Hạn hán chưa từng có đe dọa tuyến đường thủy chiến lược toàn cầu

(Ảnh minh họa).

Kênh đào Panama, kỳ quan kỹ thuật giúp tàu thuyền di chuyển giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương đang tìm cách thích nghi với biến đổi khí hậu sau khi hạn hán nghiêm trọng khiến lưu thông sụt giảm

Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP) cho biết, một đợt hạn hán chưa từng có đang ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước của kênh đào này và khiến các nhà chức trách phải áp phụ phí cũng như giới hạn trọng lượng với tàu thuyền qua lại mỗi ngày, giảm từ 36 xuống còn 32. Điều này đã gây ra tình trạng chậm trễ và ùn tắc giao thông trên biển.

Kênh đào Panama là một tuyến đường thủy nhân tạo dài 82 km nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Việc tạo ra công trình này đã đóng góp lợi ích to lớn cho vận chuyển toàn cầu. Trước khi kênh đào Panama được xây dựng, tàu biển thường phải đi vòng qua cực Nam của Nam Mỹ - tuyến đường dài và nguy hiểm hơn nhiều.

Việc di chuyển qua kênh đào Panama đã rút ngắn hải trình hơn 13.000 km, tiết kiệm chi phí và thời gian. 5% các dịch vụ giao thương bằng đường biển của toàn cầu đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.

Tàu thuyền di chuyển qua kênh đào Panama nhờ một hệ thống âu tàu. Âu tàu lấy nước từ một số hồ chứa nước ngọt để làm nổi các tàu chở hàng khổng lồ. Tuy nhiên, Panama đang gặp hạn hán và mực nước ở hồ Gatun, một trong những hồ chứa cung cấp nước chính cho con kênh, đang giảm kỷ lục. Một số tàu đi qua kênh đào buộc phải chở ít hơn 40% hàng hóa để tránh chạm đáy trong thời gian này.

Việc di chuyển tàu qua hệ thống âu tàu của kênh tiêu thụ một lượng lớn nước ngọt, từ 55 đến 125 triệu gallon mỗi tàu, tùy thuộc vào kích cỡ của nó. Phần lớn lượng nước đó thường bị xả ra đại dương và Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama hiện đang áp dụng các phương pháp để lưu trữ và tái sử dụng một phần nước để giải quyết khủng hoảng.

Hiện nay, biến đổi khí hậu đang đe dọa đến sự sống còn của tuyến đường này. Người quản lý của kênh đào, ông Ricaurte Vasques cho biết: "Chúng tôi phụ thuộc trực tiếp vào khí hậu nên khi nó thay đổi, chúng tôi là những người cảm nhận rõ nhất".

Antonio Dominguez, Gám đốc Điều hành của Công ty vận tải Maersk, đơn vị sử dụng kênh đào nhiều nhất, cho biết ông lo ngại hạn hán kéo dài có thể dẫn đến sự chậm trễ và tăng chi phí vận chuyển, có khả năng ảnh hưởng đến hàng hóa Giáng sinh và các mặt hàng tiêu dùng khác và khiến mọi thứ trở nên "đắt hơn".

Các giải pháp tháo gỡ khó khăn đang được cân nhắc cho kênh đào Panama, bao gồm kênh nhân tạo tiết kiệm nước sẽ tích trữ nước ngọt trong các lưu vực để có thể tái sử dụng. Ngoài ra, giải pháp xây dựng thêm các hồ chứa và nhà máy khử mặn cũng đang được nghiên cứu.

Các nhà chức trách đang xem xét việc chuyển dòng nước từ các con sông khác và xây dựng thêm các hồ chứa để đáp ứng nhu cầu của con kênh.

