BÊ BỐI THAM NHŨNG TẠI CỤC ATTP BỘ Y TẾ: SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG BỊ ĐEM ĐÁNH ĐỔI VÌ LỢI ÍCH CÁ NHÂN

Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế là nơi mà mỗi quyết định chuyên môn đều ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của hàng triệu người. Song vì lợi ích cá nhân, nhóm lãnh đạo, cán bộ ở đây đã giúp hàng ngàn sản phẩm thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc được bán ra thị trường. Vụ việc không chỉ là bê bối tham nhũng mà còn là sự tha hóa đạo đức nghiêm trọng, đánh đổi sức khỏe cộng đồng vì lợi ích cá nhân.

Có khả năng gây tổn hại sức khỏe cộng đồng

Vụ một số lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) bị khởi tố vì hành vi nhận hối lộ để “hợp thức hóa” hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm thực phẩm chức năng (TPCN) đã khiến dư luận bức xúc.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy, tổng cộng các đối tượng đã nhận hối lộ của để cấp khoảng hơn 10.000 Giấy tiếp nhận đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Số tiền nhận được sẽ được chia cho các cá nhân liên quan. Trong đó, riêng ông Nguyễn Thanh Phong, nguyên Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP) đã nhận hơn 60 tỷ đồng (trong giai đoạn từ 2015- 2024).

Nói về góc độ "chuyên môn" trong vụ này, Dược sĩ Nguyễn Thu Phương, giám đốc một công ty dược phẩm tại Hà Nội cho rằng, hành vi của một số cán bộ, lãnh đạo Cục ATTP rất nguy hiểm, có khả năng gây tổn hại đến sức khỏe cộng đồng.

Theo dược sĩ Thu Phương, sử dụng TPCN không đạt chất lượng kiểm nghiệm, không đảm bảo thành phần hoạt chất như đã công bố sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dùng.

Trong vụ việc này, điều nguy hiểm ở chỗ hàng ngàn sản phẩm đã được bán ra thị trường, người dân đã mua và sử dụng. Như thế, những hoạt chất không rõ nguồn gốc đã đưa vào cơ thể, trong đó không loại trừ khả năng có chất không được công bố.

"Với tất cả sản phẩm liên quan đến sức khỏe, cần phải có tiền kiểm, có công bố chất lượng, tác dụng mới được phép lưu hành. Sau đó, cơ quan chức năng cần tiếp tục hậu kiểm để kiểm soát chất lượng", bà Phương đề nghị.

Đồng quan điểm, TS.Nguyễn Thị Thu Hường, nguyên giảng viên khoa Dược (Trường ĐH Y Dược - ĐHQG Hà Nội) cho rằng, hiện ngành TPCN trong nước đang phải đối mặt với "cơn bão" sau những vụ bê bối về chất lượng vừa qua. Nguyên nhân một phần là do thời gian qua, nhiều doanh nghiệp vì lợi nhuận đã sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng đưa ra thị trường và chắc chắn có sự tiếp tay của những người làm nhiệm vụ "chốt chặn" bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp sản xuất, phân phối TPCN chân chính, có quy trình kiểm tra, kiểm soát nghiêm ngặt cũng bị ảnh hưởng. Do đó, TS. Nguyễn Thị Thu Hường đề nghị cơ quan tố tụng điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Mất niềm tin vào cơ quan quản lý thực phẩm

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Trưởng Văn phòng Luật sư Kết Nối (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng, hành vi của nhóm cán bộ Cục ATTP không chỉ vi phạm pháp luật hình sự mà còn gây tổn hại sâu sắc đến sức khỏe cộng đồng và niềm tin vào cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế.

Theo quy định, để một sản phẩm TPCN được lưu hành hợp pháp trên thị trường, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm. Trong đó, yêu cầu trọng yếu là phải cung cấp bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm. Đây là điều kiện nhằm đảm bảo sản phẩm thực sự có tác dụng như công bố, không gây hại cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, đa số hồ sơ doanh nghiệp nộp về đều không đủ tiêu chuẩn, thiếu căn cứ khoa học hoặc không đảm bảo chất lượng theo yêu cầu.

