Khó khăn kinh tế của Trung Quốc ảnh hưởng gì tới thế giới?

(Ảnh minh họa).

Người ta thường nói rằng khi nước Mỹ hắt hơi, phần còn lại của thế giới sẽ bị cảm lạnh. Vậy điều gì sẽ xảy ra khi Trung Quốc không được khỏe?

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, nơi sinh sống của hơn 1,4 tỷ người, đang phải đối mặt với hàng loạt vấn đề - bao gồm tăng trưởng chậm, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao và thị trường bất động sản hỗn loạn.

Hiện tại, chủ tịch của tập đoàn bất động sản nợ nần lớn nhất ở Trung Quốc, Evergrande, đã bị cảnh sát giám sát và cổ phiếu của công ty này đã bị đình chỉ trên thị trường chứng khoán.

Trong khi những vấn đề này khiến Bắc Kinh đau đầu, thì chúng có ý nghĩa gì với phần còn lại của thế giới?

Các nhà phân tích tin rằng những lo lắng về một thảm họa toàn cầu sắp xảy ra là cường điệu hoá. Nhưng các tập đoàn đa quốc gia, công nhân của họ và thậm chí cả những người không có mối liên hệ trực tiếp với Trung Quốc có thể sẽ cảm nhận được ít nhất một số tác động. Cuối cùng, ảnh hưởng ít nhiều phụ thuộc vào việc bạn là ai.

Người thắng kẻ thua

“Ví dụ, nếu người Trung Quốc bắt đầu cắt giảm việc ăn trưa ở ngoài, điều đó có ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu không?” Deborah Elms, giám đốc điều hành Trung tâm Thương mại Châu Á tại Singapore đặt câu hỏi.

“Câu trả lời là không nhiều như bạn tưởng tượng, nhưng việc này chắc chắn ảnh hưởng đến các công ty phụ thuộc trực tiếp vào sức tiêu dùng nội địa của Trung Quốc.”

Hàng trăm công ty lớn trên toàn cầu như Apple, Volkswagen và Burberry có được phần lớn doanh thu từ thị trường tiêu dùng rộng lớn của Trung Quốc và sẽ bị ảnh hưởng nếu các hộ gia đình thắt chặt chi tiêu. Hiệu ứng dây chuyền sau đó sẽ lan ra hàng ngàn nhà cung cấp và công nhân trên khắp thế giới đang phụ thuộc vào các công ty này.

Khi bạn cho rằng Trung Quốc chịu trách nhiệm cho hơn một phần ba mức tăng trưởng trên thế giới, thì bất kỳ hình thức giảm tốc nào cũng sẽ có ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới của nước này.

Cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch của Mỹ hồi tháng trước cho biết sự suy thoái của Trung Quốc đang "phủ bóng đen lên triển vọng tăng trưởng toàn cầu" và hạ mức dự báo cho toàn thế giới vào năm 2024.

Tuy nhiên, theo một số nhà kinh tế, ý kiến cho rằng Trung Quốc là động cơ đẩy của sự thịnh vượng toàn cầu đã bị cường điệu hóa.

“Về mặt toán học, đúng vậy, Trung Quốc chiếm khoảng 40% tăng trưởng toàn cầu”, George Magnus, nhà kinh tế học tại Trung tâm Trung Quốc của Đại học Oxford nói.

"Nhưng sự tăng trưởng đó mang lại lợi ích cho ai? Trung Quốc có thặng dư thương mại khổng lồ. Nước này xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, vì vậy việc Trung Quốc tăng trưởng hay không tăng trưởng thực sự là ảnh hưởng tới chính Trung Quốc hơn là phần còn lại của thế giới", ông cho biết.

Tuy nhiên, việc người Trung Quốc chi tiêu ít hơn vào hàng hóa và dịch vụ - hoặc xây dựng nhà ở - có nghĩa là nhu cầu về nguyên liệu thô và hàng hóa cũng ít hơn. Tháng 8/2023, nước này nhập khẩu hàng hoá ít hơn gần 9% so với cùng kỳ năm ngoái - khi họ vẫn đang trong tình trạng hạn chế theo chính sách Zero Covid.

“Các nhà xuất khẩu lớn như Úc, Brazil và một số nước ở Châu Phi sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi điều này”, Roland Rajah, giám đốc Trung tâm Phát triển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Viện Lowy ở Sydney, cho hay.

