'BỘ TỨ TRỤ CỘT' LÀ GÌ?

Việc Bộ Chính trị ban hành liên tiếp bốn nghị quyết có tính chất đột phá được ví như "Bộ tứ trụ cột" định hình kiến trúc phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 66 và Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị hôm 18/5, Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc đến khái niệm "Bộ tứ trụ cột" để giúp đất nước cất cánh.

"Bộ tứ trụ cột" gồm: Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhìn nhận, bốn nghị quyết lớn của Bộ Chính trị đã cùng tạo nên một chỉnh thể thống nhất về tư duy và hành động chiến lược cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Mặc dù mỗi nghị quyết tập trung vào một lĩnh vực trọng yếu, chúng liên kết chặt chẽ, bổ sung và thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình quán triệt và tổ chức thực hiện.

Đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Nghị quyết số 57 được Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024, nhấn mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Nghị quyết nêu rõ các mục tiêu đến năm 2030. Đó là tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao; trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp đạt mức trên trung bình của thế giới; một số lĩnh vực khoa học, công nghệ đạt trình độ quốc tế.

Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo, trung tâm phát triển một số ngành, lĩnh vực công nghiệp công nghệ số mà Việt Nam có lợi thế. Tối thiểu có 5 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến.

Tầm nhìn đến năm 2045, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển vững chắc, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Việt Nam có quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP; là một trong các trung tâm công nghiệp công nghệ số của khu vực và thế giới; thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ số tương đương các nước phát triển; tối thiểu có 10 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến. Thu hút thêm ít nhất 5 tổ chức, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, đầu tư nghiên cứu, sản xuất tại Việt Nam.

Hội nhập quốc tế trong tình hình mới

Nghị quyết số 59 được Bộ Chính trị ban hành trong bối cảnh quốc tế biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xu thế đa cực, đa trung tâm rõ nét, cùng với những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh phi truyền thống. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và kinh tế xanh cũng đang làm thay đổi sâu sắc mô hình phát triển toàn cầu.

Sự ra đời của Nghị quyết số 59 là quyết sách đột phá, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước, xác định hội nhập là động lực chiến lược để Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên mới. Nghị quyết thể hiện tầm nhìn sâu sắc: Hội nhập quốc tế không chỉ là mở cửa, giao lưu, mà là một sự nghiệp tổng hợp, đòi hỏi sự chủ động, tích cực và rất có bản lĩnh.

Quan điểm xuyên suốt của nghị quyết là: Hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể sáng tạo.

Nghị quyết đề ra những định hướng chiến lược toàn diện và sâu sắc như về kinh tế sẽ đẩy mạnh hội nhập gắn với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hiện đại; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực cạnh tranh dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Về chính trị, quốc phòng, an ninh là hội nhập đi đôi với củng cố quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện, tăng cường tin cậy chính trị, giữ vững độc lập, chủ quyền và môi trường hòa bình, ổn định cho đất nước.

Về khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, môi trường sẽ tận dụng hội nhập để nâng cao trình độ quốc gia, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Một nội dung đặc biệt quan trọng, có tính nền tảng trong nghị quyết là xây dựng đội ngũ cán bộ hội nhập quốc tế vững mạnh.

Đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Nghị quyết số 66 xác định rõ đổi mới căn bản công tác xây dựng và thi hành pháp luật là nội dung cốt lõi, nền tảng cho tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Về quan điểm chỉ đạo, nghị quyết nhấn mạnh công tác xây dựng và thi hành pháp luật phải trở thành nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị, gắn liền mật thiết với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước. Đồng thời, pháp luật phải đồng bộ, khả thi, minh bạch, ổn định, lấy thực tiễn phát triển làm thước đo, đồng thời có tính dự báo cao, chủ động dẫn dắt sự phát triển chứ không chỉ chạy theo điều chỉnh.

