BỐI RỐI VỚI NHỮNG QUY TẮC SỐNG Ở NHẬT

Sang Nhật ba tháng, anh Quang Minh đã hơn 10 lần bị cảnh sát "hỏi thăm" vì làm ồn, một trong những cú sốc đầu đời ở xứ người.

Minh, 28 tuổi, sang Nhật làm công nhân xây dựng từ năm 2023. Cuối tuần, anh thường mời 6 đồng hương đến nhà nấu ăn, trò chuyện cho đỡ nhớ quê.

Lần đầu, họ vừa hát karaoke khoảng 10 phút đã thấy cảnh sát gõ cửa. Cả nhóm bị hỏi thông tin cá nhân, nghe phổ biến quy tắc khu dân cư và nhắc nhở không làm ồn.

Lần thứ hai, cảnh sát lại đến vì có người trong nhóm cười lớn, ảnh hưởng giấc ngủ nhà bên cạnh. Lần thứ ba, họ xuất hiện khi Minh đóng kệ trong nhà khiến hàng xóm khó chịu. Những lần sau, dù cả nhóm đã cố gắng giữ im lặng, chỉ hai người nói chuyện bình thường cũng có thể bị hàng xóm báo cảnh sát. "Tôi sốc vì đã cố giữ âm lượng vừa phải mà vẫn bị than phiền", anh Minh nói.

Anh nhận ra, tiếng ồn là nỗi khó chịu lớn nhất của người Nhật. Hàng xóm của anh là một gia đình nhập cư có con nhỏ. Chỉ cần đứa bé khóc ban đêm sẽ có cảnh sát nhắc nhở.

Thu Hà, 30 tuổi, quê Nam Định, lại ám ảnh bởi sự phức tạp trong quy định đổ rác của người Nhật. Khi vừa dọn vào căn hộ thuê ở Tokyo, cô được phát một quyển sách dày vài chục trang hướng dẫn xử lý rác.

Ở Nhật, rác sinh hoạt chia thành bốn nhóm: dễ cháy, không cháy, tài nguyên và rác thải lớn. Mỗi loại có lịch thu gom riêng. Rác phải mang ra nơi tập kết trước 21h, sai lịch buộc giữ lại trong nhà. Nếu mang sang khu khác có thể bị phạt. Nhiều lần, Hà xách túi rác ra đến cửa rồi lại phải ngậm ngùi mang vào, bởi không đúng ngày thu gom. Có lần, sau giờ làm, cô cầm một chai nhựa rỗng đi dọc phố nhưng không tìm thấy thùng công cộng, cuối cùng phải mang về.

Khắp khu dân cư, trên các tuyến phố, giấy hướng dẫn phân loại rác dán dày đặc. Với chai nhựa, Hà phải mở nắp, bóc nhãn giấy bỏ vào nhóm dễ cháy, chỉ giữ phần thân để tái chế. Các loại bình, lon sữa hay chai nước ngọt phải rửa sạch trước khi bỏ để tránh cặn gây mùi. "Tôi chưa bao giờ tưởng tượng bỏ rác lại khó đến thế", Hà nói.

Quang Minh và Thu Hà là những ví dụ điển hình của sự khó khăn trong quá trình thích nghi với đời sống ở Nhật. Theo nghiên cứu đăng trên Thư viện Y khoa quốc gia Mỹ (PubMed Central - PMC), 45% người nước ngoài mắc chứng rối loạn thích nghi vì khó tuân thủ các quy tắc xã hội nghiêm ngặt của Nhật Bản. Khoảng 69% cho biết chịu áp lực lớn khi tìm cách tránh gây phiền hà cho người bản địa.

Người nhập cư gốc Á thích nghi kém hơn so với sinh viên phương Tây và Mỹ Latin. Văn hóa Nhật nhấn mạnh tính độc lập và kỷ luật, trong khi nhiều nước châu Á đề cao tính tập thể. Những hành vi bình thường ở nơi khác, như nói to nơi công cộng, ăn mặc xuề xòa hay không phân loại rác kỹ, đều dễ bị coi là "gây rối" ở Nhật, bởi sự chỉn chu và tuân thủ quy tắc được đề cao.

