ÔNG TÔ LÂM TUYÊN THỆ NHẬN CHỨC CHỦ TỊCH NƯỚC

Trước khi được bầu giữ chức Chủ tịch nước, ông Tô Lâm đảm nhiệm nhiều chức vụ trong ngành công an và người thứ tư trong lịch sử công an nhân dân mang quân hàm cao nhất.

Tân Chủ tịch nước tuyên thệ trước Quốc hội

Nghị quyết bầu Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026 vừa được Quốc hội thông qua trong phiên làm việc sáng 22/5. Với việc đa số đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Đại tướng Tô Lâm, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021 - 2026.

9h sáng, tân Chủ tịch nước Tô Lâm bước lên bục thực hiện nghi lễ tuyên thệ.

"Dưới cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội và đồng bào, cử tri cả nước, tôi, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xin tuyên thệ: Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực phấn đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó", Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên thệ.

Sau nghi thức tuyên thệ, tân Chủ tịch nước Tô Lâm cũng có bài phát biểu chứa nhiều thông điệp, trong đó ông nhấn mạnh, "sẽ cùng với các đồng chí trong Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”...

Ông Tô Lâm, 67 tuổi, quê ở huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Ủy viên Bộ Chính trị các khóa XII, XIII; Đại biểu Quốc hội các khóa XIV, XV.

Sự nghiệp của ông gắn liền với ngành công an. Từ năm 1979 đến năm 2016, ông Tô Lâm đảm nhiệm nhiều chức vụ trong ngành công an như: Phó Trưởng phòng Tổng cục An ninh – Bộ Công an; Trưởng phòng Tổng cục An ninh - Bộ Công an; Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị I; Cục trưởng Cục Bảo vệ Chính trị III; Phó Tổng cục trưởng; Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh; Thứ trưởng Bộ Công an; Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương; và từ năm 2016 đến nay, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an.

Ông Tô Lâm được thăng cấp bậc hàm Thiếu tướng (2007); Được thăng cấp bậc hàm Trung tướng (7/2010); Được thăng cấp bậc hàm Thượng tướng (9/2014). Vào tháng 2/2019, ông được thăng cấp bậc hàm Đại tướng, trở thành người thứ tư trong lịch sử công an nhân dân mang quân hàm cao nhất.

Bộ Công an thay đổi mọi mặt công tác

Trên cương vị là Bộ trưởng Bộ Công an, những năm qua, Đại tướng Tô Lâm đã có nhiều dấu ấn nổi bật trên nhiều mặt trận như đấu tranh phòng chống các loại tội phạm; xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ; xây dựng, hoàn thiện pháp luật về an ninh trật tự; về cải cách hành chính, đơn giản hoá thủ tục; đi đầu về chuyển đổi số...

Đặc biệt trong đấu tranh với các loại tội phạm, với cương vị người đứng đầu Bộ Công an, Đại tướng Tô Lâm chỉ đạo triệt phá nhiều vụ đại án như: Kít test Việt Á; Vụ án chuyến bay giải cứu; vụ án tại tập đoàn FLC, Tân Hoàng Minh và gần đây là Vạn Thịnh Phát...

Chỉ tính riêng trong năm 2023, Bộ Công an liên tiếp điều tra, phá án nhiều đường dây tội phạm tham nhũng, kinh tế lớn xử lý với hơn 4.400 vụ, hơn 6.300 đối tượng phạm tội về kinh tế; hơn 800 vụ, gần 2.300 đối tượng phạm tội về tham nhũng, chức vụ, tăng cả về số vụ và số đối tượng so với năm 2022. Qua đó thu hồi được nhiều hơn tài sản cho Nhà nước, góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý kinh tế - xã hội.

"Qua một số vụ án trong lĩnh vực y tế, giáo dục vừa qua, cơ quan điều tra đưa ra nhiều kiến nghị khắc phục sơ hở trong đầu tư công, đấu thầu, mua sắm thiết bị, góp phần minh bạch với mục tiêu làm một vụ việc cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực, để đối tượng tham nhũng bị xử lý. Người đang có kiểu cách làm việc hay công ty có phương thức làm việc như thế phải chấm dứt ngay, khắc phục hiệu quả, nếu không sẽ bị xử lý", ông Tô Lâm từng nhấn mạnh khi phát biểu tại Quốc hội.

