CHÍNH PHỦ ĐỨC ‘GỬI TRỌN NIỀM TIN’ VÀO KHÍ ĐỐT NGA THÊM MỘT LẦN NỮA?

CEO ngành năng lượng làm Bộ trưởng Kinh tế

Trong những đề cử đầu tiên cho nội các chính phủ mới, do Thủ tướng Đức tương lai Friedrich Merz vừa công bố, cái tên Katherina Reiche nổi lên khá bất ngờ với vị trí Bộ trưởng Kinh tế và năng lượng thay ông Robert Habeck của Đảng Xanh. Việc đề cử bà Reiche đã khiến nhiều nhà quan sát ngạc nhiên, vì cựu nghị sĩ 51 tuổi này đã rời bỏ chính trường cách đây 10 năm để theo đuổi sự nghiệp trong ngành năng lượng.

Là một trong số ít CEO nữ hàng đầu trong ngành năng lượng của Đức, bà Katherina Reiche hiện đảm nhiệm chức Giám đốc điều hành Công ty Cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực Westenergie.

Lựa chọn của ông Merz được đánh giá là thấy rõ quyết tâm trong ưu tiên giải quyết những thách thức kinh tế và năng lượng chưa từng có, mà nền kinh tế Đức đang phải đối mặt.

Nhiều hiệp hội ngành đã ca ngợi bà Katherina Reiche là một nhà quản lý có năng lực với kinh nghiệm thực tế vững chắc. Trong khi, đồng Chủ tịch đảng Xanh Felix Banaszak có vẻ lo lắng khi cho rằng, việc đề cử bà Reiche có thể báo trước sự trở lại của nhiên liệu hóa thạch với "cái giá phải trả là chuyển đổi xanh".

Được hoan nghênh tin tưởng

Các bên liên quan hoan nghênh kinh nghiệm về điều hành ngành năng lượng, cũng như tư tưởng chuyển đổi năng lượng của CEO Reiche.

Cựu Giám đốc Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) Siegfried Rußwurm tin bà Reiche có thể dựa vào "nền tảng kinh nghiệm rộng lớn và khả năng đổi mới của bà trong ngành năng lượng".

Simone Peter, Người đứng đầu nhóm ngành Hiệp hội Năng lượng tái tạo (BEE) cho rằng, bà Reiche là người "có kinh nghiệm" đáp ứng yêu cầu của vị trí Bộ trưởng Kinh tế và năng lượng Đức - người có thể nhìn lại sự nghiệp chuyển đổi hệ thống năng lượng của nền kinh tế đầu tàu châu Âu.

Nhưng ông Peter cũng nói thêm rằng, điều quan trọng hiện nay là phải đảm bảo mở rộng năng lượng tái tạo trong mọi lĩnh vực, thách thức là cần một chương trình nghị sự linh hoạt để vừa cân bằng sản xuất vừa đảm bảo nhu cầu theo thời gian thực và cả một quá trình chuyển đổi quyết liệt trong các lĩnh vực sưởi ấm và vận tải.

Người đứng đầu Nhóm vận động hành lang Liên đoàn Công nghiệp năng lượng và nước Đức (BDEW), Kerstin Andreae, tin tưởng bà Reiche là một “chuyên gia đã được chứng minh” trong lĩnh vực này, người sẽ hiểu được những thách thức mà vị trí mới được giao yêu cầu.

Trên thực tế, trong quá trình làm CEO ngành năng lượng, bà Katherina Reiche thể hiện quan điểm ủng hộ năng lượng xanh và môi trường. Tuy nhiên, trong Bộ Kinh tế thuộc chính phủ Đức mới, do bà Katherina Reiche được chỉ định đứng đầu sẽ bị tước bỏ trách nhiệm hành động vì khí hậu, khác với thời của người tiền nhiệm thuộc Đảng Xanh. Bộ Kinh tế và năng lượng khi đó được giao thêm trách nhiệm về quá trình khử cacbon để kết hợp tốt hơn các biện pháp chính sách khí hậu với phát triển công nghiệp.

Giá khí đốt Nga vẫn được các chính trị gia Đức lưu tâm

Trong bối cảnh nền chính trị Đức đang thay đổi, giới truyền thông bình luận, những người bảo thủ ở Đức dường như ngày càng sẵn sàng khởi động lại dòng khí đốt của Nga — ít nhất là trên lý thuyết.

"Nếu một ngày nào đó một nền hòa bình công bằng và an toàn (với Ukraine) được thiết lập, thì chúng ta cũng có thể thảo luận về việc mua khí đốt của Nga một lần nữa", Jan Heinisch, chính trị gia của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo bảo thủ (CDU) cho biết. Vị chính trị gia này cũng là một nhà đàm phán trong các cuộc đàm phán lập liên minh giữa CDU với Đảng Dân chủ xã hội trung tả.

