Số ca mắc mới COVID-19 tại Mỹ gia tăng với sự xuất hiện của biến thể mới 'Eris'

(Ảnh minh họa).

Lần đầu tiên trong năm nay, số ca nhập viện do COVID-19 đang tăng lên ở Mỹ, tính từ những ngày đầu tháng 8.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, nguyên nhân được xác định là do thời tiết nắng nóng, khiến nhiều hoạt động được chuyển sang tổ chức trong nhà, thay vì ngoài trời. Điều này làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm virus SARS-CoV-2, trong khi nhiều người bị suy giảm hệ miễn dịch dù trước đó đã tiêm đầy đủ vaccine COVID-19.

Đặc biệt, trong tuần cuối tháng 7, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết số ca nhập viện do COVID-19 ở Mỹ đã tăng 43% so với tuần cuối tháng 6.

Hôm 9/8, hãng tin Reuters dẫn CDC Mỹ cho biết biến thể mới EG.5 của Omicron, hay còn được gọi là “Eris”, đang gia tăng lây lan ở Mỹ. Theo ước tính, biến thể này hiện chiếm khoảng 17% số ca mắc COVID-19 ở nước này.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 9/8 thông báo cần quan tâm đến biến thể phụ EG.5 của Omicron sau khi ghi nhận sự gia tăng và mức độ lây lan rộng khắp của biến thể này. Ngoài Mỹ, một số quốc gia khác như Anh, Pháp và Nhật Bản cũng ghi nhận số ca tăng mạnh trong vài tuần qua.

Theo đánh giá của WHO, biến thể này dường như dễ lây truyền hơn các biến thể khác đang lưu hành, có thể là do đột biến protein. WHO đồng thời cho biết biến thể này cho thấy khả năng "né" miễn dịch. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, không có dấu hiệu nào cho thấy EG.5 gây ra các triệu chứng nghiêm trọng và WHO xác định biến thể này có nguy cơ "thấp" đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu.

Theo Giáo sư y khoa Jesse Goodman tại Đại học Georgetown (Mỹ), sự gia tăng các ca nhiễm COVID-19 này không phải là sự bùng phát toàn cầu nhưng người dân cần phải cảnh giác với dịch bệnh, đặc biệt là đối với những đối tượng dễ bị tổn thương và những người có bệnh nền.

Các chuyên gia y tế cảnh báo những người có nguy cơ mắc bệnh nên cân nhắc việc tiêm nhắc lại bằng các loại vaccine có trên thị trường và việc sử dụng khẩu trang vẫn là một lựa chọn. Những người dễ bị tổn thương khi có các triệu chứng cần đi xét nghiệm ngay để sớm được điều trị bằng thuốc kháng virus như Paxlovid của Pfizer, giúp giảm nguy cơ nhập viện và nguy cơ tử vong.

Mỹ: Chi tiêu vô tội vạ, nhiều trường đại học tăng mạnh học phí để bù lỗ

Nhiều trường đại học của Mỹ đã và đang "vung tay quá trán" vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, bổ sung đội ngũ nhân viên. Và để bù đắp lại cho những chi phí đã bỏ ra, các trường buộc phải tăng học phí trong nhiều năm qua.

Theo WSJ, các trường đại học công lập của Mỹ đã và đang "chi tiêu vô độ". Trong hai thập kỷ qua, các trường đại học đã sử dụng tiền để xây dựng các tòa nhà và ký túc xá sang trọng. Họ còn đổ tiền vào các chương trình thể thao và bổ sung thêm nhiều vị trí quản lý không cần thiết.

Sau đó, họ chuyển những hóa đơn cho các sinh viên. Nói cách khác, sau khi chi tiêu thoải mái, các trường đại học lại tìm cách “lấp chỗ trống” bằng cách tăng học phí và “moi tiền” từ sinh viên.

Đại học Bang Pennsylvania đã chi nhiều tiền đến mức hiện trường đang gặp khủng hoảng ngân sách, mặc cho đây là một trong những trường đại học công lập đắt đỏ nhất ở Mỹ.

Đại học Oklahoma đã chi hàng triệu USD cho các dự án mua lại và cải tạo một tu viện rộng hơn 2.900m2. Kết quả là học phí tại trường Oklahoma đã tăng tới 166% trong giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2022.

Chi phí học đại học ở Mỹ đã tăng lên trông thấy trong những năm qua. WSJ đã kiểm tra các báo cáo tài chính từ năm 2002 đến 2022 của 50 trường đại học hàng đầu ở Mỹ, trong đó có cả các trường công lập lâu đời nhất ở mỗi bang. Qua đó, WSJ nhận thấy chi tiêu trung bình của các trường đại học này đã tăng 38% trong giai đoạn này.