Ngoài việc đấu tranh phòng, chống tội phạm đạt và vượt nhiều chỉ tiêu Quốc hội giao. Bộ Công an còn gương mẫu, đi đầu trong xây dựng Chính phủ điện tử, hoàn thành 224/224 dịch vụ công, tỷ lệ hồ sơ xử lý qua dịch vụ công trực tuyến đạt trên 85%, góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Công tác hoàn thiện pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, tạo dấu ấn đột phá, vượt chỉ tiêu pháp lệnh của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ giao. Trong lịch sử Quốc hội, Bộ Công an là Bộ đầu tiên tham mưu trình Quốc hội thông qua 5 luật trong 1 năm, đáp ứng kịp thời yêu cầu cấp bách, phục vụ sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự.

Ngoài ra, Bộ Công an cũng là đơn vị đi đầu trong việc tổ chức tinh gọn bộ máy khi tiếp tục giảm 300 đơn vị cấp phòng, 1.300 đơn vị cấp đội; đồng thời nâng cao chất lượng, năng lực đội ngũ cán bộ, nhất là tại cơ sở.

THÁCH THỨC ĐỂ CÁC DOANH NGHIỆP NỘI LÀM CHỦ ĐIỆN RÁC

Điện rác đang được các doanh nghiệp Việt bắt đầu dành sự quan tâm khi vừa giải quyết việc xử lý rác thải, vừa có thể phát điện. Song lĩnh vực mới mẻ này còn nhiều thách thức với các doanh nghiệp trong nước vốn đang phải đi sau nhiều DN nước ngoài.

Tất cả các thành phố lớn đều đối mặt với câu chuyện xử lý rác thải

Phóng viên báo VietNamNet phỏng vấn ông Phạm Minh Tuấn – Phó Chủ tịch Tập đoàn Bamboo Capital.

BCG Energy đang có kế hoạch xây dựng Nhà máy đốt rác phát điện tại TP. HCM. Sau điện gió, điện mặt trời, vì sao BCG chọn điện rác để đầu tư giai đoạn này, thưa ông?

Ông Phạm Minh Tuấn:

BCG Energy, công ty thành viên của Tập đoàn Bamboo Capital, đang triển khai kế hoạch xây dựng Nhà máy điện rác tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc, huyện Củ Chi, TP.HCM. Đây là dự án trọng điểm được chúng tôi mua lại từ CTCP Đầu tư - Phát triển Tâm Sinh Nghĩa, đánh dấu bước tiến chiến lược của BCG Energy trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, bên cạnh điện gió và điện mặt trời.

Trước khi M&A dự án của Tâm Sinh Nghĩa, chúng tôi cũng đã xem xét một loạt dự án trên thị trường, sau cùng quyết định chọn dự án này. Bởi vì dự án này đang có hoạt động hiện hữu và có giấy phép, như vậy sẽ giúp thời gian xây dựng và phát triển dự án đó được rút ngắn. Nếu phát triển dự án mới cần rất nhiều thời gian, nhanh thì cũng phải mất 6-8 tháng, thậm chí là 1-2 năm. Bên cạnh đó, tại các thành phố lớn của Việt Nam, quỹ đất dành cho các dự án xử lý rác thải rất khó có thể được dành cho các dự án mới vì các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường rất phức tạp.

Vì sao BCG chọn điện rác? Chúng ta đều thấy tất cả các thành phố lớn đều đối mặt với câu chuyện xử lý rác thải. Ở TP.HCM, Hà Nội, Phú Quốc, Côn Đảo và rất nhiều tỉnh thành gặp tình trạng muốn làm nhà máy xử lý rác đều phải được người dân đồng thuận vì không ai muốn sinh sống cạnh các bãi xử lý rác thải. Chúng tôi muốn xây dựng một nhà máy điện rác hoàn toàn đảm bảo môi trường, không ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân ở lân cận.

