VỤ PATÊ "DÍNH" LỢN BỆNH: ĐỒ HỘP HẠ LONG TẠM NGỪNG SẢN XUẤT, NGƯỜI LAO ĐỘNG RA SAO?

Trong thời gian tạm ngừng sản xuất 14 ngày, Công ty CP Đồ hộp Hạ Long vẫn chi trả lương cơ bản cho công nhân, lao động mức từ 3,7-5,2 triệu đồng/tháng. Công nhân, lao động vẫn được hưởng đầy đủ các chế độ bảo hiểm, phúc lợi khác.

Liên đoàn Lao động TP. Hải Phòng vừa có đoàn công tác đến làm việc tại Công ty CP đồ hộp Hạ Long (HaLong CanFoco) để nắm bắt kế hoạch sản xuất và công tác chăm lo chế độ, phúc lợi, đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Công ty CP Đồ hộp Hạ Long đã báo cáo Liên đoàn Lao động TP. Hải Phòng về việc tạm dừng hoạt động sản xuất và phương án bố trí người lao động. Theo phương án, công ty tạm dừng sản xuất 14 ngày, kể từ ngày 13/1-28/1/2026.

Đối với khối sản xuất, cán bộ, công nhân viên nghỉ, ngừng việc trong 14 ngày. Khối hỗ trợ, kinh doanh, trưởng các bộ phận sắp xếp, bố trí cán bộ, công nhân viên nghỉ ngừng việc hoặc nghỉ luân phiên căn cứ theo công việc thực tế và thông báo cho Phòng hành chính, nhân sự để tổng hợp báo cáo.

Trong thời gian tạm ngừng sản xuất, công nhân, lao động làm việc tại Trạm thu mua hạt sen Đồng Tháp được hưởng tiền lương ngừng việc mức 3,7 triệu đồng/tháng. Người lao động làm việc tại các khu vực còn lại được hưởng lương ngừng việc mức 5,31 triệu đồng/tháng.

Các chế độ bảo hiểm và các phúc lợi khác, công nhân, lao động được hưởng theo quy định và chế độ của công ty.

Trong thời gian ngừng việc, công ty yêu cầu cán bộ công nhân viên giữ liên lạc với quản lý trực tiếp để sẵn sàng quay trở lại làm việc trong trường hợp cần thiết.

Trước đó, ghi nhận của phóng viên Báo Tiền Phong ngày 12/1, trụ sở Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (HaLong CanFoco) trên phố Lê Lai, phường Ngô Quyền (TP. Hải Phòng) không khí ảm đạm sau khi công ty thông báo tạm dừng hoạt động sản xuất.

Cổng trụ sở chính công ty lác đác vài chiếc xe tải nhỏ, lực lượng bảo vệ kiểm soát chặt người và phương tiện ra vào. Bên trong, nhiều kho lạnh vẫn cửa đóng then cài. Các phân xưởng cũng vắng bóng công nhân, lao động.

Thi thoảng, từng tốp công nhân, lao động ra vào khu hành chính, nhà máy. Nhiều người lỉnh kỉnh túi đồ cá nhân và một số đồ vật từ nơi làm việc ra khu vực nhà để xe.

Phía ngoài, một số người dân, người đi đường dừng lại đọc thông tin, chụp ảnh trụ sở công ty, nhà máy và bàn tán liên quan vụ việc tuồn hơn 130 tấn thịt mắc dịch tả lợn châu Phi vào kho lạnh và sản xuất thành đồ hộp thành phẩm.

Như Tiền Phong đã đưa tin, tháng 9/2025, Phòng Cảnh sát Kinh tế - Công an TP. Hải Phòng phát hiện, bắt giữ các đối tượng đang vận chuyển, mua bán hơn 1,27 tấn thịt lợn đã giết mổ, có mùi ôi thiu, không có nguồn gốc xuất xứ từ vùng dịch đến các công ty, cơ sở chế biến thực phẩm với mục đích tiêu thụ. Ngay sau đó, Công an TP. Hải Phòng đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Công an TP. Hải Phòng phối hợp với liên ngành tổ chức khám xét kho lạnh Công ty CP Đồ hộp Hạ Long, phát hiện 132,3 tấn thịt dương tính với dịch tả lợn châu Phi. Hơn 7,3 tấn chả giò rế, chả giò đặc biệt, gần 14.000 hộp “patê cột đèn” loại 90g và 150g được sản xuất từ thịt lợn dương tính với dịch tả lợn châu Phi.