"Không bao giờ trở lại sự phụ thuộc như trước đây, không theo một quyết định về giá cả — nhưng Nga vẫn là một trong nhiều nhà cung cấp trên thế giới đáng lưu tâm", ông Jan Heinisch nêu quan điểm.

Chính trị gia Jan Heinisch hiện thuộc nhóm làm việc về năng lượng và khí hậu trong các cuộc đàm phán liên minh, được giao nhiệm vụ định hình chính sách năng lượng cho chính phủ Đức do CDU lãnh đạo, dưới thời Thủ tướng tương lai Friedrich Merz.

Những phát biểu của ông được đưa ra sau bài đăng gần đây trên LinkedIn của một chính trị gia CDU khác là Thomas Bareiß - một nhà đàm phán về chính sách cơ sở hạ tầng trong liên minh chính phủ mới - cũng là người đã gợi ý rằng, châu Âu cuối cùng có thể quay trở lại với khí đốt của Nga thông qua đường ống Nord Stream 2 chạy ngầm dưới biển Baltic nối liền Đức và Nga, đã bị gác lại từ tháng 2/2022 sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.

"Có thể hình dung vài năm nữa, một số điều bất ngờ hoàn toàn có thể xuất hiện", ông Bareiß viết.

"Khi hòa bình đã trở lại và "tiếng súng" giữa Nga và Ukraine không còn nổ, quan hệ sẽ bình thường hóa, lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ và tất nhiên, khí đốt có thể bắt đầu chảy trở lại — có thể lần này là thông qua đường ống do Mỹ kiểm soát".

Chính trị gia Bareiß cũng đưa ra lập luận của mình xung quanh các vấn đề thực tế của thị trường, khẳng định rằng - khí đốt qua đường ống từ Nga sẽ vẫn có giá cả phải chăng và thân thiện với khí hậu hơn so với khí đốt tự nhiên hóa lỏng.

Ông cũng nêu bật các báo cáo về mối quan tâm của các nhà đầu tư Mỹ trong việc khôi phục Nord Stream 2 - tương lai của tuyến đường này vẫn chưa chắc chắn sau một cuộc tấn công phá hoại hồi năm 2022.

Nguy cơ bùng phát căng thẳng Đức với Đông Âu

Tuy nhiên, bất kỳ sự hồi sinh nào của dòng khí đốt Nga tới châu Âu — đặc biệt là thông qua Nord Stream 2 — đều có thể làm bùng phát căng thẳng giữa các đồng minh Đông Âu của Đức. Ba Lan, các quốc gia vùng Baltic và Ukraine đã phản đối quyết liệt đường ống này từ lâu trước khi nó bị hư hại vào năm 2022, với lý do đường ống này làm gia tăng sự phụ thuộc của châu Âu vào năng lượng của Nga và tước đi thu nhập và ảnh hưởng của Ukraine khi nó bỏ qua mạng lưới trung chuyển của quốc gia này.

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu cũng là nước tiêu thụ khí đốt tự nhiên hàng đầu khu vực. Nước Đức đang trải qua một sự thay đổi lớn về mặt chính trị, trong bối cảnh đang đối mặt với thách thức chưa từng có để thúc đẩy nền kinh tế đang trì trệ tăng trưởng trở lại, trong điều kiện giá năng lượng tăng cao chưa từng có, trực tiếp gây khó khăn cho nền công nghiệp xương sống của nước này, đồng thời với sức ép chi tiêu quốc phòng tăng mạnh.

Bài học khủng hoảng năng lượng

Theo Viện Nghiên cứu Handelsblatt (HRI), năm 2025 dự kiến là năm thứ ba kinh tế Đức liên tiếp suy giảm. HRI dự báo GDP Đức sẽ giảm 0,1% trong năm 2025, sau khi đã giảm 0,3% vào năm 2023 và 0,2% trong năm 2024. Chuỗi suy thoái này vượt qua mức kỷ lục 2 năm hồi đầu thập niên 2000 và là hệ quả của khủng hoảng năng lượng, lạm phát dai dẳng, cùng tác động kéo dài từ đại dịch Covid-19.

“Kinh tế Đức đang trải qua cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử hậu chiến” - Bert Rurup, nhà kinh tế trưởng của HRI, nhận định.

Khủng hoảng năng lượng là "đòn chí mạng" với nền kinh tế lớn nhất EU. Việc Đức chuyển từ khí đốt Nga giá rẻ sang LNG đắt đỏ hơn từ Mỹ đã đẩy giá năng lượng lên cao, gây tổn thất nặng nề cho các nhà sản xuất và doanh nghiệp nhỏ. Tình trạng phá sản và đóng cửa lan rộng khắp các ngành công nghiệp, ngay cả những "ông lớn" như Volkswagen cũng không thoát khỏi ảnh hưởng. Trước khi xung đột Nga-Ukraine leo thang tháng 2/2022, Nga cung cấp hơn một nửa nhu cầu khí đốt cho kinh tế Đức.

