MINH BẠCH TIỀN CÔNG ĐỨC

Nhiều năm trước, việc quản lý hoạt động tại Di tích Quốc gia đền Chợ Củi (Hà Tĩnh) thực hiện kém hiệu quả, tiền công đức được gia đình thủ nhang nộp vào ngân sách địa phương 2,5 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, khi di tích được giao cho địa phương quản lý, chưa đầy nửa năm 2024 , số tiền công đức nộp ngân sách tăng lên hơn 14 tỷ đồng.

Đền Chợ Củi còn gọi là đền thờ Quan Hoàng Mười ở xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Đền được lập từ thời Lê Sơ, đến thời Nguyễn được tôn tạo thêm và sau này trùng tu lại như hiện nay. Năm 1974, đền Chợ Củi được Ty Văn hóa Hà Tĩnh liệt kê đưa vào chế độ bảo vệ Nhà nước.

Năm 1978 Bảo tàng tổng hợp Nghệ Tĩnh đưa vào phiếu kiểm kê di tích lịch sử văn hóa. Năm 1990, UBND xã Xuân Hồng phối hợp với Bảo tàng tổng hợp Nghệ Tĩnh tu sửa, tôn tạo. Hai năm sau, Bảo tàng Hà Tĩnh đã tiến hành lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích Quốc gia và được Bộ Văn hóa Thông tin ban hành quyết định công nhận và xếp hạng đền Chợ Củi là di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật Quốc gia vào năm 1993.

Từ khi xếp hạng đến nay, đền có 3 lần trùng tu, tôn tạo bằng nguồn vốn chương trình Mục tiêu Quốc gia về văn hóa. Năm 2015, gia đình thủ nhang Nguyễn Sỹ Quý (trú xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân) được ngành chức năng địa phương giao sửa chữa, tu bổ, tôn tạo Di tích đền Chợ Củi với kinh phí huy động từ nguồn công đức và nguồn xã hội hóa.

Tuy nhiên, qua các đợt kiểm tra, ngành chức năng Hà Tĩnh xác định đền Chợ Củi là di tích lịch sử - văn hoá được các cấp chính quyền quản lý, tôn tạo. Đây là di tích văn hoá tâm linh thuộc sở hữu chung của cộng đồng dân cư, không phải là nơi thờ tự riêng của hộ gia đình, cá nhân hay của một dòng họ nào nên cần giao lại địa phương, thành lập một đơn vị tiếp nhận, quản lý hoạt động. Sau khi huyện Nghi Xuân có chủ trương này, ông Nguyễn Sỹ Quý và gia đình đã bàn giao chìa khóa hòm công đức, chìa khóa Cung đức Thánh mẫu và các cung còn lại của nội tự cho đơn vị quản lý.

Giám sát tiền công đức

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Trần Minh Đức - Phó trưởng Ban Quản lý (BQL) dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân cho biết, thời gian trước, đền Chợ Củi được BQL đền Chợ Củi quản lý. Thành phần tham gia của đơn vị này chủ yếu là cán bộ phòng ban của huyện kiêm nhiệm phụ trách và cán bộ UBND xã Xuân Hồng cùng gia đình thủ nhang.

“Việc quản lý hoạt động đền Chợ Củi ngày trước không hiệu quả, còn nhiều hạn chế, không thực hiện đầy đủ các lễ nghi, lễ hội tại di tích. Trong khi gia đình thủ nhang lại nắm hết các hoạt động tại khu vực nội tự. Nguồn thu công đức cũng vì thế không được thủ nhang báo cáo rõ ràng, chi tiết mà chỉ nộp khoán theo hợp đồng 2,5 tỷ đồng/năm. Cơ sở hạ tầng của đền nhiều năm qua ít được chỉnh trang, tu sửa dẫn đến xuống cấp, không đảm bảo mỹ quan, an ninh - trật tự”, ông Đức nói.

