Khi Chính phủ Mỹ kiện Google

(Ảnh minh họa).

Bạn đi mua sắm xong, lấy điện thoại ra gọi taxi Vinasun để về nhà nhưng vì không nhớ số nên mở Google, gõ vào ô tìm kiếm “Số điện thoại taxi Vinasun”. Nếu bạn là người cả tin, dễ tính, sẽ dùng ngay số điện thoại đầu tiên Google cung cấp, chiếc taxi xuất hiện sẽ không phải của hãng Vinasun mà là một chiếc taxi dù nào đó. Dùng kết quả tìm kiếm thứ nhì, thứ ba cũng thế vì chúng là các đường link quảng cáo do các hãng xe dù mua từ khóa “taxi Vinasun”, “taxi Mai Linh”… nên sẽ được Google ưu tiên đặt lên đầu dù thông tin sai bét. Chỉ đến khi kéo xuống dưới, hết phần “Ad” mới thấy cho ra kết quả đúng.

Ắt hẳn hãng xe Vinasun muốn kiện Google lắm nhưng không biết kiện ở đâu, kiện như thế nào. Hàng loạt doanh nghiệp Mỹ bị Google chèn ép như thế đã tạo ra sức ép ngày càng lớn buộc Bộ Tư pháp Mỹ phải nộp hồ sơ kiện Google ra tòa. Vụ kiện vừa được đưa ra xét xử vào tuần trước, hứa hẹn sẽ kéo dài và kết quả sẽ có những tác động to lớn lên mô hình kinh doanh không chỉ của Google mà còn của các doanh nghiệp công nghệ khác.

Có lẽ ít người biết hàng năm Google trả cho Apple đến 15-20 tỉ đô la để được trở thành bộ máy tìm kiếm thông tin chính thức trên trình duyệt Safari. Đây là một khoản tiền rất lớn, tương đương lợi nhuận một quí của Apple. Ngoài Apple, Google cũng chi trả hàng tỉ đô la như thế cho nhiều hãng sản xuất điện thoại khác để được mặc định trở thành công cụ tìm kiếm chính cũng như trình duyệt chính trên các loại điện thoại. Làm như thế, các công cụ tìm kiếm, các trình duyệt khác như Bing của Microsoft khó lòng có cửa cạnh tranh.

Đây chính là nội dung quan trọng nhất của đơn kiện Google do Bộ Tư pháp Mỹ và 38 tiểu bang khởi xướng. Theo họ, Google đã vi phạm luật cạnh tranh khi thỏa thuận với các trình duyệt, các nhà sản xuất điện thoại thông minh để tạo ra và lạm dụng vị thế thống lĩnh trên thị trường tìm kiếm thông tin. Năm 2022, tổng doanh thu của hãng Alphabet, công ty mẹ của Google là 283 tỉ đô la, lợi nhuận 76 tỉ đô la thì một nửa trong số đó đến từ dịch vụ tìm kiếm thông tin. Đơn kiện cũng cho rằng Google sử dụng hệ điều hành Android để ép các nhà sản xuất điện thoại phải cài sẵn các ứng dụng của Google như Gmail, Chrome hay Maps.

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, mô hình kinh doanh độc quyền của Google làm hại cho các nhà quảng cáo do không có một thị trường cạnh tranh lành mạnh nên phải trả phí quảng cáo cao. Người tiêu dùng cũng bị thiệt hại, không tính bằng tiền vì các dịch vụ của Google là miễn phí, mà tính bằng chất lượng dịch vụ. Hiện nay kết quả tìm kiếm của Google thường bị che khuất bởi các đường link có quảng cáo, người tiêu dùng thường nhầm các quảng cáo là kết quả tìm kiếm thật sự nên chất lượng tìm kiếm bị sụt giảm một cách đáng kể. Gọi taxi Vinasun nhầm thành taxi dù nói ở đầu bài là một ví dụ điển hình.

Cần lưu ý luật lệ của Mỹ không cấm độc quyền. Giả dụ người tiêu dùng có nhiều chọn lựa nhưng do dịch vụ của Google quá tốt, tất cả mọi người dùng Google nên công ty công nghệ này hưởng vị thế độc quyền – điều này luật pháp Mỹ không cấm. Nhưng nếu Google duy trì vị thế độc quyền bằng cách loại bỏ các đối thủ cạnh tranh, không cho ai chen chân vào thị trường thì đó là vi phạm luật cạnh tranh.

