Hàng ngàn người tháo chạy khỏi bạo lực ở Myanmar gần biên giới Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Ngày 3-11, Hãng tin Reuters dẫn lời quan chức Thái Lan cho biết nước này đang cố gắng giải cứu 162 công dân, trong bối cảnh xung đột giữa quân đội Myanmar và các tay súng gần biên giới với Trung Quốc leo thang.

Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin đã chỉ đạo Đại sứ quán Thái Lan ở Myanmar phối hợp với chính quyền nhằm "giúp đỡ 162 người Thái" và tổ chức nơi trú ẩn an toàn cho công dân.

Trên mạng xã hội cuối ngày 2-11, Văn phòng Thủ tướng Thái cũng cho biết người Thái Lan và công dân các nước khác đang "mắc kẹt" tại Myanmar vì xung đột. "Ngay bây giờ, Đại sứ quán Thái Lan đang thảo luận cách thức giúp toàn bộ người Thái hồi hương một cách nhanh chóng", văn phòng này viết.

Trong khoảng một tuần qua, quân đội Myanmar đã giao tranh với 3 nhóm dân tộc thiểu số có vũ trang tại bang Shan, khu vực giáp biên giới Myanmar và Trung Quốc.

Cuộc giao tranh này diễn ra ác liệt khi "Liên minh 3 anh em" gồm Đội quân dân tộc Arakan (AA), Đội quân Liên minh dân chủ quốc gia Myanmar (MNDAA), và Quân đội giải phóng dân tộc Ta'ang (TNLA) thông báo đã chiếm giữ một số đồn quân sự và những con đường huyết mạch nối Myanmar với Trung Quốc.

Chính quyền quân đội Myanmar cho biết đã mất kiểm soát ở một số thị trấn gần biên giới nêu trên, bao gồm Chinshwehaw, nơi giáp với tỉnh Vân Nam của Trung Quốc. Hình ảnh của AFP cho thấy có tên lửa phóng ra từ một căn cứ quân sự của Myanmar thuộc vùng Lashio, phía bắc bang Shan.

Theo Liên Hiệp Quốc ngày 2-11, hơn 23.000 người đã mất nhà cửa vì cuộc giao tranh này. Báo chí Myanmar nói hàng ngàn người đã tháo chạy sang Trung Quốc.

Trong khi đó, truyền thông Trung Quốc cho hay những người mất nhà cửa đã tập trung thành hàng dài để nhập cảnh vào Trung Quốc. Một số thị trấn gần đó của Trung Quốc cũng sẵn sàng sơ tán trong trường hợp xung đột tiếp tục leo thang.

Ngày 1-11, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi các bên liên quan ngừng bắn ngay lập tức, đồng thời giải quyết xung đột thông qua đối thoại, đảm bảo ổn định tại biên giới.

Dân Trung Quốc tưởng niệm ông Lý Khắc Cường trên mạng và ở căn nhà cũ

Một tuần sau khi nguyên Thủ tướng Quốc vụ viện Lý Khắc Cường qua đời, hàng triệu dân Trung Quốc tìm cách âm thầm tưởng niệm ông trên mạng và ở thành phố quê ông.

Hôm thứ Năm tuần này, quốc kỳ Trung Quốc được hạ xuống nửa cột để Đảng Cộng sản và Nhà nước chính thức tưởng niệm cố Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Báo chí nhà nước đăng hình Chủ tịch Tập Cận Bình mặc đồ đen, chia buồn với bà quả phụ của vị cố Thủ tướng.

Nhưng cái chết khá đột ngột của ông Lý tại Thượng Hải một tuần trước đó, ở tuổi 68 đã gây sốc cho nhiều người dân Trung Quốc.

Dù chính quyền tìm cách hạn chế việc bày tỏ cảm xúc của người dân về vị cố thủ tướng được cho là theo xu hướng cải cách, cởi mở, hàng trăm triệu lượt đọc về tin ông Lý tạ thế trên mạng xã hội cho thấy thái độ, tình cảm của người dân ra sao.