Công an TP. Hải Phòng đã khởi tố 9 bị can, là tài xế, người thu gom, mua bán và vận chuyển thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi vào kho lạnh Công ty CP Đồ hộp Hạ Long về hành vi “cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc từ lợn chết, lợn ốm yếu do mắc dịch tả châu Phi”.

Ngày 10/1, Công an TP. Hải Phòng đã thi hành lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp với ông Trương Sỹ Toàn (SN 1969, quê tỉnh Quảng Ninh) - Tổng Giám đốc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long do có liên quan đến hoạt động quản lý, điều hành doanh nghiệp.

Ba nhân viên công ty này, gồm: Phạm Thị Thúy Lan (SN 1980, Phó phòng Quản lý chất lượng), Bùi Thị Thoan (SN 1979) và Lại Thị Thanh Hương (SN 1974, đều là nhân viên) cũng bị bắt để làm rõ vai trò liên quan đến việc kiểm tra, đánh giá chất lượng thịt lợn trước khi nhập kho và đưa vào quy trình sản xuất.

TRIỆT PHÁ ĐƯỜNG DÂY MUA BÁN 25 TẤN HÓA MỸ PHẨM GIẢ TRÊN MẠNG

Khám xét khẩn cấp chỗ ở của Nguyễn Văn Chung, Phạm Thị Tuyết, Lê Hữu Minh và các kho hàng hóa của các đối tượng tại Hà Nội và Ninh Bình, cơ quan công an đã thu giữ hơn 25 tấn hàng hóa mỹ phẩm các loại không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Quảng Trị, đơn vị này vừa chủ trì phối hợp với Công an Tp.Hà Nội và Công an tỉnh Ninh Bình đấu tranh, triệt phá đường dây hoạt động buôn bán hàng giả trên không gian mạng, liên quan đến 3 đối tượng và thu giữ một số lượng lớn hàng hóa là mỹ phẩm đều không có nguồn gốc xuất xứ, hàng giả.

Trước đó, vào ngày 13/1, lực lượng phá án gồm 100 cán bộ, chiến sỹ thuộc các đơn vị do Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Phòng An ninh điều tra, Phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Quảng Trị và Công an Tp.Hà Nội, Công an tỉnh Ninh Bình triệu tập, đấu tranh với các đối tượng gồm: Nguyễn Văn Chung (SN 1993, trú tại ngõ 212 Ngô Gia Tự, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình); Phạm Thị Tuyết (SN 1995) và Lê Hữu Minh (SN 1993, đều trú tại ngách 12, ngõ 279 Lĩnh Nam, phường Vĩnh Hưng, Tp.Hà Nội).

Bước đầu đấu tranh các đối tượng khai nhận, thông qua mối quan hệ quen biết, đối tượng Phạm Thị Tuyết nhập hàng mỹ phẩm giả các loại do Trung Quốc sản xuất thông qua một đối tượng người nước ngoài sinh sống tại khu vực cửa khẩu Móng Cái. Sau đó, Tuyết rao bán số mỹ phẩm giả này trên Facebook với giá rẻ và nhiều đối tượng khác trên địa bàn cả nước. Riêng đối tượng Nguyễn Văn Chung khi mua lại các hàng hóa mỹ phẩm này từ Tuyết đã tạo lập các tài khoản shopee khác nhau và đăng bán hàng mỹ phẩm giả này trên shopee.

Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã thi hành lệnh khám xét khẩn cấp chỗ ở của Nguyễn Văn Chung, Phạm Thị Tuyết, Lê Hữu Minh và các kho hàng hóa của các đối tượng tại Hà Nội và Ninh Bình, thu giữ hơn 25 tấn hàng hóa mỹ phẩm các loại không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Từ các tài liệu thu thập được, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã tiến hành triệu tập Nguyễn Văn Chung, Lê Hữu Minh và các đối tượng liên quan để tiếp tục điều tra, mở rộng.

QUẢN THỰC PHẨM TẾT THẾ NÀO?

Nhu cầu tiêu thụ thực phẩm mùa lễ tết cuối năm tăng cao cũng là lúc nhiều hoạt động gian dối, trá hình luồn lách để kinh doanh. Làm sao để quản lý được an toàn thực phẩm cho người dân là câu hỏi cấp bách và nhức nhối cho các cơ quan chức năng.