Theo ông Đức, sau khi BQL dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân tiếp nhận, quản lý (từ ngày 15/1 đến nay), đơn vị đã trải qua nhiều khó khăn như: thiếu sự đồng thuận của gia đình thủ nhang và một số hộ dân có liên quan; kinh nghiệm của đội ngũ làm việc tại khu di tích tâm linh còn hạn chế; cơ sở hạ tầng của di tích xuống cấp... Để hoạt động hiệu quả, BQL đã thành lập các tổ nội tự, tổ ghi công đức, tổ bảo vệ, tổ vệ sinh và tổ tiếp nhận cùng bộ máy nhân viên tại các khu vực lên đến 50 người nhằm phục vụ du khách tốt nhất, giúp di tích đền Chợ Củi có sự thay đổi, hiệu quả rõ rệt.

Ngoài ra, BQL cùng UBND xã Xuân Hồng, lực lượng công an sở tại lắp đặt hệ thống camera tất cả các khu vực của đền; phối hợp để giám sát, quản lý hoạt động, an ninh trật tự tại di tích. Nguồn tiền công đức cũng được quản lý chặt chẽ, minh bạch, hiệu quả. Khi kiểm đếm công đức có sự chứng kiến của các phòng, ban cấp huyện, xã, thôn tại phòng riêng biệt có lắp camera giám sát.

“Từ đầu năm đến nay, đền Chợ Củi đón hơn 60.000 lượt du khách thập phương tham quan, chiêm bái, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2023. Số tiền công đức của đền thu nộp ngân sách hơn 14 tỷ đồng. Số tiền trên được thu từ đóng góp trực tiếp ghi vào sổ công đức, bỏ vào hòm công đức và quét mã QR code. Tôi khá bất ngờ với số tiền lớn như vậy mà du khách thập phương đã công đức mà lâu nay chỉ gia đình thủ nhang mới nắm rõ. Nguồn tiền công đức này sẽ được sử dụng cho các mục đích tôn tạo, sửa chữa và phục vụ các hoạt động tại di tích theo quy định mà Bộ Tài chính hướng dẫn, ban hành”, ông Đức nói thêm.

Cũng theo đại diện BQL dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân, thời gian tới, đơn vị sẽ mở rộng khuôn viên, hoàn thiện hạ tầng đường sá, bãi đậu xe, rào chắn...; tập trung tổ chức quy mô, chu đáo các lễ hội, ngày giỗ tại di tích; đảm bảo an ninh trật tự tại đền, đặc biệt là an toàn phòng cháy chữa cháy. Ngoài ra, Ban cũng sẽ quản lý chặt chẽ hơn về đội ngũ hành lễ, hầu đồng trong hoạt động tại di tích. Đối với cán bộ, nhân viên làm việc tại đền sẽ được tập huấn để phục vụ du khách tốt nhất khi về tham quan, chiêm bái.

Lãnh đạo UBND huyện Nghi Xuân cũng khẳng định việc địa phương tiếp nhận, quản lý đền Chợ Củi một cách bài bản, có hệ thống sẽ ngày càng nâng cao giá trị văn hóa tâm linh và hoạt động lễ hội tại di tích cấp Quốc gia.

“Nguồn tiền công đức của du khách thập phương tại khu di tích sẽ được giám sát, quản lý minh bạch và sử dụng phù hợp hơn. Từ đó, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của lễ hội tại các khu di tích”, vị lãnh đạo địa phương thông tin.

HÀNG LOẠT ‘SIÊU DỰ ÁN’ VEN BIỂN ĐÀ NẴNG ĐẮP CHIẾU CẢ CHỤC NĂM

Từng được kỳ vọng lớn với những tên gọi “dự án triệu đô”, “siêu dự án” nhưng nhiều khu du lịch nằm trên các tuyến đường ven biển Đà Nẵng vẫn bất động sau nhiều năm.