Ngoài ra, Google còn đối diện với nhiều vụ kiện khác như vụ Bộ Tư pháp và một số tiểu bang kiện Google hủy hoại môi trường cạnh tranh công bằng trong ngành quảng cáo trực tuyến; bang Texas kiện Google thu thập thông tin nhận diện gương mặt và giọng nói người dùng mà không có sự đồng ý nói rõ của họ; bang Utah và một số tiểu bang khác kiện Google ngăn cản cạnh tranh trên ứng dụng Playstore…

Lập luận bào chữa của Google xoay quanh chuyện chất lượng sản phẩm của họ tốt hơn nên người tiêu dùng chọn họ chứ không ai ép được ai; Google cho rằng người dùng nếu muốn có thể dễ dàng chuyển sang dùng một bộ máy tìm kiếm thông tin khác. Theo họ, hiện nay khái niệm tìm kiếm thông tin phải mở rộng hơn trước, không chỉ gõ vào thanh địa chỉ của trình duyệt mà còn vào các dịch vụ cụ thể khi muốn tìm thông tin cụ thể. Chẳng hạn, người dùng vào Amazon để tìm đồ mua sắm, vào Tik Tok tìm nội dung giải trí, vào Expedia thì thông tin du lịch. Nói cách khác, Bộ Tư pháp cho rằng Google là con cá lớn trong chiếc hồ nhỏ (Google chiếm đến 90% thị phần tìm kiếm) còn Google bảo đây không phải chiếc hồ nhỏ mà là đại dương nên họ không đóng vai trò độc quyền như cáo buộc.

Trong vòng 10 tuần tới, hai bên, phía chính phủ Mỹ và phía Google, sẽ trình bày lập luận của mình, sẽ gọi nhiều nhân chứng để củng cố lập luận trước khi tòa đưa ra phán quyết. Nếu bên chính phủ Mỹ thắng kiện, Google sẽ phải thay đổi cách thức kinh doanh, còn nếu Google thắng người ta sẽ đặt vấn đề về tính hiệu quả của luật cạnh tranh nay đã lỗi thời. Bill Baer, cựu viên chức tại Bộ Tư pháp Mỹ nhận định: “Đây sẽ là phép thử xem luật chống độc quyền hiện nay, biên soạn từ năm 1890 có thích ứng với thị trường dễ rơi vào tình trạng độc quyền trong thế kỷ 21 này hay không”.

Ông Biden lập văn phòng đầu tiên về ngăn bạo lực súng đạn liên bang

Tổng thống Mỹ Joe Biden lập văn phòng về ngăn bạo lực súng đạn để triển khai các luật an toàn và làm việc với các bang về vấn đề này. Phó tổng thống Kamala Harris sẽ phụ trách văn phòng.

"Tôi sẽ tiếp tục thúc giục Quốc hội thực hiện những hành động hợp lý mà đa số người Mỹ ủng hộ như thực hiện kiểm tra lý lịch toàn diện và cấm vũ khí tấn công cũng như các băng đạn dung lượng lớn", Hãng tin Reuters dẫn lời ông Biden nói ngày 21-9, giờ địa phương.

Tổng thống Mỹ cho biết trong trường hợp Quốc hội không hành động, Văn phòng Phòng chống bạo lực súng đạn cùng với các thành viên trong chính quyền của ông sẽ tiếp tục làm mọi thứ có thể để chống lại "đại dịch bạo lực súng ống đang chia cắt gia đình, cộng đồng và đất nước chúng ta".

Đảng Dân chủ phần lớn ủng hộ luật kiểm soát súng chặt chẽ hơn để giảm số ca tử vong do bạo lực súng đạn tại trường học và thành phố trên khắp đất nước. Trong khi đó, Đảng Cộng hòa, với sự hỗ trợ của Hiệp hội Súng trường quốc gia Mỹ - một nhóm bảo vệ quyền sở hữu súng, phần lớn lại phản đối với lý do quyền mang vũ khí được thiết lập trong Hiến pháp Mỹ.

