Gỡ rào cản, thêm động lực để hộ kinh doanh thành doanh nghiệp

Chính sách hỗ trợ về thuế, kế toán và chuyển đổi số đang tạo thêm động lực để hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, bước chuyển từ thực tiễn

Sau gần 15 năm kinh doanh cửa hàng gia dụng - vật liệu xây dựng tại phường Xuân Đỉnh, Hà Nội, anh Nguyễn Văn Nam nhận thấy mô hình hộ kinh doanh dần bộc lộ hạn chế khi quy mô mở rộng. Việc xuất hóa đơn giá trị gia tăng, tiếp cận vốn vay, ký hợp đồng lớn hay mở thêm cơ sở đều gặp trở ngại. “Tôi từng nghĩ thành lập doanh nghiệp rất phức tạp, nhưng khi kinh doanh phát triển hơn, tôi nhận ra muốn đi đường dài thì phải thay đổi” - anh Nam chia sẻ.

Đầu năm nay, anh Nam hoàn tất thủ tục chuyển từ hộ kinh doanh sang công ty trách nhiệm hữu hạn, thuê kế toán chuyên trách, áp dụng phần mềm quản lý bán hàng và thực hiện đầy đủ quy định về hóa đơn, chứng từ. Nhờ đó, hoạt động kinh doanh dần chuyên nghiệp hơn.

Theo anh Nam, việc chuyển đổi giúp doanh nghiệp được hưởng một số chính sách miễn, giảm thuế, phí; đồng thời nâng cao uy tín với khách hàng, đối tác. “Khi trở thành doanh nghiệp, việc giới thiệu sản phẩm, đàm phán hợp đồng và mở rộng thị trường thuận lợi hơn nhiều” - anh Nam nhận định.

Trong khi đó, chị Trần Thị Hương - chủ một cơ sở sản xuất thực phẩm tại quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) - cho biết, đang hoàn thiện các thủ tục để chuyển từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp trong thời gian tới.

Theo chị Hương, hoạt động kinh doanh những năm gần đây tăng trưởng khá tốt, lượng đơn hàng từ các siêu thị, cửa hàng tiện lợi và đối tác phân phối ngày càng nhiều. Tuy nhiên, nhiều khách hàng yêu cầu ký hợp đồng và xuất hóa đơn dưới tư cách pháp nhân doanh nghiệp, nên chị bắt đầu tính đến việc chuyển đổi mô hình hoạt động.

Với chị Hương, trở thành doanh nghiệp không chỉ giúp nâng cao uy tín với đối tác mà còn mở ra cơ hội xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và phát triển thương hiệu lâu dài.

Chính sách ưu đãi tạo thêm động lực chuyển đổi

Thực tế, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi, thời gian qua Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thông qua Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2025.

Thời gian qua, Bộ Tài chính tiếp tục lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) với nhiều đề xuất được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Trao đổi với Báo Lao Động, TS Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội - đánh giá điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là tư duy "chuyển đổi có kế thừa, có hỗ trợ và có thời gian thích nghi".

Theo ông Mạc Quốc Anh, dự thảo đề xuất doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh được kế thừa quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp; được hỗ trợ chuyển tiếp dữ liệu thuế, hóa đơn, bảo hiểm xã hội, lịch sử tín dụng; miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, phí công bố lần đầu; áp dụng cơ chế kê khai, nộp thuế, kế toán và báo cáo đơn giản; đồng thời được hỗ trợ nền tảng số, phần mềm kế toán và dịch vụ kế toán trong thời gian đầu.

"Rào cản lớn nhất của hộ kinh doanh không chỉ là chi phí thành lập doanh nghiệp mà còn là tâm lý lo ngại thủ tục phức tạp hơn, nghĩa vụ nhiều hơn và chi phí tuân thủ tăng lên. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ cần giúp họ thấy rõ lợi ích khi chuyển đổi và có đủ thời gian để thích nghi" - ông Mạc Quốc Anh nói.

Ông cũng đánh giá cao đề xuất hỗ trợ tuân thủ trong năm đầu sau chuyển đổi. Theo đó, doanh nghiệp mới được hướng dẫn, cảnh báo về mức độ tuân thủ; trường hợp vi phạm lần đầu về thuế, kế toán, bảo hiểm xã hội hoặc lao động nhưng không gian lận, trốn tránh nghĩa vụ hay gây hậu quả nghiêm trọng có thể được xem xét miễn xử phạt hành chính.