Theo BBC News hôm 02/11, hashtag trên Weibo về ông Lý Khắc Cường, người quê ở An Huy, đã nhận được hơn 360 triệu lượt đọc và 17 nghìn bình luận, tính tới 13:30 giờ địa phương cùng ngày.

Nhiều bình luận kín đáo ca ngợi ông là “được kính trọng trong lòng dân”, “thủ tướng vì dân”. Một số câu khác ám chỉ những nỗ lực cải cách của ông không được Đảng Cộng sản cho áp dụng, “Ông đã quá mệt vì muốn phục vụ dân”.

Nhưng nhiều bình luận đã nhanh chóng bị nhà chức trách xóa đi.

Tại Hợp Phì rất đông người dân tới tìm cách đặt hoa ở khu nhà mà ông Lý từng sống thời nhỏ.

Phóng viên BBC có mặt tại chỗ hôm qua cho hay quan chức địa phương tìm cách cản trở để báo chí không phỏng vấn người tới viếng.

Tuy thế, có những người dân tỏ ra bất bình.

Một phụ nữ trung tuổi nói “Ngài thủ tướng Lý rất vĩ đại, sao chúng tôi không được phép than khóc ông?”

Truyền thông nhà nước Trung Quốc tuần trước cho biết ông đang “nghỉ ngơi” ở Thượng Hải thì bị lên cơn đau tim bất ngờ hôm thứ Năm 26/10.

Đài truyền hình nhà nước CCTV cho biết ông qua đời vào đêm thứ Sáu dù các bác sĩ đã “tận tình cứu chữa”.

Nhưng mạng xã hội Trung Quốc cũng nêu ra một số câu hỏi như vì sao việc cấp cứu ông Lý Khắc Cường lại diễn ra ở một bệnh viện thứ hạng, không phải bệnh viện cho các quan chức cao cấp nhất của chế độ ở Thượng Hải.

Chỉ thực hiện lời khuyên khi tác giả đã chết?

Một số báo nước ngoài vừa cho hay ông đã đề xuất từ lâu nay một cách tiếp cận khác với chủ trương của lãnh tụ tối cao Tập Cận Bình về vấn đề mất cân bằng trong phát triển giữa vùng duyên hải và vùng nội địa Trung Quốc.

Chính sách kinh tế cải cách cơ cấu và giảm nợ của ông, được gọi là "Likonomics" (Kinh tế học Lý Khắc Cường), nhằm giảm sự phụ thuộc của Trung Quốc vào tăng trưởng dựa trên nợ và thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững.

Nhưng chỉ sau khi ông bị hạ bệ và vài ngày trước khi ông chết, Quốc hội Trung Quốc mới ra luật thực hiện chính sách nới hạn chế kiểm soát tài chính bắt buộc với các tỉnh, đô thị nội địa để họ có thể chủ động tháo gỡ được gánh nợ công do xây cất nhiều năm và đầu tư đại trà lãng phí.

Kể từ nay, ngân sách của các chính quyền địa phương được phép lạm chi lên tới 3,8%, vượt “lằn ranh đỏ, 3%” hồi tháng 3 năm nay.

Đây chính là đề xuất của Lý Khắc Cường những năm qua nhưng không được áp dụng.

Tuy thế, việc áp dụng bây giờ có thể bị cho là quá muộn, khi mà các tỉnh nghèo hơn của Trung Quốc đã nợ quá cao. Chẳng hạn tỉnh Quý Châu đã tạo ra khoản nợ gần 400 tỷ USD vì đổ tiền vào đầu tư công, xây nhiều sân bay không cần thiết, chỉ vì quan chức bị buộc phải “chạy đua thành tích tăng trưởng” để làm hài lòng ông Tập.

Theo trang Geopolitcal Futures tại Texas, Hoa Kỳ thì ông Lý cũng từng kín đáo tỏ ra không đồng ý với chính sách Không Covid hà khắc, điểm nhấn của quyền lực Tập Cận Bình hai, ba năm trước, gây tổn thất kinh khủng cho Trung Quốc.

Là một nhà kinh tế được đào tạo bài bản và thường xuyên trao đổi trực tiếp bằng tiếng Anh với các chuyên gia nước ngoài, ông bị nghi ngờ khi Chủ tịch Tập cấm các quan chức Trung Quốc “tham vấn” về việc nước với các chuyên gia ở Hoa Kỳ, châu Âu.

