Báo động tình trạng hàng giả, hàng lậu... trên các sàn thương mại điện tử

(Ảnh minh họa).

Thương mại điện tử đang trở thành thị trường mua bán hàng hóa lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm sở hữu trí tuệ trên nền tảng này đang rất phức tạp

Thương mại điện tử đang là một trong những lĩnh vực tiên phong của nền kinh tế số. Theo số liệu của Bộ Công Thương, năm 2022, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ ước tính tăng trưởng 20% so với năm 2021, đạt 16,4 tỉ USD, chiếm 7,5% doanh thu bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng cả nước.

6 tháng đầu năm 2023, doanh số thương mại điện tử Việt Nam đạt 10,3 tỉ USD, tăng khoảng 25% so với cùng kỳ, chiếm 7,7% doanh thu hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước. Dự báo giai đoạn 2022 - 2025, kinh tế Internet Việt Nam sẽ có tốc độ tăng trưởng dẫn đầu khu vực đạt khoảng 31%/năm, quy mô ước đạt 49 tỉ USD vào năm 2025.

Sáng 11-8, tại tọa đàm về chủ đề "Cải cách hải quan, thúc đẩy phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới" do Tạp chí Hải quan tổ chức ở TP HCM, ông Đỗ Hồng Trung, Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, cho biết Việt Nam được xếp vào nhóm 5 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử hàng đầu thế giới.

Dự báo đến năm 2025, theo Báo cáo kinh tế Internet khu vực Đông Nam Á của Google, thương mại điện tử Việt Nam sẽ đạt khoảng 29 tỉ USD.

"Việt Nam hiện nay đang có hàng trăm sàn thương mại điện tử hoạt động dưới hình thức website. Ngoài ra, hoạt động thương mại điện tử được thực hiện trên các nền tảng xã hội khác như tiktok, zalo, facebook, intagram… với đa dạng hình thức bán hàng" – ông Trung nêu.

Theo ông Trung, bên cạnh sự phát triển tích cực của thương mại điện tử, tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ được rao bán tràn lan trên các sàn thương mại điện tử, các trang mạng xã hội là vấn đề nhức nhối của xã hội, ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng, môi trường đầu tư kinh doanh, gây thất thu ngân sách. Có thể rất đơn giản khi tìm kiếm mua những mặt hàng này trên các sàn thương mại điện tử.

Báo cáo từ Ban Chỉ đạo 389 các Bộ, ngành, địa phương, trong những tháng đầu năm 2023, vi phạm pháp luật về sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng hóa vi phạm về nhãn hàng hóa, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu, không hóa đơn, chứng từ vẫn còn diễn ra.

Các lực lượng chức năng đã bắt giữ, xử lý 66.049 vụ việc vi phạm (tăng 22,1% so với cùng kỳ năm 2022). Trước đó, năm 2022, các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ, xử lý 139.758 vụ việc vi phạm (tăng 1,17% so với cùng kỳ năm 2021).

"Kết quả này chưa phản ánh hết được tình hình thực tế; tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm sở hữu trí tuệ… trên nền tảng TMĐT còn tiềm ẩn phức tạp" – ông Trung nhấn mạnh.

“Cá mập” bắt đầu đi săn và nỗi lo doanh nghiệp trong nước phải “bán mình” giá rẻ

Nhiều chỉ báo trên thị trường bất động sản cho thấy trong khi các doanh nghiệp bất động sản trong nước vẫn đang hết sức khó khăn về dòng tiền thì vẫn có những “cá mập”, trong đó đa phần là các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm và sẵn sàng thâu tóm các tài sản giá rẻ.

Mua bán, sáp nhập, hợp tác để mang về dự án

Theo công bố của Batdongsan.com.vn cho thấy thời gian qua, trên thị trường bất động sản có không ít các doanh nghiệp và quỹ đầu tư, trong đó có nhiều nhà đầu tư nước ngoài… đang tìm kiếm cơ hội để gia nhập thị trường thông qua hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A).

Theo đó những “cá mập” này sẽ thông qua nhiều hình thức như hành thu mua quỹ đất, hợp tác phát triển, góp vốn mua cổ phần,… với các doanh nghiệp bất động sản hiện có nhằm hướng đến là các quỹ đất của các doanh nghiệp này.

Có thể điểm qua một số thương vụ nổi bật như việc vừa qua, Kim Oanh Group đã tiến hành ký kết hợp tác cùng Tập đoàn Surbana Jurong đến từ Singapore để phát triển các dự án mà tập đoàn này sẽ đóng vai trò chủ đầu tư.

Theo đó, Kim Oanh Group và Tập đoàn Surbana Jurong sẽ cùng nhau đầu tư phát triển một loạt dự án bất động sản như nhà ở, khu nghỉ dưỡng, tòa nhà văn phòng tại khu vực miền Nam. Trong đó, Tập đoàn Surbana Jurong sẽ đảm nhiệm việc tư vấn quy hoạch khu đô thị và kiến trúc cho các dự án mà Kim Oanh Group thực hiện.

