fed cũng phải cắt giảm nhân sự

Dù Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell thường xuyên trấn an người dân về kinh tế, chính cơ quan này cũng đang giảm nhân lực.

Hôm 22/9, người phát ngôn của Fed xác nhận với CNN rằng cơ quan này sẽ cắt giảm khoảng 300 việc làm từ nay đến cuối năm. Đây là lần hiếm hoi họ giảm nhân sự và là lần đầu tiên kể từ năm 2010. Fed hiện có khoảng 21.000 nhân sự tại 12 chi nhánh địa phương.

Người phát ngôn của Fed cho biết việc cắt giảm này bao gồm nhiều hình thức, gồm sa thải, nghỉ hưu sớm và không tuyển lại các vị trí đang trống. Fed không cho biết bao nhiêu người sẽ bị sa thải. Các vị trí bị giảm chủ yếu có vai trò hỗ trợ, như các công nghệ hiện không cần đến.

Tin tức này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ông Powell bày tỏ sự ngạc nhiên về sức mạnh của kinh tế Mỹ trong bối cảnh lạm phát cao và lãi suất tăng vọt.

"Các hoạt động kinh tế sôi nổi hơn chúng tôi nghĩ. Có lẽ mọi người đều thấy như vậy", Powell cho biết trước báo giới trong cuộc họp báo sau phiên họp chính sách tuần này. Để phản ánh sự lạc quan đó, quan chức Fed tăng dự báo GDP Mỹ năm nay, đồng thời giảm ước tính về tỷ lệ thất nghiệp. Họ cũng quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu.

Tuy nhiên, Powell cũng cho rằng chưa có gì đảm bảo Mỹ sẽ "hạ cánh mềm", và lạm phát chỉ giảm về mức bền vững nếu thị trường lao động tiếp tục "hạ nhiệt". Hạ cánh mềm là tình trạng lạm phát được kiềm chế nhưng không gây ra suy thoái.

Powell đánh giá việc này là "khả thi", nhưng "có thể được quyết định bởi các yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng tôi". Ví dụ, giá năng lượng tăng vẫn có thể kéo lạm phát lên cao. Cuộc đình công của các công nhân ngành ôtô Mỹ cũng khiến Fed chú ý, do việc này ảnh hưởng đến thị trường lao động.

Mỹ chuyển “hàng nóng” gây tranh cãi cho Ukraine

Truyền thông Mỹ hôm 22-9 dẫn lời nhiều quan chức thạo tin rằng Mỹ dự kiến ​​cung cấp một số lượng nhỏ tên lửa đất đối đất ATACMS tầm xa cho Ukraine.

Cam kết này được cho là do Tổng thống Mỹ Joe Biden đưa ra trong cuộc gặp với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky một ngày trước đó.

Các quan chức không tiết lộ khi nào thông báo về gói viện trợ tên lửa ATACMS sẽ được công bố hoặc khi nào tên lửa sẽ được chuyển tới Ukraine mà chỉ mô tả "số lượng nhỏ sẽ được chuyển giao".

Theo đài RT, tên lửa ATACMS có tầm bắn hơn 300 km sẽ giúp tăng cường khả năng tấn công tầm xa của Ukraine hơn nữa.

Kiev đã nhiều lần yêu cầu Washington cung cấp loại vũ khí này. Trong khi đó, quan điểm của chính quyền Tổng thống Joe Biden về vấn đề này dường như đã thay đổi trong vài tháng qua từ thẳng thừng từ chối sang cân nhắc.

Hiện chưa rõ liệu Washington có cung cấp thêm bệ phóng cho Kiev để bắn tên lửa ATACMS hay không. Nếu không, các tên lửa ATACMS sẽ được phóng ra từ bệ phóng tên lửa đa nòng HIMARS và các hệ thống khác cùng dòng, từng được Washington và các đồng minh NATO khác cung cấp cho Kiev.

Một số nguồn tin nói với tờ Washington Post rằng các tên lửa này dự kiến có đầu đạn chùm gây tranh cãi, trong đó chứa hàng chục quả bom nhỏ hơn.

Đầu năm nay, Mỹ đã đồng ý cung cấp cho Kiev các loại đạn pháo cỡ nòng 155 mm tiêu chuẩn NATO, thừa nhận đây là "biện pháp tạm thời" để bù đắp cho sự thiếu hụt đạn dược thông thường.

Gói viện trợ quân sự này đã bị chỉ trích gay gắt, thậm chí từ các đồng minh thân cận nhất của Mỹ, do tính chất gây tranh cãi của những loại đạn như vậy.

Trong diễn biến khác, tờ Sky News đưa tin Ukraine đã sử dụng tên lửa Storm Shadow do Anh cung cấp để tấn công căn cứ hải quân Nga ở Crimea hôm 22-9.

Các tên lửa hành trình này - do Anh và Pháp phát triển - đã được London và Paris chuyển giao cho Ukraine vào đầu năm nay. Loại vũ khí này, được biết đến ở Pháp với tên gọi SCALP-EG, có thể bay xa hơn 241 km.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, trụ sở Hạm đội Biển Đen ở Sevastopol đã bị hư hại, trong khi 5 tên lửa không xác định bị phá hủy giữa không trung.