Trên các hội nhóm "Mẹ Việt ở Nhật" hay "Cộng đồng người Việt ở Nhật" với hàng trăm nghìn thành viên, nhiều bài viết chia sẻ chuyện vô tình phạm lỗi thường thu hút hàng nghìn bình luận. Các video hướng dẫn cách đổ rác ở Nhật hay "xử phạt vì gây ồn" trên TikTok cũng đạt hàng triệu lượt xem, hàng nghìn bình luận đồng cảm, rút kinh nghiệm từ chính sai sót của người đi trước.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch Liên hiệp hội người Việt tại Nhật Bản, cho biết việc học và tuân thủ các quy tắc xã hội có ý nghĩa rất quan trọng, giúp mọi người sớm thích nghi, ổn định cuộc sống trong môi trường mới.

Hiện nay, Nhật Bản có khoảng 620.000 người Việt. Cộng đồng này trở thành nhóm ngoại kiều lớn thứ hai, tập trung ở Tokyo, Aichi, Osaka, Fukuoka, Saitama và những cú sốc văn hóa cũng xảy ra thường xuyên hơn.

"Có những hành vi rất bình thường ở Việt Nam nhưng là lỗi rất lớn ở Nhật", ông Sơn nói. Ví dụ, người Việt có thói quen treo cờ Tổ quốc làm dấu hiệu cho đồng hương dễ nhận ra nhau nơi đất khách. Nhưng việc này gây khó chịu cho người Nhật dù luật pháp không cấm.

Nhà báo Murayama Yasufumi, người đã đến Việt Nam 60 lần, am hiểu văn hóa cả hai nước, thừa nhận một số hành vi của người Việt có thể khiến người Nhật bất ngờ, song thực chất chỉ là khác biệt trong ứng xử và tập quán.

Theo ông, người Nhật có sự nhạy cảm đặc biệt với các quy tắc và phép lịch sự, đề cao sự tôn trọng cá nhân. Trong khi đó, người Việt rất mạnh ở tinh thần đoàn kết, niềm tự hào và tình yêu quê hương. "Sự khác biệt này đôi khi xảy ra xung đột", Murayama nói

Dưới quan điểm của người Việt, PGS TS Phạm Ngọc Trung, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho rằng chính sự khắt khe trong quy tắc ứng xử, giao tiếp và lối sống giúp người Việt ở Nhật rèn tính kỷ luật, trở nên chỉn chu và văn minh hơn.

"Từ việc bỏ rác đúng chỗ hay giữ yên lặng nơi công cộng, dần sẽ hình thành ý thức cộng đồng, đề cao lối sống tập thể và nhiều đức tính tốt", ông Trung nói.

Lê Văn Lâm, 30 tuổi, ở tỉnh Aichi rút ra bài học "để tránh gặp rắc rối hay sốc văn hóa" cần thạo tiếng Nhật và thể hiện sự tôn trọng với người bản địa. Hàng năm, vào dịp 2/9, anh đến gặp chủ nhà xin phép treo cờ Việt Nam để kỷ niệm, giải thích đây là biểu tượng thiêng liêng, thể hiện sự biết ơn với các thế hệ đi trước đã hy sinh cho hòa bình của Việt Nam.

Dịp 2/9 năm nay, anh đã treo 300 lá cờ nhỏ trong vườn mà không nhận phản ứng tiêu cực nào. Khi đang giăng cờ, vài người Nhật ghé xem, khen đẹp và hỏi lý do. Lâm giải thích, họ gật đầu cười rồi vào vườn tham quan.

LAN TỎA 'LÀNG VIỆT' TRÊN ĐẤT HÀN ĐẾN NGƯỜI VIỆT

Dự án Làng Việt tại huyện Bonghwa (tỉnh Gyeongsangbuk, Hàn Quốc) có diện tích hơn 118.000 m2 với nhiều hạng mục tiêu biểu như Chùa Một Cột, tượng vua Lý Thái Tổ...