Đi cùng với đó, học phí trung bình cũng đã tăng lên 64%. Mức tăng học phí đại học từ năm 2002 đến năm 2022 thậm chí còn cao hơn nhiều so với mức tăng của giá nhà mới trung bình (54%), giá xe hạng nhẹ mới (16%).

Việc buộc phải tăng học phí sau khi các trường đại học “vung tay quá trán” đã làm tồi tệ thêm cuộc khủng hoảng nợ sinh viên liên bang trị giá 1,6 nghìn tỷ USD của Mỹ.

Anh Crispin South, sinh viên của trường đại học Oklahoma, cho biết: “Hiện tại nhiều sinh viên không có đủ nguồn lực để chi trả cho học phí ngày càng tăng”.

Tại Mỹ, phần lớn nguồn thu của các trường đại học công lập trước đây đều đến từ ngân sách của chính phủ. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, nguồn thu của các trường công lập ngày càng lệ thuộc vào học phí. Doanh thu từ học phí trên mỗi sinh viên đã tăng hai con số trong 20 năm qua tại nhiều trường đại học công lập ở Mỹ.

Lãnh đạo của các trường đại học công lập ở Mỹ cho rằng việc ngân sách nhà nước ngày càng “keo kiệt” hơn khiến họ buộc phải tăng học phí. Trên thực tế, ¾ các bang ở Mỹ đã cắt giảm trợ cấp cho các trường đại học. Ngân sách nhà nước dành cho các trường đại học đã giảm 39% trong 20 năm qua.

Thế nhưng, thay vì “thắt lưng buộc bụng”, họ lại thoải mái chi tiêu và bù đắp bằng “tăng học phí”. WSJ chỉ ra rằng khi trợ cấp của nhà nước giảm đi 1 USD thì các trường đại học này đã tăng học phí trung bình lên 2,40 USD để bù lại.

Phần lớn số tiền mà các trường đại học chi mạnh tay nằm ở quá trình tuyển dụng. Tiền lương và phúc lợi dành cho các quản lý, giảng viên, huấn luyện viên và chuyên gia tài chính của các trường đại học đã tăng khoảng 40% kể từ năm 2002 đến năm 2022, chiếm hơn một nửa ngân sách hoạt động.

Đơn cử như đại học Florida có hơn 50 nhân viên với các chức danh như giám đốc, phó giám đốc, trợ lý giám đốc truyền thông vào năm 2022, nhiều hơn gần gấp đôi so với năm 2017. Ngoài ra, trường cũng tuyển dụng hơn 160 trợ lý, cộng sự, giám đốc điều hành và các trưởng khoa.

Chi tiêu của đại học Connecticut cũng đã tăng 73% từ năm 2002 đến năm 2022, phần lớn trong đó là chi phí trả cho nhân sự.

Bên cạnh đó, để thu hút thêm nhiều sinh viên, nhiều trường đại học đã đổ tiền vào xây dựng cơ sở vật chất hiện đại như ký túc xá hay sân vận động mới cũng như cải tiến các trang thiết bị, công nghệ trong trường. Trường đại học Kentucky đã chỉ 3,66 tỷ USD cho việc đại tu cơ sở vật chất trong hàng chục năm qua, bao gồm việc xây mới trung tâm sinh viên, nhà để xe 900 chỗ, nhà hát, ký túc xá hay cơ sở bệnh viện hiện đại.

Nhiều trường đại học đã gặp khủng hoảng tài chính khi không cân đối chi tiêu. Trong năm học 2022 – 2023, dự kiến mức chi tiêu của trường đại học Penn State sẽ nhiều hơn 140 triệu USD so với doanh thu. Vào năm học trước, trường đại học Penn State cũng chi tiêu vượt quá doanh thu, cộng với việc tiểu bang ngừng trợ cấp, buộc nhà trường phải tăng 5% học phí.

Lựa chọn của nước Mỹ: nhập cư hay giảm tốc

(Ảnh minh họa).

Nước Mỹ gặp vấn đề về dân số. Tỷ lệ sinh đã giảm trong nhiều năm và điều đó đang trở thành vấn đề của nước Mỹ – lực lượng lao động bị thu hẹp. Đến năm 2040, theo một nghiên cứu trong tháng 7-2023, nước Mỹ có thể có ít hơn 6 triệu người trong độ tuổi lao động so với năm 2022. Cách duy nhất để đối phó với xu hướng này là thu hút lao động từ nước ngoài.

