Các nhà máy châu Á lao đao vì Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Nhu cầu từ Trung Quốc yếu đi khiến sản xuất tại các nhà máy châu Á cũng chịu sức ép trong tháng 10.

Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 10 cho thấy hoạt động sản xuất tại các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đều co lại. PMI của Trung Quốc tháng trước là 49,5 điểm, giảm so với 50,6 hồi tháng 9. PMI dưới 50 cho thấy hoạt động sản xuất đi xuống.

Số liệu này đã phủ bóng lên kỳ vọng hồi phục tại nền kinh tế lớn nhì thế giới. "Nhìn chung, các hãng sản xuất không có tâm lý tích cực trong tháng 10. Kinh tế Trung Quốc đã có nhiều dấu hiệu chạm đáy, nhưng nền tảng hồi phục vẫn chưa vững vàng. Nhu cầu vẫn yếu, các yếu tố bất ổn trong và ngoài nước vẫn còn. Dự báo triển vọng cũng tương đối ảm đạm", Wang Zhe - nhà kinh tế học tại Caixin Insight Group nhận xét về kết quả PMI.

Tác động của việc kinh tế Trung Quốc chậm lại thể hiện rõ nhất tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Hai nước sản xuất lớn này phụ thuộc nhiều vào nhu cầu từ Trung Quốc.

Hoạt động sản xuất tại Nhật Bản đã giảm 5 tháng liên tiếp. Sản lượng nhà máy tháng 9 của nước này cũng tăng thấp hơn dự báo do nhu cầu chậm lại. Các hãng máy móc Fanuc và Murata Manufacturing mới đây công bố lợi nhuận 6 tháng yếu đi do nhu cầu từ thị trường Trung Quốc lao dốc.

Trong khi đó, hoạt động sản xuất tại Hàn Quốc đã giảm 16 tháng liên tục. PMI của Đài Loan, Việt Nam và Malaysia đều giảm trong tháng 10.

Tại Ấn Độ, sản xuất chậm lại tháng thứ 2 liên tiếp. Nhu cầu yếu và chi phí nguyên liệu thô tăng cao đã gây sức ép lên niềm tin doanh nghiệp tại đây.

"Nhìn chung, PMI tháng 10 của các nước mới nổi ở châu Á giảm mạnh. Triển vọng sản xuất tại khu vực này vẫn ảm đạm trong ngắn hạn, khi tồn kho tăng cao và nhu cầu bên ngoài yếu", Shivaan Tandon - nhà kinh tế học tại Capital Economics nhận định.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tháng trước cảnh báo Trung Quốc phục hồi yếu và khủng hoảng bất động sản tại đây có thể kìm hãm hơn nữa triển vọng kinh tế của châu Á. Trong Báo cáo Cập nhật Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng trước, IMF hạ dự báo tăng trưởng của châu Á xuống 4,2%, giảm so với hai báo cáo trước.

Trung Quốc đang rót hàng tỷ USD để tạo ra SpaceX bản ‘copy’

Hơn 40 công ty khởi nghiệp về không gian vũ trụ đang được chính phủ Trung Quốc hỗ trợ với hy vọng tìm ra SpaceX tiếp theo.

Khi Trung Quốc nỗ lực thách thức Mỹ trong lĩnh vực không gian vũ trụ, chính phủ nước này đang tiến hành theo cách y hệt cách NASA đã làm với SpaceX của Elon Musk, trực tiếp hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trong nước muốn tham gia vào lĩnh vực này.

Cụ thể, Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) hôm thứ ba tuyên bố họ muốn trả tiền cho các công ty thuộc khu vực tư nhân cho các sứ mệnh trong tương lai. Cũng trong ngày hôm đó, họ đã đưa ba phi hành gia trở lại Trái đất, những người đã làm việc từ tháng 5 trên trạm vũ trụ Tiangong.

