19 ỦY VIÊN BỘ CHÍNH TRỊ KHÓA XIV

Bộ Chính trị khóa XIV có 10 ủy viên khóa trước và 9 thành viên mới; Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng tái đắc cử.

Chiều 23/1, tại phiên bế mạc Đại hội Đảng XIV, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thông báo kết quả hội nghị Trung ương lần thứ nhất diễn ra sáng cùng ngày.

Theo đó, Bộ Chính trị khóa XIV có 19 ủy viên, với đa số phiếu tín nhiệm rất cao.

Trong đó, 10 ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII tái cử vào Bộ Chính trị khóa XIV, gồm: Tổng Bí thư Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng; đại tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang; đại tướng, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang; Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc; đại tướng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa; Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.

9 ủy viên Trung ương khóa XIV lần đầu tham gia Bộ Chính trị, gồm: Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang; Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung; Phó ban thường trực Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí; Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh; Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng; Phó giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn; Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc.

Điều lệ Đảng quy định Bộ Chính trị do Ban Chấp hành Trung ương bầu. Bộ Chính trị lãnh đạo và kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc, nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương; quyết định những vấn đề về chủ trương, chính sách, tổ chức, cán bộ; quyết định triệu tập và chuẩn bị nội dung các kỳ họp của Ban Chấp hành Trung ương; báo cáo công việc đã làm trước hội nghị Ban Chấp hành Trung ương hoặc theo yêu cầu của Ban Chấp hành Trung ương.

“ĐẠI ÁN” LÀM PHIẾU THỬ NGHIỆM GIẢ: 2 BỊ CÁO CHỦ MƯU BỊ ĐỀ NGHỊ TỚI 26 NĂM TÙ

Theo đại diện VKS, các bị cáo Lượng và Phương đóng vai trò chủ mưu, chỉ đạo các bị cáo khác thực hiện hành vi trái pháp luật nên nên cần có mức án nghiêm khắc, cao hơn các bị cáo khác.

Sau nhiều ngày xét xử, sáng 23/1, TAND Tp.HCM kết thúc phần xét hỏi, bắt đầu phần tranh luận liên quan trong vụ án Giả mạo công tác, Đưa hối lộ, xảy ra tại Công ty TNHH Khoa học TSL, Công ty cổ phần Khoa học Công nghệ Avatek và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Mở đầu phần tranh luận, đại diện VKSND Tp.HCM phát biểu quan điểm giải quyết vụ án và đề nghị mức án với từng bị cáo.

Theo đại diện VKS, căn cứ vào toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các bị cáo và những người liên quan, đủ cơ sở xác định, nhằm thu hút khách hàng, nâng cao lợi nhuận, Đoàn Hữu Lượng (SN 1972, cựu Chủ tịch HĐTV, cựu Giám đốc, người đại diện theo pháp luật Công ty TNHH Khoa học TSL) đã bàn bạc, thống nhất với Hồ Thị Thanh Phương (SN 1981, cựu Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khoa học TSL, cựu Giám đốc Công ty CP Khoa học Công nghệ Avatek) về chủ trương làm phiếu kết quả thử nghiệm giả cho các khách hàng để làm hồ sơ công bố/tự công bố sản phẩm.

Trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến tháng 4/2025, Công ty TSL do Đoàn Hữu Lượng điều hành, đã phát hành 118.046 phiếu kết quả thử nghiệm giả cho 12.995 doanh nghiệp, cá nhân, thu lợi bất chính số tiền hơn 117 tỷ đồng.

Từ tháng 3/2023 đến tháng 4/2025, bị cáo Phương mở Công ty Avatek và tách ra "làm ăn" riêng.

Phương đã chỉ đạo đồng phạm phát hành 102.591 phiếu kết quả thử nghiệm giả cho 11.556 doanh nghiệp, cá nhân, thu lợi bất chính số tiền trên 83,7 tỷ đồng.

Để được cấp phép chỉ định kiểm nghiệm và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của 2 công ty, Đoàn Hữu Lượng, Hồ Thị Thanh Phương và Nguyễn Hà Linh (vợ bị cáo Nguyễn Nam Khánh) đã đưa cho ông Nguyễn Nam Khánh (cựu thư ký Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ) 3,38 tỷ đồng nhằm mục đích hối lộ các cá nhân có thẩm quyền.