Bà Madeline Zavodny, Giáo sư kinh tế tại Đại học Bắc Florida, viết trong một báo cáo của Quỹ quốc gia về chính sách Mỹ: “Dân số Mỹ trong độ tuổi lao động đã đạt đến đỉnh điểm khi không có thêm người nhập cư. Người di dân quốc tế mới là nguồn tăng trưởng tiềm năng duy nhất của dân số trong độ tuổi lao động của Mỹ trong thời gian còn lại của hai thập kỷ tới”.

Phân tích của bà Zavodny dựa trên dữ liệu từ Cục Điều tra dân số và Cục Thống kê lao động.

Vào thời điểm mà một số người Mỹ coi lao động nước ngoài là đối thủ cạnh tranh giá rẻ, bà coi đây như một “phương thuốc” để duy trì sự phát triển của nền kinh tế Mỹ. Bà lưu ý rằng, mặc dù nhân công sinh ra ở nước ngoài chiếm gần một nửa mức tăng việc làm ở Mỹ từ tháng 1-2021 đến tháng 5-2023, nhưng “công ăn việc làm của lao động lớn tuổi sinh ra ở Mỹ cũng tăng vọt trong giai đoạn này”.

Bà cho biết thêm, với tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp trong lịch sử và nếu nhóm người trong độ tuổi lao động bị thu hẹp thì càng khó tìm được nhân công giỏi.

Các đường đồ thị về xu hướng của lực lượng lao động của nước Mỹ đều không tốt do tỷ lệ sinh giảm và thế hệ Baby Boomers (những người sinh ra trong giai đoạn 1946-1964) đều sống lâu hơn và rời khỏi lực lượng lao động khi già đi.

Bất cứ ai cho rằng dân số giảm là điều tích cực thì nên nhìn vào những gì đang diễn ra ở Nhật Bản và Ý. Ở các quốc gia này, suy giảm lực lượng lao động có nghĩa là ít người tham gia sản xuất hàng hóa và cung ứng dịch vụ hơn, cũng như ít đổi mới hơn. Ngay cả Trung Quốc giờ đây cũng phải thừa nhận rằng, do theo đuổi chính sách một con trong thời gian dài, nước này bắt đầu phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt công nhân khổng lồ và điều này sẽ thách thức việc duy trì khả năng tăng trưởng kinh tế.

Cho đến nay, Mỹ đã có thể bù đắp sự thiếu hụt lao động thông qua nhập cư, đây là “nguồn tăng trưởng duy nhất của dân số trong độ tuổi lao động của Mỹ trong năm 2021 và 2022”, bà Zavodny nói. Nhưng ngay cả điều này không có gì là đảm bảo. Bà ám chỉ một tương lai cạnh tranh giữa các quốc gia cũng đang chịu tác động kép của tỷ lệ sinh giảm và xã hội già hóa.

Canada gần đây đã triển khai chương trình giấy phép lao động mới để thu hút người nước ngoài bằng thị thực nghề nghiệp đặc biệt H-1B. Nước này đạt mục tiêu 10.000 ứng viên trong hai ngày.

Giữa những tranh luận về bức tường để ngăn chặn người nhập cư trái phép dưới thời của Tổng thống Donald Trump và sự hỗn loạn về dòng người nhập cư ở biên giới phía Nam trong nhiệm kỳ Tổng thống của ông Joe Biden, thật khó để tưởng tượng sẽ có bất kỳ giải pháp nào từ Quốc hội trước năm 2025.

Bà Zavodny khẳng định, xu hướng suy giảm của lực lượng lao động sẽ gây ra hậu quả tai hại nếu chúng không được giải quyết. Bà cho rằng, ai đó cần phải chứng minh rằng việc thừa nhận lao động nhập cư là tốt cho người Mỹ.

Mỹ, Trung Quốc đồng ý tăng gấp đôi số chuyến bay hàng tuần giữa hai nước

Mỹ và Trung Quốc sẽ chấp thuận tăng gấp đôi số chuyến bay chở khách hiện được phép cho các hãng hàng không bay giữa hai nước, chính quyền Biden cho biết hôm thứ Sáu, trong một dấu hiệu hợp tác hiếm hoi giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Bộ Giao thông Vận tải Hoa Kỳ (USDOT) cho biết họ sẽ tăng số chuyến bay chở khách của Trung Quốc được cho phép bay đến Mỹ lên 18 chuyến khứ hồi hàng tuần vào ngày 1 tháng 9 và tăng lên 24 chuyến mỗi tuần bắt đầu từ ngày 29 tháng 10. Số chuyến bay ở thời điểm hiện tại là 12.