Dọc các tuyến đường ven biển Đà Nẵng từ Trường Sa-Hoàng Sa-Võ Nguyên Giáp (quận Sơn Trà và quận Ngũ Hành Sơn) đến tuyến Nguyễn Tất Thành (quận Hải Châu và Thanh Khê) hiện nhiều dự án khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, mang đẳng cấp quốc tế “ôm” đất vàng cả chục năm nhưng không triển khai, hoặc triển khai một số hạng mục rồi đắp chiếu.

Ghi nhận của PV, trên tuyến đường ven biển Trường Sa-Võ Nguyên Giáp thuộc quận Ngũ Hành Sơn, có ít nhất 4 dự án được quảng bá là khu nghỉ dưỡng đẳng cấp nhưng cả chục năm nay vẫn bất động, bên trong hệ thống tường bao bằng bê tông hoặc nhôm chỉ là những khu đất trống, cỏ cây mọc thành rừng.

Trước hết là Dự án Khu du lịch ven biển DAP, DAP 1, DAP 2 của Công ty TNHH DAP với vốn đầu tư 5.000 tỷ đồng. Dự án có diện tích rộng hơn 30ha, nằm ở vị trí đắc địa, mặt tiền đường Trường Sa tiếp giáp với phố cổ Hội An, Quảng Nam. Dự án được giao đất từ năm 2009 nhưng mãi không triển khai. Đến năm 2018, dự án này từng bị đưa vào danh sách thu hồi một phần đất để phục vụ công cộng. Ngày 12/10/2020, Công ty TNHH DAP - DAP1 - DAP2 Công ty TNHH DAP - DAP1 - DAP2 tiến hành lễ khởi động triển khai dự án. Thế nhưng, từ đó đến nay, tại dự án này vẫn chỉ là hàng rào tôn bao quanh, bên trong không chút động tĩnh.

Cách đó không xa là Dự án Khu du lịch biển Non Nước, diện tích khoảng 3,7ha do Công ty TNHH I.V.C làm chủ đầu tư. Dự án này cấp giấy chứng nhận đầu tư và giao đất, cho thuê đất theo dự án đầu tư đã được UBND TP Đà Nẵng phê duyệt từ năm 2007. Tuy nhiên, dự án này liên quan đến Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ "Nhôm" và theo Bản án hình sự phúc thẩm ngày 12/5/2020, TAND Cấp cao tại Hà Nội tuyên thì Đà Nẵng sẽ tiến hành thu hồi, chấm dứt hoạt động của dự án.

Cũng trên tuyến đường Trường Sa - Võ Nguyên Giáp còn có 2 “siêu dự án” là Dự án khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp ven biển Đà Nẵng (The Song - Danang Beach Villas) và Dự án Hòn Ngọc Á Châu. The Song - Danang Beach Villas có tổng diện tích 12ha, tổng vốn đầu tư 110 triệu USD, do Công ty CP Đầu tư Sài Gòn - Đà Nẵng làm chủ đầu tư. Dự án khởi công tháng 5/2010, dự kiến đi vào hoạt động năm 2014. Đến năm 2017, dự án được chuyển nhượng cho Công ty CP Phát triển đô thị Du lịch Sóng Việt và được điều chỉnh quy hoạch. Tháng 5/2017, các ban, ngành của quận Ngũ Hành Sơn và UBND phường Hòa Hải kiểm tra, phát hiện chủ đầu tư xây dựng không phép một số công trình, lấn chiếm bãi biển nên đã lập biên bản đình chỉ thi công. Từ đó đến nay, các hạng mục công trình xây dựng dở dang bị bỏ mặc, nằm phơi nắng phơi mưa, sắt thép hoen gỉ.

