'Kiềng ba chân' cho ngành du lịch

(Ảnh minh họa).

Du lịch toàn cầu đang phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch COVID-19 bất chấp những thách thức về kinh tế và tình trạng bất ổn địa chính trị. Ngành “công nghiệp không khói” của nhiều quốc gia đang đứng trước cơ hội bùng nổ để trở lại là một trong những động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế.

Theo Tổ chức Du lịch thế giới thuộc Liên hợp quốc (UNWTO), trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 7/2023, có 700 triệu lượt người đã đi du lịch quốc tế, tăng 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tháng 7 là tháng cao điểm với 145 triệu lượt du khách quốc tế được ghi nhận, chiếm khoảng 20% tổng số khách du lịch trong 7 tháng. Dự báo trong thời gian còn lại của năm, bước phục hồi tiếp tục diễn ra nhưng với tốc độ vừa phải hơn sau mùa Hè cao điểm từ tháng 6 đến tháng 8. UNWTO ước tính lượng du khách quốc tế năm 2023 có thể đạt mức 80-90% so với giai đoạn trước đại dịch. Chi tiêu cho du lịch năm 2023 dự báo tăng 20%. Thời gian lưu trú cũng dài hơn.

UNWTO cho biết kết quả trên đạt được nhờ vào nhu cầu du lịch tăng mạnh sau thời gian bị dồn nén do đại dịch, khả năng kết nối hàng không ngày càng tăng, trong khi các nước đã tư duy lại và hành động để thúc đẩy ngành kinh tế được xác định là mũi nhọn này.

Tây Ban Nha, Na Uy, Đức ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài chính như miễn thuế, hoàn thuế, giảm thuế giá trị gia tăng (VAT), giảm lãi suất ngân hàng cho các khoản vay của doanh nghiệp du lịch, lữ hành. Hy Lạp, Israel có chính sách hỗ trợ thu nhập và đào tạo nhân lực ngành du lịch…Hàn Quốc, Bahrain đẩy mạnh hợp tác công-tư trong phát triển các sản phẩm du lịch mới. Saudi Arabia triển khai chương trình “Saudi Seasons” với 11 sự kiện quy mô lớn được tổ chức chỉ trong vòng 1 năm. Singapore, Indonesia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cấp thị thực lưu trú dài hạn. Thái Lan cấp thị thực lên tới 10 năm để thu hút tầng lớp người giàu, người nghỉ hưu, các chuyên gia và gia đình đến đầu tư và định cư. Indonesia, Singapore, Thái Lan tập trung quảng bá, đẩy mạnh thu hút khách du lịch đến từ ASEAN, Ấn Độ. Tại Việt Nam, những thay đổi về thủ tục cấp thị thực, thị thực điện tử, tăng thời hạn lưu trú với người nước ngoài… áp dụng từ ngày 15/8 đã tạo chuyển biến tích cực cho ngành du lịch.

Tuy nhiên, trong bối cảnh lạm phát, xung đột và biến đổi khí hậu, ngành du lịch cũng phải thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ để thích nghi và ứng phó với những thách thức mới. Những năm qua, mức tiêu thụ năng lượng, đất và nước của ngành du lịch đã liên tục tăng lên, kéo theo đó là sự gia tăng đáng kể lượng khí thải carbon và chất thải, từ đó tạo áp lực đối với các hệ sinh thái dễ bị tổn thương và gây tổn hại tới đa dạng sinh học. Đáng lưu ý là những hậu quả này thường ảnh hưởng nghiêm trọng tới các cộng đồng dân cư bản địa, những người đã bảo tồn hầu hết các khu rừng, đồng cỏ và các môi trường khác của Trái Đất trong nhiều thế kỷ qua. Trong khi đó, biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng tới chất lượng của các điểm đến du lịch dựa vào tự nhiên. Đợt nắng nóng kéo dài nhất từng xảy ra tại Hy Lạp với nhiệt độ trên 40 độ C trong hơn 14 ngày liên tiếp hồi tháng 7 vừa qua khiến du khách "tránh xa" các di tích lịch sử vào những giờ nhiệt độ cao nhất trong ngày. Theo khảo sát của công ty phân tích dữ liệu Mabiran ở Tây Ban Nha, nắng nóng làm giảm mức độ hài lòng chung của khách du lịch ở Tây Ban Nha, Hy Lạp, Italy và Pháp.

Bởi vậy, LHQ kêu gọi các quốc gia thúc đẩy cách tiếp cận tái tạo nhằm cân bằng lại mối quan hệ của du lịch với tự nhiên, hướng tới mục tiêu đảm bảo rằng du lịch tôn trọng truyền thống văn hóa của các quốc gia và cộng đồng sở tại, cũng như đảm bảo rằng các hoạt động du lịch mang lại lợi ích kinh tế cho tất cả các bên liên quan.. Điều đó dẫn tới yêu cầu phải xác định và điều chỉnh lại phương hướng cũng như cách thức đầu tư vào du lịch vì một tương lai bền vững.

Chính vì lẽ đó, LHQ lấy chủ đề “Du lịch và đầu tư xanh” cho Ngày Du lịch thế giới 2023, nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư nhiều hơn và có mục tiêu hơn vì con người, vì hành tinh và vì sự thịnh vượng, góp phần thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030. Với mục tiêu vì con người, LHQ kêu gọi đầu tư vào giáo dục và kỹ năng, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng bền vững và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh trong ngành du lịch chính là vì hành tinh. Trong khi đó, sự thịnh vượng gắn với đầu tư vào đổi mới, công nghệ và tinh thần kinh doanh. Đây được coi là chiến lược đầu tư "kiềng ba chân" để phát triển bền vững ngành du lịch.