"Tôi cho rằng, đây là cách tiếp cận "dạy để tuân thủ" thay vì "chờ sai để phạt". Điều đó sẽ giúp hộ kinh doanh yên tâm hơn khi bước vào môi trường doanh nghiệp" - ông Mạc Quốc Anh nhận định.

Cục Thuế cảnh báo hậu quả pháp lý của việc duy trì hai hệ thống sổ sách

Cục Thuế kêu gọi siết minh bạch sổ sách, ngăn doanh nghiệp lập từ hai hệ thống kế toán trở lên để che giấu doanh thu và sai lệch nghĩa vụ thuế.

Cục Thuế vừa có thư ngỏ gửi các hiệp hội nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán; các đại lý thuế, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán và tư vấn thuế về việc phối hợp tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật thuế, kế toán và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán, tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu.

Theo Cục Thuế, trong bối cảnh yêu cầu minh bạch tài chính và tuân thủ pháp luật ngày càng cao, việc chấp hành đúng các quy định về kế toán, thuế không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thời gian qua, cơ quan thuế ghi nhận một số doanh nghiệp sử dụng đồng thời từ hai hệ thống sổ kế toán trở lên để che giấu doanh thu và làm sai lệch nghĩa vụ thuế. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về kế toán và thuế, tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh lành mạnh.

Thực hiện kế hoạch tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật thuế, kế toán và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán, tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu với thông điệp “Minh bạch sổ sách - Vững vàng pháp lý”, Cục Thuế đề nghị các đơn vị phối hợp triển khai nhiều hoạt động.

Trong đó, Cục Thuế đề nghị tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về kế toán, thuế đến hội viên và khách hàng; làm rõ ranh giới giữa hành vi hợp pháp trong quản trị nội bộ và hành vi vi phạm như lập từ hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.

Cơ quan thuế cũng đề nghị cảnh báo các dấu hiệu rủi ro phổ biến trong ghi nhận doanh thu, chi phí và sử dụng hóa đơn, chứng từ.

Bên cạnh đó, các hiệp hội nghề nghiệp, đại lý thuế và đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán, tư vấn thuế được đề nghị tham gia tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định; hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật thuế và các quy định có liên quan.

Cục Thuế cũng đề nghị các đơn vị tư vấn kê khai, nộp thuế đúng quy định; hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, đối chiếu dữ liệu giữa sổ kế toán, hóa đơn và giao dịch thanh toán, đồng thời cảnh báo sớm các rủi ro pháp lý có thể phát sinh.

Về trách nhiệm nghề nghiệp, Cục Thuế nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và quy định pháp luật trong hoạt động cung cấp dịch vụ; không tiếp tay, không tham gia hoặc hỗ trợ các hành vi gian lận thuế; góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Ngoài ra, cơ quan thuế đề nghị các đơn vị phối hợp tham gia các hội nghị, hội thảo, chương trình tập huấn, đối thoại với doanh nghiệp; cung cấp ý kiến chuyên môn và phản hồi thực tiễn nhằm hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý.

Liên tục mở rộng bất động sản, DOJI kinh doanh ra sao?

Thương vụ Diamond Crown Home thuộc hệ sinh thái DOJI nhận chuyển nhượng pháp nhân liên quan dự án Grand Mercure Hội An từ Vinahud góp thêm một mảnh ghép vào danh mục bất động sản của DOJI. Hiện tập đoàn này đã hiện diện tại nhiều dự án nhà ở, nghỉ dưỡng và thương mại trên cả nước.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, lãnh đạo CTCP Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Vinahud (VHD) cho biết doanh nghiệp đã hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp tại Công ty TNHH Friend cho Công ty TNHH Diamond Crown Home.

Theo Vinahud, Diamond Crown Home là doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái DOJI. Giao dịch này dự kiến mang lại khoảng 90 tỷ đồng lợi nhuận cho Vinahud.

Friend được biết đến là pháp nhân liên quan đến dự án Grand Mercure Hội An, tổ hợp khách sạn và biệt thự nghỉ dưỡng nằm trên tuyến ven biển giữa Đà Nẵng và Hội An.

Danh mục dự án trải rộng nhiều địa phương

DOJI bắt đầu đẩy mạnh đầu tư bất động sản từ năm 2014 thông qua việc thành lập DOJILAND.

Tại Hải Phòng, doanh nghiệp phát triển dự án Diamond Crown Hai Phong tại khu vực ngã tư Lê Hồng Phong - Nguyễn Bỉnh Khiêm. Dự án gồm một tòa khách sạn 45 tầng và một tòa căn hộ 39 tầng trên diện tích khoảng 1,3 ha.