Ngay bên cạnh Dự án này là Khu du lịch Hòn Ngọc Á Châu ven biển Đà Nẵng có diện tích 12ha, vốn đầu tư 4.800 tỷ đồng, được cấp chứng nhận vào năm 2009 do Công ty CP Hòn Ngọc Á Châu làm chủ đầu tư. Đầu năm 2010, chủ đầu tư làm lễ khởi công giai đoạn 1 nhưng từ đó đến nay, dự án vẫn chỉ xây được tường bao quanh, hệ thống bờ kè bê tông chống biển xâm thực. Bên trong dự án, ngoài khối nhà điều hành đã hoàn thiện, 2 khối nhà xây dựng xong phần thô thì chỉ là đất trồng, nhiều khu vực cây dại mọc thành rừng.

Trên tuyến đường 5 sao Võ Nguyên Giáp-Hoàng Sa thuộc quận Sơn Trà, điển hình nhất cho những dự án ôm đất vàng rồi bỏ hoang là Khu Du lịch dịch vụ cao cấp Sơn Trà, do Công ty CP Đà Nẵng Sơn Trà làm chủ đầu tư. Dự án có diện tích hơn 14ha và hơn 20ha mặt biển, trải dài 1,3km thuộc vịnh Bãi Trẹm (Đà Nẵng). Theo quy hoạch, dự án gồm cụm resort, biệt thự, nhà hàng, khách sạn 5 sao 18 tầng với vốn đầu tư 20 triệu USD. Tuy nhiên, do gặp các vấn đề liên quan đến thủ tục pháp lý, dự án đã dừng triển khai nhiều năm qua. Cả chục dãy dài biệt thự xây xong phần thô rồi bỏ mặc cỏ dại phủ kín trông như những căn biệt thự ma.

Cách đó không xa là Dự án Bai But Bay Resort của Công ty CP Hải Duy và Công ty CP Đầu tư và dịch vụ TP.HCM (Invesco). Dự án có diện tích trên 30ha, bao gồm 20ha đất dọc bờ biển và 10ha mặt nước biển. Dự án được khởi công năm 2005, tổng vốn đăng ký 30 triệu USD nhưng gần 20 năm qua, dự án mới chỉ là có vài căn biệt thự bỏ hoang, xuống cấp.

Còn trên tuyến đường Nguyễn Tất Thành chạy ôm vịnh Đà Nẵng thuộc quận Hải Châu và Thanh Khê là đại dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước cũng lâm cảnh “đắp chiếu”. Năm 2005, UBND TP Đà Nẵng có chủ trương triển khai dự án lấn biển Khu phức hợp đô thị - sân golf Đa Phước (Khu đô thị quốc tế Đa Phước), thuộc quận Hải Châu và quận Thanh Khê, tống vốn phê duyệt đầu tư hơn 300 triệu USD. Dự án do Công ty Daewon Cantavil làm chủ đầu tư, nhưng sau đó chuyển nhượng lại toàn bộ cổ phần cho các doanh nghiệp của Phan Văn Anh (Vũ “nhôm”). Tuy nhiên, sau khi Thanh tra Chính phủ vào cuộc thanh tra đã chỉ ra loạt sai phạm tại dự án này nên những hạng mục xây dựng dở dang phải dừng lại. Ghi nhận của PV VTC News, sau 15 năm, từ dự án được kỳ vọng rất lớn, đến nay toàn khu vực chỉ là cảnh hoang tàn.

CÒN CẦN BAO NHIỀU TIỀN NỮA ĐỂ CHỢ THỦ ĐỨC KHÔNG CÒN LÀ “RỐN NGẬP”?

Dự án thoát nước đường Võ Văn Ngân không giải quyết ngập cho chợ Thủ Đức, mà chỉ xử lý thoát nước cho khoảng 87ha, thu nước mặt đường, hạn chế tai nạn cho đường này và giảm ngập 20% lưu vực chợ này.

Tại tọa đàm thực trạng và giải pháp giảm ngập nước trên địa bàn TP Thủ Đức sáng 31-5, các chuyên gia đã mổ xẻ nguyên nhân gây ngập nhiều tuyến đường tại địa phương này. Đồng thời phân tích, giải mã nguyên nhân sâu xa khiến chợ Thủ Đức ngập nặng nhiều năm qua dù đã có nhiều giải pháp.