Nhiều nước trên thế giới đã tập trung đầu tư và xanh hóa các cơ sở hạ tầng, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, khuyến khích chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực để thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Từ năm ngoái, đảo Koh Mak, một hòn đảo nhỏ có cảnh đẹp tự nhiên ở Vịnh Thái Lan đã được Chính phủ Thái Lan lựa chọn để thí điểm chính sách du lịch xanh theo Mô hình kinh tế Sinh học - Tuần hoàn - Xanh (BCG) nhằm cân bằng giữa thúc đẩy tăng trưởng du lịch và bảo vệ môi trường tự nhiên. Hòn đảo này được định hướng phát triển thành một điểm đến du lịch vừa có thể tạo ra thu nhập cho người dân, vừa thúc đẩy quản lý tốt và cung cấp các điểm du lịch trên đảo với sự sạch sẽ, thuận tiện và an toàn, là “điểm đến carbon thấp” đầu tiên của Thái Lan. Tại các điểm "du lịch nông nghiệp" - các vườn sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, bòn bon, nhãn ở các tỉnh miền Đông Thái Lan vốn nổi tiếng là vựa trái cây của đất nước, nông dân đang hướng tới lối canh tác hữu cơ, giảm sử dụng thuốc trừ sâu nhằm hạn chế phơi nhiễm hoá chất trong cộng đồng nông thôn và người tiêu dùng. Nhờ đó, du lịch nông nghiệp trở thành một loại hình nông nghiệp gia tăng giá trị thông qua du lịch, không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân địa phương mà còn thúc đẩy các tập quán nông nghiệp tốt.

Tại Việt Nam, phát triển bền vững, phát triển xanh đã được xác định là hướng quan trọng trong các chiến lược, đề án của ngành du lịch. Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 sẽ tập trung: “Phát triển Du lịch Xanh, gắn hoạt động du lịch với gìn giữ, phát huy các giá trị tài nguyên và bảo vệ môi trường.”

Giới chuyên gia nhận định một trong những vấn đề quan trọng của ngành du lịch hiện nay là chuyển đổi từ mô hình du lịch truyền thống sang mô hình du lịch bền vững hơn. Du lịch cần phải tập trung vào bảo vệ môi trường, sử dụng ít tài nguyên hơn (đặc biệt là nước) và có tác động tích cực đối với cả cộng đồng địa phương và du khách. Chiến lược đầu tư "kiềng ba chân" vì con người, vì hành tinh và vì sự thịnh vượng được coi là đòn bẩy để thực hiện mục tiêu đó, bởi như khẳng định của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres trong thông điệp nhân Ngày Du lịch thế giới 27/9, đầu tư vào du lịch bền vững là đầu tư vào một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.

Nga tung siêu dự án 30 triệu rúp xác lập 'chiến thắng công nghệ': Hậu duệ của cái tên 'gây sốt' ngay khi ra mắt

Với năng lực vượt trội thiết bị truyền thống, dự án này sẽ đánh dấu bước tiến của Nga trong việc xác lập chủ quyền công nghệ, không phụ thuộc nước ngoài.

Siêu dự án

Tờ Kommersant cho biết, ông Evgeny Babayan - cố vấn cho Phó Tổng Giám đốc của Tập đoàn Công nghệ Quốc gia Nga (Rostec), đồng thời là con trai của nhà sáng lập MCST (nhà sản xuất bộ vi xử lý Elbrus) - đang tìm kiếm nguồn đầu tư cho dự án phát triển và sản xuất bộ vi xử lý Elbrus-B 60 nanomet (60nm) tại Nga. Ước tính dự án này có chi phí 30 triệu rúp, và sẽ được tiến hành trong 3 năm.

Trong tháng 9 này, tập đoàn Rostec đã tổ chức một hội nghị đối tác nhằm tìm kiếm nhà đầu tư cho các dự án công nghệ. Trong danh sách các dự án được đề cập có "hệ thống tính toán song song thế hệ mới Elbrus-B" . Các diễn giả tham gia thuyết trình cho dự án này bao gồm ông Evgeny Babayan và Viện sĩ Hội Khoa học Nga Boris Babayan - Giám đốc Tổ chức Phi lợi nhuận Digital Country.

Dự án Elbrus-B nhằm cho ra đời bộ vi xử lý hiệu năng cao. Điểm đặc biệt của Elbrus-B là nó có thể được sản xuất và hoàn thiện tại các nhà máy thậm chí chưa được trang bị công nghệ tiên tiến của Nga. Hiện ông Babayan đang tìm kiếm nhà đầu tư để thành lập một trung tâm thiết kế và sản xuất lô mẫu của bộ vi xử lý này.

Rostec xác nhận với báo chí rằng nhóm của ông Evgeny đang tham vấn với các tập đoàn nhà nước về triển vọng của dự án.

"Chúng tôi đang thảo luận về dự án nhằm tạo ra một bộ vi xử lý có khả năng vượt trội hơn các thiết bị truyền thống nhiều lần trong việc giải quyết đồng thời một lượng lớn các tác vụ tính toán không liên quan" - Nguồn tin nắm rõ dự án nói với tờ Kommersant.

MCST (Moscow Center for SPARC Technologies) là một trong những công ty hàng đầu tại Nga chuyên sản xuất các bộ vi xử lý dòng Elbrus. Phiên bản Elbrus đầu tiên được phát triển vào năm 1990.

Từ đó tới nay, MCST đã cho ra đời các phiên bản khác nhau của bộ vi xử lý Elbrus, bao gồm Elbrus-1, Elbrus-2, Elbrus-3, và phiên bản mới nhất là Elbrus-4.

Dòng Elbrus là một dòng vi xử lý có thiết kế và mục tiêu sử dụng riêng biệt. Các bộ vi xử lý Elbrus được tối ưu hóa cho hệ thống kiểm soát tàu ngầm và các ứng dụng quan trọng khác trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh. Chúng đáp ứng được yêu cầu về độ tin cậy cao, mức độ bảo mật và khả năng hoạt động trong môi trường khắc nghiệt.