Nhận số tiền trên, Khánh chỉ dùng 920 triệu đồng để chi bồi dưỡng, quà cáp vào các dịp lễ, Tết cho những người có liên quan; còn 2,46 tỷ đồng còn lại bị cáo bị cáo buộc đã lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân.

Với hành vi nêu trên, các bị cáo Đoàn Hữu Lượng; Hồ Thị Thanh Phương; Nguyễn Hà Linh bị truy tố về tội Giả mạo trong công tác và tội Đưa hối lộ là có căn cứ.

Ngoài ra, các bị cáo Nguyễn Nam Khánh bị truy tố về tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ quyền hạn để trục lợi. 96 bị cáo còn lại bị đưa ra xét xử về tội Giả mạo trong công tác

Vụ án Giả mạo công tác, Đưa hối lộ, xảy ra tại Công ty TNHH Khoa học TSL, Công ty cổ phần Khoa học Công nghệ Avatek gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng; thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.

Trong vụ án này, các bị cáo Lượng và Phương đóng vai trò chủ mưu, chỉ đạo các bị cáo khác thực hiện hành vi trái pháp luật nên nên cần có mức án nghiêm khắc, cao hơn các bị cáo khác.

Cũng theo VKS, hành vi của các bị cáo thực hiện trong một thời gian dài, có tổ chức. Các bị cáo đều có trình đô, năng lực, nhận thức được hành vi của mình là trái quy định pháp luật nhưng vì tư lợi nên vẫn thực hiện.

Quá trình đề nghị án, đại diện VKS cũng xem xét vai trò của từng bị cáo và một số tình tiết nhằm giảm nhẹ hình phạt như: nhiều bị cáo tích cực hợp tác, chủ động khắc phục hậu quả, nhân thân tốt…làm căn cứ giảm cho các bị cáo một phần hình phạt.

Từ các nhận định trên, đại diện VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Đoàn Hữu Lượng từ 22 - 24 năm tù; Hồ Thị Thanh Phương 24 - 26 năm tù; Nguyễn Hà Linh từ 4 năm đến 5 năm 6 tháng tù cho tội Giả mạo trong công tác và Đưa hối lộ.

Đề nghị tuyên phạt Nguyễn Nam Khánh (cựu cán bộ Vụ Nông Nghiệp tại Văn phòng Chính phủ) từ 3 - 4 năm tù về tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Về tội Giả mạo trong công tác, VKS đề nghị tuyên phạt các bị cáo Nguyễn Hữu Truyền (SN 1986, nguyên Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật) từ 16 - 17 năm tù; Huỳnh Tấn Cường (SN 1992) từ 13 - 14 năm tù.

Các bị cáo còn lại bị đề nghị từ 18 tháng tù nhưng hưởng án treo đến 16 năm tù về tội Giả mạo trong công tác.

Ngoài ra, đại diện VKS cũng đề nghị tuyên buộc các bị cáo phải nộp lại toàn bộ tiền thu lợi bất chính.

CAO TỐC GÓP PHẦN VIẾT NÊN LỊCH SỬ

Tuyến Cần Thơ - Cà Mau, đoạn cuối cùng trong dải cao tốc nối từ Lạng Sơn (cực Bắc) tới mũi địa đầu Cà Mau (cực Nam), đã chính thức thông xe. Hơn 3.000 km "xương sống" đường bộ cao tốc nối thông một cách thần tốc không chỉ làm nên kỳ tích cho ngành xây dựng mà còn là tiền đề vững chắc để đất nước viết tiếp những trang sử rực rỡ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thành sứ mệnh "xóa trắng" cao tốc vùng ĐBSCL

13 giờ ngày 19.1, đoạn cao tốc Hậu Giang - Cà Mau chính thức thông xe, đánh dấu mốc hoàn thành hơn 110 km đường bộ cao tốc nối thẳng Cần Thơ - Cà Mau. Đây được coi là dự án "xóa trắng" cao tốc theo trục dọc phía nam của khu vực ĐBSCL. Bởi, suốt 2 thập niên qua, nếu như ĐBSCL là "vùng trũng" về kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ của cả nước thì Cà Mau là địa phương yếu nhất vùng.