Thứ hai, điện rác là ngành có tiềm năng kinh tế hấp dẫn, nguồn thu của một dự án điện rác rất đa dạng, ngoài doanh thu từ dịch vụ xử lý rác còn có doanh thu đến từ việc bán điện, và nguồn thu trong việc bán tín chỉ carbon từ lượng khí CO2 cắt giảm được. Hiện tại, giá bán điện cộng với chi phí xử lý rác đang ở mức hợp lý, nhà đầu tư dựa vào các biến đó để tính toán mô hình tài chính và đưa quyết định đầu tư một cách phù hợp.

Thứ ba, hiện nay Chính phủ nói chung và TP.HCM nói riêng đang rất ủng hộ và tạo điều kiện cho các nhà đầu tư phát triển dự án xử lý điện rác. Điều này thể hiện ở giá mua điện, khung pháp lý ngày càng hoàn thiện và chính quyền địa phương không ngừng sát sao, đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ những khó khăn trong quá trình phát triển dự án điện rác.

Đốt rác phát điện là công nghệ tiên tiến, song trong quá trình đốt rác có thể thải ra các khí thải độc hại, ô nhiễm. Vậy BCG xử lý vấn đề này thế nào để không ảnh hưởng đến môi trường?

Đúng là một số người lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường do khí thải độc hại từ quá trình đốt rác. Tuy nhiên công nghệ ngày càng phát triển giúp giải quyết hiệu quả vấn đề rác chưa được phân loại, chưa tiền xử lý, nhiệt trị thấp như ở Việt Nam. Ở Nhật Bản, vì sao các nhà máy đốt rác phát điện được xây dựng ngay gần thành phố, cạnh nhà dân, sát các khu trung tâm đông đúc? Bởi vì họ có công nghệ và quy trình khép kín.

Tôi đã đi tìm hiểu nhà máy đốt rác phát điện ở bên Nhật, họ còn xây dựng đường hầm dành riêng cho các xe trung chuyển rác. Sau khi vận chuyển rác vào nhà máy, họ đổ luôn vào bể rác. Rác sẽ nằm trong bể đó từ 5-7 ngày để nước lắng đọng xuống dưới và rác khô dần. Sau đó, họ chuyển rác đã khô vào lò đốt. Sau quá trình đốt, tro xỉ còn lại sẽ qua quá trình tách chất thải đáy lò để tái sử dụng để làm gạch nung và các sản phẩm khác… Phần tro bay tiếp tục có quy trình xử lý khép kín gồm rất nhiều hệ thống túi lọc và đồng thời có công nghệ phun hoá chất vào để lắng đọng lại, loại bỏ các hóa chất có hại cho môi trường. Cuối cùng, phần tro thải ra môi trường chỉ còn chiếm 3-5% và được chôn lấp tại các bãi chôn lấp vĩnh cửu có quy trình chống ô nhiễm nghiêm ngặt. Phần nước thải cũng có quy trình xử lý rất chặt chẽ và hầu hết tuần hoàn ngược lại cho nhà máy để làm mát hệ thống phát điện và các tua bin.

Toàn bộ hệ thống là quy trình khép kín, gần như không có gì thải ra ngoài và khí thải phát ra nằm trong ngưỡng cho phép với sức khỏe con người, đảm bảo các tiêu chuẩn về khí thải khắt khe nhất trên thế giới.

Sẽ có nhiều ý kiến cho rằng ở Nhật có quy trình phân loại rác nên họ làm được điều đó. Vậy chúng ta hãy nhìn sang Trung Quốc – thị trường tỷ dân với nhiều điều kiện tương đồng với Việt Nam. Trong 10 năm nay, Trung Quốc đã xử lý rất tốt việc đốt rác phát điện. Chúng tôi cũng đã đi khảo sát công nghệ ở các nhà máy ở Trung Quốc, thực ra dây chuyền của họ cũng giống các dây chuyền được lắp ở Nhật cả, họ chỉ cải tiến để xử lý được luôn rác chưa phân loại. Ở Trung Quốc, các nhà máy đốt rác phát điện được xây dựng rất nhiều. Những năm gần đây, doanh nghiệp Trung Quốc đã mở rộng đầu tư xây dựng nhà máy tại các thị trường nước ngoài, trong đó có Việt Nam, vì thị trường Trung Quốc đã bão hòa.