Trong bối cảnh đó, một số cán bộ, nhân viên và lãnh đạo của Cục ATTP thay vì từ chối hoặc yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, lại tìm cách "hợp thức hóa" bằng cách sử dụng tài liệu ngoài, làm giả hoặc tráo đổi nội dung tài liệu nhằm tạo điều kiện cho sản phẩm được cấp phép lưu hành. Đáng nói hơn, hành vi này được tổ chức có hệ thống.

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng cho rằng, hành vi nhận tiền của nhóm cán bộ Cục ATTP đủ yếu tố cấu thành của tội "Nhận hối lộ" - theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025. Hình phạt cho tội danh này từ 2 năm đến 20 năm, tù chung thân. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 năm đến 5 năm, có thể bị phạt tiền đến 200 triệu đồng tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

"Trong trường hợp này, việc các cá nhân nhận hàng tỷ đồng để cố ý làm trái quy trình chuyên môn, dẫn đến cấp phép sai. Nếu được xác định có tổ chức và yếu tố vụ lợi lớn thì mức hình phạt có thể lên tới tù chung thân", luật sư Hùng nói.

Cũng theo luật sư Hùng, đây là hành vi lạm quyền vì tư lợi, xảy ra trong một lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm, nơi mà mỗi quyết định chuyên môn đều ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của hàng triệu người.

TPCN hiện nay được sử dụng rộng rãi, đặc biệt trong nhóm người cao tuổi, bệnh nhân mãn tính, những người dễ tin tưởng vào các quảng cáo như “bổ gan”, “tăng cường chức năng tim mạch”, “ngừa tiểu đường”… Nếu sản phẩm đó không đủ chất lượng, chứa chất cấm hoặc không có tác dụng thật sự, hậu quả để lại không chỉ là thiệt hại tài chính mà còn có thể gây hại sức khỏe, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Sự tha hóa đạo đức công vụ trong vụ việc không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của ngành y tế, mà còn khiến xã hội mất lòng tin vào cơ chế quản lý an toàn thực phẩm. Việc “chạy giấy phép”, “mua đường công bố” không chỉ là hiện tượng tham nhũng vật chất mà còn là biểu hiện suy thoái đạo đức công chức, thúc đẩy một nền văn hóa “phong bì, cửa sau” vốn đang bị xã hội lên án mạnh mẽ.

Vụ án này cần được điều tra triệt để, xử lý nghiêm minh, không chỉ để trừng trị những cá nhân sai phạm mà còn nhằm răn đe, ngăn chặn những hành vi tương tự. Trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người không thể có chỗ cho sự dễ dãi, xuê xoa hay vụ lợi cá nhân. Một khi các nguyên tắc an toàn bị đánh đổi bằng phong bì, thì niềm tin của xã hội sẽ sụp đổ và cái giá phải trả đôi khi chính là mạng sống con người, luật sư Hùng nói.

TRUY TỐ 29 BỊ CAN VỤ TẬP ĐOÀN THUẬN AN: TIẾT LỘ VỀ NGƯỜI NHẬN "CẢM ƠN" NHIỀU NHẤT

Ông Trần Viết Cương - Giám đốc Ban QLDA Tuyên Quang đã 3 lần nhận hối lộ với số tiền 12,5 tỷ đồng để "tạo điều kiện" cho Tập đoàn Thuận An và một số nhà thầu trúng thầu cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ.

Dùng quan hệ trúng gói thầu gần 500 tỷ đồng

Cáo trạng của VKSND Tối cao cho biết, để trúng thầu tại các địa phương, Tập đoàn Thuận An đã dùng các "mối quan hệ" và chấp nhận chi tiền "cơ chế" cho lãnh đạo các cơ quan có thẩm quyền, xem đây là một phần tất yếu của quá trình đấu thầu, thi công dự án.

Do Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thuận An quen biết Trần Viết Cương - Giám đốc Ban QLDA Tuyên Quang từ trước nên khoảng đầu tháng 6/2021, khi biết Ban QLDA chuẩn bị triển khai đấu thầu Gói thầu số 26 (Dự án Cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ) thì Hưng đến gặp xin Cương cho tham gia thi công Gói thầu số 26.