Chandrayaan-3 hạ cánh thành công: Ấn Độ trở thành quốc gia thứ 4 đặt chân lên Mặt trăng

Ấn Độ đã trở thành quốc gia thứ 4 đáp xuống Mặt Trăng sau Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Theo thông tin từ Cơ quan nghiên cứu vũ trụ Ấn Độ (ISRO), tàu vũ trụ Chandrayaan-3 đã thành công đáp xuống mặt trăng vào khoảng 18h04 ngày 23/8 theo giờ IST (khoảng 19h34 theo giờ Hà Nội). Đây là khoảnh khắc lịch sử đối với Ấn Độ. Với thành công này, Ấn Độ đã trở thành quốc gia thứ hai hạ cánh thành công tàu vũ trụ lên mặt trăng trong thế kỷ 21 sau Trung Quốc.

Thành tựu này đã củng cố vị thế của Ấn Độ như một siêu cường trong lĩnh vực không gian. Trước đó, chỉ mới có Mỹ, Trung Quốc và Liên Xô thành công khi hạ cánh mềm xuống bề mặt mặt trăng.

Theo Times of India, địa điểm hạ cánh của Chandrayaan-3 gần cực Nam của mặt trăng hơn bất kỳ tàu vũ trụ nào khác trong lịch sử. Trước đó vài ngày, tàu vũ trụ Luna-25 của Nga cũng đặt mục tiêu tiếp cận vị trí khó khăn này nhưng thất bại khi hạ cánh.

Khu vực cực Nam của mặt trăng được xem là nơi giữ lợi ích khoa học và chiến lược chủ chốt đối với các nước tham gia vào lĩnh vực du hành không gian bởi các nhà khoa học tin rằng khu vực này là nơi có trữ lượng băng nước, tài nguyên có thể được coi là giá trị nhất của mặt trăng.

Hợp tác cùng với các đồng minh như Mỹ và Pháp, Ấn Độ là một phần của làn sóng cường quốc vũ trụ thứ hai. Chandrayaan-3 là niềm tự hào dân tộc và cũng là mối quan tâm rộng rãi khắp Ấn Độ. Hồi tháng 7, sự kiện tàu vũ trụ được phóng tại Trung tâm vũ trụ Satish Dhawan ở Sriharikota thuộc bang Andhra Pradesh đã thu hút đám đông chứng kiến và hơn 1 triệu người theo dõi trên YouTube.

Yevgeny Prigozhin: Những gì chúng ta biết về vụ rơi máy bay cho đến nay

(Ảnh minh họa).

Chỉ huy tập đoàn lính đánh thuê Wagner - Yevgeny Prigozhin được cho là đã tử vong sau khi có tên trong danh sách hành khách trên chiếc máy phi cơ tư nhân bị rơi ở phía bắc thủ đô Moscow của Nga.

Là đồng minh chủ chốt của Tổng thống Nga Vladimir Putin, công ty quân sự tư nhân của ông đã đóng vai trò quan trọng ở Ukraine sau khi Moscow tiến hành xâm lược vào tháng 2/2022.

Nhưng mối quan hệ của ông với ông Putin đã trở nên xấu đi sau khi ông Prigozhin ra lệnh cho quân đội của mình hành quân về Moscow trong một cuộc nổi dậy kéo dài trong vòng một ngày, nhắm vào các nhà lãnh đạo quân sự Nga vào tháng 6.

Thông tin chi tiết về vụ tai nạn vẫn đang được tiết lộ nhưng đây là những gì chúng ta biết cho đến nay.

Chuyện gì đã xảy ra với chiếc máy bay?

Các quan chức hàng không Nga đã xác nhận chiếc phi cơ Embraer Legacy bị rơi ở vùng Tver, phía bắc Moscow khi đang bay giữa Moscow và St Petersburg vào tối thứ Tư.

Nhưng kênh Telegram có liên kết với Wagner là Gray Zone đưa tin chiếc phi cơ đã bị quân đội Nga bắn hạ - mặc dù không cung cấp bằng chứng nào cho tuyên bố của mình.

Chiếc máy bay tư nhân chở bảy hành khách và ba phi hành đoàn.

Theo thông tin ban đầu, toàn bộ 10 người trên máy bay đều thiệt mạng. Tất cả các thi thể được cho là đã được tìm thấy.