Nhu cầu thấp ở Trung Quốc cũng có nghĩa là giá cả trong nước sẽ ở mức thấp. Từ góc độ của người tiêu dùng phương Tây, đây sẽ là một cách đáng hoan nghênh để kiềm chế giá cả tăng cao mà không liên quan đến việc tăng thêm lãi suất.

“Đây là tin tốt cho người dân và doanh nghiệp đang vật lộn với lạm phát cao”, ông Rajah nói. Vì vậy, trong ngắn hạn, người tiêu dùng phổ thông có thể được hưởng lợi từ sự suy thoái của Trung Quốc. Nhưng có những câu hỏi dài hạn hơn dành cho người dân ở các nước đang phát triển.

Trong 10 năm qua, Trung Quốc đã đầu tư hơn một ngàn tỷ USD vào các dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ được gọi là ‘Sáng kiến Vành đai và Con đường’.

Hơn 150 quốc gia đã nhận được tiền và công nghệ của Trung Quốc để xây dựng đường sá, sân bay, cảng biển và cầu cống. Theo ông Rajah, cam kết của Trung Quốc đối với các dự án này có thể bắt đầu bị ảnh hưởng nếu vấn đề kinh tế trong nước vẫn tiếp diễn.

“Bây giờ các công ty và ngân hàng Trung Quốc sẽ không còn nguồn tài chính dồi dào để vung tiền ra nước ngoài,” ông nói.

Trung Quốc trên thế giới

Mặc dù có khả năng Bắc Kinh giảm đầu tư ra nước ngoài nhưng vẫn chưa rõ tình hình kinh tế trong nước của Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của nước này như thế nào.

Một số người cho rằng một Trung Quốc dễ bị tổn hại hơn có thể tìm cách hàn gắn mối quan hệ bị tổn hại với Mỹ. Các hạn chế thương mại của Mỹ đã phần nào góp phần khiến xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm 25% trong nửa đầu năm nay, trong khi Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo gần đây gọi quốc gia này là “không thể đầu tư” đối với một số công ty Mỹ.

Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy cách tiếp cận của Trung Quốc đang trở nên mềm mỏng hơn. Bắc Kinh tiếp tục trả đũa bằng những hạn chế của riêng mình, thường xuyên chỉ trích "tâm lý Chiến tranh Lạnh" của các nước Phương Tây và dường như duy trì mối quan hệ tốt đẹp với các nhà lãnh đạo độc tài của các chế độ bị trừng phạt, như Vladimir Putin của Nga và Bashar Al-Assad của Syria.

Đồng thời, một loạt quan chức Mỹ và EU tiếp tục tới Trung Quốc hàng tháng để duy trì các cuộc đàm phán về thương mại song phương. Sự thật là rất ít người thực sự biết điều gì nằm giữa lối thuyết diễn của Trung Quốc và chính sách của Trung Quốc.

Một trong những nhận định cực đoan hơn về sự không chắc chắn này đến từ các nhà quan sát chính sách diều hâu ở Washington, những người cho rằng sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến cách nước này đối phó với Đài Loan, hòn đảo tự trị mà Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ của mình.

Phát biểu hồi đầu tháng này, Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Mike Gallagher - chủ tịch Ủy ban đặc biệt về cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung của Hạ viện Mỹ - cho biết các vấn đề trong nước đang khiến nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình "khó đoán hơn" và có thể khiến ông "làm điều gì đó rất ngu ngốc" liên quan đến Đài Loan.

Ý tưởng là, như ông Rajah lập luận, nếu rõ ràng là "phép màu kinh tế của Trung Quốc đã kết thúc", thì phản ứng của Đảng Cộng sản Trung Quốc "thực sự có thể chứng tỏ sẽ gây ra hậu quả".

Tuy nhiên, có rất nhiều người bác bỏ quan điểm này, trong đó có Tổng thống Mỹ Joe Biden. Khi được hỏi về khả năng này, ông Biden cho biết ông Tập hiện đang "bận rộn" giải quyết các vấn đề kinh tế của đất nước.

“Tôi không nghĩ điều đó sẽ khiến Trung Quốc xâm lược Đài Loan – thực tế là ngược lại. Trung Quốc có lẽ không còn năng lực như trước đây”, ông Biden nói.