Thực tế những năm qua, Cà Mau đã cố gắng dồn lực triển khai nhiều dự án nhưng về cơ bản mọi hoạt động vận chuyển con người, hàng hóa phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ đi qua tỉnh như QL1, QL63, đường hành lang ven biển phía nam, Quản Lộ Phụng Hiệp, đường Hồ Chí Minh… Chỉ hơn 2 năm trước thôi, đi ô tô từ TP.HCM tới Cà Mau sẽ phải mất khoảng 8 - 10 giờ đồng hồ. Mỗi năm, mỗi lần về quê ăn tết của những người con miền Tây xa xứ luôn là hành trình rất đỗi gian nan vì các tuyến đường nhỏ hẹp, khi lượng xe tăng vọt lại càng chật chội hơn. Thời điểm đó, đường về miền Tây chỉ có duy nhất tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương.

Dần dần, cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận thành hình, tiếp sau có tuyến Mỹ Thuận - Cần Thơ và giờ là Cần Thơ - Cà Mau. Thời gian di chuyển từ Cần Thơ về Cà Mau đã được rút ngắn phân nửa, chỉ còn khoảng 90 phút. Từ Cần Thơ chạy thẳng về TP.HCM cũng đã nối thông toàn bộ hệ thống đường bộ cao tốc với thời gian di chuyển khoảng 3 giờ.

VN đã ghi dấu mốc lịch sử hoàn thành nối dải cao tốc hơn 3.000 km từ Bắc vào Nam

Ảnh: Phạm Đức

30 năm gắn bó cùng cầu đường, với ông Trần Văn Thi - Giám đốc Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận - lễ thông xe các công trình luôn là giây phút mang lại rất nhiều cảm xúc. Đó không chỉ là niềm tự hào khi chứng kiến thành quả sau những giọt mồ hôi thấm đẫm trên công trường của hàng ngàn anh em công nhân, mà còn là niềm hạnh phúc khi nhìn nụ cười của bà con, của các bác tài bon bon trên con đường mới, tiết kiệm được biết bao thời gian và chi phí nhiên liệu. Sau hàng trăm lễ khánh thành các công trình lớn, nhỏ trên cả nước, ông Thi thừa nhận khoảnh khắc chứng kiến những chiếc xe tải chở hàng đông lạnh thông tuyến Cần Thơ - Cà Mau trưa 19.1 khiến ông đặc biệt xúc động.

"Mấy chiếc xe đó chở thủy sản từ Cà Mau về TP.HCM, trước đi mất nửa ngày, giờ chỉ vài tiếng là tới nơi rồi. Nhìn thấy sự phấn khởi của bà con đi lại thuận tiện hơn, thấy doanh nghiệp di chuyển nhanh hơn, tiết kiệm được nhiên liệu và chi phí, tôi xúc động vô cùng. Nghĩ lại nỗ lực của hơn 3.000 cán bộ, kỹ sư trong suốt thời gian qua đã miệt mài 3 ca 4 kíp xuyên lễ, xuyên tết đưa công trình về đích, cảm thấy quá xứng đáng và biết ơn các anh em. Tuyến Cà Mau - Cần Thơ thông xe cũng chính thức nói liền dải cao tốc Bắc - Nam phía đông từ Lạng Sơn. Cà Mau "xa lắm" nay đã hóa gần; cả vùng ĐBSCL cũng đã không còn phải lo "xóa trắng" cao tốc nữa. Đặc biệt nhất, ngày thông xe tuyến đường cũng là ngày khai mạc Đại hội XIV của Đảng. Ngành GTVT, ngành xây dựng cũng đã góp phần hoàn thành mục tiêu của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII. Quá nhiều cảm xúc", ông Trần Văn Thi chia sẻ.