Cương đồng ý nhưng yêu cầu phải liên danh cùng Công ty Hiệp Phú và Công ty Licogi 14 tham gia đấu thầu, thi công gói thầu này. Sau đó Trần Viết Cương đã giới thiệu ông Phạm Quang Hiệp - Giám đốc Công ty Hiệp Phú và ông Lại Xuân Hùng - Tổng giám đốc Công ty Licogi 14 gặp gỡ, trao đổi với Nguyễn Duy Hưng để thống nhất làm hồ sơ liên danh giữa 3 công ty để đấu thầu

Sau khi thống nhất để Liên danh trên tham gia đấu thầu, Cương đã chỉ đạo Lưu Xuân Hiếu - Phó trưởng phòng điều hành dự án 2, Ban QLDA Tuyên Quang sao chép toàn bộ file dự toán chi tiết Gói thầu số 26 cho Nguyễn Xuân Thành (Công ty Hiệp Phú). Tiếp đến, Tập đoàn Thuận An cũng được file dự toán chi tiết Gói thầu 26.

Có được tài liệu, ngày 13/6/2021, Trần Anh Quang – Tổng giám đốc Tập đoàn Thuận An thông báo và chỉ đạo nhân viên nghiên cứu dự toán mới của dự án, tải HSMT gói thầu số 26 về nghiên cứu.

Để "làm đúng quy trình" đủ 3 nhà thầu tham gia đấu thầu, Quang chỉ đạo nhân viên liên hệ với Công ty Tự Lập, Công ty Hiệp Phú "mời" Công ty 68 và Công ty Tự Lập làm quân xanh (tham gia để trượt thầu) cho Liên danh Thuận An - Hiệp Phú - Licogi 14 (quân đỏ) trúng thầu khi tham gia đấu thầu.

Các bên xây dựng "kịch bản" hồ sơ cho "quân xanh" thứ nhất là Công ty 68 khi chấm thầu sẽ không qua vòng 1, còn "quân xanh" thứ 2 là Công ty Tự Lập vào vòng 2 sẽ bị loại do trả giá cao hơn "quân đỏ".

Đúng như kịch bản, Liên danh Tập đoàn Thuận An - Công ty Hiệp Phú - Công ty Licogi 14, giá trị gói thầu hơn 487 tỷ đồng.

Chi hơn 12 tỷ đồng hối lộ

Sau khi trúng thầu, Tập đoàn cung cấp vật tư đầu vào và quản lý chất lượng đồng ý giao cho Nguyễn Văn Huy quản lý, điều hành 3 đội thi công, nhà thầu phụ (Công ty Việt Tiến, Công ty Đức Trung và Công ty 459) thực hiện thi công toàn bộ phần khối lượng công việc của Tập đoàn Thuận An, Hưng thu 14% tiền "cơ chế" của 3 đơn vị này.

Theo thỏa thuận trên, Nguyễn Duy Hưng thu 4 tỷ đồng tiền ngoài hợp đồng của các nhà thầu trên.

Ngoài ra, để có tiền chi cho Chủ đầu tư (là Ban QLDA), Nguyễn Duy Hưng gửi giá, thu tổng số 5,8 tỷ đồng tiền chênh lệch giá vật liệu đầu vào của nhà cung cấp vật liệu, thi công nổ mìn là Công ty Cổ phần Công nghiệp Tân Hà, Công ty TNHH Bê tông Hiệp Phú, Công ty TNHH Khai thác Tân Hưng Thịnh, "Công ty TNHH MTV Hưng Phát Đạt.

Sau khi tạo điều kiện cho liên danh trúng thầu, Trần Viết Cương đã được cảm ơn từ 3 nhà thầu là 12,5 tỷ đồng, trong đó 2 lần nhận tiền từ Tập đoàn Thuận An do Hưng chỉ đạo Nguyễn Văn Huy đưa tổng số tiền 8 tỷ đồng; 2 lần nhận của Phạm Quang Hiệp số tiền 2,5 tỷ đồng và 1 lần nhận của Lại Xuân Hùng số tiền 2 tỷ đồng.