Đón chờ những việc không ngờ tới

Tuy nhiên, nếu có một bài học rút ra từ lịch sử, đó là hãy đón chờ những điều không ngờ tới. Như bà Elms đã chỉ ra, trước năm 2008, rất ít người dự đoán rằng các khoản vay thế chấp dưới chuẩn ở Las Vegas sẽ gây ra những làn sóng chấn động lên nền kinh tế toàn cầu.

Bài học của năm 2008 đã khiến một số nhà phân tích lo lắng về cái được gọi là "sự lây lan tài chính". Điều này bao gồm kịch bản ác mộng về cuộc khủng hoảng tài sản ở Trung Quốc dẫn đến sự sụp đổ toàn diện của nền kinh tế Trung Quốc, gây ra cuộc khủng hoảng tài chính trên toàn thế giới.

Những điểm tương đồng với cuộc khủng hoảng vay thế chấp dưới chuẩn - chứng kiến sự sụp đổ của gã khổng lồ đầu tư Phố Wall Lehman Brothers và cuộc suy thoái toàn cầu - có thể diễn ra. Tuy nhiên, theo ông Magnus, sự so sánh này không hoàn toàn chính xác.

“Đây sẽ không phải là một cú sốc kiểu Lehman,” ông nói. "Trung Quốc khó có thể để các ngân hàng lớn của họ phá sản - và họ có bảng cân đối kế toán mạnh hơn hàng nghàn ngân hàng khu vực và công đã phá sản ở Mỹ."

Bà Elms đồng quan điểm: "Thị trường bất động sản của Trung Quốc không được liên kết với cơ sở hạ tầng tài chính của họ giống như các khoản thế chấp dưới chuẩn của Mỹ. Ngoài ra, hệ thống tài chính của Trung Quốc không đủ mạnh để gây ra tác động trực tiếp toàn cầu như chúng ta đã thấy ở Mỹ năm 2008."

“Chúng ta được kết nối trên toàn cầu,” bà nói. “Khi bạn để một trong những động cơ tăng trưởng lớn không hoạt động, điều đó sẽ ảnh hưởng đến phần còn lại của chúng ta và thường ảnh hưởng theo những cách không thể lường trước được”.

“Điều đó không có nghĩa là tôi nghĩ chúng ta đang hướng tới việc lặp lại năm 2008, nhưng vấn đề là những gì đôi khi có vẻ mang tính địa phương, những mối lo ngại trong phạm vi một nước có thể ảnh hưởng đến tất cả chúng ta. Ngay cả theo những cách mà chúng ta không thể tưởng tượng được”.

Khủng hoảng năng lượng ở Trung Á và triển vọng

Các vấn đề trong lĩnh vực năng lượng đã gây ra những thay đổi chính trị nghiêm trọng ở một số nước Trung Á.

Theo nhận định của Stanislav Aleksandrovich Pritchin, nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu hậu Xô Viết (IMEMO RAS), vấn đề năng lượng đang trở thành vấn đề cấp bách nhất đối với sự ổn định xã hội và là hạn chế chính đối với sự phát triển kinh tế của các quốc gia Trung Á. Tình trạng mất điện, cắt điện luân phiên và sự cố trên đường dây điện gần đây đã xảy ra trong khu vực với mức độ thường xuyên đáng báo động.

Các vấn đề trong lĩnh vực năng lượng đã gây ra những thay đổi chính trị nghiêm trọng ở một số nước. Vì vậy, sau khi hệ thống sưởi và khí đốt ở Tashkent ngừng hoạt động vào đầu năm nay, điều chưa từng có đối với Uzbekistan, Tổng thống Shavkat Mirziyoyev đã sa thải Thị trưởng thủ đô Tashkent, Jahongir Artykhodjaev.

Nguyên nhân cơ bản dẫn đến cuộc khủng hoảng năng lượng ở Trung Á là do thiếu đầu tư nghiêm trọng vào lĩnh vực này trong những năm qua trong bối cảnh dân số tăng nhanh và nhu cầu điện ngày càng tăng. Một trở ngại nghiêm trọng trong việc thu hút các khoản đầu tư cần thiết vào lĩnh vực năng lượng của các nước Trung Á là chính quyền, vì lý do chính trị, không sẵn sàng tăng giá điện đối với người tiêu dùng. Điều này phần nào làm giảm sức hấp dẫn đầu tư của ngành và càng trở nên trầm trọng hơn do thị trường được quản lý quá mức đối với các dự án tư nhân hoặc thậm chí do sự độc quyền trong lĩnh vực năng lượng.