Truyền thông Anh trước đó đưa tin tên lửa Storm Shadow cũng được sử dụng trong vụ tấn công vào xưởng đóng tàu ở Crimea hôm 13-9, khiến hai tàu hải quân Nga bị hư hại.

Kiev đã nhiều lần kêu gọi các nước phương Tây cung cấp vũ khí tầm xa tiên tiến hơn khi cho rằng chúng sẽ là công cụ để giành thế thượng phong trong cuộc xung đột với Nga.

Trong khi đó, các quan chức Nga cũng nhấn mạnh rằng viện trợ nước ngoài sẽ không làm thay đổi cục diện cuộc xung đột và quân đội Nga sẽ sử dụng biện pháp đối phó hiệu quả chống lại bất kỳ hệ thống vũ khí nào.

Mỹ-Trung lập các nhóm công tác kinh tế-tài chính để hạ căng thẳng

Bộ Ngân khố Hoa Kỳ và Bộ Tài chính Trung Quốc hôm 22/9 lập hai nhóm công tác kinh tế trong nỗ lực giảm bớt căng thẳng và làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa các quốc gia.

Dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Ngân khố Janet Yellen và Phó Thủ tướng Hà Lập Phong, các nhóm công tác này sẽ được chia thành các phân ban kinh tế và tài chính.

Bà Yellen cho biết các nhóm làm việc sẽ “thiết lập một kênh liên lạc bền vững giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới”. Vẫn theo lời bà, các nhóm này sẽ “đóng vai trò là diễn đàn quan trọng để truyền đạt lợi ích và mối quan tâm của Mỹ, thúc đẩy cạnh tranh kinh tế lành mạnh giữa hai nước chúng ta với một sân chơi bình đẳng cho người lao động và doanh nghiệp Mỹ”.

Thông báo này được đưa ra sau một loạt chuyến thăm của các quan chức chính quyền cấp cao tới Trung Quốc trong năm nay, tạo tiền đề cho cuộc gặp có thể xảy ra giữa Tổng thống Joe Biden và người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình, vào tháng 11 tại hội nghị kinh tế châu Á-Thái Bình Dương ở San Francisco. Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ và sự cạnh tranh kinh tế giữa hai quốc gia đã gia tăng trong những năm gần đây. Bộ Ngân khố Mỹ cho biết trong một thông cáo báo chí rằng hai bộ trưởng tài chính đã đồng ý gặp nhau với “nhịp độ thường xuyên”.

Bà Yellen, cùng với các quan chức khác của chính quyền Biden, đã tới Trung Quốc trong năm nay sau khi Tổng thống Biden chỉ đạo các quan chức cấp cao chủ chốt “duy trì liên lạc và tăng cường các nỗ lực mang tính xây dựng” sau khi ông gặp ông Tập ở Bali vào năm ngoái.

Sự ra mắt của các nhóm công tác này diễn ra sau khi Ngoại trưởng Antony Blinken gặp phó chủ tịch Trung Quốc hôm 18/9 bên lề Đại hội đồng Liên hiệp quốc.

Các nhóm làm việc giữa Mỹ và Trung Quốc không phải là một sáng kiến mới.

Dân biểu Dân chủ Rick Larsen, tiểu bang Washington, và Dân biểu Cộng Hoà Darin LaHood, tiểu bang Illinois, đã thành lập một nhóm làm việc vào năm 2005 giữa các nhà lập pháp ở hai quốc gia. Và mới đây vào tháng 8, Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo cho biết bà và Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào đã hứa thành lập một nhóm làm việc gồm các quan chức và đại diện khu vực tư nhân để “tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề thương mại và đầu tư”.

Các lĩnh vực bất đồng giữa hai quốc gia bao gồm thuế quan, công nghệ và tuyên bố của Trung Quốc đối với Đài Loan tự trị cũng như phần lớn Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Căng thẳng giữa hai nước lên đến đỉnh điểm vào đầu năm nay khi một khinh khí cầu do thám của Trung Quốc được phát hiện di chuyển trên không phận nhạy cảm của Hoa Kỳ. Quân đội Hoa Kỳ đã bắn hạ khinh khí cầu ngoài khơi bờ biển Carolina sau khi nó đi ngang qua các địa điểm quân sự nhạy cảm trên khắp Bắc Mỹ. Trung Quốc khẳng định khinh khí cầu bay qua nước Mỹ là một tai nạn liên quan đến máy bay dân sự và đe dọa trả đũa.

Vào tháng 4, bà Yellen đã chỉ trích hoạt động thương mại và vi phạm nhân quyền của Trung Quốc ở Tân Cương, Hong Kong và Tây Tạng, đồng thời đưa ra giọng điệu hòa giải về việc có “một tương lai trong đó cả hai nước cùng chia sẻ và thúc đẩy tiến bộ kinh tế toàn cầu”.

Mối quan hệ giữa hai nước ngày càng trở nên căng thẳng khi quốc gia Cộng sản này tăng cường quan hệ với Nga bất chấp việc nước này tiếp tục xâm lược Ukraine.

Các quan chức Bộ Thương mại cho biết vào tháng 10 năm ngoái, Mỹ đã chuyển sang chặn xuất khẩu chip máy tính tiên tiến sang Trung Quốc, một hành động nhằm dập tắt khả năng của Trung Quốc trong việc tạo ra các hệ thống quân sự tiên tiến bao gồm vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Nguồn: RFI; VietnamPlus; Vnexpress; Soha; VOA