Trên quan điểm đó, 3 nhiệm vụ trọng tâm đặt ra là: Hoàn thiện thể chế trong các lĩnh vực then chốt như tổ chức bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả; phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; bảo vệ quyền con người; xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, cạnh tranh; Đổi mới quy trình xây dựng pháp luật theo hướng chủ động, kiến tạo, bảo đảm pháp luật thống nhất, đồng bộ, cụ thể, dễ hiểu, dễ thực thi; Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực thi, gắn quyền lực với trách nhiệm giải trình.

Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế

Nghị quyết số 68 thể hiện bước tiến lớn trong tư duy lý luận và chỉ đạo thực tiễn của Đảng ta: "Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia".

Nghị quyết số 68 xác định mục tiêu đến năm 2030, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu của Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và các chủ trương, đường lối khác của Đảng.

Phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế, 20 doanh nghiệp hoạt động/nghìn dân. Có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt khoảng 10-12%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế; đóng góp khoảng 55-58% GDP, khoảng 35-40% tổng thu ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm cho khoảng 84-85% tổng số lao động; năng suất lao động tăng bình quân khoảng 8,5-9,5%/năm.

Trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thuộc nhóm 3 nước đứng đầu ASEAN và nhóm 5 nước đứng đầu khu vực châu Á.

Về tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết của Bộ Chính trị xác định, kinh tế tư nhân Việt Nam phát triển nhanh, mạnh, bền vững, chủ động tham gia vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu; có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế; phấn đấu đến năm 2045 có ít nhất 3 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế; đóng góp khoảng trên 60% GDP.

MỞ LẠI PHIÊN TÒA XÉT XỬ TRỊNH VĂN QUYẾT

Sau nhiều lần hoãn tòa, TAND cấp cao tại Hà Nội vừa có quyết định mở lại phiên tòa xét xử theo trình tự phúc thẩm đối với bị cáo Trịnh Văn Quyết (cựu Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FLC) và những người liên quan.

Phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án "Thao túng chứng khoán", "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Tập đoàn FLC được ấn định vào ngày 17/6 tới. `

Phiên tòa dự kiến kéo dài trong 5 ngày (từ 17-21/6/2025), do Thẩm phán Võ Hồng Sơn làm chủ tọa.

Có 25 bị cáo kháng án; 134 bị hại và 396 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng có đơn kháng cáo. Tòa triệu tập toàn bộ 50 bị cáo tới phiên tòa.

Tính đến nay, đã có gần 50 luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên liên quan, trong đó 5 người bào chữa cho bị cáo Trịnh Văn Quyết.

Trước đó, tháng 8/2024, TAND TP Hà Nội đã xét xử sơ thẩm vụ án và tuyên phạt bị cáo Trịnh Văn Quyết 21 năm tù về các tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thao túng thị trường chứng khoán. Trong khi đó, hai em gái của ông Trịnh Văn Quyết là bị cáo Trịnh Thị Minh Huế và Trịnh Thị Thúy Nga lần lượt bị tuyên phạt 14 và 8 năm tù.

Sau phiên tòa sơ thẩm, 3 anh em ông Trịnh Văn Quyết có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, 135 bị hại và 384 người liên quan kháng cáo yêu cầu xác định lại số tiền bồi thường và xem xét lại một số nội dung trong bản án sơ thẩm.

Tháng 12/2024, TAND cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa phúc thẩm xét xử ông Trịnh Văn Quyết và những người liên quan, nhưng phải tạm hoãn vì bị cáo Quyết phải điều trị nhiều bệnh, không thể có mặt tại phiên tòa.

Đơn xin hoãn phiên tòa của bị cáo Trịnh Văn Quyết nêu: Tình trạng sức khỏe của bị cáo rất xấu, phải điều trị bệnh lao ác tính và do dị ứng thuốc nên bị ho ra máu, viêm gan, viêm dạ dày và suy thận cấp. Toàn bộ hồ sơ bệnh án của ông Trịnh Văn Quyết được gửi kèm theo đơn.