Lột xác diện mạo đất nước

Ngược lại hơn 2 thập niên trước, ngày 16.12.2004 đánh dấu mốc quan trọng cho ngành giao thông VN khi chính thức khởi công tuyến đầu tiên thuộc hệ thống đường bộ cao tốc Bắc - Nam là tuyến TP.HCM - Trung Lương. Tuyến có chiều dài 40 km đường cao tốc nối TP.HCM với 2 tỉnh Long An (cũ) và Tiền Giang (cũ) là bước mở đầu cho hành trình đào hầm xuyên núi, bạt rừng, băng suối... nối hai đầu Bắc - Nam.

Tính đến hôm nay, VN đã nối thông hơn 3.345 km đường cao tốc 4 làn, 6 làn, chuẩn bị lên 8 làn, 10 làn từ Bắc vào Nam. Còn nhớ thời điểm phát động chiến dịch 500 ngày đêm hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính bày tỏ băn khoăn rằng sau 20 năm khởi công xây dựng, đến năm 2020, VN vẫn chưa đạt 1.000 km đường cao tốc. Trong khi đó, kế hoạch mới đặt mục tiêu trong 5 năm phải hoàn thành số lượng gấp 4 lần so với 20 năm trước - một nhiệm vụ vô cùng thách thức. Thế nhưng đến giờ này, "nhiệm vụ bất khả thi" không những đã hoàn thành mà còn vượt kế hoạch một cách ngoạn mục. Người dân từ TP.HCM đi Nha Trang (Khánh Hòa) trước đây mất 9 - 10 tiếng, giờ chỉ chạy 5 tiếng là tới; từ Hà Nội về Nghệ An trước mất 4 - 5 tiếng chạy xe nay chỉ còn hơn 3 tiếng... Cứ như thế, cao tốc nối tới đâu, 2 miền Bắc - Nam kéo gần tới đó.

Sinh ra trong thời chiến, chứng kiến hành trình đất nước khôi phục hậu quả của chiến tranh, bảo vệ thành quả cách mạng, TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, bày tỏ rất đỗi tự hào khi chứng kiến hành trình nối thông một dải cao tốc Bắc - Nam giai đoạn vừa qua.

Có cơ hội đi dọc đất nước từ khi còn nhỏ, TS Nguyễn Việt Hùng nhớ lại 40 năm trước, việc tưởng đơn giản nhất là đi lại cũng trở thành vấn đề nan giải của từng người, từng gia đình. Đi tàu hỏa từ Hà Nội vào TP.HCM mất 3 ngày 3 đêm; đường bộ thì nhỏ bé, lạc hậu, hệ thống cầu cống rệu rã; hàng không dân dụng là thứ quá xa xỉ với hầu hết người dân, mà máy bay cũng chỉ là thế hệ cũ vừa ồn vừa chậm; đường sông, đường biển có sẵn nhưng hoang sơ, bến phà lạc hậu, di chuyển khó khăn. Đến tận những năm 1990, hiện trạng cơ bản vẫn chưa thay đổi.

"Đến hôm nay, tự mình lái xe xuyên Việt mới cảm nhận rõ sự lột xác từ đất nước bị tàn phá, điêu tàn bởi chiến tranh tới quốc gia văn minh, hiện đại. Hơn 3.000 km đường bộ đã hoàn thành, các tuyến quốc lộ đã được nâng cấp, giao thông liên vùng được cải thiện rõ rệt. Thời gian di chuyển giữa các vùng miền rút ngắn lại rất nhiều. Đường đi đến đâu, văn minh giàu có đến đấy. Đại lộ - Đại phú. Tuyến cao tốc đã thay đổi hoàn toàn diện mạo giao thông đất nước: VN đã chính thức thoát khỏi cảnh các tiểu lộ - biểu tượng của một thời chậm phát triển để tiến lên thịnh vượng. Đây là thành tựu phấn khởi nhất", ông Hùng nhìn nhận.

"Sức bật Phù Đổng" tiến vào kỷ nguyên mới

Theo TS Nguyễn Việt Hùng, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hạ tầng - nhất là hạ tầng GTVT có ý nghĩa vô cùng quan trọng về phát triển kinh tế. Các công trình mở đường kết nối nhanh chóng tới các vùng miền không chỉ giúp tiếp tục phát huy vai trò của các trung tâm hiện hữu mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho những nơi giàu tiềm năng, nay có thể trở thành động lực tăng trưởng mới. Các vùng đất mới sẽ có thể phát huy sức mạnh từ tài nguyên, nhân lực, thị trường.

