Tăng cường kết nối đường sắt Trung Quốc - Nga

(Ảnh minh họa).

Trung Quốc mới đây đã đưa vào vận hành chuyến tàu chở hàng đầu tiên nối thành phố Lang Phường, tỉnh Hà Bắc của nước này với thành phố Moscow, Liên bang Nga.

Việc này đánh dấu bước phát triển mới của mạng lưới đường sắt liên vận Trung Quốc - châu Âu.

Xuất phát từ trung tâm logistics Lang Phường, tỉnh Hà Bắc, đoàn tàu sẽ vượt khoảng 9.000 km, đi qua cửa khẩu Mãn Châu Lý ở Khu tự trị Nội Mông, miền Bắc Trung Quốc, trước khi qua Mông Cổ, rồi hướng đến Moscow, Nga. Hành trình di chuyển dự kiến kéo dài 17 ngày.

Đoàn tàu chở tổng cộng 1.000 tấn hàng hóa, trị giá gần 20 triệu Nhân dân tệ (khoảng 67 tỷ đồng), bao gồm quần áo, thực phẩm và vật liệu xây dựng.

Đại diện đơn vị vận hành tuyến đường sắt, ông Sở Dật Tiếu cho biết, các tuyến đường sắt Trung Quốc - châu Âu là phương thức vận tải hiệu quả, thuận tiện và giúp tăng cơ hội tiếp cận thương mại quốc tế cho những doanh nghiệp ở Lang Phường và các khu vực lân cận.

Việc đưa vào vận hành tuyến đường sắt này được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo điều kiện mở rộng giao thương sang thị trường Nga, giúp thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp địa phương.

Với ưu thế sức chuyên chở lớn, chi phí thấp hơn vận tải hàng không và thời gian vận chuyển ngắn hơn vận tải đường biển, trong thời gian tới, kết nối đường sắt sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, đóng vai trò là phương thức vận tải hàng hóa quan trọng giữa Trung Quốc với Nga, cũng như các nước châu Âu.

Trung Quốc hạn chế xuất khẩu than chì khi "cuộc chiến" công nghệ toàn cầu leo thang

Trung Quốc đã công bố kế hoạch hạn chế xuất khẩu than chì, một khoáng chất quan trọng để sản xuất pin cho xe điện (EV), vì lý do an ninh quốc gia.

Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung quốc cho biết hôm 20/10. Thông báo trên được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ áp đặt các giới hạn bổ sung đối với các loại chất bán dẫn mà các công ty Mỹ có thể bán cho các công ty Trung Quốc.

"Hiện tại, cả Trung Quốc và các nước phương Tây đều đang tiến hành đáp trả "ăn miếng trả miếng", cho thấy các biện pháp bảo hộ thường lan rộng ảnh hưởng như thế nào. Định luật thứ ba của Newton cho rằng mọi hành động đều gây ra phản ứng cũng được áp dụng ở đây", ông Stefan Legge, người đứng đầu bộ phận Nghiên cứu chính sách thuế và thương mại tại Đại học St Gallen ở Thụy Sĩ, nhận xét.

Ông Legge nói thêm: "Đồng thời, cả hai bên tranh chấp cũng nhận ra rằng sẽ tốn kém như thế nào nếu địa chính trị lấn át kinh tế".

Trung Quốc, quốc gia thống trị sản xuất và gia công than chì trên thế giới, cho biết, bắt đầu từ tháng 12/2023 sẽ cần có giấy phép xuất khẩu đối với vật liệu than chì tổng hợp, bao gồm các phiên bản có độ tinh khiết cao, cường độ cao và mật độ cao, cũng như than chì vảy tự nhiên.

Viện Nghiên cứu Năng lượng, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, DC, cho biết các nhà sản xuất ô tô đang cố gắng khóa nguồn cung than chì từ các nguồn bên ngoài Trung Quốc, do nhu cầu về pin EV vượt xa các mục đích sử dụng vật liệu khác.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, doanh số bán xe điện toàn cầu, bao gồm cả xe chạy hoàn toàn bằng pin và xe hybrid, đang tăng vọt. Doanh số bán hàng đã vượt 10 triệu chiếc vào năm 2022, tăng 55% so với năm 2021 và dự kiến sẽ tăng lên gần 14 triệu xe trong năm nay.