Bị cáo Trịnh Văn Quyết đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét và căn cứ Nghị quyết số 164/2024/QH15 (có hiệu lực áp dụng từ ngày 1/1/2025) về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ việc, vụ án hình sự để ra quyết định cho áp dụng biện pháp mua bán, chuyển nhượng toàn bộ các tài sản để có tiền khắc phục hậu quả.

Đến ngày 25/3, TAND cấp cao tại Hà Nội một lần nữa đưa vụ án ra xét xử theo trình tự phúc thẩm, nhưng phiên tòa một lần nữa lại tạm hoãn.

Tại tòa, luật sư của ông Quyết xin hoãn với lý do bị cáo Quyết đang điều trị nhiều bệnh, nguy cơ tử vong cao, lên cơn khó thở, phải thở oxy thường xuyên. Bệnh nhân đang được duy trì phác đồ thuốc chống dị ứng, thở máy không xâm nhập, cần điều trị tại bệnh viện.

Luật sư của ông Trịnh Văn Quyết cũng mong HĐXX cho gia đình bị cáo có thêm thời gian để khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án.

GIẢI PHÁP ĐẶC BIỆT THI HÀNH ÁN VỤ TRƯƠNG MỸ LAN

Cục Thi hành án dân sự TP HCM đang triển khai loạt giải pháp công nghệ nhằm sớm hoàn trả tiền cho hơn 43.000 nhà đầu tư.

Sau phán quyết của TAND Cấp cao tại TP HCM buộc bị cáo Trương Mỹ Lan, cựu Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bồi thường thiệt hại gần 40.000 tỉ đồng cho hơn 43.000 nhà đầu tư mua trái phiếu phát hành trái phép, nhiều nhà đầu tư vẫn còn thấp thỏm chờ đợi khoản tiền của mình được hoàn trả.

Hơn 43.000 nhà đầu tư thấp thỏm chờ đợi

Bà N.T.T.T (ngụ quận Bình Tân, TP HCM) là người mua trái phiếu do Công ty CP Tập đoàn Đầu tư An Đông phát hành. Vợ chồng bà đã dồn toàn bộ số tiền tích cóp hơn 1,4 tỉ đồng để mua trái phiếu qua Ngân hàng TMCP Sài Gòn. "Khi tòa tuyên bị cáo Lan phải bồi thường, tôi tưởng mình sẽ được gọi lên hướng dẫn nhận lại tiền. Nhưng đến giờ vẫn chưa có ai liên hệ, cũng không biết mình phải làm gì" - bà T. nói.

Nỗi lo của những người như bà T. không chỉ là khoản tiền bỏ ra lớn, mà còn là sự bất an về tương lai tài chính và cuộc sống gia đình. Nhiều nhà đầu tư khác trong vụ án cũng bày tỏ sự sốt ruột vì chưa nhận được hướng dẫn cụ thể để được bồi thường. Bà Lê Thị H.N. - giáo viên về hưu ở quận 11, TP HCM - bộc bạch: "Tôi mua trái phiếu 500 triệu đồng, đó là tiền dưỡng già. Tôi không cần trả đủ nhưng mong được trả lại phần nào".

Theo phán quyết của TAND Cấp cao tại TP HCM, trong phiên phúc thẩm giai đoạn 2 vụ án Vạn Thịnh Phát, bị cáo Trương Mỹ Lan có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho các trái chủ bị ảnh hưởng từ hành vi phát hành trái phiếu trái phép. Tòa xác định nghĩa vụ bồi thường này sẽ được ưu tiên thực hiện nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của hàng chục ngàn nhà đầu tư.

Cụ thể, bị cáo Lan phải bồi thường thiệt hại liên quan đến 25 gói trái phiếu được phát hành khống, tương ứng với tổng số tiền gần 40.000 tỉ đồng. Có hơn 43.000 trái chủ bị ảnh hưởng trong vụ việc, phần lớn là các nhà đầu tư cá nhân, nhiều người trong số đó đã bỏ ra toàn bộ tiền tiết kiệm hoặc vay mượn để đầu tư, với hy vọng thu được lãi suất cao từ các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát. Tuy nhiên, đến nay việc thi hành án vẫn đang trong quá trình chuẩn bị, với nhiều thủ tục pháp lý và hành chính phức tạp do quy mô vụ án lớn kỷ lục và số lượng đương sự đông đảo.