Cùng khu vực này, DOJILAND triển khai dự án Golden Crown Hai Phong với quy mô gần 1.000 căn hộ trên khu đất hơn 9.000 m2.

Cuối năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục khởi công dự án Dragon 75 Complex tại Khu đô thị Bắc Sông Cấm với tổng vốn đầu tư công bố hơn 7.500 tỷ đồng.

Tại Quảng Ninh, DOJI phát triển tổ hợp The Sapphire Residence và Best Western Premier Sapphire Ha Long tại khu vực Bến Đoan, Hạ Long. Tổng mức đầu tư của tổ hợp được công bố khoảng 8.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng đầu tư khách sạn Diamond Halong Hotel và khu dinh thự The Sapphire Mansions.

Ở Huế, liên danh có sự tham gia của DOJI được lựa chọn thực hiện dự án tổ hợp thương mại dịch vụ kết hợp nhà ở tại khu đô thị mới An Vân Dương. Dự án có diện tích hơn 18 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 4.300 tỷ đồng, dự kiến gồm khoảng 2.100 căn hộ và 160 căn nhà thấp tầng.

Tại tỉnh Vĩnh Phúc cũ, nay là Phú Thọ, doanh nghiệp hiện diện thông qua dự án Khu đô thị mới Nam Vĩnh Yên quy mô khoảng 70 ha, tổng vốn đầu tư gần 3.900 tỷ đồng và dự án Khu du lịch sinh thái Hồ Xạ Hương có diện tích gần 220 ha.

Ngoài ra, DOJI còn đầu tư dự án nghỉ dưỡng Champarama Resort & Spa tại Khánh Hòa.

Hiện diện ở bất động sản thương mại và khu công nghiệp

Bên cạnh nhà ở và nghỉ dưỡng, DOJI sở hữu một số bất động sản thương mại tại các vị trí trung tâm như DOJI Tower trên phố Lê Duẩn, Ruby Plaza tại phố Lê Ngọc Hân (Hà Nội), Ruby Tower tại đường Hàm Nghi và Opera View trên đường Đồng Khởi (TP.HCM).

Trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp, doanh nghiệp tham gia đầu tư Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (Hanssip) tại Phú Xuyên, Hà Nội với quy mô khoảng 640 ha.

Lợi nhuận giảm sau giai đoạn tăng mạnh

Trong quá trình mở rộng đầu tư, kết quả kinh doanh của DOJI có sự biến động qua các năm.

Theo các báo cáo tài chính đã công bố, lợi nhuận sau thuế của tập đoàn đạt khoảng 234 tỷ đồng năm 2021, tăng lên hơn 1.016 tỷ đồng năm 2022 trước khi giảm xuống còn khoảng 491 tỷ đồng năm 2023, tương đương mức giảm hơn 51%.

Trong khi đó, tổng nợ phải trả tăng từ khoảng 12.405 tỷ đồng cuối năm 2022 lên hơn 15.850 tỷ đồng cuối năm 2023, tương đương mức tăng gần 28%.

Bên cạnh vốn tự có, DOJI từng huy động hàng nghìn tỷ đồng thông qua kênh trái phiếu để phục vụ hoạt động đầu tư. Giai đoạn 2020-2021, doanh nghiệp phát hành tổng cộng 2.850 tỷ đồng trái phiếu, trong đó phần lớn nguồn vốn được công bố để đầu tư vào lĩnh vực bất động sản.

Cắt giảm điều kiện kinh doanh - “đòn bẩy” để doanh nghiệp phát triển

Mỗi thủ tục được đơn giản hóa, mỗi điều kiện kinh doanh được cắt giảm hợp lý không đơn thuần là một thay đổi về mặt hành chính, mà còn là “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp tiết kiệm nguồn lực, gia tăng cơ hội đầu tư và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Điều này càng quan trọng hơn trong bối cảnh đặt yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập.

Gỡ bỏ rào cản, tạo dư địa phát triển

Thực tế nhiều năm qua, không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa trên cả nước nói chung, Thanh Hóa nói riêng, vẫn phải dành nhiều thời gian, chi phí và nguồn lực để thực hiện các thủ tục hành chính, đáp ứng những điều kiện kinh doanh chồng chéo hoặc chưa thực sự phù hợp với thực tiễn. Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, những quy định phức tạp, thủ tục hành chính rườm rà khiến doanh nghiệp mất đi cơ hội kinh doanh, kéo dài thời gian đưa sản phẩm ra thị trường, làm giảm khả năng cạnh tranh.