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, thị trường than chì sử dụng trong pin đã tăng 250% trên toàn cầu kể từ năm 2018. Trung Quốc là nước sản xuất than chì hàng đầu thế giới vào năm 2022, ước tính chiếm khoảng 65% sản lượng toàn cầu.

Bên cạnh dùng để sản xuất pin xe điện, than chì thường được sử dụng trong ngành công nghiệp bán dẫn, hàng không vũ trụ, hóa chất và thép.

Vào tháng 7, Bắc Kinh đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với gali và gecmani, hai khoáng chất cần thiết để sản xuất chất bán dẫn. Một tháng sau, lượng nguyên liệu xuất khẩu ra nước ngoài của Trung Quốc đã giảm xuống mức 0.

Theo ông Ivan Lam, nhà phân tích cấp cao tại Counterpoint Research, lệnh hạn chế xuất khẩu mới của Trung Quốc không phải là "lệnh cấm hoàn toàn", nhưng ông dự đoán giá than chì sẽ tăng.

Ông cho biết: "Chúng tôi tin rằng giá than chì trung bình sẽ tiếp tục tăng trong tương lai do mất cân đối cung cầu, bao gồm cả Nga, một trong những nhà cung cấp than chì lớn trước xung đột Nga - Ukraine".

Trung Quốc nắm giữ thị phần rất lớn chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng cần thiết để sản xuất pin EV trên toàn thế giới. Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, nó tinh chế 60% lượng lithium và 80% coban của thế giới.

Căng thẳng bao trùm Lebanon: Ngoại trưởng nói về mong muốn của Hezbollah, cảnh báo Israel

(Ảnh minh họa).

Tạp chí Newsweek đưa tin, Lebanon đang chuẩn bị cho viễn cảnh xung đột Israel-Hamas leo thang.

Ngoại trưởng Lebanon Abdallah Bou Habib hôm 20/10 đưa ra cảnh báo cho Lebanon khi đất nước này đang chuẩn bị trước cho những lo ngại ngày càng gia tăng về quy mô của xung đột Israel - Hamas.

Ngày 7/10, Hamas đã dẫn đầu một cuộc tấn công đẫm máu nhất của lực lượng này vào Israel. Israel sau đó đã tiến hành các cuộc không kích dữ dội nhất từ trước đến nay vào dải Gaza.

Hãng tin AP đưa tin, tính đến hôm 20/10, đã có hơn 1.400 người thiệt mạng ở Israel. Cơ quan Y tế tại dải Gaza cho biết số người thiệt mạng ở khu vực này đã vượt quá 4.100 người.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết đất nước của ông đang "có chiến tranh" và đã cắt nguồn cung cấp thực phẩm, nhiên liệu, điện và thuốc men vào Gaza.

Theo tạp chí Newsweek, mặc dù Israel nói rằng sẽ cho phép một số viện trợ vào Gaza thông qua Ai Cập, nhưng các chuyến hàng được cho là đã bị trì hoãn.

Israel đã huy động 360.000 quân dự bị để chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ có thể xảy ra vào vùng lãnh thổ đông dân cư - nơi ước tính có khoảng 2,3 triệu người.

Ngoại trưởng Lebanon kêu gọi ngừng bắn

Hezbollah - một nhóm chiến binh Lebanon - gần như đang đấu súng hàng ngày qua biên giới với Israel kể từ cuộc tấn công của Hamas.

Ngoại trưởng Lebanon Bou Habib nói với hãng tin CNN hôm thứ sáu: “Chúng tôi không muốn chiến tranh… nhưng việc này không thể kiểm soát được. Hezbollah cũng không muốn chiến tranh nhưng tất cả những điều này phụ thuộc vào diễn biến ở Gaza".