BCG hiểu rõ vấn đề chống ô nhiễm trong quá trình đốt rác và đã chủ động nghiên cứu, so sánh lựa chọn giữa các công nghệ khác nhau để chọn ra công nghệ tiên tiến nhất cho các dự án của mình. Các thiết bị và hệ thống xử lý ô nhiễm của các dự án là mới 100%, được giám sát chế tạo và đảm bảo chất lượng bởi nhà cung cấp công nghệ lớn trên thế giới.

Vậy phát triển một dự án điện rác hiện nay ông thấy vướng gì nhất?

Khi chúng tôi xác định sẽ xây dựng nhà máy ở Củ Chi, chúng tôi cũng có kiến nghị với Thành phố. Về mặt pháp lý, dự án chưa nằm trong quy hoạch về ngành, có quy hoạch về khu xử lý rác thải rắn Tây Bắc nhưng chưa có quy hoạch về đốt rác phát điện nên Thành phố sẽ phải cập nhật. Tất nhiên việc cập nhật đó sẽ mất thời gian, tuy nhiên Thành phố đã hỗ trợ tổ chức rất nhiều cuộc họp giữa các sở ban ngành với vướng mắc của nhà đầu tư.

Ngoài ra, về mặt quy hoạch ngành, dự án muốn triển khai thì phải nằm trong quy hoạch điện VIII. Các dự án như ở Cần Thơ, Hà Nội, Huế thực hiện được là do đã nằm trong quy hoạch điện VII.

Ngày 1/4/2024, Kế hoạch thực hiện quy hoạch điện VIII mới được ban hành. Khi kế hoạch thực hiện điện VIII được quy định chi tiết hơn, cụ thể là bổ sung cập nhật danh mục các dự án điện sản xuất từ rác, thì sẽ tạo ra khung pháp lý để cho các tỉnh, thành phố đồng bộ quy hoạch và thực hiện việc phê duyệt, cấp phép.

Ngoài ra, chúng tôi thấy một vướng mắc khác rất quan trọng liên quan đến quy trình hiện tại của Việt Nam.

Khi phát triển một dự án điện rác, các địa phương yêu cầu phải đánh giá công nghệ trước khi phê duyệt. Điều này làm hạn chế rất nhiều tính kinh tế của dự án.

Bởi vì một dự án được phê duyệt công nghệ ngay trong giấy phép thì nhà đầu tư bị bó buộc vào nhà cung cấp. Trên thị trường chỉ có vài dòng công nghệ thôi. Nếu nhà cung cấp họ biết được dự án buộc phải dùng công nghệ của họ, thì họ sẽ ép lại chủ đầu tư về mặt giá cả. Do vậy, chúng tôi đề xuất các địa phương khi muốn phát triển các nhà máy đốt rác phát điện, chỉ nên đưa ra các yêu cầu về đầu ra như chất lượng khí thải, quy chuẩn về công nghệ cũng như là chất lượng nước thải, còn nên để nhà đầu tư chủ dộng trong việc sử dụng công nghệ đạt quy chuẩn đã được bộ Khoa học công nghệ môi trường phê duyệt.

Ví dụ như ở Trung Quốc, cơ quan quản lý sẽ phê duyệt yếu tố đầu ra trước, như chuẩn về khí thải, nước thải,… ; rồi sau khi nhà đầu tư quyết định chọn công nghệ nào đáp ứng các yếu tố đầu ra này thì cơ quan nhà nước sẽ phê duyệt công nghệ mà nhà đầu tư lựa chọn. Làm vậy dự án triển khai nhanh hơn rất nhiều, chủ đầu tư cũng có thể giữ kín công nghệ của mình cho đến phút cuối, giúp họ có khả năng đàm phán cao hơn các nhà cung cấp.

