SẠT LỞ KINH HOÀNG Ở ĐÀ NẴNG GIỮA TRỜI NẮNG RÁO, 3 NGƯỜI MẤT TÍCH

Giữa thời điểm trời nắng ráo, một quả đồi bất ngờ sạt lở vùi lấp cả một đoạn đường và nhiều nhà canh rẫy tại xã vùng cao của Đà Nẵng. Ba người dân vào khu vực này làm rẫy hiện mất liên lạc, lực lượng chức năng đang nỗ lực tiếp cận hiện trường.

Trưa 14/11, trao đổi với PV VietNamNet, ông Nguyễn An – Bí thư xã Hùng Sơn (TP Đà Nẵng) – cho biết trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở núi khiến nhiều nhà canh rẫy bị vùi lấp, 3 người dân mất liên lạc.

Vụ sạt lở xảy ra vào khoảng 9h30 cùng ngày tại khu vực đầu nguồn, cách khu dự trữ nước của người dân khoảng 250m. Một mảng đồi bất ngờ đổ ập xuống, cuốn theo đất đá, vùi lấp khoảng 5 nhà canh rẫy và làm hư hỏng hơn 200m tuyến đường ĐH4. Dòng sạt lở kéo dài từ đầu nguồn xuống suối hơn 1km.

"Có 3 người dân thôn Pứt vào khu vực này làm rẫy và đến nay vẫn chưa liên lạc được", ông An nói.

Theo Bí thư xã Hùng Sơn, ba ngày qua thời tiết đều nắng ráo, không có mưa, nhưng quả đồi vẫn bất ngờ sạt xuống. Hiện lực lượng tại chỗ đã được huy động, triển khai phương châm “4 tại chỗ” để tiếp cận khu vực và tổ chức tìm kiếm cứu nạn.

Ông An thông tin thêm, hiện ông cùng các lực lượng chức năng đang có mặt gần khu vực sạt lở nhưng vẫn chưa thể tiếp cận được hiện trường để ghi nhận chi tiết hơn. Xã cũng đã báo cáo Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP Đà Nẵng để nắm tình hình và chỉ đạo công tác hỗ trợ.

MỘT TỈNH THÀNH TẠI VIỆT NAM GHI NHẬN 11.148 CA HIV, 6.677 CA AIDS, 99% PHƯỜNG XÃ ĐÃ CÓ CA BỆNH

Hơn 11.100 người ở 130 phường, xã trong tỉnh nhiễm HIV, trong đó hơn 6.600 trường hợp đã chuyển sang giai đoạn AIDS.

Theo VOV, trung tâm kiểm soát bệnh tật Nghệ An (CDC Nghệ An) cho biết, đến tháng 11/2025, toàn tỉnh có 11.148 người nhiễm HIV. Số trường hợp chuyển sang AIDS là 6.677 người. Lũy tích tử vong là 4.716 người. Số người nhiễm HIV còn sống được quản lý 6.432 người. Có 129/130 phường, xã (99,23%) có người nhiễm HIV/AIDS.

Trong đó, các ca nhiễm HIV còn sống tập trung phần lớn tại các phường, xã: Quế Phong, Tiền Phong, Mường Quảng, Thành Vinh, Trường Vinh, Châu Tiến, Quỳ Châu, Yên Na. Số ca nhiễm HIV mới qua các năm gần đây nhất tại Nghệ An như sau: Năm 2021 phát hiện 217 người; năm 2022 phát hiện 249; năm 2023 có 228; đến năm 2024 có 185; và 9/2025 phát hiện 114 người.

Theo lãnh đạo Khoa Phòng, chống HIV/AIDS (CDC Nghệ An), trên 94,5% số người nhiễm biết được tình trạng của mình. Hơn 76% số người nhiễm đang được điều trị bằng thuốc ARV; trên 98,1% tỷ lệ bệnh nhân đang điều trị ARV có tải lượng virus dưới ngưỡng.

Toàn tỉnh có 25 cơ sở điều trị ARV, trong đó 22 cơ sở y tế nhà nước, 2 trại giam và 1 tư nhân. Tỉnh hỗ trợ kinh phí mua thẻ BHYT và đồng chi trả thuốc ARV cho bệnh nhân. Hệ thống giám sát dịch HIV được thực hiện, duy trì từ tuyến tỉnh xuống cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tin trong báo cáo dự liệu thông qua các phần mềm trực tuyến: Quản lý ca bệnh HIV/AIDS theo quy định.

Về công tác tư vấn, xét nghiệm, các trung tâm y tế, bệnh viện đa khoa có phòng tư vấn, xét nghiệm sàng lọc HIV. Toàn tỉnh có 9 phòng xét nghiệm khẳng định HIV.