Vào cuối sự nghiệp, ông ngày càng bị gạt ra lề khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tập hợp quyền lực xung quanh mình.

Một số nhà bình luận tại Nhật Bản cho rằng sau khi ông Lý, người luôn tìm cáchh giữ hoà khí với Nhật, qua đời, trong chính quyền TQ không còn ai ở cấp cao nhất dám đưa ra lời khuyên về ngoại giao trái với đường lối "cứng rắn" ở Đông Bắc Á mà ông Tập Cận Bình chủ trương.

Nguy cơ căng thẳng với Nhật sẽ tăng, và con số doanh nhân Nhật tại TQ thậm chí sẽ giảm đi nhanh chóng sau khi ông Lý Khắc Cường chết, truyền thông Nhật đưa tin.

Wagner tái tuyển quân

(Ảnh minh họa).

Tập đoàn quân sự tư nhân Wagner bắt đầu tuyển quân trở lại ở một số thành phố Nga, hơn 4 tháng sau vụ nổi loạn của ông trùm Prigozhin.

Truyền thông Nga ngày 1/11 cho biết văn phòng đại diện của tập đoàn quân sự tư nhân Wagner tại thành phố Perm và Novosibirsk đã bắt đầu nối lại hoạt động chiêu mộ thành viên. Tuy nhiên, tập đoàn này đã thay đổi chính sách tuyển quân, chỉ ký hợp đồng với công dân Nga không có tiền án tiền sự, thay vì tuyển cả tù nhân như dưới thời Yevgeny Prigozhin.

Trang 59.ru cho hay lãnh đạo tập đoàn Wagner hiện nay là Pavel Prigozhin, con trai của ông trùm quá cố. Tập đoàn quân sự tư nhân này hiện được đặt dưới sự quản lý của Vệ binh Quốc gia Nga, lực lượng có nhiệm vụ đối phó các mối đe dọa an ninh nội địa và báo cáo trực tiếp với Tổng thống Vladimir Putin.

"Chúng tôi đã đạt thỏa thuận với Vệ binh Quốc gia, chức không phải Bộ Quốc phòng. Một phần điều kiện của thỏa thuận là chúng tôi không tuyển mộ những người từng phạm tội hoặc bị bệnh", đại diện Wagner ở Novosibirsk cho hay.

Trang Military Review tuần trước đưa tin Wagner cũng đã đạt thỏa thuận tái tham chiến ở Ukraine với tư cách là một lữ đoàn trực thuộc Vệ binh Quốc gia Nga. Các tay súng Wagner được triển khai tham chiến là những người từng có kinh nghiệm chiến đấu hoặc làm lính đánh thuê, bên cạnh tân binh có sức khỏe tốt, độ tuổi từ 20 đến 55.

Người phát ngôn quân đội Ukraine Serhiy Cherevatyi ngày 27/9 cho biết hàng trăm thành viên Wagner đã quay trở lại chiến đấu ở miền đông nước này, song nhấn mạnh đây là lực lượng "thiếu tổ chức", không tạo ra ảnh hưởng lớn trên chiến trường.

Tập đoàn Wagner từng đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine, đặc biệt là tại mặt trận Bakhmut, thành phố mà các lực lượng Nga phải mất hơn 10 tháng mới có thể kiểm soát. Tập đoàn này cũng hiện diện tại châu Phi, giúp Nga xây dựng ảnh hưởng trong khu vực.

Tuy nhiên, tương lai của Wagner trở nên bấp bênh sau vụ nổi loạn bất thành hồi tháng 6 và cái chết của ông trùm Yevgeny Prigozhin trong vụ rơi máy bay hồi tháng 8. Tổng thống Putin sau đó ký sắc lệnh yêu cầu thành viên các đơn vị tình nguyện, trong đó có Wagner, phải tuyên thệ trung thành dưới quốc kỳ Nga.