Phó giám đốc Lin Xiqiang cho biết trong cuộc họp báo vào ngày 25/10, một ngày trước khi phóng Thần Châu 17, CMSA đã nhận được đề xuất sử dụng tên lửa do tư nhân phát triển cho các chuyến vận chuyển hàng hóa tới trạm vũ trụ Trung Quốc.

Ông nói: “Thông qua đấu thầu rộng rãi, chúng tôi vui mừng khi thấy các công ty vũ trụ thương mại tư nhân của Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng và tăng trưởng nhanh chóng, đồng thời sự nhiệt tình tham gia các sứ mệnh không gian có người lái của họ cũng rất cao”.

CMSA vẫn chưa tiết lộ quy mô hoặc giá trị của các hợp đồng mà cơ quan này có thể trao cho các công ty thuộc khu vực tư nhân.

Bằng cách tạo cơ hội giành được các nhiệm vụ từ cơ quan vũ trụ, Trung Quốc đang theo đuổi chiến lược được NASA sử dụng với Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk.

SpaceX là một trong hai công ty giành được hợp đồng vận chuyển hàng hóa trị giá 3,6 tỷ USD vào năm 2008, chỉ hai năm sau khi phóng tên lửa đầu tiên. Kể từ đó, họ đã đấu thầu thành công các dự án khác của NASA, bao gồm cả hợp đồng trị giá 2,9 tỷ USD vào năm 2021 để đưa các phi hành gia lên mặt trăng.

Trong thập kỷ kể từ khi Trung Quốc mở cửa ngành công nghiệp vũ trụ cho đầu tư tư nhân, lĩnh vực này đã đạt được một số thành công lớn. Beijing Interstellar Glory Space Technology, một công ty khởi nghiệp được biết đến với tên i-Space, đã đưa tên lửa do tư nhân phát triển đầu tiên của nước này lên quỹ đạo vào năm 2019 và một số công ty khác đã nối tiếp thành công của họ.

Dẫu vậy, ngành này ở Trung Quốc hiện vẫn đang đứng giữa ngã ba đường, với tốc độ huy động vốn đang chậm lại. Theo China Space Monitor, các công ty khởi nghiệp huy động được trung bình 1,2 tỷ USD mỗi năm từ năm 2019 đến năm 2022, nhưng họ đang trên đà chỉ tạo ra khoảng một nửa số tiền đó trong năm nay.

Brian Weeden, giám đốc kế hoạch chương trình tại Secure World Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận về bền vững không gian có trụ sở tại Washington cho biết: “Trung Quốc đã nỗ lực trong vài năm nay để cố gắng củng cố lĩnh vực vũ trụ thương mại của riêng mình, bởi vì tôi nghĩ họ thấy những lợi ích mà Mỹ đã nhận được và đang cố gắng bắt chước điều đó”.

“Và mặc dù đã đạt được một số thành công nhưng lĩnh vực không gian thương mại của Trung Quốc chắc chắn không lớn hoặc sôi động như ở Mỹ”, ông nói.

Lynette Tan, giám đốc điều hành của Space Khoa - một công ty có trụ sở tại Singapore chuyên giúp khách hàng đào tạo lực lượng lao động trong lĩnh vực vũ trụ, cho biết các hợp đồng từ cơ quan vũ trụ có thể hỗ trợ ngành công nghiệp Trung Quốc theo cách tương tự như lực nâng mà SpaceX nhận được từ NASA.

Bà nói: “Việc thu hút khu vực tư nhân chắc chắn sẽ thúc đẩy sự phát triển không gian ở Trung Quốc. Điều đó có nghĩa là nhiều người có thể đưa ra ý tưởng và đổi mới hơn. Điều tương tự cũng xảy ra ở Mỹ, nơi có Musk thuộc khu vực tư nhân đang thay đổi hệ sinh thái”.

Một số đã nhận được những hỗ trợ trực tiếp của chính phủ. Yizhuang, một quận buồn tẻ gồm các tòa nhà công nghiệp thấp ở phía đông nam Bắc Kinh hiện là trung tâm của ngành, với hơn 40 công ty khởi nghiệp về tên lửa, vệ tinh và dịch vụ. Đây cũng là nơi đặt trụ sở Học viện Công nghệ Xe phóng Trung Quốc, nơi cung cấp nhân tài chính cho các công ty địa phương.