Khui hàng loạt vụ kinh doanh thực phẩm "bẩn"

Vụ thịt nhiễm dịch bệnh tại Công ty CP Đồ hộp Hạ Long còn chưa khiến người tiêu dùng (NTD) hết choáng váng thì cơ quan chức năng đã phát hiện hàng loạt vụ vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATTP) rúng động khác. Đơn cử, mới đây Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an TP.HCM) phối hợp các đơn vị chức năng kiểm tra hộ kinh doanh Châu Phát ở P.Phú Thạnh, bắt quả tang nhiều đối tượng đang trực tiếp pha trộn Borax (hàn the), Soda và dung dịch Silicate để sản xuất mì sợi nhằm tạo độ mềm, dai và màu sắc bắt mắt. Đây đều là các hóa chất bị nghiêm cấm sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm do tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe NTD. Chỉ tính trong vòng 3 tháng gần đây, cơ sở này đã đưa ra thị trường hàng tấn mì tươi có chứa hóa chất độc hại, tiêu thụ tại nhiều điểm kinh doanh trên địa bàn.

Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế cũng đã kiểm tra một số cơ sở hoạt động kinh doanh kho lạnh trên địa bàn TP.HCM như Công ty TNHH thương mại N.N.F tại P.Bình Hưng Hòa; hộ kinh doanh M.P tại xã Bình Lợi; Công ty TNHH thực phẩm X.H tại P.Thủ Đức; Công ty TNHH DV T.L.T.D tại P.An Phú Đông; Công ty TNHH Thực phẩm đông lạnh V.T tại P.Linh Xuân; cơ sở kinh doanh H.M.H tại P.Tam Bình; Công ty TNHH thương mại Đ.N.F tại xã Bà Điểm; Công ty Thương mại và chế biến thực phẩm L. tại xã Tân Nhựt; Công ty TNHH C.P.F và Công ty TNHH NT Food (xã Vĩnh Lộc). Qua kiểm tra đã phát hiện các cơ sở này đang lưu chứa hơn 30,5 tấn nội tạng và thịt động vật các loại gồm 4,5 tấn vú heo đông lạnh; 3,7 tấn dồi trường heo đông lạnh; 4,3 tấn trứng gà non đông lạnh; 1,5 tấn sụn gà đông lạnh; 5,5 tấn thịt trâu, bò, heo đông lạnh; 3,5 tấn chân gà, khô bò, chả lụa và 7 tấn thủy hải sản. Tất cả hàng hóa được đựng trong các thùng carton có dán nhãn in chữ nước ngoài, không có dán nhãn phụ tiếng Việt và không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ; được chủ cơ sở thu mua trôi nổi trên thị trường. Cơ quan chức năng đã tiêu hủy toàn bộ số thực phẩm không rõ xuất xứ, ban hành quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền gần 1,7 tỉ đồng.

Sở Công thương TP.HCM cho biết dịp Tết Nguyên đán 2026, công tác chuẩn bị nguồn hàng của TP gắn chặt với chương trình "Tick xanh trách nhiệm", vừa bảo đảm chất lượng, ATTP, vừa tạo niềm tin cho NTD. Đến nay, chương trình đã có hơn 500 nhà cung cấp với gần 5.000 nhóm hàng, và tiếp tục được mở rộng trong thời gian tới.

Tại TP.Hà Nội, lực lượng chức năng cũng ra quân kiểm tra ATTP trong đợt cao điểm và phát hiện hàng loạt trường hợp vi phạm. Cụ thể, ngày 12.1, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 2 phối hợp với Công an P.Hồng Hà kiểm tra một cơ sở kinh doanh thực phẩm tại ngõ 127 Phúc Xá, phát hiện cơ sở này đang kinh doanh 55 kg thịt ba chỉ heo không rõ nguồn gốc xuất xứ. Cùng ngày, Đội QLTT số 2 tiến hành kiểm tra một cơ sở kinh doanh thực phẩm tại số 838 Bạch Đằng, P.Hồng Hà, kết quả kiểm tra cho thấy cơ sở đang kinh doanh 24 hộp hạt nổ củ năng loại 850 gr không rõ nguồn gốc xuất xứ, trị giá hàng hóa vi phạm là 4,3 triệu đồng. Trước đó, lực lượng chức năng TP.Hà Nội kiểm tra một ô tô mang biển kiểm soát 29D-420.11, phát hiện trên xe có 26 bao tải chứa tổng cộng 831 kg chân gà đông lạnh đã bốc mùi hôi thối, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không có hóa đơn, chứng từ, tổng trị giá gần 25 triệu đồng trên đường mang đi tiêu thụ... Những vụ việc được phát hiện nêu trên cho thấy vấn đề kinh doanh thực phẩm bẩn vẫn đang diễn ra hết sức nhức nhối.