Đơn cử, khi vùng ĐBSCL đã hoàn thiện hệ thống cao tốc, không những sức mạnh kinh tế truyền thống là nông nghiệp, nuôi trồng chế biến thủy hải sản được phát huy mà tiềm năng trong những lĩnh vực kinh tế mới như logistics, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến… cũng sẽ được mở ra, giúp tăng giá trị gia tăng của sản phẩm. Từ đây, "vựa lúa của cả nước" sẽ hướng tới các sản phẩm công nghệ cao, phù hợp chiến lược phát triển bền vững, gắn với mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn. "Cây đũa thần" hạ tầng sẽ đóng vai trò tiên phong để đột phá phát triển vùng ĐBSCL theo mô thức kinh tế mới phù hợp với kỷ nguyên số, kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông sẽ giúp phân bổ nguồn lực tài nguyên, cân đối nhân lực giữa các vùng miền, hình thành các trung tâm phát triển mới về kinh tế và trung tâm phát triển văn hóa xã hội, nguồn lực của đất nước được khai thác khoa học, hiệu quả hơn. Đây chính là gốc rễ của phát triển bền vững, cũng là đích cao nhất khi phát triển hạ tầng.

Đặc biệt, điểm nhấn quan trọng không chỉ là quy mô của các dự án mà còn là tiến độ thực hiện rất thần tốc. Các siêu công trình vượt bao gian khó vẫn đạt, thậm chí vượt tiến độ. Đây là những "trái ngọt" đầu tiên từ sự vận động hoàn thiện thể chế, tập trung nguồn lực đầu tư và khai thác những thành tựu khoa học mới nhất. Đồng thời, đó cũng là tín hiệu, thước đo về lòng tin của các nhà đầu tư trong và ngoài nước khi tham gia phát triển các lĩnh vực kinh tế - xã hội tại VN.

"Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng quyết liệt như hiện nay, hạ tầng đầu tư càng nhanh càng tốt. Có thể thấy, sau 40 năm đổi mới, phần tích lũy kinh tế của chúng ta đã đạt tới trình độ có thặng dư để đầu tư bằng chính nguồn lực của mình. Hạ tầng, thể chế đột phá giai đoạn vừa qua có thể coi là "sức bật Phù Đổng" của thời hiện đại, thể hiện bản lĩnh và thành công thực hiện khát vọng của dân tộc bằng chính nội lực. Đây sẽ là nền tảng đưa đất nước hội nhập vào kỷ nguyên vươn mình mà dân tộc đang dấn bước", TS Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh.

Ông Trần Văn Thi cũng khẳng định: Kỷ lục tốc độ vượt mục tiêu nối thông hơn 3.000 km cao tốc Bắc - Nam là kết quả của nỗ lực từ chủ trương, chính sách của Đảng, triển khai của Chính phủ cho tới sự vào cuộc của các cấp, các ngành vượt qua bao khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu, bố trí nguồn vốn… Đó cũng là thành quả đến từ công tác tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, bài bản, liên tục của các cán bộ, kỹ sư, của các đơn vị, các tập đoàn, tổng công ty trong ngành cầu đường của VN. Từ đây, các doanh nghiệp trong ngành xây dựng đã trưởng thành hơn rất nhiều, tự tin thực hiện những công trình lớn, đáp ứng tiến độ đạt kỳ vọng.

CHỈ ĐỊNH THẦU DƯỚI GÓC NHÌN HẬU KIỂM: LƯỜNG SỚM NHỮNG RỦI RO

Kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, dự toán các công trình, dự án, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực; kiểm soát chặt chẽ, rà soát công tác lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo quy định pháp luật, đặc biệt đối với các trường hợp chỉ định nhà đầu tư, nhà thầu hoặc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu trong trường hợp đặc biệt..., đó là một số nội dung Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Công điện số 02/CĐ-TTg, ban hành đầu năm 2026.