Các công ty trong quận này có thể đủ điều kiện nhận trợ cấp của chính phủ lên tới 50 triệu nhân dân tệ (6,8 triệu USD), cũng như trợ cấp tiền thuê nhà.

Các công ty khởi nghiệp cũng đã đưa ra các sáng kiến ​​nhằm nâng cao hình ảnh của họ với công chúng.

LandSpace Technology điều hành một cửa hàng trên trang thương mại điện tử Taobao bán cốc và vỏ điện thoại có thương hiệu. Galactic Energy đã hợp tác với công ty sản xuất loại mì gạo phổ biến có tên luosifen cho một vụ phóng tên lửa vào tháng 8, giúp đưa Galactic Energy trở thành chủ đề thịnh hành trên nền tảng truyền thông xã hội Weibo cùng với hashtag “Luosifen thậm chí còn phổ biến trong không gian”.

Trong khi đó, Orienspace có trụ sở tại Yizhuang lên kế hoạch phóng lần đầu tiên vào cuối năm nay với một tên lửa được đặt theo tên của công ty quần áo HLA Group Corp.

Các doanh nghiệp cũng có thể được hưởng lợi từ việc chương trình không gian được công chúng biết đến nhiều hơn. Quỹ Vũ trụ Trung Quốc gần đây đã hỗ trợ một cuộc triển lãm tại một phòng trưng bày trong khu nghệ thuật nổi tiếng ở phía đông bắc Bắc Kinh, trưng bày các mô hình tên lửa Trung Quốc và tàu thám hiểm mặt trăng cùng với mô phỏng cảnh quan trên Sao Hỏa và mặt trăng.

Vào cuối tháng 9, một lễ hội âm nhạc kéo dài hai ngày được tổ chức với sự hỗ trợ của Cơ quan Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc đã thu hút khoảng 40.000 người tham dự xem các nghệ sĩ biểu diễn trên sân khấu hình tên lửa.

Kang Yonglai, người sáng lập công ty khởi nghiệp Tianbing Technology, còn được gọi là Space Pioneer, nói với China Youth Daily vào tháng 8 rằng ngành công nghiệp tên lửa tư nhân của Trung Quốc vẫn phải đối mặt với thách thức lớn trong việc sản xuất hàng loạt.

Kang cho biết: “Hiện tại, năng lực sản xuất hàng năm của ngành tên lửa còn lâu mới đáp ứng được nhu cầu của thị trường”.

Nhóm sơ tán đầu tiên rời Gaza đến Ai Cập

(Ảnh minh họa).

Một nhóm dân sự sơ tán đầu tiên từ Gaza đã đến Ai Cập theo thỏa thuận do Qatar làm trung gian ngày 1/11 trong khi lực lượng Israel ném bom vùng đất Palestine từ đất liền, trên biển và trên không trong cuộc tấn công chống lại các phần tử hiếu chiến Hamas.

Một vụ nổ khác làm rung chuyển Jabalia, trại tị nạn lớn nhất ở Gaza, trong ngày 1/11, một ngày sau khi các quan chức y tế Palestine cho biết một cuộc không kích của Israel đã giết chết khoảng 50 người và làm bị thương 150 người trong khi Israel nói họ đã giết chết một chỉ huy Hamas trong vụ tấn công.

Hiện chưa có thông tin về thương vong nhưng cảnh quay video cho thấy khói cuồn cuộn bao trùm khu trại và người dân đang lục lọi đống đổ nát và mang những người bị thương đi.

“Đó là một vụ thảm sát”, một nhân chứng tại hiện trường mà các nhân chứng nói là cuộc không kích của Israel ở quận Fallujah của khu trại lớn ở khu đô thị mở rộng phía bắc Gaza.