Do vậy, so với "sức nặng" của nền kinh tế, ngay cả khi các chính trị gia của nước này cứng rắn hơn với Moscow, khả năng tăng lưu lượng khí đốt của Nga qua đường ống đến châu Âu nếu một thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga-Ukraine thành hiện thực trong năm nay - có thể thách thức các kế hoạch của Berlin nhằm đa dạng hóa nguồn cung cấp và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng của mình.

CẢNH SÁT ĐẨY MẠNH ĐIỀU TRA QUAN CHỨC NHẬN HỐI LỘ TỪ CÁC BĂNG ĐẢNG MA TÚY

Đường dây buôn lậu ma túy châu Âu

Cảnh sát Đức đang đẩy mạnh điều tra các đường dây buôn lậu do các băng đảng ma túy châu Âu điều hành tại cảng Hamburg, đồng thời làm rõ những dấu hiệu tham nhũng trong nội bộ quan chức liên quan đến hoạt động này.

Từ năm 2018 đến 2023, lượng cocaine bị thu giữ tại Đức tăng tới 750%, đưa quốc gia này trở thành một trung tâm mới trong mạng lưới buôn ma túy toàn cầu. Đi kèm với đó là sự gia tăng đáng báo động của các vụ tham nhũng, dù Đức vốn được xem là một trong những nước minh bạch nhất thế giới.

Đỉnh điểm của làn sóng tội phạm

Là vào năm 2021, khi cảnh sát Hamburg thu giữ 16 tấn cocaine - lô hàng lớn nhất từng được phát hiện ở châu Âu - được cất giấu trong 1.700 thùng bột trét tường vận chuyển từ Paraguay.

Công tố viên chính của vụ án, ông Yashar G, bị cáo buộc nhận 5.000 euro mỗi tháng từ chính băng nhóm mà ông phụ trách điều tra để rò rỉ thông tin và cảnh báo nghi phạm trước khi bị bắt.

Giữa lúc sản lượng cocaine tại Colombia và nhu cầu tại châu Âu đều tăng cao kỷ lục, các băng nhóm tội phạm châu Âu thu lợi khổng lồ. Một kilogram cocaine trị giá khoảng 2.000 USD tại Colombia có thể được bán với giá lên đến 40.000 USD tại châu Âu. Khoản chênh khổng lồ này sẽ được dùng để mua chuộc và bảo vệ đường dây buôn lậu.

“Lợi nhuận từ cocaine trong thập kỷ qua khiến các tổ chức tội phạm có nguồn tiền lớn chưa từng có, và cũng có động lực lớn hơn bao giờ hết để hối lộ nhằm duy trì hoạt động”, Ông Daniel Brombacher, Giám đốc Văn phòng châu Âu thuộc Tổ chức Sáng kiến Toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, cho biết.

Dòng chảy ma túy vẫn không dừng

Dù lực lượng hành pháp tăng cường truy quét, nguồn cung cocaine tại châu Âu vẫn dồi dào, và giá bán gần như không thay đổi so với một thập kỷ trước. Các băng nhóm buôn ma túy vẫn liên tục tìm ra những cách thức mới để đưa hàng vào trong nước.

Tại Hamburg, lượng cocaine bị thu giữ trong năm 2024 tuy có giảm nhưng dòng chảy ma túy vẫn không ngừng. Hàng lậu tiếp tục xâm nhập qua nhiều hình thức tinh vi như vận chuyển bằng thuyền nhỏ vào các cảng phía Bắc nước Đức, hoặc theo hình thức “buôn lậu ký sinh”, khi cocaine được gắn bên ngoài thân tàu và được thợ lặn trục vớt tại điểm đến.

Theo Europol, cảng Hamburg - lớn thứ ba tại châu Âu, là một trong những điểm đến bị các băng nhóm ma túy nhắm đến nhiều nhất. Các “nội gián” tiếp tay cho hoạt động tuồn hàng thường là công nhân, nhân viên bảo vệ và tài xế làm việc tại cảng. Gần đây, hai công nhân cảng bị kết án vì tham gia vận chuyển 480kg cocaine từ Ecuador và tấn công một đồng nghiệp để ngăn người này tiết lộ kế hoạch.

Cảnh sát Hamburg đã phát động chiến dịch truyền thông nhằm kêu gọi nhân viên cảng không để bị mua chuộc, đồng thời khẳng định họ đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan, chính quyền địa phương và khu vực tư nhân để đối phó với vấn đề này.