Ngoài ra, chúng tôi cũng mong muốn rằng các hợp đồng cung cấp rác giữa địa phương và nhà đầu tư cần phải được thực hiện nghiêm túc, để đảm bảo cho hoạt động liên tục của nhà máy. Trong tương lai, có thể tính tới xử lý rác theo vùng, bởi vì có địa phương lượng rác thải ra mỗi ngày không nhiều, nếu xây một nhà máy điện rác sẽ không hiệu quả về mặt kinh tế. Vì thế, xây một nhà máy điện rác xử lý cho cả vùng sẽ phù hợp hơn.

Ổn định chính sách sẽ khuyến khích được các nhà đầu tư

Theo cơ chế giá điện cố định đang áp dụng, các dự án đốt rác phát điện được nhận mức giá là 10,05 UScents/kWh (khoảng hơn 2.500 đồng/kWh). Nhưng nếu cơ chế này không được áp dụng, mà chuyển sang đàm phán giá điện như Bộ Công Thương đang xây dựng thì nhà đầu tư có lo ngại, thưa ông?

Việc thay đổi cơ chế đàm phán giá không phải là để thu hồi các khuyến khích này mà chỉ nhằm giúp giá điện được tính toán phù hợp hơn với đặc thù mỗi dự án.

Lĩnh vực điện rác có cấu phần phí xử lý rác và giá bán điện. Tất cả các thành phố đều mong muốn giá xử lý rác giảm, còn EVN muốn giá thoả thuận hơn là giá FiT.

Thời điểm hiện tại trong nước đang không làm chủ được công nghệ điện rác, nên việc ổn định chính sách sẽ khuyến khích được các nhà đầu tư an tâm đầu tư vào lĩnh vực này. Nếu không có khung chính sách rõ ràng và ổn định thì sẽ không khuyến khích được nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực phức tạp này. Như vậy điện rác sẽ rơi vào gần hết các nhà đầu tư Trung Quốc bởi vì họ có kinh nghiệm, lợi thế công nghệ, khả năng sản xuất thiết bị…

Bên cạnh đó, để đầu tư xây dựng một nhà máy điện rác cần nguồn vốn rất lớn, ví dụ như Nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa tại TP.HCM mà BCG Energy đang triển khai, tổng mức đầu tư lên đến 5.000 tỷ đồng cho giai đoạn 1 với công suất xử lý rác 2000 tấn/ngày đêm và công suất phát điện 70MW. Hầu hết các doanh nghiệp khi xây dựng nhà máy điện rác đều phải sử dụng nguồn vốn vay bên cạnh vốn tự có. Nếu các chính sách cho điện rác được xây dựng quá ngắn hạn, sẽ có rất ít doanh nghiệp dám mạo hiểm đầu tư.

Do vậy chính sách của Việt Nam cần ổn định, rõ ràng trong 5-10 năm, với tỷ suất lợi nhuận đủ để nhà đầu tư Việt Nam tham gia được, giúp DN đủ thời gian để dần làm chủ công nghệ và nâng cao được nội lực.

Còn nếu chúng ta tiếp tục đưa ra giá theo các mốc thời gian ngắn hạn, như giá FiT với điện gió và điện mặt trời, thì các nhà cung cấp sẽ nâng giá thiết bị lên, ép nhà đầu tư. Như vậy sẽ khó có thể giảm được giá bán điện như mong muốn.

Vậy theo ông, tỷ suất lợi nhuận phù hợp trong điện rác là khoảng bao nhiêu %?

Thực ra bất cứ loại hình đầu tư nào ở Việt Nam, thì tỷ suất lợi nhuận đều rơi vào khoảng 10 - 12% mới đảm bảo được cho nhà đầu tư.