Trong một lần đồng lòng hiếm hoi vào năm ngoái, Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đã thông qua một gói biện pháp an toàn súng khiêm tốn, được gọi là Đạo luật Cộng đồng an toàn hơn của lưỡng đảng.

Với vai trò giám sát văn phòng này, bà Harris sẽ chịu trách nhiệm một lĩnh vực chính sách quan trọng đối với phe Dân chủ.

Phó tổng thống Mỹ cho biết văn phòng sẽ hoạt động để "thu hút và khuyến khích các nhà lãnh đạo Quốc hội, lãnh đạo tiểu bang và địa phương cũng như những người ủng hộ cùng nhau xây dựng dựa trên những tiến bộ có ý nghĩa mà chúng tôi đã đạt được".

Cố vấn Nhà Trắng Stefanie Feldman, giám đốc văn phòng, nói rằng văn phòng sẽ đẩy nhanh việc thực hiện luật cải cách súng liên bang lưỡng đảng, "đào sâu hơn" để tìm ra các hành động bổ sung, điều phối hỗ trợ cho các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi bạo lực súng đạn và mở rộng quan hệ đối tác với các tiểu bang và thành phố.

Số vụ giết người bằng súng gia tăng kỷ lục vào năm 2020 tại Mỹ đã đưa vấn đề bạo lực súng đạn trong cộng đồng lên cao hơn trong chương trình nghị sự của chính quyền ông Biden.

Ông Biden đổ lỗi cho nhóm nghị sĩ Cộng hòa về nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 23/9 cáo buộc "một nhóm nghị sĩ Cộng hòa cực đoan" đã khiến các cuộc đàm phán ngân sách rơi vào bế tắc, đẩy chính phủ đến nguy cơ đóng cửa.

"Một nhóm nhỏ nghị sĩ Cộng hòa cực đoan không muốn tuân thủ thỏa thuận nên giờ đây mọi người ở Mỹ có thể bị buộc phải trả giá", Tổng thống Biden ngày 23/9 phát biểu.

Quốc hội Mỹ có thời hạn đến đêm 30/9 để đạt được thỏa thuận về dự thảo chi tiêu ngân sách trước khi chính phủ nước này cạn kiệt ngân sách hoạt động.

Ông Biden kêu gọi: "Cấp ngân sách cho chính phủ là một trong những trách nhiệm cơ bản nhất của quốc hội. Đến lúc đảng Cộng hòa thực hiện trách nhiệm mà nước Mỹ giao phó cho họ".

Nhà Trắng muốn bất cứ dự thảo ngân sách nào cũng phải bao gồm khoản viện trợ quân sự và nhân đạo 24 tỷ USD dành cho Ukraine. Kế hoạch này nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ lưỡng đảng ở Thượng viện, nhưng vấp phải sự phản đối của một số thành viên Hạ viện.

Nếu các nghị sĩ không giải quyết được bế tắc này trước thời hạn và không có dự thảo cấp ngân sách tạm thời, chính phủ Mỹ có nguy cơ đóng cửa từ ngày 1/10. Khi đó, hàng trăm nghìn nhân viên liên bang sẽ không được trả lương.

Mỹ hồi sinh hệ thống do thám tuyệt mật để đối phó Trung Quốc

Trên một hòn đảo lộng gió cách Seattle khoảng 80 km về phía bắc có một trạm giám sát của Hải quân Mỹ. Trong nhiều năm, nhiệm vụ của nơi này là theo dõi di chuyển của cá voi và đo nhiệt độ nước biển.

Tháng 10 năm ngoái, Hải quân Mỹ đặt tên mới cho đơn vị, thể hiện rõ hơn nhiệm vụ hiện tại của lực lượng này: Bộ Tư lệnh giám sát dưới biển.

Reuters dẫn thông tin từ 3 người nắm rõ kế hoạch cho biết, việc đổi tên trạm theo dõi ở căn cứ hải quân trên đảo Whidbey là một phần thuộc dự án quân sự lớn của Mỹ, nhằm hồi sinh chương trình do thám chống tàu ngầm của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh.

Sự hồi sinh của chương trình trị giá hàng tỷ đô la, có tên là Hệ thống giám sát tích hợp dưới biển (IUSS), diễn ra trong bối cảnh đang có nhiều lo ngại về nguy cơ xung đột nổ ra ở khu vực đảo Đài Loan (Trung Quốc).