Chiếc Embraer Legacy - được đăng ký bởi một trong những công ty của Prigozhin - đã bốc cháy khi chạm đất và trước đó được cho là đã bay trên không chưa đầy nửa giờ.

Đoạn video được BBC xác minh cho thấy một chiếc máy bay từ trên trời rơi xuống ở Kuzhenkino, Nga.

Gray Zone đưa tin rằng chiếc máy bay thương mại thứ hai thuộc sở hữu của Prigozhin đã hạ cánh an toàn xuống khu vực Moscow.

Những ai trên máy bay?

Chiếc phi cơ tư nhân bị rơi chở bảy hành khách và ba phi hành đoàn.

Cơ quan hàng không Nga xác định bảy hành khách gồm: Prigozhin và cánh tay phải của ông ta là Dmitry Utkin, Sergei Propustin, Yevgeny Makaryan, Alexander Totmin, Valery Chekalov và Nikolai Matuseyev.

Các thành viên phi hành đoàn được xác định là Cơ trưởng Alexei Levshin, cơ phó Rustam Karimov và tiếp viên hàng không Kristina Raspopova.

Chúng ta biết gì về những động thái gần đây của Prigozhin?

Chiếc phi cơ tư nhân được cho là đang trên đường từ Moscow đến St Petersburg thì bị rơi cách thủ đô Nga khoảng 96 km về phía bắc.

Kể từ cuộc binh biến chóng vánh nhắm vào các chỉ huy quân sự hàng đầu của Nga, những người mà ông đã nhiều lần chỉ trích vì chiến lược của họ ở Ukraine, Prigozhin đã giữ thái độ tương đối kín đáo.

Theo một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc binh biến, các cáo buộc nhắm vào ông đã được bãi bỏ và được hiểu rằng ông đã chuyển đến Belarus.

Prigozhin dường như là làm như vậy, dù chỉ trong thời gian ngắn và theo ý mình.

Vào giữa tháng 7, một đoạn video xuất hiện trên các kênh Telegram cho thấy Prigozhin đang chào đón các chiến binh ở Belarus.

Nhưng cuối tháng đó, được nhìn thấy trong các bức ảnh ở thành phố St Petersburg của Nga trong hội nghị thượng đỉnh châu Phi-Nga.

Trong tuần qua, Prigozhin đã phát một video tuyên bố đầu tiên kể từ cuộc binh biến bất thành vào tháng 6, trong đó cho thấy ông ta đang ở Châu Phi.

BBC chưa thể xác minh video đó được quay ở đâu.

Sau khi Gray Zone báo cáo rằng ông đã tử vong, cơ quan hàng không Nga đã công bố danh sách những người có mặt trên chiếc máy bay bị rơi ở vùng Tver, ngay phía bắc Moscow.

Tên của Prigozhin có trong đó.

Điều gì đang xảy ra?

Theo ủy ban điều tra Nga, một cuộc điều tra hình sự đã được tiến hành nhằm tìm ra nguyên nhân vụ tai nạn theo Điều 263 của bộ luật hình sự Nga, quy định về an toàn giao thông và hoạt động vận tải hàng không.

Trong khi đó, các dịch vụ khẩn cấp đã hoàn tất việc tìm kiếm địa điểm.

Thống đốc vùng Tver, Igor Rudenya, được cho là đã nắm quyền kiểm soát cuộc điều tra.

BRICS chính thức nhất trí mở rộng, 4 ứng viên tiềm năng nhất lộ diện: 2 nước châu Á cạnh tranh quyết liệt

"Chúng tôi đã nhất trí vấn đề mở rộng khối" – Ngoại trưởng Nam Phi Naledi Pandor phát biểu sau cuộc họp của các nhà lãnh đạo BRICS.

BRICS nhất trí mở rộng khối

Theo tờ Times of India , tại phiên họp ngày 23/8, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15 (diễn ra từ ngày 22 – 24/8 tại Nam Phi), các nhà lãnh đạo BRICS đã nhất trí cơ chế xem xét thành viên mới, mở đường gia nhập cho hàng chục quốc gia có mong muốn tham gia vào khối.