Đối với các quốc gia Trung Á, vấn đề càng trở nên gay gắt hơn, vì họ vốn đang nằm trong khu vực thiếu điện, khi năng lực sản xuất điện hiện tại không thể đáp ứng nhu cầu trong nước và cơ hội nhập khẩu cũng bị hạn chế bởi khoảng cách địa lý và vấn đề tương tự giữa các nước là láng giềng của nhau. Xu hướng đáng báo động này sẽ chỉ ngày càng gia tăng.

Theo nghiên cứu của Viện Dự báo và Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô (Tashkent), đến năm 2030, tiêu thụ điện ở Kazakhstan sẽ là 136 tỷ kWh (tăng ít nhất 21% so với năm 2020), ở Uzbekistan: 120,8 tỷ kWh (tăng 1,7 lần), ở Kyrgyzstan: hơn 20 tỷ kWh (tăng 50%). Điều này có nghĩa là trong những năm tới, các chính phủ ở Trung Á sẽ phải tăng công suất phát điện để tránh tình trạng thiếu năng lượng ngày càng tồi tệ.

Xét đến sự gần gũi về mặt địa lý và sự hội nhập ban đầu của các hệ thống năng lượng của các quốc gia trong khu vực, nhiệm vụ hiện đại hóa ngành này lý tưởng nhất là một cách tiếp cận phối, kết hợp của cả năm nước Trung Á. Đáng tiếc là, sự phát triển chung của ngành năng lượng không nằm trong số những ưu tiên của hội nhập khu vực. Từng nước Trung Á xác định các mục tiêu và mục đích phát triển và trong phạm vi có thể, thực hiện chúng trên thực tế tách biệt với các nước láng giềng.

Một tín hiệu tích cực là vấn đề khủng hoảng năng lượng đã được chính quyền các nước Trung Á thừa nhận, đồng nghĩa rằng có khả năng việc giải quyết vấn đề này sẽ là tâm điểm chú ý của các chính phủ trong những năm tới.

Vì vậy, Thủ tướng Kyrgyzstan Akylbek Japarov đã kêu gọi người dân nước này cách tiết kiệm điện, thừa nhận thiếu 3,2 tỷ kWh điện mỗi năm (năm 2022 thiếu 1,9 tỷ kWh) , đồng thời vạch ra một kế hoạch, trong đó ngoài các biện pháp kích thích tiết kiệm năng lượng, việc vận hành một số nhà máy thủy điện trong những năm tới và bù đắp thiếu hụt bằng các hợp đồng cung cấp điện từ Turkmenistan, Uzbekistan và Nga.

Theo xu hướng toàn cầu, lãnh đạo các nước Trung Á sẵn sàng dựa vào năng lượng xanh như một giải pháp cho tình trạng thiếu năng lượng. Do đó, trong Chiến lược phát triển theo chương trình của Uzbekistan đến năm 2030, được thông qua làm kế hoạch hành động và lộ trình phát triển cho nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo của Shavkat Mirziyoyev, điểm nhấn chính trong việc giải quyết vấn đề khủng hoảng năng lượng là phát triển năng lượng xanh, trong 7 năm tới sẽ cung cấp tới 40% tổng sản lượng điện và công suất sẽ là 25 GW.

Vấn đề là chiến lược trên không nêu chi tiết dự án nào được lên kế hoạch tăng sản lượng điện mặt trời, năng lượng gió và thủy điện. Ngoài ra, các khoản đầu tư cần thiết để thực hiện quy hoạch cũng không được nêu cụ thể, cũng như dự kiến ​​sử dụng giải pháp công nghệ nào để bù đắp yếu tố mùa vụ (điện mặt trời đạt hiệu quả cao nhất vào mùa hè, lượng điện tiêu thụ chính diễn ra vào mùa đông).

Triển vọng

Một cái nhìn rộng hơn về tình hình năng lượng ở Trung Á có thể khiến bức tranh bớt bi quan hơn. Có một số dự án lớn đang được đưa vào chương trình nghị sự trong khu vực và việc thực hiện chúng sẽ giúp đảo ngược xu hướng tiêu cực về nhu cầu điện. Trước hết, đó là về việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân trong khu vực.