Sớm chi trả 8.700 tỉ đồng

Trước kỳ vọng ngày càng lớn từ hàng chục ngàn người mua trái phiếu, Cục Thi hành án dân sự (THADS) TP HCM đang triển khai loạt giải pháp công nghệ "đo ni đóng giày" để xử lý hiệu quả việc thi hành án trong vụ án đặc biệt nghiêm trọng liên quan bị cáo Trương Mỹ Lan.

Theo Cục THADS TP HCM, để bảo đảm quyền lợi cho hơn 43.000 người bị hại, cục đang phối hợp chặt chẽ với tòa án 2 cấp, Cục CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu - Bộ Công an và Công ty CP Chứng khoán Tân Việt (đại lý đăng ký, lưu ký trái phiếu) để rà soát, cập nhật đầy đủ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của từng người. Việc này nhằm phục vụ kế hoạch chi trả bồi thường thi hành án một cách chính xác và minh bạch.

Về nguồn chi trả, tính đến ngày 21-5, số tiền tạm giữ từ vụ án đã lên tới gần 6.900 tỉ đồng. Ngoài ra, hàng trăm tỉ đồng đang được phong tỏa trong các ngân hàng, từ vụ án giai đoạn 2. Dự kiến, đợt chi trả đầu tiên sẽ đạt khoảng 8.700 tỉ đồng.

Thay vì tiếp tục sử dụng phương thức thủ công vốn có nhiều hạn chế, Cục THADS TP HCM đã chủ động xây dựng và triển khai một bộ giải pháp công nghệ chuyên biệt, nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác thi hành án quy mô lớn. Nổi bật trong đó là 4 phần mềm trọng yếu đã và sẽ được đưa vào vận hành.

Thứ nhất, phần mềm thông báo thi hành án điện tử cho phép gửi thông tin đến người được thi hành án qua website thongbao-tphcm.thihanhan.vn, với hơn 7.000 lượt gửi thành công. Hệ thống đang được tích hợp với VNeID để tăng tính xác thực. Cục cũng kiến nghị mở banner riêng trên cổng thông tin để thông báo thông tin về vụ án Trương Mỹ Lan và đồng phạm.

Thứ hai, phần mềm cập nhật thông tin đương sự cho phép người dân khai báo trực tuyến thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và in đơn đề nghị nhận văn bản, nhận tiền thi hành án qua chuyển khoản. Cách làm này giúp giảm thủ tục, tránh tụ tập đông người, bảo đảm an ninh, trật tự, đặc biệt là trong các vụ có số lượng đương sự lớn. Hồ sơ có thể gửi qua bưu điện, không cần đến trực tiếp. Cục sẽ phân loại đơn theo từng nhóm, phục vụ việc chi trả nhanh chóng và chính xác.

Thứ ba, phần mềm phân loại tài sản thi hành án hỗ trợ quản lý hàng ngàn tài sản như bất động sản, cổ phiếu, trái phiếu... theo từng nhóm và trạng thái, phục vụ điều phối và báo cáo hiệu quả.

Cuối cùng, phần mềm quản lý và thanh toán tiền thi hành án giúp rút ngắn thời gian chi trả, giảm thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và tiện lợi cho người dân.

Để tăng hiệu quả thi hành án vụ Trương Mỹ Lan, Cục THADS TP HCM kiến nghị Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan cho phép liên thông dữ liệu giữa hệ thống thi hành án với các cơ quan chức năng. Đồng thời, đề xuất sửa đổi Luật THADS theo hướng công nhận thông báo qua phương tiện điện tử như VNeID là hợp lệ, có giá trị pháp lý chính thức.