Ông cảnh báo: "Israel và cả chúng tôi cũng sẽ thiệt hại lớn," đồng thời Ngoại trưởng Lebanon cũng kêu gọi Israel tuyên bố ngừng bắn ở Gaza.

"Đất nước của họ sẽ không được an toàn. Tất cả các lực lượng kháng chiến này đều có rất nhiều vũ khí và họ sẽ sử dụng chúng".

Cũng theo Ngoại trưởng Lebanon, các chính quyền khu vực sẽ không có nhiều tiếng nói nếu việc bắn phá (từ phía Israel) ở Gaza vẫn tiếp diễn.

Thủ tướng lên kế hoạch khẩn cấp

Trong khi đó, truyền thông địa phương ở Lebanon đưa tin, Thủ tướng Najib Mikati đã tổ chức cuộc họp với các thành viên Nội các hôm 19/10 để chuẩn bị kế hoạch khẩn cấp nếu xung đột lan sang nước họ. Kế hoạch này được cho là sẽ chia đất nước thành 3 khu vực.

Khu vực phía nam của đất nước sẽ được coi là dễ bị tấn công, trong khi các khu vực ở phía bắc và đông bắc sẽ được coi là khu vực mà người tị nạn trong nước có thể sơ tán để tìm an toàn.

Không khí ở Lebanon

Mohammad El-Hout, chủ tịch của Middle East Airlines, hãng hàng không quốc gia của Lebanon, hôm 20/10 tuyên bố rằng hãng sẽ giảm số chuyến bay và cắt hơn một nửa hoạt động kể từ tuần tới.

Quyết định này được đưa ra khi một số người Lebanon bắt đầu đi khỏi đất nước do lo ngại xung đột lan rộng. Chính phủ Mỹ, Anh, Pháp, Úc, Canada và Bỉ đã kêu gọi công dân của họ rời khỏi đất nước.

"Bộ Ngoại giao kêu gọi công dân Mỹ ở Lebanon lên kế hoạch rời đi càng sớm càng tốt. Chúng tôi khuyến nghị công dân Mỹ chọn ở lại sẽ có các kế hoạch dự phòng cho những tình huống khẩn cấp," các công dân Mỹ cho Newsweek xem nội dung email được gửi từ Đại sứ quán Mỹ ở Lebanon.

Michella Sfeir, một chủ doanh nghiệp người Lebanon 33 tuổi, nói với Newsweek: "Lo lắng và căng thẳng bao trùm Lebanon".

Cô cũng cho biết thêm, nhiều người đã chọn rời khỏi đất nước này vào tuần trước. "Họ đóng gói đồ đạc và rời đi. Tuần này có nhiều người rời khỏi Lebanon hơn khi các đại sứ quán gửi cảnh báo sơ tán".

Đã có hơn 20 người, gồm các dân thường và nhà báo, thiệt mạng ở Lebanon do các cuộc đụng độ xuyên biên giới với Israel kể từ ngày 7/10.

Firas Maksad, một thành viên cấp cao tại Viện Trung Đông nói với Newsweek: "Bước ngoặt lớn trong xung đột sẽ là khi Israel bắt đầu cuộc tấn công đường bộ ở Gaza. Khi đó, tính toán của Hezbollah và Iran có thể thay đổi, đẩy mạnh các cuộc tấn công để đánh lạc hướng Israel và hỗ trợ Hamas".

Bộ Ngoại giao Mỹ nói với Newsweek vào tuần trước rằng Hezbollah và các nhóm khác không nên tham gia vào cuộc xung đột.

Một phát ngôn viên cho biết: “Bất kỳ quyết định nào của Hezbollah hoặc các chủ thể khác nhằm kéo Lebanon vào cuộc xung đột này sẽ gây ra hậu quả khủng khiếp cho người dân Lebanon. Họ xứng đáng nhận được những điều tốt đẹp hơn”.

Mối đe dọa lớn đang rình rập Dải Gaza: dịch bệnh

Các tổ chức nhân đạo cảnh báo những căn bệnh chết người lây truyền qua đường nước sẽ tấn công Dải Gaza nếu viện trợ bị cản trở.