Ngoài lĩnh vực quân sự, Elbrus có thể được sử dụng trong hệ thống quản lý tài liệu, hệ thống điều khiển - kiểm soát trong ngành công nghiệp/các nhà máy sản xuất, cũng như trong các ứng dụng yêu cầu độ tin cậy và bảo mật cao.

Vào thời điểm ra mắt, Elbrus đã gây xôn xao trong cộng đồng công nghệ và quân sự Nga, bởi nó được xem là một bước tiến đáng kể trong nỗ lực của Nga nhằm phát triển bộ vi xử lý độc lập công nghệ, không phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trong một cuộc họp với các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp và quân đội Nga vào năm 2014, Tổng thống Putin đã ca ngợi công nghệ vi xử lý Elbrus và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển công nghệ vi xử lý độc lập cho nước Nga.

Trong khi đó, ông Dmitry Rogozin - nguyên Phó Thủ tướng Nga và người đứng đầu Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Nga - cho biết Elbrus-B đã được sử dụng trong các máy tính của phi thuyền không gian Nga. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc phát triển công nghệ vi xử lý trong nước là một yếu tố quan trọng để đảm bảo an ninh thông tin và độc lập công nghệ của Nga.

Vì sao Nga lựa chọn công nghệ 60nm?

Một điều đáng lưu ý là công nghệ 60nm hiện đã không còn được sử dụng rộng rãi trong các bộ vi xử lý tiên tiến hiện nay. Các bộ vi xử lý mới hơn sử dụng các công nghệ như 7nm, 5nm hoặc thậm chí nhỏ hơn nữa để mang tới hiệu năng và hiệu suất tốt hơn.

Vậy thì lý do Nga vẫn lựa chọn công nghệ 60nm trong bộ vi xử lý mới là gì?

Một trong những lý do có thể là Nga đã đầu tư mạnh vào việc phát triển công nghệ 60nm nên có sẵn nguồn lực, cũng như cơ sở hạ tầng để chế tạo các bộ vi xử lý dựa trên công nghệ này. Moscow có thể tận dụng công nghệ hiện có để tiếp tục phát triển và sản xuất bộ vi xử lý mới. Như Kommersant đã đề cập, các nhà máy chưa được trang bị công nghệ tiên tiến của Nga vẫn có thể sản xuất được bộ vi xử lý mới.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực như quân sự và an ninh có yêu cầu rất cao về bảo mật và độ tin cậy. Công nghệ cũ hơn có thể được xem là ổn định và đáng tin cậy hơn trong một số trường hợp, và do đó Nga có thể quyết định sử dụng công nghệ 60nm để đáp ứng các yêu cầu đặc thù này.

Một lý do khác có thể là Nga muốn duy trì độc lập công nghệ và không phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ từ các quốc gia khác. Bằng cách sử dụng công nghệ cũ hơn, Nga có thể tự chủ trong việc phát triển và sản xuất bộ vi xử lý mà không cần phải dựa vào công nghệ tiên tiến từ các nhà sản xuất khác.

Nga mở rộng các 'đòn' trừng phạt Anh

(Ảnh minh họa).

Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này đã mở rộng các biện pháp trừng phạt mới đối với Anh.

“Liên quan đến việc Anh thực hiện các chính sách chống Nga, một quyết định đã được đưa ra nhằm mở rộng danh sách trừng phạt của Nga, bao gồm các đại diện của cơ quan quân sự - chính trị, báo chí và cộng đồng khoa học Anh (tổng cộng 23 người)”, hãng tin TASS dẫn thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga hôm nay (27/9) cho hay.

Bộ Ngoại giao Nga cho hay: “Danh sách các công dân Anh bị cấm vào Nga bao gồm Tham mưu trưởng Bộ Quốc phòng Anh Anthony Radakin, người giám sát việc huấn luyện các binh sĩ của lực lượng vũ trang Ukraine trên lãnh thổ Anh, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hỗn hợp Madeleine Alessandri và Chủ tịch hội đồng quản trị công ty quốc phòng BAE Systems Cressida Hogg”.

Ngoài ra, các hạn chế cá nhân cũng được áp dụng đối với nhân viên của 3 trung tâm khoa học chính trị của Anh do liên quan đến việc thu thập và phân tích thông tin chống Nga.

“Chúng tôi muốn nhấn mạnh một lần nữa, những nỗ lực của Anh nhằm tăng áp lực trừng phạt đối với Nga chắc chắn sẽ nhận lại sự phản đối dứt khoát từ chúng tôi. Việc mở rộng danh sách trừng phạt của Nga nhằm đáp trả các hành động của London sẽ tiếp tục”, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh.

Nguy cơ xung đột ở bãi cạn Scarborough: Những điều cần biết

Philippines ngày 26/9 tuyên bố sẽ không lùi bước trước động thái của Trung Quốc muốn ngăn cản ngư dân Philippines tiếp cận khu vực tranh chấp gay gắt ở Biển Đông, trong khi Bắc Kinh cảnh cáo chớ có hành động khiêu khích sau khi Manila cắt đứt hàng rào phao của Bắc Kinh.

Chuyện gì đang xảy ra ở bãi cạn Scarborough?

Philippines cuối tuần qua bày tỏ phẫn nộ sau khi lực lượng tuần duyên của họ phát hiện một hàng rào phao dài 300 mét do lực lượng tuần duyên Trung Quốc canh giữ gần Bãi cạn Scarborough. Bãi cạn này đang tranh chấp nhưng nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.