Loan báo về động thái trên, bà Đặng Thị Kim Oanh - Chủ tịch HĐQT của Kim Oanh Group cho biết việc hợp tác chiến lược với Tập đoàn Surbana Jurong sẽ giúp Kim Oanh Group phát triển mô hình nhà ở xã hội "Singapore" tại Việt Nam.

Trước đó, Tập đoàn Keppel (Keppel Corporation Limited) cũng đã công bố kế hoạch cùng quỹ đầu tư Keppel Việt Nam (KVF) đầu tư khoảng 3.180 tỷ đồng để mua cổ phần của hai dự án Emeria (diện tích 6 ha) và Clarita (diện tích 5,8 ha) tại TP. Thủ Đức từ Khang Điền.

Theo các thông tin được công bố, Keppel và Khang Điền sẽ phối hợp phát triển hơn 200 căn nhà liền thổ và 600 căn hộ chung cư trên diện tích tổng khoảng 11,8 ha (tổng chi phí phát triển cả hai dự án bao gồm cả chi phí đất đai, dự kiến là 10.200 tỷ đồng).

Một trường hợp khác cũng có thể kể đến là việc Tập đoàn bất động sản Gamuda (Malaysia) cũng đã thông báo công ty con của họ, Gamuda Land đã đạt thỏa thuận để mua lại toàn bộ cổ phần của 3 cá nhân trong Công ty cổ phần Bất động sản Tâm Lực với tổng giá trị trên 7.200 tỷ đồng. Đồng thời, Gamuda Land cũng trực tiếp sở hữu dự án hỗn hợp nhà cao tầng tại TP.HCM, đó chính là Khu nhà ở Tâm Lực.

Lo ngại các doanh nghiệp phải “bán mình” ngay trên sân nhà

Trong bối cảnh doanh nghiệp trong nước gặp khó về tài chính nhưng lại là cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài có thể hợp tác, thực hiện chuyển nhượng các quỹ đất dự án một cách thuận lợi hơn. Đây được coi là tín hiệu tích cực đối với thanh khoản thị trường, đồng thời minh chứng cho niềm tin của cả nhà đầu tư trong và ngoài nước vào tiềm năng của thị trường bất động sản nhà ở, cũng như nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, không ít ý kiến chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại việc nếu không có định hướng hợp lý thì các doanh nghiệp bất động sản có nguy cơ sẽ phải “bán mình” với giá rẻ và thua ngay trên sân nhà.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng ĐH Kinh tế Quốc dân thì hiện nay, nhiều quỹ đầu tư bên ngoài đang chuẩn bị sẵn tiền chờ cơ hội thâu tóm các dự án này khi các doanh nghiệp bất động sản trong nước gặp khó khăn phải bán.

"Thực tế, hiện nay, nhiều quỹ đầu tư bên ngoài đang chuẩn bị sẵn tiền chờ cơ hội thâu tóm các dự án này khi các doanh nghiệp bất động sản trong nước gặp khó khăn phải bán. Điều này sẽ có nguy cơ gây hệ lụy lâu dài đối với việc kiểm soát thị trường bất động sản và nhiều vấn đề khác của đất nước", ông Cường nhấn mạnh.

Cũng theo GS. TS Hoàng Văn Cường, trong trường hợp này, Chính phủ cần phải can thiệp trực tiếp bằng phát hành trái phiếu Chính phủ mua lại các trái phiếu doanh nghiệp với lãi suất thấp hơn, thời gian dài hơn để người dân sẽ yên tâm không bị rủi ro đối với tiền vốn đã mua trái phiếu doanh nghiệp; chuyển các khoản nợ này cho các tổ chức quản lý nợ như DATC hoặc VAMC quản lý và kiểm soát hoạt động của các dự án này tiếp tục đầu tư đến khi thu hồi vốn.

"Trong trường hợp này, không nên hình sự hóa đối với doanh nghiệp mà để họ có cơ hội tiếp tục các hoạt động phục hồi dưới sự kiểm soát của cơ quan quản lý nợ của Nhà nước", ông Cường nêu.

Ngoài ra, theo ông Cường, tỷ lệ nợ công đang ở mức khá thấp, là dư địa để thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hỗ trợ cho thị trường và phát triển trong bối cảnh hiện nay. Việc này cũng không làm tăng cung tiền đầu tư nên góp phần kiểm soát lạm phát.

Doanh nghiệp tại TP.HCM nợ thuế tăng mạnh

(Ảnh minh họa).

Cục Thuế TP.HCM cho biết, tổng số tiền nợ thuế tính đến cuối tháng 6 trên địa bàn hơn 53.000 tỉ đồng, tăng 16,6%, tương ứng 7.565 tỉ đồng so với cuối năm 2022.