Ngày 12-9, Trường ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TP.HCM) phối hợp cùng chính quyền huyện Bonghwa (Hàn Quốc) tổ chức chương trình giới thiệu Dự án Làng Việt (K-Vietnam Valley).

Tại đây, những hình ảnh – tư liệu về dự án đã được triển lãm để giới thiệu đến đông đảo khách mời, thầy cô giáo và sinh viên trường. Đại diện lãnh đạo, các chuyên gia Việt Nam và Hàn Quốc cũng có những giới thiệu, chia sẻ về công trình mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa này.

Theo đó, Dự án Làng Việt được xây dựng tại huyện Bonghwa (Hàn Quốc) – nơi còn lưu giữ di tích và hậu duệ dòng họ Lý Hoa Sơn. Công trình có diện tích hơn 118.000 m2 với nhiều hạng mục tiêu biểu như Chùa Một Cột, tượng Vua Lý Thái Tổ, bảo tàng và trung tâm văn hóa Việt Nam.

Không chỉ tôn vinh lịch sử dòng họ Lý, dự án còn mở ra không gian giáo dục, du lịch và giao lưu văn hóa đặc sắc, trở thành cầu nối giữa quá khứ và tương lai, góp phần củng cố nền tảng hợp tác bền vững Việt Nam – Hàn Quốc.

Theo ông Shin Hyung Il, Trưởng phòng Hợp tác Quốc tế huyện Bonghwa, Bonghwa có diện tích gấp đôi Seoul, rừng chiếm 83% diện tích, đây cũng là địa phương duy nhất ở Hàn Quốc còn lưu giữ di tích gắn với Vua Lý của Việt Nam và con cháu của ngài.

Trên cơ sở lịch sử này, từ năm 2018, địa phương đã triển khai dự án và đang nhận được sự quan tâm đặc biệt trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng phát triển.

Ông nhấn mạnh, Bonghwa đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa – giáo dục nhằm tăng cường hợp tác, trong đó có lễ khánh thành tượng Vua Lý Thái Tổ vào tháng 8 vừa qua, cũng như các diễn đàn tại nhiều trường đại học của Việt Nam. Ông cũng mong muốn sự hợp tác sẽ ngày càng bền chặt, đóng góp vào sự phát triển chung của hai quốc gia.

“Khi có dịp đến Hàn Quốc, xin mời các bạn ghé thăm Bonghwa tìm hiểu trực tiếp Dự án Làng Việt để cùng quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa, nhân văn mạnh mẽ hơn”, ông nhắn nhủ.

Là công dân danh dự của tỉnh Gyeongsangbuk (Hàn Quốc), GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, nhấn mạnh Dự án Làng Việt không chỉ là một công trình văn hóa – lịch sử mà còn là biểu tượng của mối giao lưu gần 800 năm giữa hai dân tộc Việt Nam – Hàn Quốc.

Chương trình giới thiệu lần này là dịp lan tỏa ý nghĩa đặc biệt của công trình, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc và nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về trách nhiệm giữ gìn, phát huy di sản. Đây cũng là cơ hội để cộng đồng và doanh nghiệp du lịch kết nối, quảng bá, khai thác tiềm năng hợp tác.

Có mặt tại buổi lễ, ông Kwon Tae Han, Quyền Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TP.HCM, khẳng định quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc đã phát triển vượt bậc từ khi thiết lập ngoại giao năm 1992, đặc biệt sau khi được nâng cấp thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2022. Ông tin tưởng sự kiện giới thiệu Dự án Làng Việt sẽ góp phần lan tỏa, thúc đẩy mạnh mẽ mối quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia.

THÊM MỘT VỤ CƯỚP TIỆM VÀNG Ở CALIFORNIA, CHỦ TIỆM NỔ SÚNG KHIẾN BỌN CƯỚP THÁO CHẠY

Sau vụ tiệm vàng Kim Hưng của người Việt bị cướp táo tợn ở thành phố San Jose của bang California (Mỹ), thêm một vụ chấn động tương tự vừa xảy ra ở tiểu bang này.