Hôm 25/9, Philippines tiến hành ‘chiến dịch đặc biệt’, ra lệnh cho lực lượng tuần duyên tiến vào bãi cạn trên một chiếc thuyền máy nhỏ đóng giả ngư dân, rồi đeo ống thở và mặt nạ lặn xuống để cắt hàng rào phao và nhổ cọc neo của nó.

Lực lượng tuần duyên Philippines cho biết nhiệm vụ này đã được Tổng thống Ferdinand Marcos Jr phê duyệt, chứng tỏ quyết tâm duy trì sự hiện diện tại bãi cạn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc khuyên Philippines chớ nên khiêu khích.

Tầm quan trọng của bãi cạn

Được đặt theo tên một con tàu của Anh đã neo đậu trên đảo san hô gần ba thế kỷ trước, Bãi cạn Scarborough là một trong những thực thể biển bị tranh chấp nhiều nhất ở châu Á và là điểm bùng phát các xung đột ngoại giao về chủ quyền và quyền đánh bắt cá.

Nằm cách Philippines 200 km và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này, bãi cạn này được biết đến với lượng cá dồi dào và đầm phá màu ngọc lam tuyệt đẹp cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho tàu thuyền khi có bão.

Nằm ở giữa Biển Đông và gần các tuyến đường vận chuyển thương mại hàng năm ước tính trị giá 3,4 ngàn tỷ đô la, vị trí của nó mang tính chiến lược đối với Bắc Kinh.

Có những lo ngại rằng một ngày nào đó Trung Quốc có thể xây dựng một hòn đảo nhân tạo ở đó, giống như cách họ đã làm trên các rạn san hô chìm ở quần đảo Trường Sa, một số được trang bị radar, đường băng và hệ thống phi đạn.

Một quan chức Trung Quốc chịu trách nhiệm về các đảo này vào năm 2017 cho biết Bãi cạn Scarborough sẽ nằm trong số nhiều địa điểm sẽ được xây dựng các trạm giám sát môi trường, mặc dù Bộ Ngoại giao nước này sau đó đã bác bỏ thông tin này.

Bãi cạn thuộc về ai?

Philippines và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn này nhưng chủ quyền chưa bao giờ được xác lập và trên thực tế bãi cạn này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh.

Phán quyết mang tính bước ngoặt năm 2016 của Tòa án Trọng tài Thường trực phần lớn có lợi cho Philippines, không có nhiệm vụ thiết lập chủ quyền. Tòa án phán quyết việc Trung Quốc phong tỏa bãi cạn này đã vi phạm luật pháp quốc tế và cho biết khu vực này là ngư trường truyền thống của một số quốc gia.

Trung Quốc chiếm giữ bãi cạn này vào năm 2012 sau xung đột với Philippines và từ đó liên tục triển khai lực lượng bảo vệ bờ biển và tàu đánh cá, một số bị Manila cáo buộc là lực lượng dân quân biển. Trung Quốc chưa thừa nhận sự hiện diện của lực lượng dân quân ở Biển Đông.

Cho đến nay và trong chính quyền thân Trung Quốc năm 2016-2022 của cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, lực lượng tuần duyên Trung Quốc đã cho phép các tàu đánh cá Philippines hoạt động gần bãi cạn này, chủ yếu là các tàu nhỏ có quy mô nhỏ hơn tàu Trung Quốc.

Nguy cơ xung đột là gì?

Rủi ro sẽ rất cao đối với cả hai nước và khu vực nếu căng thẳng gia tăng. Đã có những xung đột nhỏ ở những nơi khác trên Biển Đông trong năm nay, bao gồm cả ở Bãi Cỏ Mây, nơi Manila cáo buộc Bắc Kinh có hành vi nguy hiểm và hung hăng, bao gồm cả việc sử dụng tia laser cấp quân sự.

Đối đầu với Bắc Kinh có thể ghi điểm cho Tổng thống Marcos trong lòng người dân Philippines, nhưng lực lượng tuần duyên của ông không được trang bị đầy đủ và không thể sánh được với lực lượng tuần duyên của Trung Quốc. Bất kỳ việc triển khai tàu hải quân nào cũng sẽ là ranh giới đỏ mà cả hai bên rất có thể sẽ tránh xa.

Một biện pháp ngăn chặn có thể là Hoa Kỳ và việc tăng cường quan hệ quốc phòng gần đây giữa Manila và Washington sẽ làm tăng nguy cơ nếu Trung Quốc đáp trả bằng quân sự.

Sau nhiều năm vận động hành lang, hồi tháng 5 năm nay, ông Marcos đã nhận được chỉ dẫn từ Mỹ về thời điểm giải cứu Philippines theo Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951. Ngũ Giác Đài tuyên bố các cam kết phòng thủ chung sẽ được áp dụng khi xảy ra một cuộc tấn công “ở bất cứ đâu trên Biển Đông” và các tàu tuần duyên nằm trong số những tàu được bảo vệ.

Biển Đen dậy sóng khi Ukraine tấn công vào "trái tim" của hạm đội Nga

(Ảnh minh họa).

Các cuộc tấn công liên tiếp vào Crimea gần đây dường như là chiến lược của Ukraine nhằm làm suy yếu năng lực và gây tổn thất cho quân đội Nga khi Kiev mở chiến dịch phản công trên các mặt trận.

Trong những tuần gần đây, số vụ tập kích bằng xuồng tự sát, tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào Crimea, đặc biệt là thành phố Sevastopol, tăng đáng kể. Không chỉ Nga lên tiếng cáo buộc mà chính Ukraine cũng thừa nhận đứng sau các vụ tấn công này.

Ngày 11/9, Ukraine thông báo lực lượng đặc nhiệm nước này đã giành lại quyền kiểm soát Tháp Boiko, giàn khoan dầu ở ngoài khơi bờ biển Crimea. Đối với Ukraine, việc giành lại quyền kiểm soát Tháp Boiko có tầm quan trọng chiến lược, khiến Nga mất khả năng sử dụng chúng cho mục đích quân sự.