Trong một diễn biến riêng biệt, người Palestine cho biết một quả bom đã rơi trúng một bệnh viện mắt ở thành phố Gaza ngày 1/11, gây ra hỏa hoạn, mặc dù không có thông tin chi tiết ngay lập tức về thương vong hoặc mức độ thiệt hại.

Những người được sơ tán đến Ai Cập đã mắc kẹt ở Gaza kể từ khi bắt đầu cuộc chiến hơn ba tuần trước. Họ được đưa qua cửa khẩu biên giới Rafah và một nguồn tin ở biên giới cho biết họ được kiểm tra an ninh ở phía Ai Cập.

Ba nguồn tin Ai Cập và một quan chức Palestine nói, nhóm này bao gồm ít nhất 320 người mang hộ chiếu nước ngoài và một số cư dân Gaza bị thương nặng, những người được hưởng lợi đầu tiên từ thỏa thuận được môi giới giữa Ai Cập, Israel và Hamas.

Một nguồn tin ngoại giao được báo cáo về kế hoạch của Ai Cập cho biết khoảng 7.500 người mang hộ chiếu nước ngoài sẽ được sơ tán khỏi Gaza trong khoảng hai tuần, đồng thời nói thêm rằng sân bay Al Arish sẽ sẵn sàng để đưa người dân ra ngoài. Các nhà ngoại giao nói những người nước ngoài sơ tán ban đầu dự kiến sẽ di chuyển bằng đường bộ đến Cairo và bay ra khỏi đó.

Ông Tor Wennesland, đặc phái viên hòa bình Trung Đông của Liên hiệp quốc, nói trên mạng xã hội X: “Một bước quan trọng theo đúng hướng mà chúng tôi cần phải tiếp tục phát huy”, đồng thời ca ngợi việc mở cửa Rafah cho những người sơ tán đầu tiên.

Người dân Palestine cho biết, bất chấp bước đột phá trên mặt trận nhân đạo, máy bay chiến đấu, tàu hải quân và pháo binh của Israel vẫn oanh tạc Gaza suốt đêm, gây thêm nhiều thương vong cho dân thường.

Các bệnh viện phải vật lộn để đối phó trong bối cảnh phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Israel đã từ chối cho các đoàn xe nhân đạo đi vào vùng đất tan hoang với lý do lo ngại đoàn xe sẽ được chuyển hướng đến các chiến binh Hamas.

Israel đã phái lực lượng mặt đất tới Gaza do Hamas cai trị sau nhiều tuần không kích và pháo kích nhằm trả đũa cuộc tấn công xuyên biên giới của nhóm Hồi giáo này vào miền nam Israel vào ngày 7/10.

Israel thề sẽ tiêu diệt Hamas. Tuy nhiên, số dân thường thiệt mạng ở Gaza và điều kiện nhân đạo bi đát đã gây ra mối lo ngại trên toàn thế giới khi lương thực, nhiên liệu, nước uống và thuốc men đang cạn kiệt.

Jordan, một trong số ít các quốc gia Ả Rập đã bình thường hóa quan hệ với Israel, ngày 1/11 cho biết họ sẽ rút đại sứ của mình khỏi Tel Aviv cho đến khi Israel chấm dứt cuộc tấn công vào Gaza.

Chờ ở biên giới

Ông Nahed Abu Taeema, giám đốc Bệnh viện Nasser ở Dải Gaza, nói với Reuters rằng 19 bệnh nhân bị thương nặng từ bệnh viện của ông sẽ nằm trong số 81 người được sơ tán đến Ai Cập.

Ông Abu Taeema nói: “Những bệnh nhân này đòi hỏi những ca phẫu thuật tiên tiến không thể thực hiện được ở đây vì thiếu năng lực, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em”.

Một quan chức phương Tây nói danh sách những người có hộ chiếu nước ngoài có thể rời Gaza đã được thống nhất giữa Israel và Ai Cập. Một quan chức Israel xác nhận Israel đang phối hợp các lối ra với Ai Cập.