Hình thức chỉ định thầu đang giúp rất nhiều chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án, nhưng để hoàn thành trọn vẹn và hiệu quả, cần triển khai chặt chẽ quá trình lựa chọn nhà thầu và quản lý thực hiện hợp đồng sau đấu thầu…

Nhiều lĩnh vực gia tăng chỉ định thầu

Kể từ ngày 1/7/2025, khi Luật số 90/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, việc áp dụng chỉ định thầu đối với nhiều gói thầu quy mô lớn đã gia tăng rõ rệt. Theo quy định tại Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, nhiều dự án trọng điểm, cấp bách được phép chỉ định thầu nhằm rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu, bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai.

Một trong những lĩnh vực ghi nhận việc áp dụng chỉ định thầu mạnh mẽ nhất là giao thông đường bộ - trục “xương sống”, huyết mạch của hệ thống hạ tầng quốc gia. Đơn cử, cuối năm 2025, Gia Lai hoàn tất lựa chọn nhà thầu thực hiện 2 gói thầu xây lắp quy mô nghìn tỷ thuộc Dự án thành phần 1: Đoạn tuyến từ Km0+000 - Km22+000, có tổng mức đầu tư 6.989 tỷ đồng, thuộc Đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku chỉ trong 30 ngày thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn. Cụ thể, Liên danh Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Công ty CP Xây dựng công trình 510 được chỉ định thực hiện Gói thầu xây lắp XL.01 với giá 2.801,85 tỷ đồng. Tại Gói thầu xây lắp XL.02, Liên danh Công ty CP Tập đoàn Phúc Lộc - Công ty CP Tập đoàn Trí Nam được chỉ định thầu với giá 2.037,089 tỷ đồng. Nhờ đó, công trình đã kịp khởi công vào ngày 19/12/2025 chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc.

Cùng thuộc cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Dự án thành phần 3: Đoạn tuyến từ Km90+000-Km125+000, với tổng vốn đầu tư 9.169 tỷ đồng, cũng được phê duyệt áp dụng chỉ định thầu để lựa chọn nhà thầu. Theo Kế hoạch được công bố, Gói thầu XL01 có giá 3.397 tỷ đồng, Gói thầu XL02 có giá 3.609 tỷ đồng, với thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu chỉ trong 15 ngày.

Ban Quản lý dự án 85 (Bộ Xây dựng) vừa công khai kết quả Gói thầu số 7-XL Thi công xây dựng công trình cầu, đường và các công trình trên tuyến thuộc Dự án Đầu tư hoàn thiện hầm Núi Vung thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông thông qua chỉ định thầu rút gọn trong nước. Nhà thầu được giao thực hiện là Liên danh Công ty CP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả - Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Thái Yên - Công ty CP Công trình 6 - Công ty CP IDC Đông Dương, với giá trúng thầu 466 tỷ đồng…

Bên cạnh lĩnh vực giao thông, việc chỉ định thầu đang được áp dụng rộng rãi tại các dự án nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 của Quốc hội. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn, một số dự án phát triển nhà ở xã hội đã hoàn tất chọn nhà thầu xây lắp. Trong đó, Dự án Nhà ở xã hội Công đoàn tại Bến Tre, nay là tỉnh Vĩnh Long được giao cho Tổng công ty 789; Dự án Nhà ở xã hội Công đoàn tại Bắc Giang, nay là tỉnh Bắc Ninh trao cho Công ty CP Xây dựng và Sản xuất thép Hoà Bình; Dự án Nhà ở xã hội thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình được trao cho Công ty CP Licogi 13, Công ty CP Licogi13FC...

Nhằm đảm bảo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam cơ bản hoàn thành trước tháng 12/2026 để bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công xây dựng, 20 tỉnh, thành phố nơi dự án đi qua đang khẩn trương hoàn tất thủ tục chỉ định nhà thầu xây dựng các khu tái định cư.

Từ Nghị quyết số 298/NQ-CP ngày 26/9/2025 về triển khai xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền, cơ chế chỉ định thầu cũng phát huy hiệu quả rõ nét, giúp 22 địa phương biên giới đơn giản hóa thủ tục đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai hàng trăm dự án.