Tại hội nghị sơ kết công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm 2025, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM Dương Ngọc Hải ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực chuyển đổi số của Cục THADS TP HCM, đặc biệt trong tổ chức thi hành án vụ Trương Mỹ Lan. Ông Dương Ngọc Hải nhấn mạnh với số lượng trái chủ bị ảnh hưởng lớn nhất từ trước đến nay, nếu áp dụng phương pháp thủ công, có thể mất đến 20 năm mới hoàn tất. Trong khi đó, nhờ ứng dụng công nghệ, chỉ với một thao tác điện tử, tiền có thể được chuyển đến hàng chục ngàn người. Đây là bước đột phá của ngành thi hành án.

CÔNG TRÌNH "ĐỨNG BÁNH" VÌ THIẾU VẬT LIỆU

Nguồn cung vật liệu khan hiếm đang khiến nhiều công trình trọng điểm đối mặt nguy cơ chậm tiến độ.

Theo Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), sân bay Long Thành đang đồng loạt thi công nhiều gói thầu lớn, nhu cầu đá rất lớn nhưng nguồn đá đưa về công trường chỉ đáp ứng được khoảng 50%.

Thiếu trầm trọng

Năm 2025, sân bay Long Thành cần gần 5 triệu m3 đá xây dựng các loại, song đến giữa tháng 5 mới đưa về công trường hơn 1,2 triệu m3. Tình trạng này khiến nhà thầu thiếu vật liệu xây dựng, gặp nhiều khó khăn trong quá trình thi công. Đại diện ACV cho biết hiện Đồng Nai đã phân loại khai thác các mỏ đá cung cấp đá phục vụ thi công sân bay Long Thành. Tuy nhiên, một số mỏ chất lượng đá không đồng đều, nhiều đá phong hóa, đá phổi, cường độ đá thấp, không phù hợp để thi công sân bay; nhà thầu và chủ mỏ vẫn chưa thể thống nhất, thỏa thuận việc cung cấp đá; có mỏ đã ngưng khai thác.

Tại khu vực ĐBSCL, theo báo cáo của các địa phương, đến nay, tiến độ các dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng như sau: dự án thành phần 1 đạt hơn 50%, dự án thành phần 2 hơn 33%, dự án thành phần 3 khoảng 41%, dự án thành phần 4 hơn 31%. Tính đến nay, tỉnh Sóc Trăng còn chậm gần 9% so với kế hoạch, TP Cần Thơ chậm khoảng 10%. Trong khi đó, chủ đầu tư các dự án thành phần 2, 3, 4 gồm Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP Cần Thơ, Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang và Ban Quản lý dự án 2 (tỉnh Sóc Trăng) cho biết các dự án đang gặp khó khăn về nguồn cát. UBND tỉnh Kiên Giang vừa quyết định triển khai 21 dự án quy mô lớn phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 diễn ra tại TP Phú Quốc. Dự tính những công trình này cần khoảng 10 triệu m3 cát biển; 3,2 triệu m3 đá xây dựng và 1,4 triệu m3 đất san lấp...

Tại tỉnh Quảng Nam, thời gian gần đây, nguồn cung cát cũng đang vô cùng khan hiếm. Nguyên nhân là các mỏ cát lớn tại Quảng Nam đã hết hạn khai thác, trong khi mỏ cát của Công ty Pha Lê ở xã Đại Sơn (huyện Đại Lộc) phải dừng hoạt động vì vướng lùm xùm tranh chấp giữa các bên. Tại TP Đà Nẵng, theo báo cáo từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp TP Đà Nẵng, hiện có 4 công trình bị ảnh hưởng trực tiếp vì thiếu nguồn cung vật liệu gồm: cải tạo nâng cấp cầu Biện, hệ thống thu gom nước thải Hòa Xuân - Cẩm Lệ, kè sông Yên và kè Cu Đê.