Quyết định mở rộng quy mô có thể mang lại ảnh hưởng toàn cầu cho BRICS trong bối cảnh sự phân cực địa-chính trị đang thúc đẩy Nga và Trung Quốc đưa BRICS thành đối trọng với phương Tây.

"Chúng tôi đã nhất trí vấn đề mở rộng khối" – Ngoại trưởng Nam Phi Naledi Pandor phát biểu sau cuộc họp của các nhà lãnh đạo BRICS.

4 ứng viên tiềm năng nhất lộ diện

Tờ New Arab dẫn lời chuyên gia nhận định, hiện nay đang có 4 quốc gia tiềm năng nhất có khả năng gia nhập BRICS.

Saudi Arabia

Nếu gia nhập BRICS thì Saudi Arabia – một trong những nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới – sẽ tăng thêm sức mạnh kinh tế cho khối này, cho phép BRICS định vị vị thế của mình là đối thủ chống lại trật tự tài chính do Mỹ lãnh đạo.

Saudi Arabia đã xây dựng mối quan hệ với Trung Quốc. Mặc dù có quan hệ an ninh lâu dài và chặt chẽ với Mỹ nhưng quốc gia này đã thể hiện rõ ràng mong muốn tách bạch độc lập với lợi ích của Mỹ trong những năm gần đây.

Trong năm 2022, Saudi Arabia đã cắt giảm sản lượng dầu ngay sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng quốc gia Tây Á này đã đảm bảo được mức tăng sản lượng, khiến Washington sốc nặng. Người phát ngôn của Hội đồng An ninh quốc gia Nhà trắng cho biết, ông Biden thậm chí cho rằng "đã đến lúc cần suy xét lại toàn bộ mối quan hệ (với Saudi Arabia) từ nay về sau".

Tháng 2 năm nay, Saudi Arabia tiếp tục có bước đi mạnh bạo khi khôi phục quan hệ ngoại giao với Iran, hai phía đã ký kết thỏa thuận bình thường hóa quan hệ tại Bắc Kinh.

Đối với Saudi Arabia, việc xây dựng mối quan hệ với các đối tác trong BRICS không chỉ mang lại lợi ích về địa-chính trị mà còn cả về kinh tế. Đất nước hơn 36 triệu dân, với phần lớn là dân số trẻ, đang tìm cách đa dạng hóa nền kinh tế vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu mỏ.

Ở chiều ngược lại, Hoàng tử Faisal bin Farhan - Ngoại trưởng Saudi Arabia cho biết, nước này cũng đang là đối tác thương mại lớn nhất của BRICS ở Trung Đông, với kim ngạch thương mại đạt 160 tỷ USD vào năm ngoái.

Argentina

Với gần 46 triệu dân, Argentina có nền kinh tế lớn thứ ba ở Mỹ Latinh, sau Brazil và Mexico.

Hiện tại, Argentina đang nhận được sự ủng hộ lớn của 3 thành viên then chốt trong BRICS, đó là Ấn Độ, Brazil (các đối tác thương mại lớn nhất của Argentina) và Trung Quốc (quốc gia đang có mối quan hệ tài chính ngày càng chặt chẽ với Argentina).

Quốc gia này vừa trải qua khủng hoảng kinh tế và đang rơi vào giữa một trong những thời kỳ tồi tệ nhất. Đồng tiền của Argentina đã giảm mạnh, lạm phát dao động quanh mức 113% trong 12 tháng qua, và gần 40% dân số rơi vào tình trạng nghèo khó. Nước này cũng đang phải vật lộn để trả khoản nợ 44 tỷ USD cho Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) do phương Tây vận hành.

Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva của Brazil hôm 22/8 khẳng định, ông ủng hộ các nỗ lực tham gia BRICS của Argentina, đề cập tới nỗ lực đấu tranh của nước này trong tình trạng thiếu dự trữ ngoại hối.

Trong năm ngoái, Tổng thống Argentina Alberto Fernández cũng đã được mời tham dự cuộc họp trực tuyến của các quốc gia BRICS.