Sắc lệnh này được coi là động thái mang tính quyết định nhằm đặt các nhóm vũ trang như Wagner dưới sự chỉ huy trực tiếp của lực lượng vũ trang Nga. Với việc đạt thỏa thuận với Vệ binh Quốc gia, Wagner dường như đã tránh được tình huống phải chấp hành chỉ đạo từ Bộ Quốc phòng, cơ quan từng có nhiều mâu thuẫn với lực lượng này.

Israel tuyên bố đã bao vây thành phố Gaza

Trong ngày thứ Năm, quân đội Israel cho biết, họ đã bao vây thành phố Gaza - thành phố chính tại Dải Gaza - trong chiến dịch tấn công Hamas.

Thành phố miền Bắc Dải Gaza này đã trở thành tâm điểm cuộc tấn công của Israel, sau khi chính phủ nước này cam kết sẽ tiêu diệt hoàn toàn bộ máy chỉ huy của tổ chức Hamas và đã khuyến cáo người dân tại đây nên sơ tán về miền Nam.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong một tuyên bố cho biết: “Chúng tôi đang đạt tới đỉnh điểm của cuộc chiến. Chúng tôi đã có nhiều thành công đáng kinh ngạc và đã xuyên qua ngoại ô thành phố Gaza. Chúng tôi đang tiến công”.

Giữa bom đạn tại Gaza, phát ngôn viên của quân đội Israel, Chuẩn Đô đốc Daniel Hagari cho biết, binh lính “đã đạt được mục tiêu bao vây thành phố Gaza, điểm nóng của tổ chức khủng bố Hamas”.

Chuẩn tướng Iddo Mizrahi, người đứng đầu lực lượng kỹ sư quân sự Israel, cho biết binh lính đang đối phó với mìn và bẫy chăng dây.

“Hamas đã có nghiên cứu và chuẩn bị cẩn thận”.

Abu Ubaida, phát ngôn viên của cánh quân sự Hamas trong một bài phát biểu trên truyền hình vào ngày thứ Năm cho biết, con số thương vong trong lực lượng Israel tại Gaza cao hơn nhiều so với con số mà quân đội Israel đưa ra. Ông cũng tuyên bố: “Binh lính của các ông sẽ về nước trong túi xác”.

Israel cho biết, đã có 18 binh lính thiệt mạng và đã tiêu diệt hàng chục tay súng kể từ khi chiến dịch trên bộ được triển khai vào ngày thứ Sáu tuần vừa rồi.

Người dân tại đây cùng với các video từ cả hai tổ chức Hamas và Thánh chiến Hồi giáo đều cho thấy các tay súng đã xuất hiện từ các hầm để xả súng vào các xe tăng, trước khi rút lui lại vào trong hầm.

Trong một video của Hamas, một tay súng xuất hiện trên một cánh đồng tại Gaza và gài thuốc nổ lên xe tăng. Tay súng này được trang bị camera trên người để quay lại vụ việc và một tiếng nổ có thể nghe thấy được trong video khi tay súng này chạy về phía đường hầm và bắn tên lửa chống xe tăng về phía xe tăng trên.

Dân thường người Palestine vẫn đang phải đối phó với thiếu thốn lương thực, nhiên liệu, nước và thuốc men.

Juliette Touma, phát ngôn viên của UNRWA, tổ chức hoạt động nhân quyền vì người tị nạn Palestine của LHQ cho biết: “Nước đang được sử dụng làm vũ khí chiến tranh”.

Nhà Trắng đang tìm phương hướng tạm ngừng chiến

Trong ngày thứ Năm, Nhà Trắng cho biết, đang cân nhắc một số biện pháp tạm ngừng chiến trong cuộc xung đột Israel-Hamas để giúp người dân ra khỏi Gaza an toàn và cho phép đưa hàng cứu trợ nhân đạo tới đây, nhưng cũng đã nhắc lại về quan điểm phản đối ngừng bắn toàn diện.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã tới Trung Đông sau khi cho biết ông sẽ thảo luận về những quyết định cụ thể nhằm giảm thiểu tổn hại cho người dân Gaza.

Trong cuộc họp với Israel và Jordan, ông Blinken cho biết, ông sẽ thảo luận về tương lai của Gaza và đặt ra nền móng cho nhà nước Palestine.