Tại các diễn đàn kinh tế gần đây, khái niệm “chi phí tuân thủ” được nhắc đến như một trong những lực cản lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh. Đại diện lãnh đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Chi nhánh Thanh Hóa - Ninh Bình phân tích: “Khác với chi phí nguyên liệu hay lao động có thể dễ dàng đo đếm, chi phí tuân thủ thường tồn tại dưới dạng thời gian chờ đợi, số lần đi lại, hồ sơ giấy tờ, thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy hay kiểm tra chuyên ngành, hoặc các quy định chồng chéo giữa các cơ quan quản lý”. Vì vậy, cắt giảm điều kiện kinh doanh không đơn thuần là giảm số lượng giấy phép hay thủ tục hành chính, mà là giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tăng hiệu quả vận hành, giải phóng nguồn lực và thúc đẩy dòng vốn đầu tư.

Doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp

Mở đầu cho đợt cải cách sâu rộng về môi trường đầu tư, kinh doanh trong năm 2026 là Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc quản lý của các bộ, ngành. Với việc ban hành 8 nghị quyết, các bộ, ngành đã cắt giảm hơn 1.730 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính; đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính khác. Ngay trong tháng 5 vừa qua, Chính phủ tiếp tục ban hành các văn bản liên quan để hoàn thành phương án cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực quản lý các khu công nghiệp, đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy, cấp phép xây dựng..., góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

“Mỗi thủ tục hành chính được cắt giảm đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi tiết kiệm được thời gian, chi phí nhân lực và các khoản chi phí tuân thủ khác. Khi nguồn lực không phải phân tán cho các thủ tục hành chính, doanh nghiệp có thêm điều kiện tập trung cho đổi mới công nghệ, nghiên cứu sản phẩm và mở rộng thị trường”, anh Lê Minh Đức, Giám đốc Trung tâm sáng tạo công nghệ 8-bit, phường Hạc Thành, chia sẻ.

Một trong những định hướng quan trọng trong cải cách điều kiện kinh doanh hiện nay là chuyển mạnh từ phương thức “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng quá nhiều thủ tục trước khi được phép hoạt động, cơ quan quản lý Nhà nước tập trung giám sát, kiểm tra trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này vừa tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý Nhà nước. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm, dịch vụ và các cam kết với khách hàng.

Cùng với việc thực hiện cắt giảm điều kiện kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính ráo riết của các bộ, ngành, tỉnh Thanh Hóa đã phân luồng, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thủ tục hành chính theo cơ chế ưu tiên “làn xanh”. Tỉnh luôn xác định cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hấp dẫn là một trong những khâu đột phá, là “chìa khóa” để mở cánh cửa thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính vì vậy, đến nay công tác cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh đã có bước chuyển mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực: từ thể chế, thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy, đến ứng dụng chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được giải quyết đúng và trước hạn đạt 98% trở lên. Thanh Hóa là một trong những tỉnh đầu tiên trên cả nước thực hiện việc kết nối, chia sẻ, trao đổi văn bản điện tử giữa chính quyền và doanh nghiệp và là một trong các tỉnh, thành phố có số lượng thủ tục hành chính cung cấp dịch vụ công trực tuyến đứng đầu cả nước. Cùng với đẩy mạnh cải cách hành chính, Thanh Hóa có nhiều chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn, đặc biệt là đối với các dự án lớn, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế. Cùng với đó, chính quyền các cấp trong tỉnh luôn sát cánh, đồng hành và hỗ trợ nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai dự án; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo thuận lợi tối đa để các nhà đầu tư triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất.

Ông Lê Đức Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Miza Nghi Sơn, cho biết: “Công ty đánh giá cao chính sách thu hút đầu tư và cải thiện kinh doanh của tỉnh Thanh Hóa. Với sự cải thiện mạnh mẽ cơ sở hạ tầng và môi trường minh bạch, Thanh Hóa ngày càng trở thành điểm đến đối với các nhà đầu tư. Chúng tôi kỳ vọng tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách theo hướng đơn giản hóa thủ tục đầu tư, nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp”.

Các hội, hiệp hội doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cho rằng, cắt giảm điều kiện kinh doanh không đơn thuần là một giải pháp cải cách hành chính mà còn là một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế. Khi những rào cản được tháo gỡ, nguồn lực được khơi thông và niềm tin của doanh nghiệp được củng cố, khu vực sản xuất, kinh doanh sẽ có thêm sức bật để phát triển, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của tỉnh.

Nguồn: Lao Động; Vietnamnet; CafeLand; Báo Thanh Hóa