Các nguồn tin y tế cho biết Ai Cập đã chuẩn bị một bệnh viện dã chiến ở Sheikh Zuwayed. Xe cứu thương đang đợi ở Rafah.

Nguồn tin đầu tiên cho biết thỏa thuận này không liên quan đến các vấn đề khác, chẳng hạn như thả khoảng 240 con tin bị Hamas bắt giữ kể từ vụ tấn công ngày 7/10, hay “tạm ngưng bắn nhân đạo” trong cuộc giao tranh mà nhiều quốc gia đã kêu gọi mà Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ.

Israel cho biết cuộc tấn công trên bộ gây sốc của Hamas vào miền nam Israel vào ngày 7/10 đã khiến khoảng 300 binh sĩ và 1.100 dân thường thiệt mạng.

Bộ Y tế Gaza nói ít nhất 8.796 người Palestine ở Gaza, trong đó có 3.648 trẻ em, đã thiệt mạng vì các cuộc tấn công của Israel kể từ đó.

Thương vong của Israel

Quân đội Israel cho biết cuộc tấn công ngày 31/10 vào trại tị nạn Jabalia đã giết chết hàng chục phần tử hiếu chiến Hamas và Ibrahim Biari, một chỉ huy Hamas mà họ cho là có vai trò then chốt trong việc tổ chức cuộc tấn công ngày 7/10.

Người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu Josep Borrell nói ông kinh hoàng trước số lượng thương vong cao ở Jabalia và ông kêu gọi tất cả các bên tôn trọng “luật chiến tranh và nhân đạo...”

Quân đội Israel cho biết Hamas đã cài các chiến binh của họ trong các khu dân cư đông đúc và sử dụng những khu này làm vỏ bọc cho các sở chỉ huy và địa điểm chứa vũ khí.

Quân đội Israel cho biết 15 binh sĩ Israel đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh ở Gaza hôm 31/10 sau khi người thân của họ được thông báo, đây là tổn thất lớn nhất trong một ngày kể từ khi bắt đầu cuộc tấn công.

“Chúng ta đang ở trong một cuộc chiến khó khăn”, ông Netanyahu nói. “Tôi hứa với mọi công dân Israel: Chúng tôi sẽ hoàn thành công việc. Chúng tôi sẽ tiếp tục tiến tới cho đến chiến thắng.”

Các vụ bắn rốc-két xuyên biên giới của Hamas vẫn tiếp tục diễn ra, với còi báo động vang lên trong các cộng đồng miền nam Israel cũng như các thành phố cảng Ashkelon và Ashdod ở Địa Trung Hải.

Đêm qua, lực lượng mặt đất của Israel đã đụng độ với các chiến binh của Hamas và các nhóm khác ở các khu vực phía bắc, phía nam và phía đông của Gaza - một phần của một loạt các cuộc tấn công dường như nhằm mục đích gia tăng thắng lợi hơn là một cuộc xâm lược toàn diện.

Nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Paltel cho biết các dịch vụ liên lạc và internet lại bị cắt ở Gaza vào ngày 1/11.

Bạo lực - tồi tệ nhất trong nhiều năm chiến tranh lẻ tẻ - nổ ra vào thời điểm mà nguyện vọng của người Palestine về một nhà nước độc lập và chấm dứt sự chiếm đóng của Israel khó có thể thực hiện được.

Các cuộc đàm phán hòa bình giờ chỉ còn là ký ức xa vời và chính phủ cánh hữu của ông Netanyahu đã mở rộng các khu định cư của người Do Thái ở Bờ Tây. Israel coi Hamas, nhóm đã thề sẽ tiêu diệt nhà nước Do Thái, là một mối đe dọa hiện hữu.

Quốc tế đẩy nhanh nỗ lực cứu trợ nhân đạo tại Gaza

Quân đội Israel tiếp tục tiến sâu vào Gaza, giao tranh với Hamas và tấn công cơ sở hạ tầng ở phía bắc dải đất này. Trong bối cảnh khủng hoảng nhân đạo ngày càng xấu đi, quốc tế tìm cách đẩy nhanh các chuyến hàng cứu trợ qua của khẩu Rafah, cửa khẩu duy nhất nối với Gaza không nằm dưới quyền kiểm soát của Israel.