Nhưng nhiệt trị của rác tại các nước phát triển thường tốt hơn của các nước như Việt Nam do đời sống của người dân các nước đó cao hơn Việt Nam. Có nhiều phân tích cho thấy 1 tấn rác của Trung Quốc khi đốt, lượng điện sinh ra từ đốt rác cao gấp khoảng 2 lần của Việt Nam. Điều này đặt ra thách thức như nào cho bài toán kinh tế của các nhà đầu tư điện rác?

Tại các nước đang phát triển, việc phân loại rác được thực hiện tốt hơn, các chất thải rắn công nghiệp, chất thải y tế, xây dựng được loại bỏ triệt để giúp đảm bảo chất lượng rác đầu vào cũng như nhiệt trị của rác.

Việt Nam chưa thực hiện phân loại rác tại nguồn, thành phần của rác sinh hoạt chiếm phần lớn là rác thực phẩm, đặc thù của loại rác này là độ ẩm cao, nhiệt trị thấp. Đặc điểm này đòi hỏi nhà đầu tư phải am hiểu và lựa chọn công nghệ phù hợp với tính chất của rác thải sinh hoạt tại Việt Nam.

Để giải quyết vấn đề này, BCG đã nghiên cứu lựa chọn công nghệ đốt kiểu ghi nhiều tầng, có khả năng đốt cháy hiệu quả rác thải có nhiệt trị thấp và chưa phân loại, chưa tiền xử lý như ở Việt Nam.

Sau cùng, trong đầu tư điện rác, thì theo ông, bài toán xử lý môi trường hay bài toán kinh tế là ưu tiên hơn? Đầu tư vào điện rác, nhà đầu tư sẽ phải cân đối các lợi ích này như thế nào?

Điện rác là giải pháp tiềm năng cho bài toán rác thải và phát triển năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, để thu hút đầu tư và phát triển bền vững, cần đảm bảo cân bằng giữa lợi ích môi trường và kinh tế.

Về mặt môi trường: Điện rác giúp giảm thiểu lượng rác thải chôn lấp, bảo vệ nguồn nước và đất đai khỏi ô nhiễm. Tuy nhiên, cần áp dụng công nghệ xử lý hiện đại và quản lý hiệu quả để đảm bảo an toàn cho môi trường.

Về mặt kinh tế: Điện rác mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư thông qua việc bán điện và thu phí xử lý rác thải. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá điện, giá xử lý rác, chi phí đầu tư,...

Trong đầu tư điện rác, cả hai yếu tố trên không mâu thuẫn mà thậm chí còn bổ trợ cho nhau, không thể tách rời. Giải pháp là cần phải cân bằng giữa lợi ích môi trường và kinh tế. Để làm được điều đó, nhà đầu tư cần lựa chọn công nghệ tiên tiến, quản lý hiệu quả và tuân thủ các quy định, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường. Chính phủ cần ban hành chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư hơn nữa vào điện rác. Cộng đồng cần được nâng cao nhận thức hơn nữa về lợi ích của điện rác và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Với sự chung tay của các bên liên quan, điện rác có thể trở thành giải pháp hiệu quả cho bài toán xử lý rác thải và phát triển năng lượng tái tạo, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

KHÔNG AI DÁM THẨM ĐỊNH GIÁ, CÁC GÓI THẦU ĐỀU TẮC

Tính đến hết ngày 15.5, có tới 8 bộ, ngành chưa giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công nguồn nước ngoài năm 2024. Một trong những khó khăn nổi cộm được đề cập tới là 'không ai dám thẩm định giá'.

8 bộ, ngành chưa giải ngân kế hoạch vốn 2024

Theo báo cáo của các bộ, ngành T.Ư và theo số liệu từ hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (TABMIS), tính đến hết ngày 15.5, tỷ lệ giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài của các bộ, ngành đạt 8,58% kế hoạch vốn được giao.

Trong đó, 2 bộ có tỷ lệ giải ngân trên 10% là Bộ GTVT, Bộ NN-PTNT; 8 bộ, ngành chưa giải ngân kế hoạch vốn 2024. Dự kiến đến hết tháng 6, tỷ lệ giải ngân của các bộ, ngành có thể đạt khoảng 15 - 17%.