Tình báo Ukraine cho biết Tháp Boiko đã được Nga sử dụng làm bãi đáp trực thăng và triển khai thiết bị radar. Bộ Quốc phòng Anh cũng nói rằng tháp có thể đóng vai trò là "căn cứ để triển khai lực lượng, sân đỗ trực thăng và đặt hệ thống tên lửa tầm xa".

Rạng sáng 13/9, Ukraine đã tập kích bằng tên lửa và xuồng tự sát vào một nhà máy đóng, sửa chữa tàu của Nga ở thành phố cảng Sevastopol, nơi đặt trụ sở của Hạm đội Biển Đen Nga trên bán đảo Crimea.

Theo phía Ukraine, một tàu tấn công đổ bộ Minsk và một tàu ngầm Rostov-on-Don được Nga vận hành ở Biển Đen đã bị phá hủy không thể phục hồi. Bộ Quốc phòng Nga xác nhận Ukraine đã sử dụng 10 tên lửa hành trình và 3 xuồng tự sát không người lái, làm hư hại hai tàu chiến.

Ngày 14/9, quan chức an ninh Ukraine cho biết lực lượng quân sự nước này đã tiến hành cuộc tấn công phá hủy tổ hợp phòng không tầm xa S-400 do Nga triển khai ở phía tây bán đảo Crimea. Trước đó, vào cuối tháng 8, Ukraine cũng tuyên bố tên lửa chống hạm Neptune cải tiến đã phá hủy một hệ thống phòng không S-400 Triumf gần Olenivka ở phía tây Crimea, đồng thời gây thiệt hại cho bệ phóng và các tên lửa đất đối không.

Ngày 16/9, Bộ trưởng Chuyển đổi Kỹ thuật số Ukraine Mykhailo Fedorov tuyên bố, lực lượng vũ trang nước này sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công bằng thiết bị không người lái nhằm vào tàu chiến Nga.

Ngày 20/9, Trung tâm Kháng chiến Quốc gia Ukraine (NRC) tuyên bố "trụ sở chỉ huy chính của Hạm đội Biển Đen Nga" đã bị tấn công ở Verkhniosadove gần thành phố Sevastopol. Cùng ngày, người phát ngôn của Cơ quan Tình báo Ukraine Andriy Yusov,cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa đã được tiến hành nhằm vào các cơ sở quân sự của Nga ở Crimea.

Bộ Quốc phòng Nga xác nhận, lực lượng phòng không nước này đã phá hủy 19 UAV của Ukraine ở Crimea và Biển Đen vào đêm 20/9, rạng sáng 21/9. Trong khi đó, nguồn tin tình báo Ukraine tuyên bố, lực lượng Ukraine đã triển khai UAV và tên lửa hành trình Neptune để tấn công căn cứ không quân Saky của Nga ở Crimea.

Căn cứ Saky tại thị trấn Novofedorivka ở bán đảo Crimea là một căn cứ quan trọng cho lực lượng không quân hải quân thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga. Đây không chỉ là nơi đồn trú của các tiêm kích Su-30, cường kích bom Su-24 và máy bay vận tải Il-76 mà còn là điểm khởi đầu cho nhiều hoạt động tác chiến tại Biển Đen cũng như khu vực miền Nam Ukraine.

Ngày 22/9, Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine đã tập kích tên lửa vào trụ sở Hạm đội Biển Đen ở Sevastopol, khiến tòa nhà bị hư hại và một quân nhân mất tích. Sau đó, đặc nhiệm Ukraine tuyên bố lực lượng quân sự nước này đã tiến hành cuộc tấn công vào nơi họp của các chỉ huy cấp cao hải quân Nga, khiến hàng chục người thiệt mạng hoặc bị thương. Lãnh đạo tình báo quân đội Ukraine cho biết hai tướng Nga bị thương trong vụ tập kích này.

Ukraine được cho là đã sử dụng tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP do phương Tây cung cấp trong vụ tập kích mới nhất vào Hạm đội Biển Đen. Larry Johnson, cựu sĩ quan tình báo CIA (Mỹ), nhận định Không quân Ukraine không thể tập kích trụ sở Hạm đội Biển Đen nếu không có các dữ liệu trinh sát và nhắm mục tiêu từ các đối tác phương Tây.

"Đây là đòn giáng vào trái tim lực lượng Hạm đội Biển Đen. Mọi người sẽ nhìn thấy bởi điều đó không thể che giấu", người phát ngôn lực lượng không quân Ukraine Yuriy Ihnat bình luận.

Vì sao Ukraine nhắm mục tiêu vào Crimea?

Crimea nằm trên một phần lục địa phía nam của Ukraine giữa Biển Đen và Biển Azov, ngăn cách với đất liền của Nga ở phía đồng bằng eo biển hẹp Kerch.

Thành phố cảng Sevastopol thuộc Crimea là nơi đồn trú Hạm đội Biển Đen của Nga từ nhiều năm qua và được coi là một căn cứ quân sự giữ vai trò chiến lược quan trọng với Moscow.

Bên cạnh vai trò giúp hải quân nước này đảm bảo tầm ảnh hưởng trong khu vực, Sevastopol cũng là cánh cửa duy nhất mở ra Địa Trung Hải cho các tàu chiến của Nga. Năm 2010, Nga và Ukraine đã ký kết một thỏa thuận gia hạn quyền hiện diện của hạm đội Nga ở Crimea cho đến năm 2042.

Sau khi sáp nhập Crimea vào năm 2014, Nga đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như cầu đường và mạng lưới điện, đồng thời triển khai nhiều khí tài quân sự đến đây, biến Crimea thành trung tâm hậu cần quân sự cho các lực lượng của Nga.