Ngoài cứu trợ nhân đạo, nhiều hoạt động ngoại giao đang diễn ra nhằm giảm thiểu thương vong dân thường cũng như bàn tính tương lai cho dải Gaza.

Nhà Trắng hôm qua (31/10) cho biết 66 xe tải hỗ trợ nhân đạo đã vào Gaza trong 24 giờ qua và thêm hàng chục xe khác dự kiến sẽ được thông quan để đưa hàng cứu trợ vào Gaza.

Người phát ngôn An ninh quốc gia Nhà Trắng John Kirby lưu ý quy mô vận chuyển viện trợ bằng xe tải cho đến nay chỉ là "một phần nhỏ" so với nhu cầu ở Gaza. Ông nói:“Chúng tôi đang tiếp tục thúc đẩy việc khôi phục các dịch vụ thiết yếu, bao gồm nước và cung cấp nhiên liệu. Nhiên liệu sẽ rất quan trọng ở đây, chắc chắn là trong những giờ và những ngày tới vì lượng nhiên liệu hiện có gần như cạn kiệt. Và tất nhiên, chúng tôi ủng hộ các nỗ lực đảm bảo lối đi an toàn cho dân thường ở Gaza và những người muốn rời đi, đồng thời chúng tôi xin nhắc lại không ủng hộ bất kỳ hành động cưỡng bức di dời người Palestine ra bên ngoài Gaza”.

Số lượng xe tải viện trợ vào Gaza đã tăng dần lên, nhưng vẫn còn rất nhỏ so với 400 xe tải lưu thông trước khi xảy ra chiến sự. Tuy nhiên, việc phân phối thực phẩm, vật tư y tế đang chững lại ở Gaza do thiếu nhiên liệu, tình trạng cướp bóc các cửa hàng, tắc nghẽn đường phố và sự hỗn loạn do cư dân tháo chạy.

Cơ quan tị nạn Palestine của Liên Hợp Quốc (UNRWA) cho biết, cơ quan này hoạt động khó khăn vì 1 trong 2 nhà kho bị đột nhập và nhà kho thứ hai đang trở thành nơi tạm trú của 8.000 người di tản. Người phát ngôn UNRWA Juliette Touma cho biết, ưu tiên của cơ quan này là cung cấp bột mỳ và viện trợ cho ít nhất 670.000 người phải di dời.

Trong bối cảnh Israel tấn công toàn diện vào Gaza, nhiều hoạt động ngoại giao quốc tế được xúc tiến. Ai Cập tuyên bố sẽ tham gia ở tất cả các cấp ngoại giao để giải quyết "cuộc khủng hoảng nhân đạo chưa từng có" ở Gaza.

Trong chuyến thăm cửa khẩu Rafah ngày hôm qua, Thủ tướng Ai Cập Mostafa Madbouly kêu gọi hành động quốc tế nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng nhân đạo ở dải Gaza, tái khẳng định lập trường của Cairo phản đối chính sách trừng phạt tập thể đối với người dân Palestine.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg yêu cầu các hoạt động của Israel ở Gaza phải tôn trọng luật pháp quốc tế, mạng sống của dân thường phải được bảo vệ và viện trợ nhân đạo đến được Gaza.

Thủ tướng Anh Rishi Sunak cũng đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Israel Benjamin Netanyahu, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện mọi biện pháp có thể để giảm thiểu thương vong và bảo vệ dân thường. Ngoại trưởng Mỹ Blinken sẽ tới Israel vào cuối tuần này sau đó sẽ có tới các nước khác trong khu vực.

Mỹ và 1 số nước trong khu vực đã bàn tính về tương lai dải Gaza như thành lập một lực lượng đa quốc gia hoặc Gaza tạm thời được đặt dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc và hồi sinh 1 chính quyền Palestine “hiệu quả" để quản lý Gaza.