Bộ nói chính phủ Trung Quốc sẽ đồng ý cho tăng cùng số chuyến bay đối với các hãng hàng không của Mỹ.

Thỏa thuận giữa Bắc Kinh và Washington đạt được sau khi Trung Quốc hôm thứ Năm dỡ bỏ các hạn chế trong thời kì đại dịch đối với các tour du lịch theo nhóm đối với nhiều quốc gia hơn, bao gồm các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc.

USDOT cho biết đợt chuyến bay đầu tiên đã được chấp thuận bắt đầu từ ngày 1 tháng 9 "để đáp ứng sự gia tăng nhu cầu được dự đoán vào đầu năm học."

Sau chuyến thăm vào tháng 6 của Ngoại trưởng Antony Blinken tới Trung Quốc, sự giao tiếp thường xuyên của USDOT và Bộ Ngoại giao với các quan chức Trung Quốc "đã tạo ra bước tiến quan trọng này," USDOT nói thêm.

"Mục tiêu cao nhất của chúng tôi là cải thiện môi trường mà trong đó các hãng hàng không của cả hai bên có thể thực hiện đầy đủ các quyền song phương của mình để duy trì sự cân bằng cạnh tranh và cơ hội công bằng, bình đẳng giữa các hãng hàng không Mỹ và Trung Quốc," USDOT nói trong quyết định chấp thuận hôm thứ Sáu.

Con số 24 chuyến bay hàng tuần vẫn là một phần nhỏ trong số hơn 150 chuyến bay khứ hồi được mỗi bên cho phép trước khi các hạn chế được áp dụng vào đầu năm 2020 do đại dịch COVID.

Nghịch lý khó hóa giải

(Ảnh minh họa).

Bất chấp việc liên tục phải đối mặt với các cáo buộc hình sự, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn là ứng cử viên nặng ký trong cuộc đua vào Nhà Trắng.

Tuần trước, ông Donald Trump đã bị truy tố vì cố gắng duy trì quyền lực sau khi thua trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Ông bị cáo buộc lừa gạt nước Mỹ, cản trở quy trình xác nhận của Quốc hội về cuộc bầu cử vào ngày 6/1/2021 và chống lại quyền bầu cử.

Đây không phải lần đầu tiên ông Donald Trump bị cáo buộc. Trước đó, ông đã phải chống đỡ vất vả với các vụ án làm giả hồ sơ kinh doanh để trả tiền “bịt miệng” diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels và xử lý bất hợp pháp các tài liệu mật sau khi rời Nhà Trắng.

Nhưng lần cáo buộc hình sự này nghiêm trọng hơn nhiều bởi nó đặt ra vấn đề về hệ thống bầu cử cũng như cách thức chuyển giao quyền lực, động chạm đến các giá trị cốt lõi mang tính biểu tượng của nước Mỹ khó có thể bỏ qua.

Tuy nhiên, kết quả thăm dò dư luận mới nhất cho thấy ông Donald Trump vẫn đang dẫn đầu trong nhóm các ứng cử viên đảng Cộng hòa với 54%, bỏ xa các ứng cử viên tiếp theo. Đa số cử tri đảng Cộng hòa (74%) và 1/3 số cử tri nói chung tin rằng ông không phạm pháp.

Vấn đề là bởi dư luận nước Mỹ đang bị chia rẽ sâu sắc mà ông Donald Trump thì khéo léo tận dụng khi tuyên bố mình là nạn nhân của “cuộc săn phù thủy” nhằm ngăn cản ông tái tranh cử. Các luật sư của ông biện hộ rằng, việc phản đối kết quả bầu cử tổng thống 2020 là quyền tự do ngôn luận vốn được Hiến pháp Mỹ bảo vệ.

Chính vì thế, Bộ Tư pháp Mỹ rơi vào tình thế khó xử, khi phải thuyết phục không chỉ 12 thành viên bồi thẩm đoàn, mà còn cả dư luận trong nước về việc ông Donald Trump vi phạm đến mức phải kết tội. Đây chính là nghịch lý khó hóa giải khi mà yếu tố chính trị và pháp lý không thể phân tách một cách rạch ròi.

Nguồn: Soha; VietnamFinance; The Saigon Times; VOA; Báo Quốc Tế