Trong đó, có nhiều doanh nghiệp tăng nợ thuế đột biến với tổng số tiền 12.672 tỉ đồng như Công ty Địa ốc Sông Tiên nợ 1.010 tỉ đồng, Công ty Xuyên Việt Oil nợ 1.531 tỉ đồng, Công ty Đầu tư Golden Hill nợ 1.289 tỉ đồng, Công ty Quốc tế Thế kỷ 21 nợ 6.146 tỉ đồng, Công ty Thuận Việt nợ 2.696 tỉ đồng.

Nguyên nhân tình trạng nợ thuế tăng đột biến trong 6 tháng đầu năm 2023 được xác định là do những khó khăn chung của nền kinh tế, thể hiện qua thị trường tài chính còn nhiều rủi ro, lãi suất ngân hàng duy trì ở mức cao, thị trường bất động sản giao dịch kém, các doanh nghiệp thu hẹp hoạt động sản xuất, kinh doanh; đặc biệt, nhiều doanh nghiệp phải giải thể, ngừng hoạt động.

Trong 6 tháng đầu năm, cơ quan thuế đã ban hành 45.473 quyết định cưỡng chế thuế nhằm thu hồi nợ, tương ứng với 185.470 tỉ đồng tiền nợ thuế. Kết quả đã thu hồi 12.709 tỉ đồng nợ thuế, bằng 94% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, thu nợ năm 2022 chuyển sang là 5.685 tỉ đồng, bằng 87% so với cùng kỳ; thu nợ mới phát sinh trong năm 2023 là 7.024 tỉ đồng, bằng 99% so với cùng kỳ.

Ngoài ra, cơ quan thuế cũng đã thực hiện khoanh nợ cho 119.975 lượt người nộp thuế với số tiền thuế 4.658 tỉ đồng, đạt 101% kế hoạch. Riêng công tác xử lý xóa nợ, UBND TP.HCM đã ban hành 329 quyết định xóa nợ cho 17.232 lượt người nộp thuế với tổng số tiền chậm nộp gần 500 tỉ đồng; Tổng cục Thuế đã ban hành 12 quyết định xóa nợ cho 12 lượt người nộp thuế với tổng số tiền chậm nộp 78,8 tỉ đồng.

Đằng sau lợi nhuận ngàn tỉ của nhiều ngân hàng

Nhiều ngân hàng báo lãi hàng ngàn tỉ đồng nhưng điều đó thực sự chưa hẳn phản ánh chính xác hiệu quả hoạt động.

Mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý II của ngành ngân hàng (NH) vừa khép lại, với một loạt NH thương mại tiếp tục báo lãi hàng ngàn tỉ đồng, một số NH thậm chí có lãi vượt mốc 10.000 tỉ đồng. Nhiều ý kiến cho rằng doanh nghiệp (DN) khó khăn nhưng ngân hàng lại lãi lớn nhưng thực tế lại không như vậy.

Lợi nhuận tăng, nợ xấu cũng tăng

Báo cáo kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2023 của 25 NH niêm yết lớn nhất cho thấy tổng lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 61.600 tỉ đồng, giảm 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Vietcombank lãi xấp xỉ 20.500 tỉ đồng; BIDV hơn 13.800 tỉ đồng; MBBank trên 12.700 tỉ đồng; VietinBank cũng đạt hơn 12.500 tỉ đồng; Techcombank vượt 11.200 tỉ đồng… Nhiều NH thương mại khác như ACB, VIB, HDBank, LPBank, TPBank, VPBank, Sacombank cũng báo lãi vài ngàn tỉ đồng.

Tuy nhiên, nếu tính đủ cả những cái tên có lợi nhuận sụt giảm tới 90% so với cùng kỳ, bức tranh sẽ khác. Trong đó, chất lượng tài sản của toàn ngành có dấu hiệu suy giảm với tỉ lệ nợ xấu đã tăng từ 1,9% tại thời điểm cuối quý I lên mức 2,1% cuối quý II/2023.

Trong những lần trao đổi, câu chuyện được lãnh đạo các NH đề cập nhiều nhất không phải lợi nhuận, mà là nợ xấu. Nỗi lo nợ xấu lấn át cả niềm vui lợi nhuận của các NH. Nợ xấu tăng trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN còn nhiều khó khăn, lãi suất cho vay dù đã giảm nhưng vẫn ở mức cao.

Bà Nguyễn Thị Phương Thanh, chuyên gia Khối Phân tích Công ty Chứng khoán VNDIRECT, dẫn thống kê từ tốp 25 NH niêm yết lớn nhất hệ thống cho thấy tỉ lệ nợ xấu đến cuối quý II đã tăng lên 2,1% nhưng tỉ lệ bao phủ nợ xấu lại giảm từ mức 106% xuống còn 98%. Điều này có nghĩa nợ xấu tăng nhưng các NH lại giảm trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.