Ukraine 'đi trên dây' khi ủng hộ Israel trong xung đột Gaza

(Ảnh minh họa).

Sự ủng hộ mạnh mẽ của Ukraine với Israel trong xung đột ở Gaza có nguy cơ khiến Kiev đánh mất thiện cảm của các nước Arab từng hỗ trợ họ.

Sau những tin tức đầu tiên về cuộc tấn công của Hamas vào lãnh thổ Israel ngày 7/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng người Ukraine "thật sự thấu hiểu những gì đang xảy ra" với người dân Israel, đồng thời khẳng định Tel Aviv có quyền tự vệ trước các cuộc tấn công của Hamas.

Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cũng "mạnh mẽ lên án những cuộc tấn công chống lại Israel, trong đó có các cuộc tập kích rocket vào dân thường ở Jerusalem và Tel Aviv".

"Chúng tôi bày tỏ ủng hộ đối với quyền tự vệ và bảo vệ người dân của Israel", ông Kuleba nói.

Văn phòng Tổng thống Ukraine thậm chí gửi yêu cầu tới Israel, cho biết ông Zelensky mong muốn đến thăm Tel Aviv giữa thời chiến để bày tỏ tình đoàn kết. Tuy nhiên, Israel cho rằng đây "chưa phải lúc thích hợp" cho chuyến thăm như vậy.

10 ngày sau, ông Zelensky kêu các bên bảo vệ dân thường và giảm leo thang, khi Israel tăng cường các cuộc không kích trả đũa Hamas ở Dải Gaza. Tuy nhiên, lãnh đạo Ukraine không chỉ trích các cuộc tấn công của Israel, dù hàng nghìn dân thường Palestine và ít nhất 21 công dân Ukraine ở Gaza đã thiệt mạng trong các đợt không kích.

Sự ủng hộ mạnh mẽ và nhanh chóng của Tổng thống Zelensky đối với Israel đã giúp Ukraine trở thành tâm điểm chú ý của quốc tế và củng cố vị thế của nước này trong dư luận phương Tây.

Lập trường quyết liệt của ông Zelensky được thể hiện công khai trong bối cảnh Nga đang có quan hệ ngày càng thân thiết với Iran, quốc gia hậu thuẫn chính của Hamas, đồng thời là kình địch của Israel ở Trung Đông. Tehran cũng được cho là bên cung cấp máy bay không người lái (UAV) và một số vũ khí cho Moskva trong xung đột ở Ukraine.

Nhưng khi chiến dịch tấn công của Israel bước sang tuần thứ tư và thương vong ở Gaza ngày càng tăng, xung đột đang đặt ra bài toán ngoại giao khó khăn đối với Ukraine kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch ở nước này vào cuối tháng 2/2022.

Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Qatar, những quốc gia Arab đã cung cấp một số nguồn hỗ trợ quan trọng cho Ukraine, đã thể hiện lập trường cứng rắn với Israel trong xung đột ở Gaza. Họ chỉ trích Israel không kích vào các khu dân cư và mục tiêu dân sự, khiến nhiều dân thường thiệt mạng.

Khối Arab cũng cáo buộc phương Tây tiêu chuẩn kép trong xung đột ở Gaza, khi họ lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công gây thương vong lớn với dân thường ở Ukraine, nhưng lại không chỉ trích hành động tương tự của Israel.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, hai nước đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực đàm phán giữa Nga và Ukraine về những vấn đề như trao đổi tù binh và xuất khẩu ngũ cốc, đã ra tuyên bố chung cáo buộc phương Tây "đạo đức giả".

"Không được phép lên án việc sát hại dân thường trong bối cảnh này nhưng lại làm vậy trong một tình huống khác", Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani nói. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan thêm rằng phương Tây đã tạo ra "tiêu chuẩn kép nghiêm trọng" khi không lên án các vụ sát hại dân thường ở Dải Gaza.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNN, Hoàng hậu Rania của Jordan cũng chỉ trích gay gắt rằng "chúng ta có được nói rằng giết hại một gia đình bằng súng là sai nhưng pháo kích họ là được phép hay không?".