"Đối với đất nước của chúng tôi, BRICS là giải pháp thay thế tuyệt vời để hợp tác, họ đại diện cho một trật tự thế giới mới đang nỗ lực vì lợi ích của số ít" – Ông Fernández gửi lời tới BRICS vào tháng 5/2022.

Iran

Iran – quốc gia có trữ lượng khí đốt lớn thứ hai thế giới và nắm giữ ¼ trữ lượng dầu ở Trung Đông – đã nộp đơn xin gia nhập BRICS vào tháng 6 năm nay như một phần nỗ lực tăng cường quan hệ kinh tế - chính trị với các cường quốc ngoài phương Tây.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani ngày 21/8 cho biết : "Sự hợp tác của Iran với BRICS mang lại lợi ích chung".

Nền kinh tế Iran giữ vị trí số 22 trên thế giới vào năm ngoái dù bị ảnh hưởng bởi lạm phát và các biện phát trừng phạt kinh tế của Mỹ.

Nước này duy trì sự tồn tại bằng cách bán dầu giảm giá cho Trung Quốc, đồng thời đa dạng hóa nền kinh tế để không phụ thuộc vào dầu mỏ và tăng cường thương mại với các thành viên BRICS. Kim ngạch thương mại phi dầu mỏ của Iran đã tăng 14% trong giai đoạn 2022-2023, đạt 38,43 tỷ USD.

Ngoài ra, Iran cho rằng tư cách thành viên BRICS sẽ giúp củng cố vai trò của nước này như một cường quốc khu vực.

Truyền thông Nhà nước Iran đưa tin, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã có mặt tại Nam Phi trong hôm qua (23/8) để tham dự các cuộc đàm phán trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh BRICS.

Ai Cập

Ai Cập là một trong những nước nhận viện trợ hàng đầu của Mỹ, tuy nhiên, nước này từ lâu đã duy trì mối quan hệ bền chặt với Nga và có quan hệ thương mại ngày càng tăng với Trung Quốc.

Cairo ngày càng quan tâm tới việc thoát khỏi sự phụ thuộc vào Mỹ sau khi chứng kiến những tác động tiêu cực của đồng đô la đối với nước này trong một năm rưỡi qua.

Tình hình Nga-Ukraine đã gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại tệ, sau đó dẫn tới tình trạng suy thoái kinh tế. Các nhà đầu tư hoảng loạn rút hàng tỷ USD ra khỏi Ai Cập, trong khi giá lúa mì và nhiên liệu nhập khẩu thanh toán bằng USD tăng vọt. Một số mặt hàng nhập khẩu trở nên khan hiếm và gia tăng.

Sự thiếu hụt đồng đô la cũng khiến Ai Cập gặp khó khăn hơn trong việc trả nợ, buộc nước này phải phá giá mạnh đồng tiền trong nước.

Nếu gia nhập BRICS, Ai Cập có thể giao dịch bằng đồng nội tệ, đồng thời hy vọng thu hút thêm đầu tư từ các nước thành viên BRICS.

Hôm 22/8, hãng tin Sputnik Arabic cho hay, tại hội nghị thượng đỉnh BRICS đang diễn ra ở Nam Phi, Ai Cập sẽ chính thức nộp đơn đăng ký tham gia khối.

Trong cuộc trao đổi với Sputnik Arabic, ông Nourkhan Al-Sheik - thành viên của Hội đồng Ngoại giao Ai Cập - nhấn mạnh rằng việc gia nhập làm thành viên đủ quyền của BRICS là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Ai Cập.

Nổ lớn ở ngoại ô Kiev, Nga thọc sâu giành "tâm chấn" Kharkov

(Ảnh minh họa).

Khu vực thủ đô Kiev xuất hiện tiếng nổ lớn, trong khi Nga tiếp tục tiến công vào mặt trận Kupyansk nhằm đẩy lùi lực lượng Ukraine ở miền Đông.