Theo thỏa thuận sơ bộ giữa Chính phủ Uzbekistan và tập đoàn Rosatom của Nga, việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của khu vực ở vùng Jizzakh bắt đầu vào năm 2022 và kết thúc vào năm 2028. Không biết điều gì đã gây ra sự chậm trễ trong việc ký kết thỏa thuận cuối cùng và khởi công xây dựng, nhưng rõ ràng là lợi ích quan trọng của Uzbekistan là khởi động dự án càng sớm càng tốt, dự án sẽ cung cấp tới 20% nhu cầu về điện của nước này.

Tại Kazakhstan, theo sự thúc đẩy của Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev, quá trình phê duyệt dự án nhà máy điện hạt nhân sẽ thông qua một cuộc trưng cầu dân ý. Bước đi này sẽ cho phép Astana vượt qua những lo ngại tồn tại trong xã hội về việc thực hiện các dự án liên quan đến hạt nhân. Theo chân nước láng giềng, Kyrgyzstan cũng không loại trừ việc xây dựng một hoặc nhiều nhà máy điện hạt nhân nhỏ trên lãnh thổ của mình.

Một lĩnh vực quan trọng khác là việc xây dựng chung các dự án thủy điện lớn. Vào tháng 1/2023, Astana, Bishkek và Tashkent đã tạm thời đồng ý xây dựng chung dự án dài hạn lớn nhất ở Kyrgyzstan - Kambarata HPP-1.

Ý tưởng thành lập liên minh khí đốt giữa Nga, Kazakhstan và Uzbekistan, trong đó có việc triển khai hệ thống vận chuyển khí đốt kết nối với Trung Á để cung cấp khí đốt của Moskva cho khu vực, cũng có thể trở thành một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài cho khu vực. Điều này không chỉ đảm bảo nguồn cung cấp nhiên liệu ổn định mà còn góp phần phát triển mạng lưới phân phối khí đốt địa phương. Một thỏa thuận sơ bộ về vấn đề này đã được ký kết, chẳng hạn như giữa Nga với Kazakhstan.

Rõ ràng là tất cả các kế hoạch đã vạch ra đều đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc, các hành động nhanh chóng và quyết đoán của các cơ quan chức năng nhằm giải quyết sự thiếu hụt năng lượng lớn. Nếu không, hệ thống năng lượng của Trung Á trong những năm tới sẽ vẫn là nguồn gốc của các cuộc khủng hoảng và vấn đề hơn là một điểm nghẽn cho tăng trưởng và phát triển.

Tịch thu tài sản Nga rồi "mắc kẹt": Các nước oằn mình nộp tiền bảo dưỡng, bán không được giữ không xong

(Ảnh minh họa).

Các nước phương Tây đã tịch thu tài sản của một số tỷ phú của Nga ở nước ngoài trong nỗ lực giáng đòn kinh tế lên Moscow.

Wall Street Journal (WSJ) đưa tin, khoảng hai chục cảnh sát có vũ trang và năm đặc vụ FBI đã có mặt ở bến cảng Falmouth vào một buổi sáng sớm năm ngoái. Họ tiến vào Alfa Nero - siêu du thuyền dài hơn 82 mét được cho là thuộc sở hữu của một ông trùm phân bón người Nga Andrey Grigoryevich Guryev, người nằm trong danh sách bị Mỹ trừng phạt.

Kể từ đó, chiếc du thuyền trị giá 120 triệu USD (gần 3 nghìn tỷ VND) có chiều dài gần bằng một sân bóng đá và được trang bị bể bơi vô cực có thể biến thành sản nhảy đã mắc kẹt ở quốc đảo Antigua và Barbuda nhỏ bé.

Chi phí bảo dưỡng gần 1 tỷ VND/tuần

Chiếc du thuyền là lời nhắc nhở cho chiến thắng của phương Tây trong cuộc chiến kinh tế đối với Nga. Nhưng nó đã trở thành cơn ác mộng đối với quốc đảo chỉ 93.000 dân.

Những người đóng thuế ở quốc gia này hiện đang phải trả chi phí cố định là 28.000 USD/tuần (tương đương gần 700 triệu VND) để bảo trì con thuyền trong đó gồm tiền lương của một thuyền trưởng người Ý và 2000 USD/ngày cho chi phí dầu diesel giúp duy trì hoạt động của máy điều hòa không khí.