Điểm ngập chợ Thủ Đức được các chuyên gia đặc biệt quan tâm và hiến kế.

Tại sao chợ Thủ Đức ngập nặng?

Mở đầu tọa đàm, ông Mai Hữu Quyết - phó chủ tịch UBND TP Thủ Đức - thừa nhận hạ tầng thoát nước địa phương cũ, thiếu, yếu và chưa được đầu tư đồng bộ. Địa hình nhìn chung cao nhưng có những nơi rất thấp, chênh lệch lớn. Đặc biệt là khu vực chợ Thủ Đức ngập tồn tại lâu, TP Thủ Đức đã có nhiều giải pháp nhưng vẫn chưa thể giải quyết triệt để.

"Tôi mong các chuyên gia, nhà quy hoạch phân tích, đóng góp cho TP Thủ Đức liệu các quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện nay còn phù hợp hay không? Giải pháp nào hiệu quả để Thủ Đức đề xuất TP.HCM bố trí vốn thực hiện công tác này. Việc chống ngập cần các dự án hàng nghìn tỉ và làm đồng bộ mới có thể xử lý được", ông Quyết nhận định.

Ông Lưu Trọng Nghĩa - trưởng Phòng giao thông công chính TP Thủ Đức - cung cấp thêm hiện địa phương có một số tuyến đường, hẻm chưa được đầu tư hệ thống thoát nước. Một số tuyến đường, hẻm khác được đầu tư nhưng đã lâu năm, không đồng bộ.

Thêm vào đó đường kính cống thoát nước nhỏ, xuống cấp, bị cát, đất bồi lắng chưa được nạo vét hoặc đầu tư nâng cấp, sửa chữa khiến việc thoát nước gặp trở ngại…

"Đối với một số dự án đang triển khai thi công để giải quyết ngập nhưng tiến độ thi công chậm, chưa hoàn thành. Việc kết nối thoát nước với các tuyến sông, kênh, rạch tự nhiên còn đứt quãng. Sông, kênh, rạch bị đất cát, cỏ rác, lục bình bồi lắng, chưa được nạo vét, gia cố nên hạn chế việc thu nước, thoát nước. Đây cũng là những cái khó trong chống ngập của TP Thủ Đức", ông Nghĩa nêu.

Chính những yếu tố trên khiến Thủ Đức xảy ra ngập nặng trong những cơn mưa đầu mùa vừa qua.

Tách dòng, cải tạo rạch mới cứu được chợ Thủ Đức

Khu vực chợ Thủ Đức thuộc vùng chuyển tiếp từ vùng gò đồi giáp ranh tỉnh Bình Dương hướng về vùng ven sông Sài Gòn. Cao độ địa hình biến thiên từ độ cao 30m xuống 0,5m.

Hệ thống thoát nước của khu vực chợ Thủ Đức chủ yếu là cống tròn, nhỏ đã được đầu tư lâu năm, khả năng tiêu thoát nước kém. Ngoài ra, các tuyến kênh, rạch, mương xung quanh thường xuyên bị cát, đất, lục bình, cỏ dại phủ kín bề mặt. Thêm vào đó rác nhiều khiến khả năng trữ nước kém, hạn chế khả năng tiêu thoát nước.

Giải bài toán chống ngập cho thành phố Thủ Đức

Qua thực tế trên, PGS.TS Lê Song Giang - Trường đại học Bách khoa TP.HCM - ví von chợ Thủ Đức như một lòng chảo nằm dưới chân đồi. Ông Giang cũng nhấn mạnh nơi đây không phải rốn địa hình, mà do chính chúng ta làm nên. Quy hoạch đường giao thông hiện hữu khiến nước dồn về đây.

"Bên cạnh đó, xung quanh chợ Thủ Đức đô thị hóa cao nên không còn khả năng thấm, mà tạo thành dòng chảy. Dòng chảy bề mặt bị đường phố chắn nên tràn về, cống rãnh cũng đổ về chợ này", ông Giang chỉ rõ.