Bốn đứa con của Waseem Mushtaha đã nghỉ học gần hai tuần. Thay vì học toán hay địa lý, chúng được dạy cách phân chia nước. “Mỗi ngày, tôi đổ đầy một chai nước cho mỗi đứa và nói: Hãy cố gắng giải quyết vấn đề này. Lúc đầu chúng gặp khó khăn nhưng bây giờ đang tự đối phó”, Mushtaha đang sống tại thành phố Khan Younis phía Nam Gaza chia sẻ với Al Jazeera.

Sau khi Israel yêu cầu 1,1 triệu người Palestine ở phía Bắc Gaza sơ tán, Mushtaha đã chở vợ và các con từ 8 đến 15 tuổi đến nhà dì của mình ở Khan Younis. Anh nói: “Mọi người ngủ trên đường phố, trong cửa hàng, thánh đường Hồi giáo, trong ô tô”. Gia đình Mushtaha sống cùng khoảng 100 người chen chúc trong một căn hộ rộng 200 m2 và vẫn được coi là may mắn.

Là nhân viên về nước và vệ sinh của tổ chức phi lợi nhuận Oxfam, Mushtaha nhận thấy những dấu hiệu của thảm họa sức khỏe cộng đồng có nguy cơ xảy ra xung quanh mình.

Năm 2022, dịch tả lây lan khắp Syria và Lebanon, khiến ít nhất 97 người thiệt mạng. Richard Brennan, giám đốc phụ trách tình trạng khẩn cấp khu vực của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nói: “Mặc dù dịch bệnh chưa được ghi nhận ở các vùng lãnh thổ của Palestine trong nhiều thập kỷ, nhưng có thể hình dung rằng vi khuẩn đã được đưa vào và các điều kiện hiện chín muồi để nó lây lan”. Đại diện của WHO cho biết thêm “nhận được viện trợ là rất quan trọng”.

Các sản phẩm vệ sinh đã biến mất khỏi một số siêu thị ở Gaza. Các nhà cung cấp tư nhân điều hành các cơ sở khử muối nhỏ chạy bằng năng lượng Mặt Trời đã tăng giá gấp đôi giá nước họ bán kể từ ngày 7/10 - khi Israel bắt đầu ném bom Gaza để trả đũa cuộc tấn công bất ngờ do lực lượng Hamas thực hiện. Hôm 18/10, Mushtaha ước tính gia đình anh sẽ hết nước trong 24 giờ nữa. Sau đó, anh không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Oxfam cùng các cơ quan của Liên hợp quốc đã cảnh báo rằng dịch vụ nước và vệ sinh bị hủy hoại sẽ gây ra dịch tả và các bệnh truyền nhiễm chết người khác nếu không có viện trợ nhân đạo khẩn cấp. Israel đã khóa đường ống dẫn nước tới Gaza, cùng với nguồn cung cấp nhiên liệu và điện để cung cấp cho các nhà máy nước và xử lý nước thải.

Hầu hết 65 trạm bơm nước thải của Gaza và tất cả 5 cơ sở xử lý nước thải tại đây đã buộc phải ngừng hoạt động. Theo Oxfam, nước thải chưa qua xử lý hiện đang đổ ra biển trong khi chất thải rắn cũng tràn ra một số đường phố cùng với các thi thể đang chờ được chôn cất.

Các nhà máy khử muối đã ngừng hoạt động và chính quyền không thể bơm nước đến các khu dân cư vì thiếu điện. Một số người dân ở Gaza đang dựa vào nước máy mặn từ tầng ngậm nước duy nhất, vốn đã ô nhiễm bởi nước thải, hoặc phải uống nước biển.

Liên hợp quốc cho biết hiện tại ở Gaza chỉ có 3 lít nước/ngày cho mỗi người để đáp ứng mọi nhu cầu của họ bao gồm uống, giặt, nấu ăn và xả vệ sinh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ 50-100 lít nước mỗi ngày là lượng được khuyến nghị để đáp ứng các yêu cầu cơ bản về sức khỏe của một người.