Kiểm soát chất lượng: Chủ yếu trên giấy

Thực trạng nhức nhối đáng tiếc lại là tình trạng phổ biến ở nhiều nơi. Ngày 14.1, PV đã thực hiện một cuộc khảo sát nhỏ ở một số kênh phân phối hiện đại và cả chợ truyền thống tại TP.HCM cho thấy lỗ hổng ATTP tồn tại. Tại một cửa hàng thực phẩm sạch trên đường Nguyễn Đình Chiểu (P.Xuân Hòa), hầu hết rau quả và thực phẩm tươi chỉ có bao bì, nhãn hiệu nhưng không có mã QR cung cấp thông tin sâu về sản phẩm và nhà sản xuất. Đối với nhóm hàng chế biến (đóng hộp, đóng gói) được bán ở các siêu thị, khảo sát trên 3 nhóm sản phẩm được tiêu thụ mạnh là gia vị, mì ăn liền và thịt hộp của một số thương hiệu phổ biến cũng cho kết quả tương tự: Một số sản phẩm không có mã QR; với những sản phẩm có mã QR thì đường link chỉ dẫn đến trang web công ty, Facebook doanh nghiệp (DN), trang YouTube quảng cáo sản phẩm hoặc giới thiệu công thức chế biến món ăn… Trong khi điều mà NTD mong muốn là những thông tin về chất lượng, nguồn gốc, tiêu chuẩn, lô hàng, quy trình sản xuất, đơn vị kiểm định sản phẩm đều không được hiển thị.

Tại các chợ truyền thống, hàng tươi sống và rau củ quả gần như hoàn toàn không thực hiện quy trình kiểm soát dư lượng thuốc hay có các giấy tờ chứng nhận. Khi được hỏi, những người bán hàng thường chỉ trả lời rất chung chung như: tỏi Lý Sơn, cà rốt Đà Lạt, hành tím Vĩnh Châu (Cần Thơ)…chứ không hề biết về chất lượng sản phẩm. TS Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT), người từng khảo sát thực tế nhiều điểm phân phối bán lẻ, bức xúc kể: "Tôi đã từng đi thực tế các chợ đầu mối ở TP.HCM. Có một vấn đề đáng báo động là ngay cả rau quả Trung Quốc cũng có tem nhãn để truy xuất nguồn gốc. Chỉ hàng VN thì đa số không thể biết xuất xứ, còn lại chung chung ở chỗ A, nơi B".

Trao đổi với PV, một cán bộ thú y tại TP.HCM nhìn nhận: Tại các chợ kinh doanh thực phẩm hiện chưa kiểm soát được tất cả nguồn hàng từ nơi sản xuất, đặc biệt đối với các mặt hàng thực phẩm tươi sống. Hiện cơ quan thú y mới kiểm tra được mặt hàng thịt heo và thịt gia cầm, còn lại các mặt hàng khác chưa thực hiện kiểm tra được. Hầu hết các chợ đều chưa được trang bị các thiết bị kiểm tra nhanh (các kit test) các loại thực phẩm.

Chia sẻ với PV Thanh Niên, một DN sản xuất chế biến thực phẩm khá lớn tại TP.HCM cho biết: Thực tế thị trường hiện nay đang tồn tại nhiều cấp độ chất lượng. Trong khi những DN tâm huyết, làm ăn nghiêm túc đang nỗ lực xây dựng thương hiệu bằng những chứng chỉ quản lý chất lượng quốc tế, chấp nhận tốn kém chi phí và tự nguyện để cho đơn vị kiểm định độc lập đến kiểm tra đánh giá dây chuyền sản xuất bất cứ lúc nào, thì vẫn có những đơn vị kinh doanh thiếu đạo đức và chỉ quan tâm lợi ích riêng. "Các quy định quản lý hiện nay chủ yếu vẫn dựa vào các giấy tờ đã cấp, cơ quan chức năng khó có thể phát hiện ngay lập tức các trường hợp cố ý làm ăn gian dối. Tại các hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại, mặc dù có bộ phận xét nghiệm, kiểm định sản phẩm nhưng họ cũng chỉ kiểm tra ngẫu nhiên theo xác suất và cũng chỉ phát hiện được những chỉ tiêu vi sinh phổ biến. Nếu đòi hỏi phát hiện được vi rút đặc thù như dịch tả heo châu Phi trong thực phẩm chế biến đóng hộp thì gần như không thể", vị này nói thẳng.

Với thực trạng này, có thể nói NTD chỉ biết đánh cược sức khỏe của mình chứ không có gì bảo đảm mua được hàng ATTP ngay cả trường hợp chấp nhận chi tiền nhiều hơn.