Cổng thông tin Strana đưa tin một vụ nổ lớn đã được nghe thấy ở vùng ngoại ô phía tây thủ đô Kiev của Ukraine vào cuối ngày 23/8.

Theo Strana, vụ nổ đã làm rung chuyển khu vực Borshchagovka. Tuy nhiên, cảnh báo không kích chưa được đưa ra ở Kiev.

Thủ đô Kiev gần đây liên tục trở thành mục tiêu bị tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa trong bối cảnh chiến dịch phản công của Ukraine đang diễn ra trên các mặt trận miền Đông và miền Nam.

Trong ngày 23/8, các lực lượng Nga tiếp tục tiến hành các hoạt động tấn công ở thành phố Kupyansk thuộc tỉnh Kharkov.

"Theo hướng Kupyansk, các đơn vị tấn công của nhóm tác chiến phía Tây đã tiến hành các hoạt động tấn công trong khu vực họ phụ trách và cải thiện vị trí chiến thuật của họ", người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga, tướng Igor Konashenkov, cho biết.

Tướng Konashenkov xác nhận, lực lượng Nga đã đẩy lùi 4 cuộc tấn công của quân đội Ukraine ở khu vực Kupyansk, hạ khoảng 170 binh lính đối phương.

"Quân đội Ukraine thiệt hại tổng cộng 170 người, 1 xe tăng, 5 xe chiến đấu bọc thép, 3 xe bán tải, hệ thống pháo M777 do Mỹ sản xuất và pháo D-20", người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga thông báo.

Theo tướng Konashenkov, trong 24 giờ qua, các lực lượng Nga với sự yểm trợ của máy bay, pháo binh và hệ thống pháo hạng nặng đã đẩy lùi 4 cuộc tấn công của các nhóm tấn thuộc quân đội Ukraine gần Sinkovka ở Kharkov, Novoyegorovka và Novosylovskoye ở Lugansk.

Trong những ngày qua, Nga đã gia tăng đáng kể các cuộc pháo kích vào thành phố Kupyansk. Các quan chức Ukraine thừa nhận, quân tiếp viện đáng kể của Nga đã biến mặt trận Kupyansk thành "tâm chấn" của chiến sự.

Kupyansk là một trung tâm đường sắt lớn với năm tuyến đường sắt giao nhau trong thành phố, một trong số đó dẫn thẳng đến Nga. Điều này khiến Kupyansk trở thành một mục tiêu chiến lược vô cùng quan trọng khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Nga đã vận chuyển các binh lính và nguồn lực thiết yếu qua Kupyansk để tiếp viện cho các trận chiến ở miền Đông Ukraine, khiến thành phố này trở thành mục tiêu chính cho các cuộc phản công của Kiev.

Tại mặt trận miền Đông Ukraine, tướng Konashenkov thông báo lực lượng Nga đã đẩy lùi 3 cuộc tấn công của quân đội Ukraine ở khu vực Donetsk. Tổn thất của quân đội Ukraine lên tới 180 binh lính, 3 xe chiến đấu bọc thép, 3 xe cơ giới, 1 pháo tự hành Akatsiya, 1 hệ thống pháo cơ giới Gvozdika, 1 pháo D-20 và 1 pháo D-30.

Trong khi đó, ở hướng nam Donestk, lực lượng Nga tiếp tục tấn công các đơn vị của quân đội Ukraine và gây tổn thất lớn cho lực lượng Kiev.

"Ở hướng nam Donetsk, máy bay và pháo binh của nhóm tác chiến phía Đông đã tấn công vào lực lượng và trang thiết bị của đối phương tại các khu vực gần các khu định cư Staromayorskoye và Urozhainoye ở Cộng hòa Nhân dân Donetsk (tự xưng). Tổng thiệt hại của đối phương gồm 145 quân nhân thiệt mạng và bị thương, xe tăng, 3 phương tiện cơ giới và 1 pháo tự hành M109 Paladin do Mỹ sản xuất", người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố.

Nguồn: VOV; CafeF; BBC; Soha; Dân Trí