Moscow được cho là đã trang bị cho Crimea hệ thống chống máy bay không người lái nhằm giảm thiểu mối đe dọa bị tấn công bởi thiết bị này. Nga đưa các tổ hợp S-400 Triumph và Pantsir-S trực chiến ở đây.

"Crimea đã trở thành một pháo đài bất khả xâm phạm", một tạp chí của Đức từng nhận định năm 2018.

Năm 2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã khánh thành cây cầu dài 19km trị giá 4 tỷ USD nối Crimea với Nga, hay còn gọi là cầu Kerch. Giới chức Moscow gọi đây là một trong những cầu được bảo vệ nghiêm ngặt nhất thế giới. Điều này là bởi nó có ý nghĩa chiến lược, tạo sự kết nối giữa bán đảo với đất liền Nga.

Trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, cầu Crimea đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Moscow lập tuyến tiếp tế hậu cần cho lực lượng đang kiểm soát ở miền Nam Ukraine. Nga coi Crimea là điểm tập kết binh sĩ, trang thiết bị để tiếp viện cho lực lượng ở miền Nam và miền đông Ukraine - nơi Kiev đang phản công mạnh.

Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy "pháo đài an ninh" Crimea đang đối mặt với không ít thách thức. Loạt vụ nổ liên tiếp ở Crimea cùng với những tuyên bố của Ukraine về kế hoạch giành lại bán đảo làm dấy lên đồn đoán rằng Crimea có thể trở thành mặt trận khốc liệt tiếp theo giữa Nga và Ukraine.

Các quan chức Ukraine cho rằng tấn công Crimea là giải pháp chủ chốt để ngăn chặn đà tiến của Nga ở các khu vực khác của Ukraine. Alexey Danilov, Thư ký Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine, cảnh báo sẽ "đẩy người Nga ra khỏi Crimea" bằng vũ khí.

Phó Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine Vadym Skibitsky tuyên bố Crimea là chìa khóa giúp Nga mở rộng tầm ảnh hưởng ở khu vực. Mặt khác, ông nhấn mạnh việc Ukraine giành lại bán đảo là điều không thể thương lượng.

"Crimea là căn cứ chủ chốt đối với lực lượng dự bị quân đội của Nga. Đó là nơi họ có căn cứ chứa đạn dược, khí tài và binh lính. Vì vậy, việc phá hủy những căn cứ trên bán đảo là một phần chính trong nỗ lực phá thế kìm kẹp của Nga", Mykhailo Podolyak, một trợ lý cấp cao của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, từng tuyên bố.

Người phát ngôn Cơ quan Tình báo Ukraine Andriy Yusov cho biết, "công việc theo kế hoạch của lực lượng an ninh và quốc phòng Ukraine vẫn tiếp tục nhằm vào các cơ sở quân sự của đối phương ở các vùng lãnh thổ tạm thời bị kiểm soát, bao gồm khu vực Crimea".

"Tất nhiên, mục tiêu cuối cùng là giành lại quyền kiểm soát Crimea của Ukraine. Ở giai đoạn này, vị trí của đối phương sẽ bị suy yếu. Crimea đang được sử dụng như một trung tâm hậu cần, cùng với những hoạt động khác, để luân chuyển lực lượng và phương tiện đến các khu vực khác của mặt trận.

Để phá hủy trung tâm hậu cần này, một số hoạt động nhất định đang được triển khai và thực hiện, cả ở trên biển, trên bộ và trên không", người phát ngôn cho biết thêm.

Natalia Humeniuk, người phát ngôn của Lực lượng An ninh và Quốc phòng miền Nam Ukraine, nhận định tình hình ở Biển Đen vẫn "căng thẳng". Theo ông, "Nga nhận ra họ không còn an toàn tại Biển Đen và các căn cứ của mình".

Giới phân tích cho rằng, Biển Đen "dậy sóng" sau khi Nga chấm dứt thỏa thuận do Liên hợp quốc làm trung gian cho phép Ukraine xuất khẩu 33 triệu tấn thực phẩm bằng tàu do Nga kiểm tra. Vào tháng 8, Ukraine dùng xuồng tự sát tập kích tàu chở dầu Sig của Nga - con tàu từng tiếp tế cho lực lượng của Moscow ở Syria - tại phía nam eo biển Kerch, đồng thời tuyên bố tất cả cảng lớn của Nga tại Biển Đen là "vùng có nguy cơ giao tranh".

Theo quan chức Ukraine, Kiev vẫn còn "một chặng đường dài phía trước" để "phá hủy toàn bộ khả năng của Nga" ở Crimea. Ông Humeniuk cảnh báo "vẫn còn nhiều điểm như vậy trên bản đồ Crimea".

"Giai đoạn bùng nổ sẽ tiếp tục và sẽ có thêm nhiều điều thú vị cũng như nhiều thông tin sắp tới", ông Humeniuk nói.

Tướng Oleksandr Tarnavsky, chỉ huy chiến dịch quân sự của Ukraine dọc chiến tuyến phía nam, cho rằng các cuộc tấn công vào Crimea, bao gồm trận tập kích vào Hạm đội Biển Đen, đóng vai trò quan trọng cho sự thành công của chiến dịch phản công.

"Thành công của chiến dịch phản công không chỉ là hạ gục đối phương trước mắt, mà còn là phá hủy những nơi tập trung trang thiết bị, nhân sự và đặc biệt là phá hủy các trung tâm chỉ huy. Việc vô hiệu hóa lực lượng của họ bằng cách phá hủy các trung tâm chỉ huy ở cấp độ cao hơn sẽ dẫn đến tình trạng hỗn loạn trên chiến trường. Một chỉ huy bị hạ gục có nghĩa là một liên kết chỉ huy bị phá hủy và nếu không có nó thì sẽ không có hành động phối hợp nào", tướng Tarnavsky giải thích.