Quản lý từ khâu sản xuất, tăng chế tài vi phạm

Ở thời điểm hiện tại, khi chỉ còn khoảng 1 tháng nữa là đến tết Nguyên đán, kỳ nghỉ dài nhất, lớn nhất trong năm, vấn đề ATTP càng được người dân quan tâm khi hàng hóa từ đồ tươi sống, đồ khô, hàng chế biến, thực phẩm đóng hộp, các loại bánh, hạt... đang ùn ùn đổ về thị trường, đặc biệt là các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội. Vậy làm thế nào để "quản thực phẩm tết" nói riêng và thực phẩm nói chung?

Theo TS Nguyễn Thị Hồng Minh, câu chuyện ATTP cần phải được nhìn trên phạm vi rộng chứ không chỉ riêng một nhóm ngành hay địa phương, mà phải là chuỗi ngành hàng. "Trước mắt, TP.HCM với dân số trên 15 triệu người được xem là "người mua hàng lớn nhất cả nước", cần phải xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn của mình. Điều này cũng giống như các nước có tiêu chuẩn riêng khi đưa hàng vào thị trường của họ. TP.HCM có các đầu mối tiêu thụ là các kênh phân phối hiện đại, chợ đầu mối… có thể xây dựng tiêu chuẩn bắt buộc, hàng vào chợ đầu mối phải đáp ứng các tiêu chuẩn này, siêu thị phải có tiêu chí kia. Từ đó sẽ thúc đẩy toàn bộ chuỗi giá trị của các ngành hàng ở các địa phương khác phát triển theo, vì nếu không, sản phẩm của họ sẽ không có đầu ra", bà Hồng Minh đề xuất.

Là người gắn bó lâu năm với ngành thực phẩm và giúp hàng hóa VN xuất khẩu vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, EU, Mỹ…, ông Henry Bùi, Giám đốc Trung tâm kiểm định Hoàn Vũ, chia sẻ: Thông thường ở các nước, khi xảy ra một sự cố lớn về ATTP thì khả năng cao là DN vi phạm sẽ phải đóng cửa và phá sản vì sản phẩm không còn bán được cho ai nữa. Bên cạnh đó, họ sẽ phải chịu trách nhiệm rất nặng trước pháp luật. Do vậy, ý thức tuân thủ pháp luật của các ông chủ DN rất cao và không dám làm bậy. Ở VN, các DN đa số quy mô nhỏ, thương hiệu chưa lớn và mục tiêu của không ít ông chủ là tối đa hóa lợi nhuận bằng cách tận dụng các kẽ hở của pháp luật. Trong bối cảnh như vậy thì đúng ra công tác hậu kiểm của cơ quan chức năng là rất quan trọng, nhưng thời gian qua làm chưa được tốt. Theo ông Henry Bùi, cơ quan quản lý chủ yếu quản lý ATTP trên bề mặt, như kiểm tra vi sinh, nhiễm khuẩn, kim loại nặng… trong khi cách tiếp cận của các nước là chất lượng và nguồn gốc sản phẩm ngay từ khâu sản xuất…

"Chúng ta nên chuyển đổi tư duy quản lý về thực phẩm theo chiều sâu so với bề mặt như hiện nay. Việc đầu tiên là phải xây dựng hệ thống pháp luật đủ mạnh để tạo hành lang pháp lý rõ ràng; sau đó là tăng cường công tác hậu kiểm. Song song đó, cần tuyên truyền xây dựng ý thức cho cộng đồng các nhà sản xuất. Ví dụ điển hình như ngành giao thông, sau khi cơ quan chức năng đẩy mạnh chiến dịch xử phạt nồng độ cồn khi lái xe thì thời gian gần đây số lượng người vi phạm giảm đáng kể, nhiều người hình thành thói quen tốt là đã nhậu thì không lái xe. Tương tự với ngành thực phẩm, cơ quan chức năng có thể mở các đợt kiểm tra, giám sát trên diện rộng một cách ngẫu nhiên với các sản phẩm thực phẩm và bắt đầu với các mặt hàng thiết yếu trên thị trường. Các đợt kiểm tra và kết quả sẽ được công bố rộng rãi trên phương tiện truyền thông đại chúng. Nếu việc này được tổ chức tốt và duy trì thường xuyên trong một vài năm thì khả năng cao chất lượng thực phẩm sẽ được cải thiện nhiều so với hiện nay", ông Henry Bùi đề xuất.