Ông Lương Minh Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM, cho biết hiện toàn bộ 10 gói thầu xây lắp chính của dự án đường Vành đai 3 đã được triển khai, sản lượng đạt gần 39% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, tiến độ chung chỉ đạt khoảng 35%-37%. Tổng nhu cầu cát đắp nền của dự án vào khoảng 8,5 triệu m³, trong đó đoạn qua TP HCM cần 6,6 triệu m³; đến nay mới huy động được hơn 2,15 triệu m³. Thiếu hụt cát san lấp cũng đang trở thành trở ngại lớn đối với tiến độ dự án đường Vành đai 3 - công trình giao thông trọng điểm quốc gia đi qua TP HCM.

"Luồng xanh trong vận chuyển"

TP HCM đã khẩn trương đưa ra nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ, trong đó đã ban hành văn bản chỉ đạo khẩn về việc triển khai "luồng xanh vận chuyển cát", đặt mục tiêu cung ứng 3,6 triệu m³ từ nay đến cuối tháng 9. Theo đó, Công an thành phố, Bộ đội Biên phòng và Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực III được yêu cầu phối hợp kiểm tra phương tiện theo hướng rút gọn: mỗi chuyến chỉ kiểm tra một lần, công nhận kết quả giữa các trạm và chấp nhận hồ sơ điện tử từ nhà thầu. Ban Giao thông sẽ lập danh sách phương tiện, lịch trình vận chuyển và cung cấp hồ sơ cho các đơn vị chức năng để quản lý thống nhất, tránh ùn tắc tuyến thủy. Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh các nhà thầu "không được ngồi chờ vật liệu đến chân công trình" mà phải chủ động tìm nguồn phù hợp, ký hợp đồng rõ ràng với các mỏ đã cấp phép. Chủ tịch UBND TP HCM cũng giao Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Xuân Cường chủ trì các cuộc họp với bên liên quan để thống nhất phân bổ định mức vật liệu từng tháng đến tháng 8, đồng thời xử lý triệt để tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng cát.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đã đưa ra các chỉ đạo cụ thể đối với từng mỏ cát, từng dự án trên địa bàn. Trong đó, đối với mỏ cát Pha Lê, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu doanh nghiệp và cơ quan chức năng của tỉnh tích cực phối hợp, triển khai thực hiện, bảo đảm điều kiện mở lại hoạt động. Đối với dự án khai thác cát làm vật liệu xây dựng thông thường tại khu vực bãi Bến Phà (thị trấn Tân Bình, huyện Hiệp Đức), khu vực BTM3 (thị trấn Trà My) và khu vực BTM5 (huyện Bắc Trà My), yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước đôn đốc đơn vị hoàn chỉnh các điều kiện để sớm khai thác trong tháng 6. Đối với các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, yêu cầu các đơn vị được cấp phép khai thác khẩn trương hoàn chỉnh các thủ tục về đất đai và các điều kiện để khai thác trong tháng 7. Đối với 34 khu vực mỏ đã tổ chức đấu giá: hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục tiếp theo bảo đảm điều kiện khai thác trước tháng 9…

Tỉnh Kiên Giang vừa kiến nghị Chính phủ cho thí điểm áp dụng cơ chế đặc thù khai thác các mỏ khoáng sản tại chỗ làm vật liệu xây dựng thông thường để phục vụ dự án. Cụ thể, địa phương dự kiến bổ sung quy hoạch khai thác 2 mỏ cát biển với tổng diện tích 426 ha; về đá xây dựng, địa phương sẽ khai thác từ 2 mỏ đá Trà Đuốc Lớn (huyện Kiên Lương) và Hòn Sóc (huyện Hòn Đất) vận chuyển qua Phú Quốc. Về đất để san lấp, Kiên Giang dự kiến tận dụng nguồn vật liệu khoảng 6 triệu m3 từ dự án đào hồ nước Cửa Cạn và 2 triệu m3 từ dự án đào hồ nước Dương Đông.

Nguồn: Soha; Vietnamnet; Kenh14; CafeF