Ngày càng có nhiều lo ngại rằng tình trạng mất nước và các bệnh lây truyền qua đường nước sẽ dẫn đến thảm họa nhân đạo. Ông Mathew Truscott, một lãnh đạo Oxfam, cho biết cảm thấy thất vọng trước viễn cảnh dịch bệnh có thể lây lan trong khi nước và thuốc men chất đống cách biên giới vài km. Ông nói: “Dịch tả chỉ là một trong nhiều bệnh truyền qua đường nước. Nếu chúng ta có thể nhận được viện trợ thì rất nhiều bệnh có thể được ngăn chặn. Tuy nhiên, không thể thực hiện các hoạt động nhân đạo khi vẫn còn bom rơi”.

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres ngày 18/10 kêu gọi ngừng bắn nhân đạo ngay lập tức ở Gaza để giảm bớt “nỗi đau khổ tột cùng của con người”.

Đoàn xe tải đầu tiên chở hàng cứu trợ gồm 20 chiếc đã tới Dải Gaza thông qua cửa khẩu Rafah của Ai Cập vào ngày 21/10. Liên hợp quốc đang hy vọng đoàn xe vận tải thứ hai sẽ đến Dải Gaza vào ngày 22/10, nhằm mở rộng vận chuyển hàng cứu trợ tới dải đất này vào tuần tới.

Cửa khẩu Rafah là gì, vì sao là cứu cánh của Gaza?

(Ảnh minh họa).

Cửa khẩu giữa Ai Cập và phía nam Dải Gaza được mở cửa hôm thứ Bảy, cho phép xe tải chở hàng viện trợ vào Gaza lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến giữa Israel và Hamas bùng nổ.

Israel tới giờ đã cho phép 20 xe tải từ Ai Cập vào Gaza, chở lương thực, nước và thuốc men, nhưng không có xe chở nhiên liệu nào.

Hiện không rõ biên giới sẽ mở cửa trong bao lâu.

Những ngày qua, người Palestine đã tập trung ở cửa khẩu này hy vọng có cơ hội rời Gaza trước khi Israel mở cuộc tổng tấn công đường bộ.

Cửa khẩu Rafah là gì?

Đó là điểm ra khỏi Gaza xa nhất về phía Nam và có biên giới với bán đảo Sinai của Ai Cập.

Ngoài Rafah, chỉ có hai cửa khẩu biên giới nữa ở Dải Gaza – Erez, cửa khẩu cho người qua lại thông với Israel ở bắc Gaza, và Kerem Shalom, cửa khẩu chỉ dành cho hàng hóa thương mại với Israel ở nam Gaza. Cả hai cửa khẩu này đều đóng.

Vì sao Rafah lại quan trọng lúc này?

Các tay súng từ nhóm phiến quân Hamas, những người quản lý Gaza, tấn công cửa khẩu Erez hôm 7/10 trong một cuộc tấn công chưa từng thấy lên nam Israel, giết hại hơn 1300 người.

Vài ngày sau đó, Israel tuyên bố đóng cửa hai cửa khẩu Erez và Kerem Shalom vô thời hạn, khiến Rafah trở thành cửa khẩu duy nhất cho người dân ra vào Dải Gaza.

Giờ đây, Rafah còn là cửa khẩu đường biên duy nhất cho viện trợ nhân đạo.

Tuần trước, bộ ngoại giao Ai Cập cho biết họ đã điều hành các chuyến bay viện trợ quốc tế tới sân bay El-Arish ở bắc bán đảo Sinai, và hàng chục xe tải chở nhiên liệu và hàng viện trợ nhân đạo đã đỗ ở cửa khẩu Rafah phía Ai Cập sẵn sàng chờ vào Gaza.

Điều gì đang xảy ra tại Rafah?

Hamas và Ai Cập kiểm soát ai được qua lại cửa khẩu, nhưng các hoạt động bị gián đoạn kể từ khi Israel mở làn sóng không kích vào Gaza để trả đũa vụ tấn công của Hamas.