Dự án cải tạo IUSS chưa từng được báo chí đưa tin trước đây. Nó liên quan đến việc hiện đại hóa mạng lưới cáp gián điệp âm thanh dưới nước hiện có của Mỹ và trang bị thêm cho đội tàu giám sát các loại cảm biến tiên tiến và micro dưới biển, nhằm tăng cường khả năng do thám kẻ thù. Mỹ đã đồng ý bán cho Úc công nghệ tương tự để giúp đồng minh tăng cường khả năng phòng thủ ở khu vực Thái Bình Dương.

Đổi mới đáng kể nhất trong hệ thống do thám đại dương của Hải quân Mỹ là đầu tư vào công nghệ mới để thu nhỏ và toàn cầu hóa các công cụ giám sát dưới biển truyền thống.

Ba nguồn tin cho biết, mạng lưới cáp gián điệp cố định ban đầu nằm ở những vị trí bí mật dưới đáy đại dương, được thiết kế để theo dõi đội tàu ngầm của Liên Xô cách đây 7 thập kỷ.

Kế hoạch của Hải quân Mỹ bao gồm việc triển khai một đội tàu lặn không người lái xuống biển để lắng nghe tàu địch; đặt các cảm biến "vệ tinh dưới nước" để quét tàu ngầm; sử dụng vệ tinh để xác định vị trí tàu bằng cách theo dõi tần số vô tuyến; và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu trong khoảng thời gian ngắn hơn nhiều so với con người tự làm.

Sự tồn tại của IUSS chỉ được công bố vào năm 1991, khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, nhưng những thông tin cụ thể về hoạt động của lực lượng này vẫn được giữ bí mật.

Reuters cho biết họ tập hợp các chi tiết về IUSS qua các cuộc phỏng vấn với hơn chục người tham gia, bao gồm 2 nhân viên hải quân đang làm về giám sát dưới biển, cố vấn cho Hải quân Mỹ và một số nhà thầu quốc phòng tham gia vào các dự án.

Hãng tin này cũng xem xét hàng trăm hợp đồng của Hải quân Mỹ, phát hiện ra ít nhất 30 thỏa thuận liên quan đến chương trình giám sát đã được ký kết trong 3 năm qua với các tập đoàn quốc phòng lớn và nhiều hãng khởi nghiệp về phát triển thiết bị không người lái dưới biển và xử lý AI. Việc xem xét dữ liệu theo dõi tàu và hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy hoạt động đặt cáp dưới nước bí mật của Hải quân Mỹ.

IUSS thuộc quyền chỉ huy của Đại úy Stephany Moore, một sĩ quan tình báo kỳ cựu của Hải quân Mỹ. Chương trình thuộc quản lý của Lực lượng tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, do Chuẩn đô đốc Richard Seif đứng đầu.

Hai ông Moore và Seif từ chối yêu cầu phỏng vấn. Trả lời câu hỏi của báo chí, người phát ngôn của Lực lượng tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ cho biết họ không thể nói chi tiết về hệ thống giám sát dưới biển của mình vì “lý do an toàn hoạt động”.

Tim Hawkins, người phát ngôn của Hạm đội 5 Mỹ, trụ sở tại Trung Đông và là người chỉ đạo các cuộc thử nghiệm thiết bị không người lái trên biển của Mỹ, cho biết hải quân đang cải thiện khả năng giám sát từ "không gian đến đáy biển", với mục đích vẽ ra bức tranh rõ ràng nhất về hoạt động quy mô toàn cầu.

Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang phát triển chương trình gián điệp hàng hải của riêng mình, được gọi là Vạn lý tường nước, hai nguồn tin của Hải quân Mỹ cho biết.

Hệ thống đó đang được xây dựng, bao gồm các dây cáp được trang bị cảm biến nghe sóng siêu âm đặt dọc đáy biển ở Biển Đông, nơi đang có những tranh chấp căng thẳng. Trung Quốc cũng xây dựng một đội tàu ngầm không người lái dưới nước và trên biển để truy tìm tàu ngầm của đối phương.

Chương trình của Trung Quốc kéo dài ra tận Thái Bình Dương. Năm 2018, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho biết họ đã vận hành hai cảm biến dưới nước: một ở rãnh Mariana, điểm sâu nhất được biết đến trên Trái đất; một chiếc ở gần Ya - hòn đảo thuộc Liên bang Micronesia.