Cuộc chiến mới trong xung đột nhiều thập kỷ này đã nổ ra sau khi binh lính Hamas vượt qua biên giới tấn công Israel vào ngày 7 tháng 10. Israel khẳng định 1.400 người thiệt mạng, phần lớn là dân thường và 240 người bị bắt giữ làm con tin, khiến vụ việc trở thành sự kiện đẫm máu nhất trong lịch sử 75 năm quốc gia này.

Các cơ quan y tế Gaza cho biết, các cuộc đánh bom của Israel sau đó đã khiến ít nhất 9.061 người thiệt mạng.

Tại Geneva, một nhóm bảy báo cáo viên đặc biệt của LHQ, là những chuyên gia độc lập về theo dõi nhân quyền, đã đưa ra tuyên bố kêu gọi ngừng bắn và khẳng định người Palestine đang “đối mặt với nguy cơ diệt chủng”.

Đại sứ của Israel tới LHQ tại Geneva đánh giá bình luận này là “tồi tệ và đáng lo ngại” và đã cáo buộc Hamas cần chịu trách nhiệm cho thương vong trong dân thường. Israel khẳng định, quốc gia này tấn công nhắm vào Hamas và đã cáo buộc tổ chức này cố tình ẩn náu tại những trung tâm đông dân.

Lãnh đạo nhân quyền của LHQ Volker Turk đã cho biết “cuộc bao vây” của Israel là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và trong thứ Tư, văn phòng của ông đã khẳng định các cuộc không kích của Israel nhắm vào trại tị nạn lớn nhất Gaza có thể bị coi là tội ác chiến tranh.

Tại Washington, Hạ viện Mỹ trong thứ Năm đã thông qua một kế hoạch của đảng Cộng hòa với nội dung cung cấp 14,3 tỷ USD viện trợ cho Israel mặc cho các thành viên đảng Dân chủ khẳng định kế hoạch này sẽ không có tương lai ở Thượng viện thông qua và Nhà Trắng hứa sẽ có quyền phủ quyết.

Kế hoạch này được thông qua với 226 phiếu thuận trong tổng số 422 phiếu, chủ yếu được ủng hộ bởi thành viên cùng đảng Cộng hòa và bị phản đối bởi phần lớn thành viên đảng Dân chủ.

Nút giao Rafah giữa Gaza và Ai Cập đã được mở trong thời gian giới hạn trong ngày thứ hai liên tiếp vào ngày thứ Năm vừa rồi, theo một thỏa thuận do Qatar đứng ra trung gian thương lượng nhằm cho phép người mang hộ chiếu nước ngoài, những người phụ thuộc vào họ và một số người Gaza bị thương có thể rời khỏi khu nội phận này.

Quan chức biên giới Palestine Wael Abu Mehsen cho biết, 400 người nước ngoài sẽ tới Ai Cập qua nút giao Rafah trong ngày thứ Năm, sau khi 320 người đã qua nút giao này trong ngày thứ Tư.

Hàng chục người Palestine bị thương nghiêm trọng cũng đã được đưa qua nút giao. Israel đã yêu cầu các quốc gia khác gửi tàu y tế tới điều trị cho họ.

Ghada el-Saka, một người Ai Cập tại Rafah đang chờ được cho phép trở về nước sau khi tới thăm người thân đã cho biết: “Tôi muốn được nhập cảnh. Chúng tôi đâu phải súc vật. Chúng tôi đã phải tận mắt chứng kiến sự chết chóc”. Cô đã mô tả về một vụ không kích xảy ra gần nhà người thân cô khiến họ và con gái họ phải sống trên lề đường.

Tại Khan Younis miền Nam Gaza, Rafif Abu Ziyada 9 tuổi cho biết, em đã phải uống nước bẩn khiến em bị đau bụng và đau đầu.

“Không có nhiên liệu nấu nước, không có nước sạch, chúng cháu cũng không được ăn uống tử tế. Chúng cháu đang đổ bệnh. Khắp nơi toàn là rác và cả khu vực này bị ô nhiễm nặng”.