Truyền thông Ai Cập đưa tin cửa khẩu Rafah đóng sau ba cuộc không kích của Israel ngày 9 và 10/10, gây thương vong bên phía Ai Cập và Palestine của biên giới.

Hôm 12/10, chính phủ Ai Cập yêu cầu Israel ngưng các cuộc không kích gần cửa khẩu Rafah để cửa khẩu này có thể làm “đường cứu cánh hỗ trợ” cho người dân ở Gaza, và nói rõ rằng họ sẽ không mở cửa khẩu cho tới khi có đảm bảo về an toàn cho nhân viên người Ai Cập.

Các nước phương Tây cũng tham gia điều đình để tìm cách đảm bảo đường ra an toàn cho những người có hộ chiếu nước ngoài còn ở Gaza và viện trợ nhân đạo.

Ngoại trưởng Anh James Cleverly và người đồng nhiệm Mỹ, Antony Blinken, đều nói họ đang làm việc với phía Israel, Ai Cập và “các tiếng nói chính trị dẫn đầu trong khu vực” để mở cửa lại cửa khẩu đường biên này.

Tuần trước, một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các công dân Hoa Kỳ được thông báo họ nên di chuyển tới gần Rafah vì “có thể sẽ được thông báo rất sát nếu cửa khẩu mở và có thể sẽ chỉ mở trong một thời gian hạn chế”.

Hôm thứ Hai, đám đông tập trung ở Rafah sau khi có tin cửa khẩu sẽ mở tạm thời trong một khoảng thời gian ngừng bắn ngắn, nhưng cả hai phía Israel và Hamas đều nhanh chóng phủ nhận tin này.

Cửa khẩu mở hôm thứ Bảy lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến Israel-Hamas nổ ra, cho phép 20 xe tải chở hàng viện trợ từ Ai Cập vào Gaza.

Vì sao các cửa khẩu bị đóng cửa?

Israel và Ai Cập hạn chế di chuyển của hàng hóa và người dân ra vào Gaza kể từ khi Hamas nắm quyền kiểm soát lãnh thổ năm 2007. Hai nước này nói việc kiểm soát chặt đường biên là cần thiết vì lý do an ninh.

Để đáp trả cuộc tấn công làm chết nhiều người của Hamas, bộ trưởng quốc phòng Israel ra lệnh “phong tỏa hoàn toàn” Gaza hôm 9/10. Ông nói: “Sẽ không có điện, không có lương thực, không có nhiên liệu, tất cả đều đóng”.

Và mặc dù Ai Cập dường như sẵn sàng ở mở cửa cửa khẩu Rafah cho phép người có hộ chiếu nước ngoài ra và hàng viện trợ vào Gaza, họ lo ngại sẽ có một làn sóng người nhập cư Palestine chạy sang Ai Cập.

Tổng thống Ai Cập cảnh báo hôm 12/10 rằng một làn sóng di cư từ Gaza sẽ làm tăng nguy cơ “làm loãng” sự nghiệp đấu tranh của người Palestine và kêu gọi người Palestine hãy “tiếp tục kiên định trên mảnh đất của họ”.

Họ cũng lo ngại về khả năng phiến quân Hồi giáo sẽ vào lãnh thổ Ai Cập, trong bối cảnh nước này phải đối mặt với các cuộc nổi dậy của jihadist ở Sinai trong gần một thập kỷ.

Cửa khẩu Rafah thường được dùng ra sao?

Người Palestine không dễ dàng rời Gaza qua cửa khẩu Rafah. Những ai muốn dùng cửa khẩu phải đăng ký với chính quyền địa phương Palestine từ hai đến bốn tuần trước và có thể bị chính quyền Palestine hoặc Ai Cập từ chối sát ngày mà không rõ lý do.

Theo LHQ, tháng 8/2023, chính quyền Ai Cập cho phép 19.608 lượt người ra khỏi Gaza và từ chối 314 người.

Nguồn: VTV; CafeF; Soha; Báo Tin Tức; BBC