Nếu tắt các máy này, nấm mốc sẽ lây lan khắp tàu chỉ trong 48 giờ và có khả năng làm hỏng phần nội thất làm bằng gỗ cứng và các bức tranh trên tàu.

Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, phương Tây đã triển khai nỗ lực chưa từng có nhằm gây áp lực lên Moscow, bao gồm việc phong tỏa ước tính khoảng 58 tỷ USD các tài sản của các nhà tài phiệt Nga như du thuyền, biệt thự và nhiều khoản đầu tư.

Động lực ban đầu của hành động này là khiến các nhà tài phiệt Nga không thể tiếp cận được tài sản của họ và dần dần tịch thu vĩnh viễn các tài sản này. Tuy nhiên, việc đóng băng một tài sản không trao cho chính quyền các nước quyền sở hữu và quyền bán các tài sản này ngay lập tức.

Trong nhiều trường hợp, viễn cảnh tịch thu vĩnh viễn tài sản chỉ xảy ra sau những nỗ lực pháp lý hết sức phức tạp nhằm chứng minh chủ tài sản đã phạm tội. Đây là một quá trình có thể mất tới nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Gánh nặng duy trì tài sản

Các nước châu Âu đã tiến hành hơn 300 cuộc điều tra hình sự chống lại những người Nga có trong danh sách trừng phạt. Bộ Tư pháp Mỹ có một đội ngũ gồm 50 quan chức phụ trách các vụ án hình sự mà họ hy vọng sau này có thể kiếm được hàng trăm triệu USD bằng cách bán tài sản của Nga bị tịch thu rồi chuyển giao để giúp tái thiết Ukraine.

Cho đến nay, tổng số tài sản mà Mỹ chuyển giao cho Ukraine mới chỉ là 5,4 triệu USD. Trong khi đó, Anh và Liên minh châu Âu (EU) chưa biến bất cứ tài sản đóng băng nào thành tiền.

Trên thực tế, những người nộp thuế thường phải gánh chịu những hóa đơn đắt đỏ để duy trì các du thuyền và biệt thự cao cấp mà không ai được phép sử dụng trong khi các lệnh trừng phạt vẫn được áp dụng.

Những nỗ lực bỏ qua các thủ tục pháp lý để bán được các tài sản này đang trở nên khó khăn tại các tòa án phương Tây.

Đầu năm nay, chính phủ Antigua cho rằng con tàu Alfa Nero sẽ gây rủi ro cho bến cảng của mình nếu như một cơn bão chẳng may đánh chìm nó. Vì vậy, nước này đã thông qua luật mới và tịch thu hoàn toàn con tàu.

Mùa hè vừa qua, Antigua đã cố gắng bán con tàu cho cựu giám đốc điều hành Google Eric Schmidt với giá 67 triệu USD. Tuy nhiên thương vụ không thành công và nước này hiện đang cố gắng bán cho một người mua mới.

Vấn đề tương tự tại Ý

Tại Ý, các quan chức thực thi pháp luật đã tịch thu ít nhất 4 du thuyền và 20 ngôi nhà sang trọng cũng như ô tô, các tác phẩm nghệ thuật và nhiều đồ vật khác kể từ mùa xuân năm 2022.

Chính phủ Ý năm ngoái đã dành 13,7 triệu euro để trang trải chi phí bảo trì khẩn cấp cho các tài sản như du thuyền và biệt thự. Các quan chức Ý cho biết con số thực tế cao hơn rất nhiều.

Một quan chức Ý chỉ ra: "Vấn đề của chúng tôi nằm ở những chiếc du thuyền. Nếu chiến sự ở Ukraine tiếp tục kéo dài thì chi phí vận hành những chiếc du thuyền có thể vượt qua giá trị thực tế của chúng."

Benjamin Maltby, luật sư tại Keystone Law cho biết, việc bán một chiếc du thuyền bị trừng phạt cũng khó khăn. Nhiều người mua không thích một chiếc thuyền đã qua sử dụng vì sợ nó có thể bị chủ ban đầu thu hồi khi đi vào các khu vực pháp lý khác.

Ông Andrew Adams, cựu giám đốc lực lượng đặc nhiệm KleptoCapture thuộc Bộ Tư pháp Mỹ, cho biết có một thị trường dành cho du thuyền, nhưng "chúng tôi phải cẩn thận để đảm bảo rằng mình đang giữ được giá trị của những chiếc thuyền này".