Giới chuyên gia cho rằng với việc công khai ủng hộ Israel từ đầu, Ukraine đã tự đặt mình vào thế đối lập với các nước Arab ở Trung Đông. Lợi ích mà Kiev thu được từ hành động này không lớn, bởi Israel tới nay chưa viện trợ cho Ukraine bất cứ loại vũ khí nào và Thủ tướng Benjamin Netanyahu là người có quan hệ khá tốt với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Lập trường ủng hộ Israel của ông Zelensky "không có nghĩa lý gì", theo Randa Slim, chuyên gia về kiến tạo hòa bình tại Viện Trung Đông. Chuyên gia này thêm rằng những quốc gia Arab và Hồi giáo nhận thấy nhiều điểm tương đồng giữa Israel với Nga hơn là với Ukraine.

"Đây là khu vực Arab. Họ không bao giờ chấp nhận việc Tổng thống Mỹ Joe Biden so sánh Nga với lực lượng Hamas. Họ đang so sánh Nga và Israel nhiều hơn, khi nói tới thương vong dân thường trong các cuộc tấn công", bà nói.

Chuyên gia này thêm rằng ông Zelensky có thể giành thêm nhiều bạn bè hơn từ thế giới Arab nếu lên tiếng phản đối những cuộc tấn công nhắm vào dân thường ở Gaza. "Tuy nhiên, tôi không thấy Ukraine sẵn sàng hay sẵn lòng làm điều đó", bà nói.

Đối với các quốc gia Arab, xung đột Ukraine "chưa bao giờ là điều quan trọng", theo Kristian Ulrichsen, chuyên gia về quan hệ Ukraine - Arab tại Đại học Rice ở Texas, Mỹ. "Đó là cuộc xung đột không liên quan tới họ", ông nói.

Ukraine gần đây tổ chức vòng đàm phán thứ ba tại Malta nhằm thúc đẩy ủng hộ toàn cầu cho "kế hoạch hòa bình", trong đó yêu cầu Nga rút quân khỏi Ukraine và khôi phục chủ quyền lãnh thổ cho Kiev.

Tổng thống Zelensky cho biết 66 nước đã cử đại diện tham gia, nhưng thông cáo về nội dung cuộc điện đàm giữa ông Zelensky và Thái tử Mohammed bin Salman được Arab Saudi công bố sau đó, hội nghị ở Malta và những hỗ trợ của Riyadh cho Kiev không được đề cập.

Một quan chức Liên minh châu Âu giấu tên cho biết Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), hai quốc gia quan trọng ở Trung Đông, cũng không tham dự sự kiện này.

Dù cử phái đoàn tới Malta, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã công khai chỉ trích Israel và mô tả chiến dịch của Hamas là phong trào kháng chiến, lập trường trái ngược với ông Zelensky.

Đáp lại sự ủng hộ mạnh mẽ của ông Zelensky, Israel thông báo họ sẽ không cung cấp hỗ trợ lớn hơn cho Ukraine, dù nước này đang rất cần viện trợ về vũ khí và tài chính từ phương Tây để tăng tốc chiến dịch phản công trước mùa đông.

Slim nói rằng Tel Aviv không có lựa chọn nào khác ngoài duy trì quan hệ với Moskva, một phần bởi vai trò của Nga ở Syria, quốc gia ngay sát sườn Israel. Tel Aviv muốn Moskva kiểm soát các nhóm dân quân đang hoạt động ở Syria, đặc biệt là lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.

"Động thái của ông Zelensky có thể nhằm thu hút sự chú ý của dư luận thế giới trở lại với Ukraine", Slim nhận định. "Nhưng xung đột Israel - Hamas hiện chiếm quá nhiều quan tâm, đến mức tôi không nghĩ có ai ở Trung Đông thực sự nghĩ về Kiev lúc này".

Nguồn: 24h Money; Soha; VOA; VOV; Vnexpress