Nhức nhối hàng bán qua mạng

Chi cục QLTT TP.HCM cho biết đã chỉ đạo các đội QLTT tăng cường giám sát các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên các website thương mại điện tử (TMĐT), sàn giao dịch TMĐT, mạng xã hội (Facebook, Zalo, TikTok…), từ đó đã phát hiện, kiểm tra và xử lý 186 vụ vi phạm về các hành vi như: kinh doanh hàng hóa nhập lậu; kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ… Những tháng cuối năm 2025 và giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu tiêu dùng dự báo tăng mạnh, làm gia tăng nguy cơ buôn lậu, sản xuất kinh doanh hàng giả, đặc biệt với nhóm hàng thiết yếu phục vụ tết, hành vi vi phạm trên TMĐT sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều hình thức khuyến mãi, giảm giá để tiêu thụ hàng kém chất lượng… Lực lượng QLTT sẽ tập trung tăng cường kiểm tra trên các nền tảng TMĐT, xử lý kho tổng, điểm tập kết hàng hóa, kiểm tra đột xuất cơ sở đã cam kết, xử lý triệt để vi phạm tại các tuyến phố du lịch, trung tâm thương mại và chợ truyền thống.

Trả lời Thanh Niên, bác sĩ Nguyễn Trọng An, nguyên Phó cục trưởng Cục Bảo vệ và chăm sóc trẻ em (Bộ LĐ-TB-XH cũ), góp ý: "Việc áp dụng mã QR trong quản lý chất lượng thực phẩm hiện nay không chỉ là công cụ số hóa, mà còn là cầu nối giữa NTD và nhà sản xuất. Nếu dữ liệu minh bạch, cập nhật theo thời gian thực, nó sẽ tạo ra niềm tin rất lớn. Tuy nhiên, để QR trở thành "chìa khóa niềm tin", cần số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng - từ sản xuất, thu hoạch, vận chuyển đến phân phối, tiêu thụ. Dữ liệu phải minh bạch, có kiểm tra chéo thì NTD mới thực sự an tâm khi quét mã QR. Tuy nhiên, để QR phát huy hiệu quả, cần có sự chuẩn hóa và kiểm soát từ cơ quan chức năng. Cần có một cơ chế quản lý thống nhất và chủ động cho quản lý ATTP tại VN, có thể học hỏi kinh nghiệm các nước tân tiến, nghiên cứu thành lập một cơ quan chịu trách nhiệm tối cao về ATTP giống như Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA), hay Cơ quan An toàn thực phẩm (EFSA) đóng vai trò trung tâm trong việc đánh giá và bảo đảm ATTP tại EU. Còn tại các địa phương, cần thiết phải giao cho một cơ quan đầu mối thống nhất xử lý khi có sự cố về ngộ độc thực phẩm hoặc vi phạm pháp luật về ATTP".

NHÀ Ở HỢP TÚI TIỀN: GẤP LẮM RỒI!

Nhiều người đang rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan" do nằm ngoài đối tượng được mua nhà ở xã hội nhưng lại không đủ khả năng để mua nhà thương mại.

Tại Phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), đã kiến nghị bổ sung thêm nguồn cung cho phân khúc nhà ở có giá phù hợp với người có thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng. Bởi nhóm đối tượng này đang rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan" do không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội (NƠXH) vì thu nhập vượt mức quy định nhưng cũng không đủ khả năng tài chính để mua nhà thương mại vì giá quá cao.

Nhu cầu cấp thiết từ thực tế

Sau đề xuất này, nhiều người dân, nhất là những gia đình trẻ và người đi làm có thu nhập trung bình từ 20 triệu đồng/tháng vô cùng phấn khởi, như được "mở cờ trong bụng". Chị Ngọc Trinh (ngụ phường Bình Hưng, TP HCM) cho biết đây là điều mà vợ chồng chị đã mong mỏi từ lâu. Chị kể, cách đây 5 năm, khi chị chăm con nhỏ chưa đi làm, chồng làm công chức nhà nước thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng nên không đủ điều kiện đăng ký mua NƠXH (quy định cũ là dưới 9 triệu đồng/tháng). Hiện tại, chị đã đi làm lại, hai vợ chồng có thu nhập tầm 40 triệu đồng/tháng nhưng lại "choáng váng" vì giá căn hộ quá cao.

"Gia đình tôi đang ở cùng bố mẹ, mong muốn mua căn hộ riêng để có cuộc sống thoải mái, an cư lạc nghiệp nhưng các căn hộ xung quanh khu tôi đang ở, giá thấp nhất cũng 4 tỉ đồng, không thể nào mua nổi. Nếu có chính sách tạo điều kiện nhà ở thương mại giá thấp, tôi nghĩ gia đình sẽ sớm có ngôi nhà mơ ước" - chị Trinh chia sẻ.