Nga đang "chơi đùa" với lệnh trừng phạt dầu mỏ như thế nào?

Phần lớn xuất khẩu dầu thô của Nga tránh được giới hạn 60 USD/thùng do G7 đặt ra. Vậy, các biện pháp trừng phạt của phương Tây có ảnh hưởng đến Nga hay không?

Nga đã nhanh chóng tìm được khách hàng mới ở châu Á, đặc biệt là ở Trung Quốc và Ấn Độ, những quốc gia không tham gia vào lệnh trừng phạt. Đây là một thương vụ có lợi vì loại dầu này được bán với giá chiết khấu rất lớn so với giá chính thức. Nga đang bán dầu thô với giá rất tốt, vượt xa mức trần 60 USD/thùng và không cần bảo hiểm của phương Tây. Theo Financial Times, 3/4 lượng dầu thô do các công ty Nga xuất khẩu trong tháng 8 đã được vận chuyển mà không có bảo hiểm của phương Tây. Ngoài ra, Moscow còn được hưởng lợi từ việc cộng tác vận chuyển các lô hàng với các bên trung gian như Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Moscow đã tận dụng tối đa sự cải thiện của thị trường dầu mỏ kể từ mùa hè năm nay

Quyết định cắt giảm nguồn cung của Nga và Ả Rập Xê-út giúp duy trì giá dầu ở mức cao. Ngoài ra, Nga còn quyết định giảm mức chiết khấu dầu thô Urals. Cách đây vài tháng, Urals được bán với giá chiết khấu lên đến 40 USD/thùng so với thị trường. Theo nghiên cứu do Trường Kinh tế Kiev công bố gần đây, mức chiết khấu này đã giảm xuống còn 12 USD/thùng. Cũng theo nguồn tin này, từ tháng 6 đến tháng 8, giá xuất khẩu dầu thô của Nga đã tăng từ 55 lên 73 USD/thùng.

Doanh thu từ dầu mỏ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng của Nga

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), mức tăng trưởng này sẽ đạt khoảng 1,5%, mang lại lợi ích cho tài chính công. Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ tăng 70% ngân sách quốc phòng vào năm 2024. Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD), được thành lập để giúp các nước thuộc Liên Xô trước đây chuyển sang các nền kinh tế thị trường tự do, đã xác nhận dự báo tăng trưởng của IMF và bày tỏ sự thất vọng: “Chúng tôi mong rằng các biện pháp trừng phạt sẽ hiệu quả hơn”. Để lệnh trừng phạt có hiệu quả, Ukraine muốn thắt chặt hoạt động xuất khẩu dầu của Nga bằng cách hạ thấp mức giá trần 60 USD/thùng và tăng cường thêm các biện pháp mới, như lệnh cấm vận kim cương, đang được G7 thảo luận. Hoặc châu Âu cần chú ý hơn vào việc theo dõi hoạt động xuất khẩu các linh kiện thiết yếu cho ngành công nghiệp quân sự Nga quá cảnh qua các nước thứ ba.

Ukraine kêu gọi châu Âu loại bỏ LNG của Nga

Các biện pháp trừng phạt liên quan đến dầu và than chứ không phải khí đốt, một ngoại lệ được đề ra để ngăn chặn các nước châu Âu ngày càng phụ thuộc nhiều vào nguồn cung không bị ảnh hưởng do lệnh trừng phạt. Kể từ khi các đường ống dẫn khí đốt của Nga ngừng hoạt động, 27 nước thành viên EU đã nhanh chóng tìm được nhà cung cấp thay thế, bằng cách tăng cường nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng chủ yếu từ Mỹ. Tuy nhiên, trái với mọi mong đợi, một số quốc gia cũng nhập khẩu số lượng lớn LNG của Nga, bằng chứng là số liệu thống kê của châu Âu. Tây Ban Nha, hiện đang giữ chức Chủ tịch Liên minh châu Âu, muốn các hoạt động mua bán này dừng lại. Bởi vì các thương vụ này đi ngược mục tiêu của các lệnh trừng phạt. Thay vì làm suy giảm doanh thu của Nga, các nước châu Âu lại phụ thuộc vào Điện Kremlin: 16% lượng LNG nhập khẩu của châu Âu vẫn sẽ đến từ Nga trong năm nay.

Giấc mơ Ấn Độ

(Ảnh minh họa).