Trong bối cảnh Việt Nam đang dồn lực phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, nhiều nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế thí điểm, chính sách đặc thù đã được ban hành. Theo đó, số lượng gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt thuộc phạm vi điều chỉnh của các nghị quyết này ngày càng gia tăng.

Lường sớm những rủi ro

Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, nhiều chủ đầu tư đánh giá cao hiệu quả và tính linh hoạt của hình thức chỉ định thầu. Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, nếu như đấu thầu thông thường cần thời gian khoảng 2 tháng thì chỉ định thầu chỉ tính bằng ngày, giúp đẩy nhanh đáng kể thời gian triển khai gói thầu, dự án. Chung quan điểm, đại diện một ban quản lý dự án giao thông tại khu vực miền Trung đánh giá, việc mở rộng chỉ định thầu đặc biệt phù hợp với các dự án có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển vùng, liên kết vùng. Việc hoàn tất quy trình chỉ định thầu từ gửi hồ sơ yêu cầu, đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật, thương thảo, ký hợp đồng với nhà thầu được lựa chọn thường chỉ 15 - 20 ngày, thậm chí chỉ vài ngày, sẽ tạo điều kiện giúp các công trình khởi công sớm, giảm chi phí xã hội và kịp thời giải ngân vốn đầu tư công, tạo hiệu ứng tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

Mang lại nhiều lợi ích, nhưng hình thức chỉ định thầu cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu việc áp dụng không được thực hiện đúng quy định. Một đơn vị tư vấn quản lý dự án nhìn nhận, sai phạm không xuất phát từ chủ trương chỉ định thầu, mà có thể ở khâu xác định điều kiện áp dụng, lập hồ sơ, thẩm định năng lực nhà thầu và kiểm soát giá gói thầu. Trong điều kiện phải quyết liệt đẩy nhanh tiến độ, không ít chủ đầu tư có tâm lý ưu tiên tốc độ hơn tính tuân thủ, dẫn đến quy trình thiếu chặt chẽ, chưa bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý. Khi công tác hậu kiểm được tăng cường, những “khoảng trống” này có thể trở thành rủi ro, tác động trực tiếp đến trách nhiệm giải trình và uy tín của chủ đầu tư.

Ở góc độ pháp lý, ông Nguyễn Hồng Chuyên, Tổng giám đốc Công ty CP Sở hữu trí tuệ Davilaw cho rằng, pháp luật đã “mở nút thắt” về cơ chế, nhưng không vì thế mà xem nhẹ quy trình áp dụng hình thức chỉ định thầu, bởi quy định càng thông thoáng thì việc triển khai lại càng phải chặt chẽ. Đây cũng là thách thức không nhỏ đối với các chủ đầu tư trong quá trình lựa chọn nhà thầu và quản lý thực hiện hợp đồng sau đó.

Theo ông Chuyên, khi phê duyệt hồ sơ yêu cầu chỉ định thầu, chủ đầu tư cần đặc biệt chú trọng rà soát biểu mẫu hợp đồng, cũng như công tác quản lý thực hiện hợp đồng. Đáng lưu ý, ngoài việc tuân thủ pháp luật về đấu thầu, nội dung hợp đồng cần phải tính đến việc quản trị các rủi ro có thể phát sinh từ phía Nhà nước trong tương lai, bởi hợp đồng chính là “chốt chặn” quan trọng nhất trách nhiệm của các bên trong toàn bộ quá trình tổ chức mua sắm công.

TS. Nguyễn Việt Hùng, chuyên gia đấu thầu nhìn nhận, hệ thống pháp luật hiện nay trao quyền “chọn mặt gửi vàng” ở nhiều công trình cụ thể cho nhiều chủ đầu tư. Để phát huy những mặt tích cực của chỉ định thầu, cần “kích hoạt” cơ chế giám sát quá trình thực hiện chỉ định thầu và triển khai gói thầu theo hợp đồng. TS. Nguyễn Việt Hùng gợi mở, chủ đầu tư cần công khai thông tin minh bạch và kịp thời để tăng cường sự tham gia, giám sát của xã hội.

Nguồn: Vnexpress; Người Đưa Tin; Thanh Niên; Báo Đấu Thầu