Cuối tháng 7/2021, khi chấm thầu vòng 2, Phạm Quang Hiệp - Giám đốc Công ty Hiệp Phú (đi cùng Nguyễn Văn Huy) đưa cho Phạm Quang Giang - nhân viên phòng Tài chính Kế toán, Ban QLDA số tiền 150 triệu đồng bồi dưỡng Tổ chuyên gia chấm thầu.

Sau đó, Giang báo cáo và được Trần Viết Cương chỉ đạo chia cho các cán bộ trong Tổ. Sau đó, Nguyễn Xuân Thành đưa thêm cho Giang số tiền 10 triệu đồng để bồi dưỡng.

Số tiền 160 triệu đồng bồi dưỡng được nhận nêu trên, Giang đưa cho Phạm Nhật Linh - Trưởng phòng Dự án 2 số tiền 80 triệu đồng, Phạm Quang Giang sử dụng cá nhân 20 triệu.

Theo cáo trạng, ông Trần Viết Cương đã nộp khắc phục toàn bộ số tiền 12,5 tỷ đồng; Phạm Quang Giang nộp lại 80 triệu đồng… Trong vụ án, ông Cương cũng là người nhận "cảm ơn" nhiều nhất.

Tiếp đến là ông Nguyễn Văn Thạo – Giám đốc Ban QLDA Bắc Giang nhận 11 tỷ (hưởng lợi 8 tỷ); Nguyễn Quang Huy – Giám đốc Ban QLDA đường bộ 4 (Cục đường Bộ Việt Nam) nhận hơn 9 tỷ đồng (hưởng lợi 8,1 tỷ đồng)…

TRANH CÃI HÀ NỘI CẤM XE MÁY XĂNG TỪ VÀNH ĐAI 1: MỖI LẦN RA PHỐ PHẢI ĐI 2 XE?

Ông Nguyễn Hồng Minh - Tổng Thư ký Hiệp hội vận tải TP. Hà Nội - cho rằng việc Hà Nội chỉ cấm xe xăng trong vành đai 1 sẽ gây xung đột về phương tiện giao thông. Trường hợp người dân ngoài khu vực vành đai 1 thì di chuyển bằng xe xăng, nhưng đến vành đai 1 thì phải gửi xe để di chuyển vào trong.

Triển khai sớm hơn lộ trình

Theo Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7 của Thủ tướng Chính phủ, đến 1/7/2026, tại Hà Nội sẽ không có xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong vành đai 1. Từ 1/1/2028, không có xe mô tô, xe gắn máy, hạn chế xe ô tô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong đường vành đai 1, vành đai 2; từ năm 2030 tiếp tục mở rộng thực hiện trong vành đai 3.

Ông Nguyễn Văn Trung (phường Đống Đa) cho rằng: Thời gian qua, Hà Nội luôn là một trong những điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm là do khí thải từ xe máy và các phương tiện giao thông khác. Do đó, việc cấm xe máy tại khu vực nội đô sẽ góp phần hạn chế ô nhiễm của thành phố.

Bà Trịnh Thị Lưỡng (trú phường Thanh Xuân) cho rằng, thông tin Hà Nội cấm xe máy không phải là mới. Từ năm 2017 thành phố đã có chủ trương cấm xe máy và lộ trình đến năm 2030 sẽ cấm xe máy. Tuy nhiên, việc thành phố thực hiện sớm hơn so với lộ trình nên dư luận có phần bối rối là điều dễ hiểu.

PGS, TS. Bùi Thị An - nguyên Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng - cho rằng, quyết định cấm xe máy tại Hà Nội là phù hợp với xu thế phát triển bền vững của đất nước nói chung và Thủ đô nói riêng.