Ngày 12-9, Đài ABC7 News đưa tin: "Đoạn video từ camera giám sát ghi lại cảnh một nhóm nghi phạm bịt mặt đập phá phía trước cửa hàng trang sức Fine Jewelry ở thành phố Milpitas (bang California). Cảnh sát cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 13h30 chiều 10-9 (giờ địa phương). Chỉ trong vài giây, các nghi phạm đã bỏ chạy sau khi chủ cửa hàng nổ súng".

Cảnh sát cho biết các nghi phạm đã rời khỏi hiện trường trước khi họ đến nơi. Cảnh sát thông tin chủ cửa hàng sở hữu súng hợp pháp.

Thị trưởng Milpitas, bà Carmen Montano, nói: "Tôi cảm thấy nếu họ (chủ cửa hàng) không có vũ khí để dọa chúng bỏ chạy thì sự việc có thể đã tồi tệ hơn".

Vụ cướp bất thành xảy ra bên trong siêu thị Seafood City, khu phức hợp kinh doanh của người châu Á tại thành phố. Khoảng 10-15 tên cướp bịt mặt, mang búa cố gắng phá cửa xông vào cửa hàng trang sức khi chủ cửa hàng đang ở bên trong.

Theo thông tin ban đầu, đây là tiệm vàng của người gốc Việt. Gia đình sở hữu cửa hàng này từ chối trả lời truyền thông, nhưng đã nói với thị trưởng thành phố Milpitas rằng họ từng bị cướp cách đây khoảng 2 năm theo cách tương tự.

"Đây không phải là lần đầu tiên, họ từng bị cướp trước đó. Lần đầu tiên thật sự tồi tệ, khi toàn bộ đồ đạc bị lấy đi và công ty bảo hiểm tăng phí bảo hiểm. Nó giống như hiệu ứng dây chuyền" - bà Montano thuật lại.

Cảnh sát vẫn đang truy tìm những nghi phạm liên quan đến vụ cướp ở Milpitas. Không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận. Cửa kính tiệm vàng bị vỡ.

Các lãnh đạo và nhóm chính trị địa phương đã tập hợp trước cửa hàng trang sức Fine Jewelry ở Milpitas, kêu gọi Thống đốc bang California Gavin Newsom cấp ngân sách để triển khai Đạo luật Prop 36, mà họ tin rằng sẽ giúp việc truy tố tội phạm trộm cắp trở nên dễ dàng hơn.

Trước đó, Sở cảnh sát San Jose xác nhận họ đang điều tra vụ "cướp có vũ trang" xảy ra tại tiệm vàng Kim Hưng ở San Jose, bang California, vào lúc 14h9 chiều 5-9 (giờ địa phương).

Lúc đó, một chiếc xe đã tông ngược vào mặt tiền tiệm vàng Kim Hưng, sau đó hơn chục người - hầu hết mang theo búa và có ít nhất một người mang cả súng - xông vào tiệm, đập vỡ các tủ trưng bày trang sức và cướp đồ bên trong. Chủ tiệm vàng 88 tuổi đã bị bọn cướp xô ngã thô bạo xuống sàn.

Trong buổi họp báo hôm 7-9, các nhà hoạt động cộng đồng và gia đình nạn nhân đã tập trung để yêu cầu bảo vệ mạnh mẽ hơn cho các doanh nghiệp nhỏ.

Thị trưởng Carmen Montano của thành phố Milpitas, bang California, lúc đó cũng lên tiếng: "Vụ tấn công này không chỉ nhắm vào một cửa hàng, mà còn nhắm vào phẩm giá của những người lớn tuổi, sự an toàn của các khu phố của chúng ta. Chúng tôi sẽ không khoanh tay đứng nhìn trong khi bạo lực và sự sợ hãi bén rễ".

Nguồn: Vnexpress; Pháp Luật; Tuổi Trẻ