Tương tự, chị Hường có chồng làm viên chức trong một cơ quan nhà nước ở TP HCM, còn chị làm cho công ty tư nhân, thu nhập cả nhà trên 40 triệu đồng/tháng nhưng cũng loay hoay trong cảnh ở trọ. "Tôi thuê nhà gần nơi làm và trường học của con, chưa dám mua căn hộ vì mua rẻ thì phải ở khá xa (cách trung tâm hơn 10 km), còn ở gần thì giá không dưới 4-5 tỉ đồng, rất khó sở hữu" - chị Hường nói.

Không chỉ tại TP HCM, vợ chồng chị Thu Hà có hơn 10 năm sinh sống ở thủ đô Hà Nội, cũng chưa thể mua được nhà vì giá nhà chung cư liên tục leo thang, trong khi NƠXH rất khó mua và còn khan hiếm. "Mỗi tháng gia đình tôi phải chi khoảng 10 triệu đồng tiền thuê nhà và rất mong muốn sở hữu một căn hộ khoảng 2-3 tỉ đồng nhưng chưa thể nào tìm được" - chị Hà bày tỏ.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Huệ, công nhân Công ty TNHH Uchiyama (KCN Đại Đăng, tỉnh Bình Dương cũ, nay thuộc khu vực phía Bắc TP HCM), cho biết hai vợ chồng làm công nhân hơn 10 năm nay nhưng không dám nghĩ tới việc mua nhà vì còn phải vật lộn với cơm - áo - gạo - tiền.

"Hơn 10 năm nay, cả nhà tôi vẫn ở trọ trong căn phòng chưa đến 12 m2, chật hẹp, xuống cấp, thiếu không gian cho con học bài, vui chơi. Nhiều lần vợ chồng đã chọn về quê nhưng rồi phải quay lại vì ở quê không có việc làm. Nếu nhà nước có chính sách hỗ trợ cho công nhân được thuê nhà giá rẻ, lại có đầy đủ tiện ích xung quanh thì chúng tôi rất an tâm, bởi có an cư mới lạc nghiệp" - chị Huệ bày tỏ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu thị trường và am hiểu khách hàng Tập đoàn One Mount, năm 2025 Hà Nội trở thành "tâm điểm bùng nổ giá căn hộ". Mức giá sơ cấp vào quý IV/2025 trung bình tới 86 triệu đồng/m2, cao kỷ lục. Trong khi người có thu nhập trung bình (khoảng 20 triệu đồng/tháng) cần nhà giá thấp để mua nhưng gần như không có.

PGS-TS Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (nay là Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược), đánh giá năm 2025, phân khúc nhà chung cư phục hồi rõ rệt, đồng thời xác lập mặt bằng giá mới ở mức khá cao. Cơ cấu sản phẩm cho thấy sự lệch pha rõ rệt khi phần lớn căn hộ mới thuộc phân khúc trung - cao cấp, trong khi phân khúc giá thấp tiếp tục khan hiếm. Theo ông, nguyên nhân chủ yếu do giá đất, chi phí xây dựng và chi phí tài chính tăng cao đã gây áp lực lên giá bán, đồng thời làm suy giảm khả năng phát triển các dự án nhà ở giá hợp lý.

Cần cơ chế cho "nhà có giá phù hợp"

Trao đổi thêm với phóng viên Báo Người Lao Động ngày 14-1, ông Lê Hoàng Châu cho biết ông đã kiến nghị Bộ Xây dựng triển khai đề án "Phát triển nhà ở giá phù hợp", gắn với chương trình phát triển nhà ở cho người trẻ dưới 35 tuổi mà Thủ tướng từng nêu. Đối tượng hướng đến là nhóm người có thu nhập trung bình ở ngưỡng thấp, khoảng 21-28 triệu đồng/tháng; người độc thân có người phụ thuộc hoặc đang nuôi con nhỏ. "Nhà ở thương mại giá phù hợp là phân khúc khác với NƠXH. Đây là dòng sản phẩm nhà ở thương mại có mức giá thấp hơn mặt bằng chung" - ông Châu giải thích.

Về cơ chế triển khai, ông Lê Hoàng Châu cho biết HoREA đề xuất không áp dụng các ưu đãi truyền thống cho chủ đầu tư như ưu đãi lãi suất, thuế hay chính sách đất đai. Thay vào đó, doanh nghiệp (DN) được tự tìm quỹ đất và tự triển khai dự án theo cơ chế thị trường.

Theo ông, đây là phân khúc có lợi thế bán nhanh, thanh khoản tốt, rủi ro thấp, dù biên lợi nhuận không cao nhưng ổn định. Đổi lại, người mua nhà cần được tiếp cận nguồn vốn vay thương mại với lãi suất hợp lý. Gói tín dụng được HoREA đề xuất ưu tiên là gói 145.000 tỉ đồng do các ngân hàng thương mại tham gia thời gian qua. Tuy nhiên, đến nay gói này mới giải ngân hơn 6.000 tỉ đồng, mức rất thấp so với quy mô, nên cần điều chỉnh hướng sử dụng cho người mua nhà thương mại giá phù hợp.