Hơn một phần ba trong tổng số 35 bệnh viện tại Gaza đã ngừng hoạt động, và nhiều bệnh viện đã trở thành trại tị nạn tạm bợ.

Tổ chức từ thiện Viện trợ Y tế cho Người Palestine đã mô tả về những hành lang chật người và nhiều nhân viên y tế cũng đã mất người thân và nhà cửa: “Tình hình hiện tại còn kinh khủng hơn thảm họa”.

Nguy cơ chiến tranh Trung Đông lan rộng đe dọa nền kinh tế thế giới

(Ảnh minh họa).

Những lo ngại về chiến dịch mở rộng của Israel ở Dải Gaza có thể leo thang thành một cuộc xung đột khu vực đang làm lu mờ triển vọng kinh tế toàn cầu.

Các quốc gia dù giàu hay nghèo chỉ mới bắt đầu thở phào sau ba năm liền hứng chịu cú sốc kinh tế của đại dịch COVID-19 và tình hình chiến sự ở Ukraine. Làn sóng lạm phát nhức nhối đã giảm, giá dầu ổn định và tránh được các cuộc suy thoái như dự đoán.

Thế nhưng, giờ đây, một số tổ chức tài chính quốc tế hàng đầu và các nhà đầu tư tư nhân lại cảnh báo rằng sự phục hồi mong manh của nền kinh tế toàn cầu có thể trở nên xấu đi.

Ông Indermit Gill, chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới, cho biết đây là lần đầu tiên chúng ta chứng kiến hai cú sốc năng lượng cùng một lúc, ám chỉ đến tác động từ hai cuộc chiến ở Ukraine và Trung Đông lên giá dầu và khí đốt.

Tình trạng tăng giá đó không chỉ làm giảm sức mua sắm của các gia đình và doanh nghiệp, mà còn đẩy chi phí sản xuất lương thực lên cao, cũng như làm tăng thêm tình trạng mất an ninh lương thực, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Ai Cập, Pakistan và Sri Lanka.

Hiện tại, các quốc gia này đang phải vật lộn với mức nợ cao bất thường, đầu tư tư nhân yếu kém và phục hồi thương mại chậm nhất trong 5 thập kỷ. Do đó, họ càng gặp khó khăn hơn trong nỗ lực thoát khỏi khủng hoảng.

Lãi suất cao hơn đã khiến chính phủ và các công ty tư nhân gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận tín dụng và ngăn chặn tình trạng vỡ nợ.

Ông Gill nói: “Tất cả những điều này đang xảy ra cùng một lúc. Chúng ta đang ở một trong những thời điểm mong manh nhất của nền kinh tế thế giới”.

Nhận xét của chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Thế giới cũng đồng quan điểm với nhiều nhà phân tích khác.

Ông Jamie Dimon, Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, nhận định đây có thể là thời điểm nguy hiểm nhất mà thế giới từng chứng kiến trong nhiều thập kỷ. Ông mô tả cuộc xung đột ở Gaza là điều quan trọng nhất đối với thế giới phương Tây.

Những rắc rối kinh tế gần đây đã được thúc đẩy bởi các xung đột địa chính trị ngày càng sâu sắc, trải rộng khắp các châu lục.

Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc về chuyển giao công nghệ và an ninh chỉ làm phức tạp thêm những nỗ lực hợp tác để giải quyết các vấn đề như biến đổi khí hậu, giảm nợ hoặc xung đột bạo lực trong khu vực.

Những bất ổn về chính trị bao trùm cũng đồng nghĩa với việc các công cụ tài chính và tiền tệ truyền thống như điều chỉnh lãi suất hoặc chi tiêu chính phủ có thể kém hiệu quả hơn.

Cuộc giao tranh tàn khốc giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas ở Palestine đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn thường dân và gây đau khổ tột cùng cho cả hai bên.

Tuy nhiên, hầu hết các nhà phân tích đều đồng ý rằng nếu xung đột được kiềm chế thì những tác động lan tỏa đến nền kinh tế thế giới sẽ vẫn ở mức hạn chế.

Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell ngày 1/11 cho hay tại thời điểm này vẫn chưa rõ ràng rằng cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ tác động kinh tế thế nào đối với Mỹ.

Các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông không còn thống trị thị trường như những năm 1970. Hiện tại, Mỹ là nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới và các nguồn năng lượng thay thế và tái tạo chiếm nhiều hơn một chút trong cơ cấu năng lượng của thế giới.

Ông Jason Bordoff, Giám đốc Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu tại Đại học Columbia, chia sẻ: “Đó là một tình huống rất bất ổn, không chắc chắn và đáng sợ”.

Nhưng hầu hết các bên như Mỹ, châu Âu, Iran cùng các quốc gia vùng vịnh khác đều thừa nhận rằng cuộc xung đột này sẽ không có lợi cho ai nếu lan rộng ra ngoài Israel và Gaza.

Ông Bordoff nói thêm rằng những bước đi sai lầm và thiếu kênh liên lạc có thể đẩy các nước vào vòng leo thang ngay cả khi họ không muốn như vậy.

Và tình trạng nguồn cung dầu toàn cầu sụt giảm đáng kể và kéo dài, bất kể lý do là gì, có thể đồng thời làm chậm tăng trưởng và gây ra lạm phát.

Ông Gregory Daco, nhà kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, cho rằng kịch bản xấu nhất khi chiến tranh lan rộng có thể khiến giá dầu tăng vọt lên 150 USD/thùng, từ mức khoảng 85 USD hiện nay.

Nhà kinh tế này cảnh báo hậu quả kinh tế toàn cầu của kịch bản này là rất nghiêm trọng. Ông cho rằng kể cả mức độ suy thoái là nhẹ, giá cổ phiếu sẽ sụt giảm và nền kinh tế toàn cầu sẽ thiệt hại 2.000 tỷ USD.

Tình hình này đang tác động đến tâm lý thị trường hiện nay, đè nặng lên các quyết định đầu tư và có thể ngăn cản các doanh nghiệp mở rộng sang những thị trường mới nổi.

Chi phí đi vay đã tăng vọt và dự báo các công ty ở một số quốc gia, từ Brazil đến Trung Quốc, sẽ gặp khó khăn trong việc tái cấp vốn cho khoản nợ.

Đồng thời, theo công ty tư vấn Oxford Economics, các thị trường mới nổi như Ai Cập, Nigeria và Hungary đã phải trải qua một số vết thương tồi tệ nhất do đại dịch, dẫn đến mức tăng trưởng thấp hơn dự kiến.

Xung đột ở Trung Đông cũng như nỗi căng thẳng kinh tế cũng có thể làm tăng mạnh dòng người di cư tìm đến châu Âu.

Liên minh châu Âu, vốn ở sát bờ vực suy thoái, đang trong quá trình đàm phán với Ai Cập về việc tăng viện trợ tài chính và kiểm soát tình trạng di cư.

Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu một nửa dầu từ Vịnh Ba Tư, đang phải vật lộn với sự sụp đổ của thị trường bất động sản và mức tăng trưởng yếu nhất trong gần ba thập kỷ.

Ngược lại, Mỹ lại khiến các nhà dự báo bối rối về tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ. Từ tháng 7 đến tháng 9, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tăng trưởng với tốc độ hàng năm xấp xỉ 5%, nhờ lạm phát chậm lại và xu hướng tuyển dụng mạnh mẽ.

Ấn Độ, được hỗ trợ bởi người tiêu dùng, đang trên đà đạt được thành tích tốt tiếp theo, với mức tăng trưởng ước tính là 6,3%.

Khu vực có triển vọng u ám nhất là châu Phi cận Sahara, nơi ngay cả trước khi chiến tranh nổ ra ở Israel và Gaza, tăng trưởng năm 2023 ước tính giảm 3,3%.

Ông M. Ayhan Kose, người giám sát báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu hàng năm của Ngân hàng Thế giới, cho biết thu nhập trong khu vực này đã không tăng lên kể từ năm 2014, khi giá dầu sụt giảm.

Nguồn: Tuổi Trẻ; BBC; Vnexpress; Người Đưa Tin; Báo Tin Tức