Tại Hội nghị với các bộ, ngành T.Ư về tình hình giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài các tháng đầu năm 2024 do Bộ Tài chính tổ chức hôm nay 21.5, ông Nguyễn Thanh Tuấn, Giám đốc Ban Quản lý dự án Word Bank (Đại học Quốc gia Hà Nội), thông tin năm 2024, Đại học Quốc gia Hà Nội được giao kế hoạch vốn là 645,77 tỉ đồng; đến ngày 15.5 vẫn chưa hề giải ngân.

Hiện tại, đơn vị này đã phân bổ, nhập TABMIS xong dự toán vốn. Ban Quản lý dự án World Bank đã nhận được nguồn vốn đầu tư công nước ngoài năm 2024 trên dịch vụ công là 645,77 tỉ đồng.

Trong quá trình sử dụng nguồn vốn này, Đại học Quốc gia Hà Nội đang gặp một số khó khăn. Cụ thể, theo yêu cầu từ nhà tài trợ, một số hoạt động cần lấy ý kiến "Không phản đối - NOL" từ nhà tài trợ trước khi triển khai như: kế hoạch tổng thể dự án, kế hoạch hàng năm, sổ tay vận hành dự án, kế hoạch đấu thầu đối với các gói thầu sử dụng vốn vay nước ngoài, đề cương nhiệm vụ đối với các đơn vị tư vấn đấu thầu...

Thời gian triển khai các công việc này thường bị kéo dài do phải liên tục cập nhật, điều chỉnh trước khi nhà tài trợ có thư không phản đối gửi tới các đơn vị.

"Chúng tôi kỳ vọng tuần sau hoặc chậm là tuần sau nữa sẽ có những gói nộp lên Bộ Tài chính xin giải ngân đầu tiên, nỗ lực từ nay đến cuối năm giải ngân cao nhất có thể", ông Tuấn nói.

Vướng mắc lớn về thẩm định giá

Đến thời điểm hiện tại, có số vốn giải ngân năm 2024 của Đại học Quốc gia TP.HCM vẫn chỉ là con số 0 trên tổng vốn được giao là 572,86 tỉ đồng.

Đại diện Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, đơn vị xây dựng kế hoạch, đã trình và dự kiến từ nay đến cuối năm cố gắng giải ngân khoảng 214 tỉ đồng.

Một trong những nguyên nhân chậm trễ, theo vị này, quy trình thủ tục liên quan quy định chặt chẽ của Chính phủ và Ngân hàng Thế giới, phải thực hiện nhiều bước thủ tục nhỏ cộng lại, tốn nhiều thời gian.

"Thủ tục vay lại cũng chiếm khoảng thời gian khá lớn. Dự kiến, chúng tôi sẽ xin gia hạn thời gian triển khai dự án", đại diện Đại học Quốc gia TP.HCM nói.

Về phía Bộ GD-ĐT, năm 2024, bộ này được giao vốn 629 tỉ đồng, trong nửa đầu năm dự kiến giải ngân 0 đồng. Vốn năm 2024 được Bộ GD-ĐT giao duy nhất cho 1 dự án là xây dựng hạ tầng kỹ thuật và các công trình cho Đại học Đà Nẵng.

Năm 2023, dự án này có vướng mắc chủ yếu về tài sản đảm bảo và ký hợp đồng vay lại nên gần như không giải ngân, phải kéo dài sang năm 2024.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, có 13 hạng mục công trình, Bộ Xây dựng đã thẩm định được 7 công trình, còn 6 công trình đang thẩm định tiếp, sẽ hoàn thành trong tháng 6 tới. Chủ đầu tư phấn đấu đến tháng 9 mới có khối lượng giải ngân.

Trong điều kiện đấu thầu thuận lợi, cả năm nay dự kiến giải ngân được khoảng 350 tỉ đổng, có thể trả lại ngân sách 280 tỉ đồng.