Theo bà An, nhiều năm qua Hà Nội thường xuyên nằm trong nhóm những thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới, đặc biệt là bụi mịn. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng mà còn gây tổn hại tới hình ảnh của một Thủ đô đang hướng đến mục tiêu xanh - văn minh - hiện đại. Chính vì vậy, việc giảm phát thải từ các phương tiện giao thông, đặc biệt là xe máy, là một trong những mục tiêu cấp thiết

Có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện

Bên cạnh đó, một số ý kiến cho rằng việc Hà Nội cấm xe máy chạy xăng sẽ tác động rất lớn đến đời sống người dân.

Ông Trần Văn Thái (trú tại phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông) cho biết, gia đình hiện có 2 chiếc xe máy xăng để chạy chợ mưu sinh. Hằng ngày, vợ chồng ông dậy sớm đi lấy rau chợ đầu mối rồi mang vào các chợ dân sinh trong Vành đai 1 để bán. Trừ chi phí, trung bình mỗi ngày tiền lãi được khoảng 400.000 đồng/người. Số tiền đó, vợ chồng vừa đủ để lo cho 2 con ăn học và mẹ già trên 80 tuổi.

Khi nghe tin Hà Nội sẽ cấm xe máy xăng, ông Thái tìm hiểu thấy giá xe máy điện hiện khá cao, trung bình từ 30-50 triệu đồng/chiếc. Nếu thành phố cấm, ông Thái phải mua ít nhất 2 chiếc với kinh phí khoảng 80 triệu đồng, một số tiền rất lớn với gia đình. Dù vậy, xe điện khó có thể chở hàng nặng, cồng kềnh như xe xăng nên sẽ ảnh hưởng đến việc mưu sinh của gia đình.

Ông Nguyễn Hồng Minh - Tổng Thư ký Hiệp hội vận tải TP. Hà Nội - cho rằng, Hà Nội cấm xe máy xăng cần có chính sách đi kèm. Theo ông Minh, nhiều người vẫn sử dụng xe máy được sản xuất từ 20-30 năm trước, thậm chí đã hết thời gian sử dụng. Không phải họ không muốn đổi mà không có tiền để đổi xe.

Cũng theo ông Minh, việc Hà Nội chỉ cấm xe xăng trong vành đai 1 sẽ gây xung đột về phương tiện giao thông. Trường hợp người dân ngoài khu vực vành đai 1 thì di chuyển bằng xe xăng, nhưng đến vành đai 1 thì phải gửi xe để di chuyển vào trong. Vậy thành phố có bố trí quỹ đất xây dựng các bãi đỗ xe ven vành đai 1 hay không? Đó là chưa kể xe taxi chạy xăng hiện cũng nằm trong lộ trình chuyển đổi.

Ngoài ra, xe máy là phương tiện có giá trị nên thành phố cần có chính sách hỗ trợ người dân trong việc chuyển đổi phương tiện; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu và thực hiện.

Được biết, từ năm 2017, Hà Nội đã đặt ra lộ trình từng bước hạn chế hoạt động của xe máy ở một số khu vực và dừng hoạt động xe máy ở các quận cũ vào năm 2030 (Nghị quyết số 04 được HĐND TP. Hà Nội thông qua ngày 4/7/2017). Sau đó, thành phố đã giao các đơn vị chuyên môn xây dựng đề án liên quan, trong đó có Đề án Phân vùng hạn chế xe máy, năng lực phục vụ của hệ thống vận tải công cộng tiến tới dừng hoạt động xe máy ở các quận vào năm 2030.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết, thành phố quyết tâm thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch. Để thực hiện mục tiêu, Hà Nội sẽ có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi, đầu tư hệ thống trạm sạc, nâng tiêu chuẩn an toàn tại các khu vực sạc tập trung, đồng thời phát triển mạnh vận tải công cộng.

'MỎ THUẾ' TỪ BÁN HÀNG QUA MẠNG

Việc lộ diện nhiều cá nhân bán hàng qua mạng có doanh thu hàng trăm tỉ, thậm chí hàng ngàn tỉ đồng, nhưng không nộp thuế cho thấy việc thất thu thuế khá lớn từ thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội.