Theo các nguồn tin từ Hải quân Mỹ, dù Trung Quốc nói rằng những cảm biến này phục vụ mục đích khoa học nhưng chúng có thể phát hiện chuyển động của tàu ngầm gần căn cứ hải quân của Mỹ trên đảo Guam thuộc Thái Bình Dương.

Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Trung Quốc từ chối bình luận về những thông tin này.

Mỹ 'gia cố' lệnh cấm vận chip với Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Trước khi khoản hỗ trợ 39 tỷ USD được giải ngân, Mỹ ra thêm quy định cấm các công ty chip mở rộng đầu tư tại Trung Quốc trong 10 năm.

Nikkei Aisa cho biết, ngày 22/9, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành quy định ngăn Trung Quốc và các quốc gia khác dùng trợ cấp của chính phủ Mỹ trong lĩnh vực bán dẫn. Đây là bước cuối cùng trước khi chính quyền Tổng thống Biden bắt đầu trao khoản trợ cấp 39 tỷ USD cho ngành chip, nằm trong Đạo luật Chips được ban hành tháng 8/2022 với tổng trị giá 52,7 tỷ USD.

Theo quy định mới, các bên nhận tài trợ không được mở rộng năng lực sản xuất chất bán dẫn ở những quốc gia có thể gây nguy hại cho Mỹ trong 10 năm. Các công ty, cá nhân cũng bị hạn chế thực hiện nghiên cứu chung hoặc cấp phép bằng sáng chế công nghệ với các tổ chức nước ngoài có liên quan.

Một điểm mới khác được bổ sung vào lệnh cấm là các công ty sản xuất chất bán dẫn không được mở thêm phòng sạch hoặc không gian vật lý ở những quốc gia được đánh giá là rủi ro. Việc tăng công suất không được quá 5% và năng lực sản xuất của cơ sở không được vượt quá 10%.

Quy định mới cũng phân loại một số chất bán dẫn là quan trọng đối với an ninh quốc gia, do đó phải chịu hạn chế nghiêm ngặt hơn, trong đó có cả các nút công nghệ trưởng thành (tức công nghệ ít tiên tiến) và thế hệ điện toán lượng tử được dùng trong môi trường nhiều bức xạ và năng lực quân sự chuyên biệt khác.

Việc siết cấm vận được Mỹ đưa trong bối cảnh một số công ty Trung Quốc như Huawei tuyên bố đạt được những bước tiến lớn trong việc sản xuất chip nội địa. Đầu tuần này, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo nói trước Quốc hội: "Chúng ta phải tuyệt đối cảnh giác để đảm bảo không một xu nào trong khoản trợ cấp có thể giúp Trung Quốc vượt lên nước Mỹ".

Nếu công ty nhận tài trợ vi phạm quy định, Bộ Thương mại Mỹ có thể rút lại các ưu đãi của liên bang. Raimondo cho biết đang làm việc nhanh nhất có thể để những ưu đãi này được phê duyệt.

Tháng 8/2022, Mỹ thông qua gói tài trợ trị giá 52 tỷ USD, trong đó yêu cầu các công ty chip hạn chế mở rộng hoạt động với Trung Quốc. Đến tháng 10/2022, Bộ Thương mại Mỹ tiếp tục ban hành biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận một số chip bán dẫn được sản xuất bằng thiết bị của Mỹ.

Đáp lại động thái trên, đầu tháng 9, Reuters dẫn nguồn tin cho biết, chính phủ Trung Quốc đang chuẩn bị ra mắt Quỹ đầu tư công nghiệp mạch tích hợp, còn gọi là Big Fund nhằm tự chủ trong cuộc đua bán dẫn. Mục tiêu huy động 300 tỷ nhân dân tệ (41 tỷ USD) khiến quy mô của quỹ vượt xa các quỹ được thành lập vào năm 2014 và 2019 với giá trị lần lượt 138,7 tỷ nhân dân tệ (19 tỷ USD) và 200 tỷ nhân dân tệ (27 tỷ USD).

Nguồn: The Saigon Times; Tuổi Trẻ; Dân Trí; Soha; Vnexpress