Theo ông Tarnavsky, bán đảo Crimea có vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận do Nga tập trung nhiều thiết bị quân sự tại đây.

"Chúng tôi biết họ tấn công từ đâu, cả trên không cũng như trên mặt đất. Việc tấn công trụ sở Hạm đội Biển Đen của Nga mang lại lợi thế cho Ukraine và mang lại cho chúng tôi hy vọng về tương lai", tướng Ukraine nói thêm.

Theo Oleksandr Musiienko, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Luật Quân sự Ukraine, các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự của Nga ở Crimea và Sevastopol là một chiến lược của lực lượng vũ trang Ukraine.

"Đây không phải là chiến thuật, đó là một chiến lược có chủ ý nhằm phi quân sự hóa Crimea khỏi sự hiện diện của quân đội Nga. Chiến lược này nhằm vào hai mục tiêu. Mục tiêu đầu tiên là phá hủy năng lực của Hạm đội Biển Đen, bao gồm cả tàu nổi và tàu ngầm của lực lượng Nga, nhằm thiết lập vai trò kiểm soát của Ukraine ở khu vực phía tây bắc Biển Đen. Mục tiêu thứ hai là giảm bớt các cơ sở quân sự ở Crimea mà Nga có thể sử dụng để hỗ trợ lực lượng của họ ở phía nam, nơi đang phải đương đầu với cuộc phản công của Ukraine", chuyên gia Musiienko nhận định.

Đòn giáng vào sức mạnh quân sự Nga

Hạm đội Biển Đen của Nga phụ thuộc rất nhiều vào căn cứ hải quân chiến lược và xưởng đóng tàu nằm trên bán đảo Crimea nhằm giúp Nga duy trì chiến dịch quân sự tại Ukraine. Các chuyên gia cho rằng, các cuộc tấn công gần đây vào căn cứ hải quân và xưởng đóng tàu của Nga là đòn giáng nặng nề vào hoạt động hậu cần hàng hải, hiệu suất và khả năng sống sót của tàu chiến Nga ở Biển Đen, vì Moscow thiếu khả năng hỗ trợ hiệu quả cho lực lượng hải quân ở những nơi khác trong khu vực.

"Cuộc tấn công này là thành công lớn đối với Ukraine. Đó là đòn giáng tiếp theo vào hoạt động hậu cần trên biển của Nga", Michael Petersen, giám đốc Viện Nghiên cứu Hàng hải Nga tại Đại học Chiến tranh Hải quân Mỹ, nhận định.

Ảnh chụp vệ tinh của công ty Black Sky chụp ngày 13/9 cho thấy, sau cuộc tấn công của Ukraine, hai tàu của Nga bị hư hại nặng khi đang neo tại ụ nổi của xưởng đóng tàu ở Sevastopol. Những hình ảnh do Nhóm Tình báo Xung đột (CIT) công bố cho thấy tàu ngầm của Nga bị hư hại sau cuộc tấn công của Ukraine.

Bryan Clark, cựu sĩ quan tàu ngầm của Hải quân Mỹ và là chuyên gia quốc phòng tại Viện Hudson, cho biết thiệt hại được cho là "nghiêm trọng đến mức khiến tàu ngầm bị hư hại toàn bộ". Theo Oryx, trang web lưu giữ danh sách các tàu Nga bị Ukraine tấn công, Rostov-on-Don được ghi nhận là vụ mất tàu ngầm đầu tiên của Nga trong cuộc xung đột tại Ukraine.

Bộ Quốc phòng Anh cũng cho rằng tàu ngầm của Nga "có thể bị thiệt hại thảm khốc" và bất kỳ nỗ lực nào để đưa con tàu trở lại hoạt động bình thường có thể mất nhiều năm và tiêu tốn hàng trăm triệu USD. Nếu thiệt hại trở nên nghiêm trọng, nó có thể làm suy giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu của Hạm đội Biển Đen, thậm chí tổn thất của Nga không chỉ dừng lại ở một vài tàu chiến.

"Việc hai tàu bị phá hủy rõ ràng có thể sẽ khiến ụ nổi không thể hoạt động được cho đến khi lực lượng Nga dọn sạch các mảnh vỡ, việc này có thể mất một khoảng thời gian đáng kể", các chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), một cơ quan có trụ sở tại Washington, cho biết.

Theo các chuyên gia ISW, bất kỳ thiệt hại nào đối với các cơ sở sửa chữa chính của Hạm đội Biển Đen đều "có thể dẫn đến những tác động đáng kể trong trường hợp Ukraine tiếp tục tấn công vào khí tài hải quân của Nga ở Crimea". Nhà máy đóng tàu ở Sevastopol tập trung phần lớn cơ sở hạ tầng hậu cần và sửa chữa cho tàu chiến của Hạm đội Biển Đen, khiến nó trở nên quan trọng trong việc giúp Nga duy trì hạm đội.

Ngoài Sevastopol, Hạm đội Biển Đen không có nhiều lựa chọn thay thế khi sửa chữa và nâng cấp tàu chiến. Ngành đóng tàu của Nga từ lâu đã đối mặt với một số vấn đề và các vấn đề này càng trở nên nghiêm trọng hơn kể từ khi Moscow mở chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm ngoái, cùng với đó là các lệnh trừng phạt của phương Tây cũng như các cuộc tấn công của Ukraine vào Sevastopol và các khu vực xung quanh Biển Đen.

Michael Petersen, một chuyên gia về chiến lược và hoạt động hải quân Nga, cho rằng Nga có thể sử dụng các ụ nổi ở thành phố cảng Novorossiysk, nơi trước đây cũng từng là mục tiêu của Ukraine. Tuy nhiên, cơ sở này có thể đang bị quá tải do tình trạng tồn đọng, khiến bất kỳ tổn thất nào ở Sevastopol cũng trở thành vấn đề lớn đối với Nga.