Những người lộ diện

Trong tuần qua, Công an TP.Hà Nội đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Nguyễn Thị Thu Hường (38 tuổi, trú P.Láng, Hà Nội) để điều tra hành vi trốn thuế. Công an Hà Nội xác định, từ năm 2020 đến nay, bà Hường bán nhiều hàng hóa như phụ kiện, túi xách, đồng hồ, kim cương… của nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới Versace, Louis Vuitton, Cartier, Hermes… Hàng hóa được bà Hường bán qua nhóm Facebook "Hyclothet - New things by hy", hội nhóm kín bán hàng riêng "Hycloset - Hang Hieu Authentic" và nhóm chat Zalo "Vip Hycloset". Bước đầu, Công an Hà Nội xác định, hoạt động kinh doanh của bà Hường phát sinh doanh thu đặc biệt lớn, lên đến hơn 834 tỉ đồng, song bà không kê khai, nộp thuế theo quy định, trốn thuế hơn 12,5 tỉ đồng.

Trước đó, Công an Hà Nội khám xét khẩn cấp chỗ ở và địa điểm livestream bán hàng, kho hàng của bà Hường, thu giữ nhiều túi xách, đồng hồ, kim cương, phụ kiện của các thương hiệu thời trang nổi tiếng với tổng giá trị ước tính gần 10 tỉ đồng, phần lớn trong đó không có hóa đơn chứng từ, nguồn gốc xuất xứ… Đối với nhiều người mua bán hàng hiệu ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM thì tên Facebook Hycloset không hề xa lạ.

Việc điều tra, xử lý những cá nhân trốn thuế diễn ra như Nguyễn Thị Thu Hường khá nhiều gần đây. Có thể kể đến như trong tháng 6 và tháng 7, Chi cục Thuế TP.Hà Nội phối hợp Công an TP.Hà Nội phát hiện và xử lý 3 vụ việc liên quan 3 cá nhân có hành vi trốn thuế. Cụ thể, vụ việc TikToker Vũ Nam Phương (Vũ Hồng Phúc - Cún Bông) và Công ty CP Dược Hoa Kỳ, dù có doanh thu lớn cả trên mạng và tại cửa hàng nhưng cố tình không xuất hóa đơn, không kê khai thuế đầy đủ, gây thiệt hại cho ngân sách hơn 10 tỉ đồng. Hay vụ việc Công ty TNHH MI Hà Nội do Đoàn Mạnh Hòa làm giám đốc bán hàng trên các sàn thương mại điện tử nhưng không kê khai gần 33 tỉ đồng, che giấu qua tài khoản cá nhân. Vụ việc đang được cơ quan công an tiếp tục mở rộng điều tra.

Theo Chi cục Thuế TP.Hà Nội, qua công tác tuyên truyền, hướng dẫn, nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là những người nổi tiếng trên mạng (KOC, KOS, KOL) đã chủ động kê khai, khắc phục nộp vào ngân sách nhà nước trên 40 tỉ đồng.

Tương tự, qua rà soát, cơ quan thuế phát hiện bà T.T.L.Thu (thường trú tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử có dấu hiệu trốn thuế. Kết quả điều tra cho thấy bà Thu đã sử dụng nền tảng mạng xã hội Facebook có tên "Trần Thu" và "Shop Trần Thu Vũng Tàu" thường xuyên livestream hằng ngày để bán một số mặt hàng mỹ phẩm, quần áo, đồ gia dụng với lượng người tương tác theo dõi và đặt hàng lớn (khoảng trên 7.000 người theo dõi), kinh doanh với tư cách cá nhân. Căn cứ tài liệu thu thập được, cơ quan điều tra xác định nguồn tiền giao dịch có nội dung thanh toán tiền mua hàng của bà Thu từ thời điểm ngày 1.1.2020 - 18.5.2025 doanh thu hơn 72 tỉ đồng. Trước thời điểm ngày 18.5.2025, bà Thu hoàn toàn không đăng ký và kê khai thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh, buôn bán. Cơ quan thuế xác định số tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân mà bà Thu đã trốn là hơn 1,08 tỉ đồng…

Cần rà soát thuế của các Facebooker, TikToker triệu view

Các "chiến thần bán hàng online" xuất hiện không chỉ với những người bán hàng cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội mà dần dần cũng phát triển mạnh đến những người nổi tiếng, các Facebooker, TikToker. Những cá nhân được ước tính có doanh thu khủng khi nổi tiếng với những cuộc livestream bán hàng hay cung cấp nội dung trên các nền tảng số.