Theo ông Giang, muốn "cứu" chợ Thủ Đức giảm ngập, có ba giải pháp chính gồm: giảm nguồn nước về chợ bằng tăng diện tích thấm, tách dòng chia nước, làm chậm dòng bằng hồ điều tiết; xử lý cục bộ bằng nâng nền, bơm tiêu cưỡng bức và tăng thoát nước bằng mở rộng hai rạch Thủ Đức và Cầu Ngang.

Chung quan điểm, PGS.TS Châu Nguyễn Xuân Quang - phó viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường TP.HCM - nói: "Không hành động thì ngày càng ngập. Thủ Đức phải tiếp cận tổng thể, hành động cụ thể. Phải có rà soát, tính toán, nếu làm mà không có số liệu, chỉ phán đoán là không ổn. Dữ liệu đầu vào phải chuẩn. Đồng thời làm cái nào dứt cái đó".

Ông Quang cũng góp ý cần có tiêu chuẩn thoát nước riêng cho TP.HCM và TP Thủ Đức. Phương án cải tạo rạch Thủ Đức là rất cần thiết, quan trọng. Ngoài ra nên nghiên cứu phân bổ lại lưu vực, tách dòng nhưng chú ý không gây ngập khu vực khác.

Một phương án cũng được vị này đề xuất là nếu Thủ Đức chưa thể xây hồ điều tiết lớn thì làm các hồ nhỏ phân tán. Đây cũng là một cách làm mà địa phương này nên cân nhắc, xem xét.

Cũng liên quan tới phương án tách dòng, ông Ngô Trùng Dương - khoa kỹ thuật hạ tầng đô thị, Đại học Kiến trúc TP.HCM - góp ý cần phân phối lại các lưu vực để tránh quá tải dòng chảy cho lưu vực chính. Ngoài ra có các giải pháp để kiểm soát tốc độ dòng chảy.

"Thủ Đức nên thiết kế nơi trữ nước dọc các tuyến đường hay ngập. Quản lý đô thị của địa phương tương đối tốt nhưng đường giao thông lại ít có cây xanh để giữ nước, giảm dòng chảy. Đó là điều khiến nước chảy thành dòng mạnh, ồ ạt", ông Dương nói.

TP.HCM TÌM CÁCH TÁI SINH CÁC BÃI CHÔN LẤP RÁC

Tại TP.HCM có 6 bãi chôn lấp rác, trong đó 3 bãi đã ngưng tiếp nhận rác, với tổng diện tích khoảng 118 ha, là Đông Thạnh (H.Hóc Môn), Gò Cát (Q.Bình Tân) và Phước Hiệp (H.Củ Chi). Nhiều đề xuất đặt ra việc tái sinh các bãi rác này thành khu đô thị, công viên.

Giữ nguyên trồng cây xanh

Bãi rác Gò Cát có diện tích 25 ha nằm ở Q.Bình Tân, từ năm 2007 đã ngưng tiếp nhận rác vì quá tải. Sau nhiều năm chôn lấp rác, nơi đây đã hình thành một quả đồi rác, với phần nổi trên mặt đất là 16 m và 7 m phần chìm. Năm 2019, UBND TP.HCM chủ trương kêu gọi đầu tư khai thác bãi rác này sao cho hiệu quả. Ngay sau đó có nhiều nhà đầu tư trình các dự án biến bãi rác thành chung cư cao tầng, cao ốc văn phòng cho thuê, trung tâm thương mại… nhưng tất cả đều "bỏ của chạy lấy người" trước thách thức xử lý 7 triệu tấn rác, chưa kể nước rỉ rác ngấm sâu xuống đất.