Báo cáo cập nhật nhanh ngành NH của Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán SSI, cũng cho thấy nợ xấu có xu hướng tăng tại nhiều NH thương mại trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng giảm tốc.

Ông Phạm Đức Ấn, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Agribank, cho hay trong bối cảnh kinh tế vĩ mô trong nước và quốc tế gặp rất nhiều khó khăn, bất lợi, các DN hoạt động cầm chừng, quy mô sản xuất bị thu hẹp, tồn kho tăng cao, cạn kiệt nguồn thu đã ảnh hưởng đến khả năng trả nợ, từ đó làm cho nợ xấu gia tăng dù NH Nhà nước đã có cơ chế cơ cấu, giữ nguyên nhóm nợ. Thực tế tỉ lệ nợ xấu của Agribank thời điểm 30-6 đã tăng lên đúng bằng thời điểm kết thúc cơ cấu lại giai đoạn 2016-2020 và áp lực gia tăng trong thời gian tới là không nhỏ.

Hiệu quả chỉ ở mức trung bình

Thống kê từ một số tổ chức tài chính trong nước cho thấy xét về hiệu quả hoạt động trong năm 2022, các chỉ số về khả năng sinh lời của ngành NH chỉ ở mức trung bình trong nền kinh tế. Tuy nhiên, chỉ số trung bình ngành về lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt mức tương đối cao 18,52% (chỉ thấp hơn ngành công nghệ thông tin là 22,25%).

Ngành NH có đặc thù là DN kinh doanh tiền tệ nên tỉ lệ đòn bẩy của các NH rất lớn (tổng tài sản lớn hơn nhiều lần vốn chủ sở hữu). ROE của ngành NH cao còn do 2 yếu tố không phản ảnh chính xác kết quả lợi nhuận của các NH, mà thực tế làm cho lợi nhuận của NH thấp hơn. Cụ thể là các khoản lãi dự thu của các NH còn rất lớn, khi không ít khách hàng đã phát sinh nợ quá hạn nhưng vẫn được hạch toán lãi dự thu. Điều này dẫn đến hạch toán thu nhập chưa sát với thực trạng tín dụng và nợ xấu.

Để phản ánh sát hơn khả năng sinh lời của ngành NH, theo các chuyên gia, cần xem xét thêm chỉ số lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA). Số liệu của Vietstock Finance cho thấy trong năm 2022, trung bình ngành NH có ROA là 1,58%, thấp hơn trung bình toàn thị trường (2,37%) và chỉ cao hơn ngành bảo hiểm (1,1%), sản xuất nông nghiệp (-0,7%)… Ngành xây dựng và bất động sản dù gặp nhiều khó khăn trong năm 2022 nhưng có mức ROA cao hơn cả ngành NH.

Đến quý I/2023, trong khi nhiều ngành ROA đều tăng trở lại riêng ngành NH lại có mức ROA trung bình giảm sâu, chỉ đạt 0,41%. Những con số trên cho thấy, khả năng sinh lời của ngành NH trong tương quan với các ngành kinh tế khác không quá cao.

Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu, Công ty Chứng khoán MB (MBS), nhận định việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ, đẩy vốn vào lĩnh vực bất động sản cũng đặt ra thách thức cho các NH trong việc kiểm soát chất lượng tài sản. Do một số áp lực được đẩy về tương lai khi Thông tư 02/2023/TT-NHNN của NH Nhà nước về cơ cấu lại nợ, giữ nguyên nhóm nợ hết hiệu lực, nhất là trong trường hợp các NH không kiểm soát tốt chất lượng tài sản, đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng sẽ có rủi ro tăng nợ xấu.

Nợ xấu trong tầm kiểm soát

TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, nhận định nợ xấu dù tăng nhưng trong tầm kiểm soát, đặc biệt khi Thông tư 02 cho phép NH thương mại cơ cấu thời hạn trả nợ, không chuyển nhóm nợ trong vòng 1 năm tới thời điểm 30-6-2024. Thông tư 02 sẽ giúp cho tỉ lệ nợ xấu không bị tăng quá cao, giúp DN và bên vay có thể tiếp tục tiếp cận vốn để sản xuất, kinh doanh. "Các NH vẫn phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng phù hợp với thực chất khoản vay, theo lộ trình 50% năm 2023 và đủ 100% hết năm 2024. Điều này có ảnh hưởng phần nào đến lợi nhuận của NH nhưng không nhiều do họ đã chủ động tăng trích lập dự phòng trong 3 năm qua và năng lực tài chính khá vững chắc" - TS Cấn Văn Lực nói.

Nguồn: Người Lao Động; Soha; Thanh Niên; CafeF