Chẳng hạn, Phạm Thoại đã xây dựng thương hiệu, thu hút khoảng 6 triệu người theo dõi trên TikTok (@norinpham_m4). Doanh thu của Phạm Thoại khiến nhiều người choáng ngợp. Tháng 4.2024, Phạm Thoại có phiên livestream 36 tiếng mang về 58 tỉ đồng; sự kiện 11.11.2024 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM) đạt 5,5 triệu lượt xem trực tuyến cùng 55.000 khán giả trực tiếp. Phạm Thoại được vinh danh "Nhà bán hàng xuất sắc nhất TikTok 2024" tại TikTok Awards Vietnam.

Hay "chiến thần" Võ Hà Linh với kênh YouTube "Hà Linh Official" hiện có gần 2 triệu người đăng ký, còn kênh TikTok đạt 5,7 triệu người theo dõi. Từ review mỹ phẩm, Võ Hà Linh chuyển sang livestream bán hàng trên TikTok Shop, nơi cô thực sự khẳng định danh hiệu "chiến thần". Đỉnh cao là phiên livestream ngày 15.3.2024, khi Võ Hà Linh bán sạch sản phẩm của 2 nhà máy trong hơn 1 giờ, đạt 11 triệu lượt thả tim và hơn 80.000 người xem cùng lúc. Võ Hà Linh kiếm tiền chủ yếu qua hình thức Affiliate Marketing, hợp tác với các sàn thương mại điện tử để nhận hoa hồng từ mỗi đơn hàng qua link giới thiệu. Theo ước tính từ Socialblade, có thời điểm kênh YouTube của Võ Hà Linh mang về 56 triệu đồng đến gần 900 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể doanh thu từ TikTok và livestream…

Danh sách các cá nhân có thu nhập khủng từ các nền tảng mạng xã hội được gia tăng dần. Cuối năm 2024, Lê Tuấn Khang, chủ kênh TikTok sở hữu video "đám giỗ bên cồn", trở nên "hot" hơn những gương mặt cũ và được vinh danh ở hạng mục "Nhà sáng tạo nội dung giải trí của năm" trong lễ trao giải TikTok Awards Vietnam 2024. Tại thời điểm đó, số lượng người theo dõi Lê Tuấn Khang là 4 triệu và hiện tại đã lên đến 13,2 triệu. Trang Socialblade ước tính thu nhập của kênh Lê Tuấn Khang có thể đạt 384.000 USD/năm, tương đương trên 10 tỉ đồng/năm…

Doanh thu hàng chục tỉ đồng hay hàng trăm tỉ đồng từ livestream bán hàng, cung cấp dịch vụ nội dung, sáng tạo số trên các nền tảng mạng xã hội đã đặt ra câu hỏi về nghĩa vụ thuế của các cá nhân này. Mặc dù cơ quan thuế bắt đầu siết chặt, thanh kiểm tra về thuế nhưng có thể các "mỏ vàng" này chưa lộ diện hết khi thị trường thương mại điện tử VN vẫn phát triển mạnh.

Theo báo cáo tổng quan thị trường sàn bán lẻ trực tuyến quý 1/2025 do nền tảng phân tích dữ liệu Metric.vn công bố, tổng doanh số toàn thị trường thương mại điện tử VN trong 3 tháng đầu năm 2025 đạt 101.400 tỉ đồng, tăng 42,29% so với cùng kỳ năm 2024. Sản lượng tiêu thụ đạt 950,7 triệu sản phẩm, tăng 24% so với quý 1/2024. Metric.vn dự báo thị trường thương mại điện tử sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trong quý 2/2025 với doanh số kỳ vọng đạt 116.600 tỉ đồng, tăng 15%.

Nguồn: Tiền Phong; Người Đưa Tin; Kenh14; Thanh Niên