"Vướng mắc về thẩm định dự toán là vướng mắc lớn nhất hiện nay. Việc tìm được các nhà thẩm định giá, báo giá hiện khá khó khăn. Thậm chí, họ không dám báo giá nữa. Chúng tôi kiến nghị Bộ Xây dựng hỗ trợ Đại học Đà Nẵng thẩm định sớm 6 dự án còn lại để tiến hành các bước tiếp theo", đại diện Bộ GD-ĐT nói.

Bà Đoàn Thanh Phượng (Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ LĐ-TB-XH) cũng chia sẻ, vướng mắc của Bộ LĐ-TB-XH trong triển khai dự án chủ yếu do thẩm định giá. Khó khăn nổi cộm ngay từ năm 2022; năm 2023, bộ đã có nhiều báo cáo về vấn đề này. "Các đơn vị thẩm định giá thiết bị từ chối thẩm định giá. Cả 3 tiểu dự án thành phần đều không thể triển khai được các gói thầu", bà Phượng nhấn mạnh.

Theo ông Võ Hữu Hiển, Phó cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính), năm nay tổng có hơn 30 dự án; 3 trường đại học dự kiến chỉ giải ngân khoảng 40 - 50%. Có 2 bộ là Công thương, LĐ-TB-XH đề nghị hủy dự toán, đồng thời gia hạn hiệp định vay đến năm 2027. Bộ NN-PTNT xin trả lại khoảng 70% vốn đã được Chính phủ giao dự toán.

"Chúng tôi đề nghị các chủ dự án, các bộ chủ quản tiếp tục tháo gỡ vướng mắc theo thẩm quyền, đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành hợp đồng xây dựng mua sắm để có khối lượng thanh toán. Với tạm ứng, các bộ khẩn trương gửi chứng từ để tạm ứng theo quy định nhằm thúc đẩy giải ngân", ông Hiển nói.

VÌ SAO CẦU TRĂM TỶ XÂY XONG LẠI ĐẮP CHIẾU?

Dự án cầu và đường ĐH14 có số vốn đầu tư lên đến 146 tỷ đồng sau 7 năm khởi công xây dựng vẫn chưa đưa vào sử dụng.

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành chỉ đạo liên quan đến các dự án đầu tư xây dựng cầu nhưng chậm hoàn thành đường dẫn, trong đó có dự án cầu trên tuyến ĐH14 bắc qua sông Vĩnh Điện - nối 2 phường Điện Minh và Điện An, thị xã Điện Bàn.

Theo tìm hiểu của PV, dự án cầu và đường ĐH14 có tổng mức đầu tư lên đến 146 tỷ đồng do UBND thị xã Điện Bàn làm chủ đầu tư. Riêng phần cầu dài hơn 170m, rộng 17m bắc qua sông Vĩnh Điện có số vốn khoảng 90 tỷ đồng.

Dự án được khởi công năm 2017, dự kiến hoàn thành năm 2019 sẽ giúp việc đi lại của người dân được thuận lợi hơn bởi nhiều năm qua, nông dân phường Điện An có đất canh tác sản xuất bên kia sông phải đi đường vòng hơn 5 km.

Tuy nhiên, sau 7 năm xây dựng, dự án hàng trăm tỷ đồng này vẫn chìm trong dang dở. Đến nay, phần cầu đã thi công cơ bản hoàn thành nhưng đường dẫn hai bên đầu cầu chưa triển khai.

Việc dự án thi công kiểu "rùa bò" và đang rơi vào tình trạng "đứng bánh" khiến người dân địa phương không khỏi ngán ngẩm.

Trả lời PV VTC News về việc cầu xây dựng đã lâu nhưng chưa có đường dẫn là do vướng mặt bằng hay nguyên nhân nào khác? Ông Nguyễn Xuân Hà - Phó Chủ tịch UBND thị xã Điện Bàn chỉ thông tin ngắn gọn: "Đang chỉ đạo anh em làm báo cáo".

Nguồn: Soha; Vietnamnet; Thanh Niên; CafeF