Cảnh báo mức độ tham nhũng thực tế có thể sâu rộng hơn nhiều

Zora Hauser, chuyên gia tội phạm học tại Đại học Cambridge, nhận định rằng lực lượng cảnh sát phân mảnh, sự thờ ơ chính trị, luật phòng chống rửa tiền còn yếu và cơ chế bảo vệ dữ liệu quá chặt chẽ đã khiến Đức trở thành “thiên đường” cho các tổ chức tội phạm có tổ chức.

Trước đó, cũng đã có nhiều vụ việc phơi bày dấu hiệu tham nhũng trong lực lượng hành pháp tại Đức. Một cảnh sát ở bang Baden-Württemberg từng bị nghi làm tay trong cho mafia Ý; một sĩ quan ở Hanover đã bị cáo buộc nhận hối lộ từ một đường dây buôn ma túy; một cảnh sát ở Bonn bị điều tra vì nghi ngờ cung cấp thông tin mật cho mafia Hà Lan - Ma Rốc - thế lực đang chi phối phần lớn thị trường ma túy châu Âu.

Giới chuyên gia nhận định, chỉ truy bắt tội phạm là chưa đủ. Ông Robin Hofmann, chuyên gia Đại học Maastricht, khẳng định: “Buôn ma túy và rửa tiền chỉ có thể tồn tại quy mô lớn nếu có tham nhũng từ quan chức và các bên trung gian. Cần mở rộng điều tra cả luật sư, chính trị gia địa phương, cố vấn tài chính, những người có khả năng tiếp tay và trục lợi từ tội phạm”.

MỸ NGĂN CHẶN ĐỨC GỬI TÊN LỬA TAURUS CHO UKRAINE, THỰC HƯ RA SAO?

Tên lửa tầm xa

Một loạt bài đăng trên mạng xã hội X, TikTok và Telegram cho biết chính quyền Mỹ đang cấm Đức cung cấp tên lửa tầm xa Taurus cho Ukraine, vì chúng chứa các vật liệu quan trọng của Mỹ.

Tên lửa Taurus KEPD-350 là tên lửa hành trình tầm xa tinh vi hơn so với các loại tên lửa mà Mỹ, Pháp và Anh đã cung cấp cho Ukraine.

Taurus có thể bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách xa tới 500km, gấp đôi tầm bắn của tên lửa hành trình mà Ukraine sở hữu, cho phép Kiev tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga. Tên lửa cũng di chuyển ở độ cao thấp, khiến hệ thống radar rất khó phát hiện.

Trước sức ép quốc tế

Được sản xuất bởi doanh nghiệp Đức-Thụy Điển Taurus Systems, chính phủ liên minh Đức sắp mãn nhiệm do Olaf Scholz đứng đầu đã phản đối sức ép quốc tế nhằm chuyển giao tên lửa từ kho vũ khí sang lực lượng vũ trang Ukraine.

Trong bài phát biểu vào tháng 3 năm ngoái, Scholz đã mô tả việc chuyển giao tên lửa Taurus là “một ranh giới mà tôi không muốn vượt qua”. Nhưng thủ tướng tương lai Friedrich Merz ám chỉ ông sẵn sàng cung cấp vũ khí cho Kiev.

Điều này đã gây ra phản ứng dữ dội từ Điện Kremlin, khi người phát ngôn bộ Ngoại giao Maria Zakharova hồi đầu tháng này cho biết Nga sẽ coi cuộc tấn công bằng tên lửa Taurus vào “cơ sở hạ tầng giao thông quan trọng” của nước này là sự tham gia “trực tiếp” của Đức vào cuộc xung đột ở Ukraine.

Lan truyền tin Mỹ chặn Đức viện trợ tên lửa tầm xa cho Ukraine

Hiện nay, một loạt bài đăng trên mạng xã hội X, TikTok và Telegram đã được lan truyền rộng rãi, tuyên bố chính quyền Mỹ đã có động thái chặn mọi đợt giao tên lửa Taurus trong tương lai của Đức.

Một bài đăng trên X có hơn nửa triệu lượt xem tuyên bố rằng “hai công ty Mỹ đã thông báo với Berlin thông qua Bộ Ngoại giao rằng họ đang cấm chuyển giao tên lửa hành trình Taurus cho Lực lượng vũ trang Ukraine”.

Vẫn chưa rõ liệu chính phủ Đức mới có hành động cung cấp Tauruses cho Kiev hay không. Trong khi thủ tướng mới Merz đã bày tỏ sự sẵn lòng, đối tác liên minh của ông là Đảng Dân chủ Xã hội, do Scholz lãnh đạo, vẫn còn hoài nghi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây đã khẳng định ông “phản đối” việc sử dụng tên lửa để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga.

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ gần đây đã nối lại việc cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm cả tên lửa tầm xa ATACMS.

Nguồn: Báo Quốc Tế; Kinh tế & Đô thị; Báo Mới