Mới đây Công ty tư vấn TA Landscape Architecture do TS-KTS Vũ Việt Anh (Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM) đại diện đã đưa ra ý tưởng biến bãi rác này thành công viên. Đây được xem là một đề xuất có ý nghĩa trong chương trình "tái sinh đô thị" và trong bối cảnh TP.HCM thiếu công viên, cây xanh. Theo KTS Vũ Việt Anh, các đồi rác đã trải qua quá trình phân hủy và phân loại từ rất lâu nên đến nay không còn bốc mùi hôi thối nồng nặc. Rác đã biến thành đất nên các đồi rác này có thể giữ nguyên và trồng cây xanh, tạo thành công viên cảnh quan nhấp nhô. Bởi nếu xúc rác đi nơi khác sẽ tốn rất nhiều chi phí. Không chỉ vậy, đem rác từ chỗ này qua chỗ khác đổ cũng rất khó, không khả thi trong bối cảnh các bãi rác của thành phố đã quá tải.

Giải pháp không tính đến chuyện múc hết số rác thải di chuyển đi nơi khác để có mặt bằng sạch, cũng không chờ 20 - 30 năm nữa rác phân hủy hoàn toàn, mà sử dụng giải pháp sinh thái là nhốt lõi rác này bên trong rồi trồng phủ cây xanh (loại cây có khả năng khử độc), phủ thảm cỏ lên trên, cùng với đó là xử lý nước rỉ rác, khí thoát ra bên ngoài bằng giải pháp bấc thấm. Đồng thời sử dụng các hóa chất khử độc tố, sử dụng các thiết bị kỹ thuật hiện đại để hút nhanh rỉ rác, lấy khí độc ra. Ngoài ra sẽ nạo vét lớp đất bề mặt, thay vào đó là đất sạch để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Ông Vũ Việt Anh mong muốn cải tạo bãi rác này thành một công viên lý tưởng với 4 lớp từ dưới lên trên đỉnh và chia ra thành nhiều phân khu chức năng khác nhau như trung tâm sáng tạo nghệ thuật, không gian triển lãm ngoài trời, khu công viên thiếu nhi, sân vui chơi đa năng, khu thể thao, đường đi dạo, vườn hoa, khu ăn uống ngoài trời…

"Khi tôi đến bãi rác Gò Cát thì thấy rằng vấn đề ô nhiễm môi trường đã giảm. Do đó rác ở đây có thể để lại để sử dụng và khi trồng cây đúng quy định, đúng cách sẽ đảm bảo vệ sinh môi trường, góp phần bảo vệ môi trường. Nếu xã hội hóa được thì rất tốt để thúc đẩy nhanh hơn. Trong trường hợp không xã hội hóa được, thành phố phải bỏ tiền ra đầu tư để tạo công viên, mảng xanh cho người dân", KTS Vũ Việt Anh cho hay.

Tại bãi rác Đông Thạnh (H.Hóc Môn), một doanh nghiệp Hàn Quốc đã có thư ngỏ gửi lãnh đạo UBND TP.HCM bày tỏ mong muốn được tìm hiểu, xúc tiến đầu tư sân golf. Theo đó, Tập đoàn Sudokwon Landfill site - SLC thuộc Bộ Môi trường Hàn Quốc và Công ty Quản lý tài sản Global One sau một thời gian dài và nhiều lần khảo sát, nghiên cứu cùng với sự giúp đỡ của chính quyền TP.HCM và nhận thấy việc đầu tư dự án sân golf là một trong những dự án tiềm năng và khả thi nhất nên đã xin đầu tư sân golf trên bãi rác Đông Thạnh.

Theo đề xuất của nhà đầu tư, nếu được chấp thuận sẽ triển khai xây dựng sân golf 18 lỗ trên diện tích 80 ha cùng với các dịch vụ đạt tiêu chuẩn quốc tế góp phần mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương cũng như góp phần cải thiện cảnh quan, môi trường cho khu vực.