Hồi tháng 8, Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ, ông Pankaj Chaudhary, đã thông tin về lộ trình nhằm đưa Ấn Độ trở thành nền kinh tế trị giá 5 nghìn tỷ USD.

Hồi tháng 8, Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ, ông Pankaj Chaudhary, đã thông tin về lộ trình nhằm đưa Ấn Độ trở thành nền kinh tế trị giá 5 nghìn tỷ USD, trong đó tập trung vào tăng trưởng vĩ mô và phúc lợi toàn diện ở cấp độ vi mô.

Chính phủ sẽ thực hiện những cải cách lớn về Thuế hàng hóa và dịch vụ (GST), Chiến lược Hàng hoá Ấn Độ (Make in India), Hỗ trợ công ty khởi nghiệp Ấn Độ... Bên cạnh đó, nước này tập trung vào chiến lược tăng trưởng dựa trên vốn đầu tư để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.

Ấn Độ có nhiều lợi thế để đạt được kế hoạch này. Một trong số đó là lợi tức dân số. Với hơn 1,4 tỷ người, Ấn Độ đã vượt qua Trung Quốc trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới. Dự kiến đến năm 2030, dân số trong độ tuổi lao động ở Ấn Độ sẽ đạt 1,04 tỷ người, mang lại nguồn nhân lực khổng lồ. Đây là yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng ở bất cứ quốc gia nào.

Cần lưu ý, nhiều “kỳ tích châu Á” được tạo nên từ việc khai thác tăng dân số trong độ tuổi lao động nhưng Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc. Ngoài ra, Ấn Độ cũng sở hữu số lượng sinh viên tốt nghiệp STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) nói tiếng Anh lớn nhất thế giới.

Bên cạnh đó, thị trường tài chính Ấn Độ đang chào đón nhiều cơ hội hơn bao giờ hết. Nhiều nhà đầu tư đang chuyển hướng sang Ấn Độ. Các chuyên gia thị trường nổi tiếng như nhà đầu tư Ray Dalio và nhà quản lý quỹ đầu tư Mark Mobius đã ca ngợi Ấn Độ là cơ hội đầu tư lớn nhất tiếp theo.

Nhiều công ty lớn cũng lựa chọn Ấn Độ là ứng cử viên hàng đầu thay thế Trung Quốc trong lĩnh vực cung ứng và sản xuất. Đơn cử, từ tháng 4/2024, nhà sản xuất iPhone của Apple, Foxconn, sẽ sản xuất điện thoại tại bang Karrnataka, miền Nam Ấn Độ. Với mục tiêu xuất xưởng 20 triệu chiếc điện thoại mỗi năm, dự án có thể tạo ra 50 nghìn việc làm. Trước đó, Trung Quốc là nhà cung cấp linh kiện lớn nhất của Apple.

Ngoài ra, Ấn Độ đang đạt được nhiều tiến bộ về công nghệ và đổi mới. Nước này đã tổ chức 111 vụ phóng tên lửa vào vũ trụ kể từ năm 2020 và hạ cánh thành công tàu thám hiểm lên Mặt trăng hồi cuối tháng 8 năm nay. Doanh thu ngành công nghệ của nước này dự kiến sẽ tăng thêm 245 tỷ USD vào năm 2023, đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển đất nước.

Dù vậy, kế hoạch của Ấn Độ vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Tăng trưởng kinh tế ấn tượng nhưng không có sự đồng đều. Ước tính, gần 10% người giàu nhất nắm giữ 77% tài sản quốc gia nhưng số lượng người thuộc tầng lớp nghèo đói lại chiếm phần đông dân số, gây mất cân bằng trong phân bổ nguồn lực.

Ấn Độ cũng chưa khai thác được tối đa tiềm năng nhân khẩu học. Chưa đến 50% lao động thành thị có việc làm toàn thời gian trong khi phần lớn người lao động nước này làm những công việc phi chính thức, năng suất thấp.

Báo cáo Kỹ năng Ấn Độ năm 2023 cũng chỉ ra chỉ 50% thanh niên có việc làm. Nhóm này có nguy cơ rời bỏ thị trường lao động trong nước khiến nước này khó tận dụng được những lợi thế mà lực lượng dân số trẻ mang lại.

Nguồn: BBC; Báo Tin Tức; CafeF; Năng Lượng Quốc Tế; Soha