"Cuộc tấn công vào Sevastopol có khả năng là một đòn chiến lược lớn nhằm vào Nga. Nga không có đủ ụ nổi để phục vụ và sửa chữa đội tàu hải quân cũng như đội tàu dân sự của họ. Nếu ụ nổi bị hư hỏng nặng và cần sửa chữa, lịch trình bảo dưỡng, sửa chữa tàu sẽ bị trì hoãn", chuyên gia Petersen nhận định.

Ben Hodges, trung tướng đã nghỉ hưu và là cựu chỉ huy của quân đội Mỹ ở châu Âu, cho biết cuộc tấn công vào xưởng đóng tàu Sevastopol đã cho thấy sự "tinh vi" trong kế hoạch tấn công của quân đội Ukraine.

Ông lưu ý rằng các cơ sở bảo trì là mục tiêu có giá trị cao để Ukraine theo đuổi, vì tổn thất ở các cơ sở này khiến đối phương khó có thể giữ đội tàu "hoạt động với hiệu quả cao nhất" trong thời gian dài.

"Bạn có thể đánh chìm tàu, và nếu bạn có thể đánh chìm toàn bộ tàu thì rõ ràng đó là thành công của bạn. Nhưng trong trường hợp này, việc phá hủy, hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng, một cơ sở bảo trì tàu sẽ có tác động lâu dài đáng kể hơn nhiều đến khả năng tiếp tục hoạt động của các lực lượng Nga", ông Hodges cho biết thêm.

Cuộc tấn công ở Sevastopol diễn ra ngay sau các hoạt động đáng chú ý khác của Ukraine gần đây nhằm vào các mục tiêu chiến lược của Nga trong và xung quanh Crimea.

Các hoạt động này bao gồm phá hủy các hệ thống phòng không, tấn công đổ bộ, tấn công bằng xuồng không người lái vào cây cầu quan trọng và giành lại các giàn khoan dầu đã được Nga kiểm soát từ nhiều năm trước.

Tướng Hodges cho rằng, tất cả hành động này là một phần trong chiến dịch của Ukraine nhằm gây áp lực lên Nga, khiến Crimea trở thành khu vực mà Moscow "không thể nắm giữ". Ngoài ra, các cuộc tấn công cũng góp phần thúc đẩy nỗ lực phản công quy mô lớn của Ukraine.

"Ở cấp độ chiến thuật, dường như một phần chiến lược của Ukraine là gây tổn thất cho các hoạt động của Hạm đội Biển Đen. Logic được cho là nếu Hạm đội Biển Đen muốn hoạt động ngoài Sevastopol, họ sẽ phải trả giá đắt.

Ở cấp độ chiến lược của cuộc chiến, mục tiêu (của Ukraine) là đẩy hoàn toàn Nga khỏi Crimea. Các mục tiêu chiến lược và chiến thuật này đan xen với nhau", chuyên gia Petersen nói.

"Một cách để đưa Hạm đội Biển Đen khỏi Sevastopol là tăng tổn thất đến mức Moscow quyết định họ không thể hoặc không muốn hứng chịu tổn thất và rút hạm đội", ông Petersen nói thêm.

Nga trước đó đã di dời một số tàu từ Sevastopol đến Novorossiysk sau một cuộc tấn công bằng UAV của hải quân Ukraine vào mùa thu năm ngoái. Giờ đây, các cuộc tấn công mới tiếp tục đe dọa các tàu chiến đang được bảo trì và các cơ sở quan trọng.

Bất chấp những nỗ lực của Ukraine nhằm đe dọa quân cảng của Nga và đẩy Hạm đội Biển Đen khỏi Sevastopol, chuyên gia Petersen cảnh báo "khả năng này khó xảy ra nếu Ukraine không đạt được bước tiến đáng kể trên thực địa".

Có rất nhiều lý do để giải thích cho việc Ukraine liên tục nhắm mục tiêu vào Crimea. Về mặt chính trị, đây là dấu hiệu cho thấy mặc dù tiến độ phản công ở tuyến đầu bị đình trệ, nhưng Ukraine vẫn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho quân đội Nga. Các mục tiêu như cầu Crimea có giá trị biểu tượng cũng như mục đích chiến lược đáng kể.

Đây cũng là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Ukraine ở Crimea, Zaporizhzhia, Donetsk và Lugansk nhằm tấn công các trung tâm hậu cần, nhiên liệu, bảo trì và sở chỉ huy của Nga, từ đó làm gián đoạn khả năng tiếp tế cho tiền tuyến của Moscow.

Hạm đội Biển Đen của Nga đã tham gia vào hàng trăm cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình nhằm vào Ukraine và đe dọa hoạt động vận chuyển tại các cảng thương mại của Ukraine.

Theo nhà phân tích Tim Lister của CNN, bất kỳ sự gián đoạn nào đối với các cơ sở hậu cần và sở chỉ huy của Nga, cũng như việc nhắm mục tiêu vào các tàu trên biển và trong bến tàu, đều được xem là một "chiến thắng" đối với Ukraine, đặc biệt là sau khi Nga rút khỏi Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen vào tháng 7.

Nhà phân tích Lister cho rằng, Ukraine đã nỗ lực đáng kể để làm suy yếu hệ thống phòng không của Nga ở Crimea. Nỗ lực đó giờ đây dường như đã được "đền đáp" khi tên lửa Neptune của Ukraine hay tên lửa Storm Shadows do Anh cung cấp đều có khả năng tiếp cận các mục tiêu sâu bên trong Crimea.

Nguồn: Báo Tin Tức; Soha; Vietnamnet; VOA; Dân Trí