Ở góc nhìn khác, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, cho rằng để phát triển hiệu quả nhà ở thương mại giá phù hợp, cần có chính sách hỗ trợ lãi suất và đặc biệt là chính sách thuế cho chủ đầu tư.

Theo ông, việc áp thuế thời gian qua khiến chi phí dự án tăng cao, buộc DN phải nâng giá bán. Với mức thu nhập bình quân đầu người hiện khoảng 8,2 triệu đồng/tháng, chỉ những căn nhà dưới 2 tỉ đồng, trả góp khoảng 20 năm, mới nằm trong khả năng chi trả của số đông. Riêng TP HCM, theo ông, cần nhất là nhà thương mại dưới 3 tỉ đồng để thu hút lao động phổ thông.

Ở góc độ giải pháp dài hạn, chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Thành (Trường Chính sách công và quản lý Fulbright) đề xuất phát triển mạnh thị trường nhà ở cho thuê. Theo ông, giá bất động sản có thể bị đầu cơ nhưng giá thuê thì không. "Nhà nước có thể lập Quỹ NƠXH cho thuê hoặc trợ giá thuê, cho phép thuê dài hạn và có quyền chọn mua khi đủ điều kiện. Nếu nhà nước bắt tay với DN làm NƠXH cho thuê và đầu tư quỹ NƠXH cho thuê, đây sẽ là giải pháp lâu dài" - ông Thành nhấn mạnh.

Tính toán đáp ứng thị trường

Thị trường căn hộ TP HCM sau sáp nhập đã xuất hiện nhiều dự án căn hộ có giá trung bình dưới 40 triệu đồng/m2 ở khu vực Bình Dương cũ. Trong khi trước đó, dòng sản phẩm này gần như mất hút hoặc nếu có cũng ở rất xa. Theo ghi nhận của phóng viên, tại vùng ven TP HCM, đặc biệt là Bình Dương cũ, đang bán giá căn 2 phòng ngủ dưới 3 tỉ đồng khá nhiều. Thậm chí, có những căn 1 phòng ngủ giá chỉ 1,8 tỉ đồng nhưng số lượng không quá nhiều.

Hiện tại, ở khu vực phía Bắc TP HCM, nhiều DN vẫn đang triển khai xây dựng các dự án NƠXH và nhà ở giá rẻ rất linh hoạt. Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Becamex IDC, cho biết để người lao động có nhiều sự lựa chọn, đơn vị đã thiết kế NƠXH với nhiều loại sản phẩm giá bán từ 120 đến 280 triệu đồng/căn hoặc loại cao cấp hơn với giá 500-700 triệu đồng/căn. Ngoài ra, DN cũng có phương án xây xong cho người lao động thuê với giá từ 750.000 đồng/căn/tháng. "Becamex IDC khẳng định tiếp tục xây dựng 20.000 căn NƠXH tại các khu vực đông công nhân như VietSing, Định Hòa, Mỹ Phước, Bàu Bàng với mức đầu tư khoảng 9.500 tỉ đồng" - ông Hùng nói.

Ở phân khúc thương mại, ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch HĐQT Công ty CP C-Holdings, cho biết mục tiêu của công ty tại Bình Dương cũ là triển khai nhà ở vừa túi tiền, phù hợp với đa số nhu cầu của người trẻ, người mới lập gia đình có thu nhập trung bình cao.

Từ dự án đầu tiên C-Sky View đã bàn giao sổ, đến The Maison (Thủ Dầu Một) đã có cư dân vào ở, và hiện tại là dự án The Felix (Thuận An) đang gấp rút thi công. "Việc làm nhà thương mại giá thấp cho người dân là mục tiêu của chúng tôi từ đầu. Chúng tôi chấp nhận một khoản lợi nhuận vừa đủ với cái tâm của mình, chứ không đặt mục tiêu lợi nhuận quá cao" - ông Cường chia sẻ.

Tương tự, TS Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bcons, cho biết Bcons làm dự án dựa trên nhu cầu thật, cung cấp cho người mua ở, không khuyến khích đầu cơ. Vì vậy, các dự án Bcons bán ra đều có khách mua, nhà bàn giao luôn "sáng đèn". Hiện giá bán trung bình các dự án của Bcons chỉ tầm 2-3 tỉ đồng/căn hộ 2 phòng ngủ.

Nguồn: Kenh14; Người Đưa Tin; Thanh Niên; CafeF