Giảm các loại bệnh về hô hấp

Theo TS Nguyễn Minh Hòa, hiện nay diện tích cây xanh tính trên đầu người của các đô thị VN rất thấp, chẳng hạn Hà Nội 2,06 m²/người, Đà Nẵng 2,4 m²/người, Hải Phòng 3,41 m²/người, TP.Huế 12,9 m²/người, TP.Vinh 10,5 m²/người, TP.Vũng Tàu 10 m²/người, TP.Nam Định 5,39 m²/người và TP.HCM đứng cuối bảng, chỉ có 0,55 m²/người.

Trong nước đã vậy, nhìn ra bên ngoài mới thấy khoảng cách về tỷ lệ cây xanh/người của các thành phố trên thế giới so với các thành phố của ta quá lớn. Chẳng hạn như Singapore có diện tích cây xanh tính trên đầu người là 39 m²/người, Seoul (Hàn Quốc) là 41 m²/người, Berlin (Đức) 50 m²/người, Moscow (Nga) 44 m²/người, Paris (Pháp) 25 m²/người…

Trước thực trạng này, UBND TP.HCM ban hành kế hoạch 2021-2025, đầu tư xây dựng mới 10 ha công viên công cộng và 2 ha mảng xanh công cộng, trồng mới và cải tạo 6.000 cây xanh hướng đến mục tiêu nâng diện tích cây xanh lên 3 - 4 m²/người. Nhưng do quỹ đất nội thành gần như cạn kiệt, cộng thêm khó khăn về kinh tế nên hầu như mảng xanh không tăng lên được chút nào, chưa kể tình trạng mất cây xanh đang tiếp tục diễn ra. Chẳng hạn để làm nút giao An Phú, TP.Thủ Đức phải di dời, chặt bỏ hơn 1.300 cây hơn 20 năm tuổi, hay dự án làm đường phục vụ sân bay Tân Sơn Nhất cũng phải chặt bỏ hơn 100 cây nhiều năm tuổi ở công viên Hoàng Văn Thụ… Vì vậy kế hoạch biến bãi rác thành công viên là một ý tưởng rất lãng mạn và đẹp, rất đáng được ủng hộ.

Theo KST Trần Tuấn, giải pháp này không mới, các nước châu Á như Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia, Philippines đã thực hiện thành công. Tại Hàn Quốc, năm 1992 chính quyền TP.Seoul đã chuyển đổi một khu chôn lấp rác thải rất rộng thành công viên nổi tiếng mang tên "Dream Park". Năm 2012 chính quyền Bangkok (Thái Lan) và người dân địa phương cải tạo một bãi rác lớn ngay giữa trung tâm thành phố thành công viên Pa Nai Krung…

Tại VN, nếu chỉ nhìn dưới góc độ kinh tế thì việc chuyển đổi hàng trăm ha đất bãi rác thành công viên cây xanh có thể được xem là phí phạm, bởi chỉ cần cho phép chuyển đổi khu đất trên thành dự án bất động sản thì chỉ sau vài năm nơi đây sẽ mọc lên một khu đô thị hiện đại. Khi đó nhà nước không phải bỏ tiền ra làm công viên, trái lại còn thu một khoản tiền rất lớn từ tiền sử dụng đất, thuế, phí... Tuy nhiên, nếu vẫn suy nghĩ như thế, thành phố sẽ thiếu cây xanh, công viên cho người dân thụ hưởng, hít thở không khí trong lành. Do vậy, để phát triển bền vững, thành phố nên dành quỹ đất khoảng 118 ha là đất của 3 bãi rác làm công viên cây xanh, rừng tự nhiên.

KTS Trần Tuấn nhấn mạnh, việc tái sinh các bãi rác thành công viên không chỉ đảm bảo gia tăng diện tích cây xanh trên đầu người theo quy chuẩn của Bộ Xây dựng, mà còn hướng đến các mục tiêu kinh tế và văn hóa - xã hội khác như thu hút khách du lịch, giảm khói bụi (đặc biệt là bụi mịn), giảm các loại bệnh về hô hấp...

Nguồn: Tiền Phong; CafeF; Tuổi Trẻ; Thanh Niên