Để phòng ngừa HIV, nhà chức trách đẩy mạnh hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông được triển khai từ tỉnh đến xã thông qua các mô hình truyền thông đại chúng, báo, đài, loa phát thanh tại khối, xóm, qua ứng dụng mạng xã hội. Đồng thời, tuyên truyền thông qua đội ngũ chuyên trách, cộng tác viên, đội ngũ nhân viên tiếp cận cộng đồng, y tế thôn bản.

Kể từ khi người nhiễm HIV được phát hiện đầu tiên vào năm 1990, đến nay, Việt Nam đã có 35 năm ứng phó với đại dịch HIV/AIDS.

CẤP THIẾT GIẢI QUYẾT NGẬP LỤT

Ba trận lũ lịch sử dồn dập gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, đặt ra vấn đề cho chính quyền TP.Huế sớm đúc kết để có giải pháp ứng phó tốt hơn với thiên tai ngày càng phức tạp.

Vừa qua, nhiều đô thị và hàng loạt khu dân cư từ vùng núi phía bắc đến nhiều tỉnh, thành ven sông Hồng; ở khu vực miền Trung và TP.HCM, miền Tây, tình trạng ngập lụt diễn ra phức tạp, gây nhiều thiệt hại nặng nề cho người dân, doanh nghiệp, kết cấu hạ tầng, giao thông... Giải quyết căn cơ thực trạng ngập lụt mới có thể bảo vệ các đô thị an toàn, bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu khó lường.

Ba trận lũ lịch sử dồn dập cuối tháng 10, đầu tháng 11.2025 gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, đặt ra vấn đề cho chính quyền TP.Huế sớm đúc kết để có giải pháp ứng phó tốt hơn với thiên tai ngày càng phức tạp, tần suất lũ lớn ngày càng tăng.

Hậu quả nặng nề

Chưa đầy 7 ngày, từ 26.10 - 3.11, TP.Huế hứng chịu 3 cơn lũ liên tiếp với mực nước dâng cao lịch sử khiến mọi nỗ lực chống chọi của người dân gần như cạn kiệt và bất lực trước thiên tai.

Trước đó, 2 đợt lũ liên tiếp xảy ra đạt đỉnh vào ngày 27 và 29.10 nhấn chìm 32/40 xã, phường với độ ngập sâu từ 0,5 - 1 m. Lũ vừa rút xuống dưới báo động (BĐ)3 thì đến chiều 2.11 mưa lớn kéo dài trên toàn TP.Huế; nước trên sông Hương, sông Bồ lại vượt BĐ3 khiến khu vực hạ du tái ngập. Số liệu đo đếm trên sông Bồ tại trạm Phú Ốc trưa 3.11 đã xác lập kỷ lục mới, cao 5,28 m, trên BĐ3 là 0,78 m, vượt đỉnh lũ lịch sử xác lập hôm 29.10.

Ngập lụt lịch sử, kéo dài 3 đợt liên tiếp đã để lại hệ lụy nghiêm trọng ở TP.Huế, tàn phá khủng khiếp cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, nông lâm thủy sản, di sản cố đô…; mức thiệt hại cần khắc phục lên đến hàng ngàn tỉ đồng.

Theo ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN-MT TP.Huế, nguyên nhân chính của 3 đợt lũ lớn vừa qua là do mưa lớn nối tiếp nhau, lượng mưa cực đoan dồn dập khiến đất đã bão hòa, nước không kịp thoát. Lượng mưa đo được vùng núi phổ biến từ 1.200 - 2.300 mm, một số nơi cao hơn. Lượng mưa ghi nhận ngày đặc biệt lớn (ngày 27.10) tại Bạch Mã là 1.739,6 mm/24 giờ, vượt mức lịch sử từng ghi nhận tại VN và xếp thứ 2 mức thế giới từng ghi nhận (1.825 mm tại Foc-Foc, đảo Réunion thuộc Pháp trên Ấn Độ Dương vào ngày 7 - 8.1.1966).

Kiệt sức vì lũ dồn lũ

Ở đợt lũ đầu tiên (khuya 28.10 đến sáng 29.10), anh Hồ Đắc Lợi, sống tại khu vực đường Bạch Đằng (TP.Huế), đã cùng mẹ dọn dẹp nhà cửa khi thấy nước rút. Nhưng đến 13 giờ ngày 29.10, nước lũ lại dâng lên. Đến sáng 1.11, khi thấy đợt lũ thứ 2 rút xuống, anh lại tranh thủ đẩy bùn ra khỏi nhà và tiếp tục dọn dẹp. Nhưng rồi đến chiều 2.11, lũ dâng cao trở lại… "Chỉ trong vòng 7 ngày mà có tới 3 đợt lũ dâng ngập nhà cửa, thực sự quá mệt mỏi!", anh Lợi nói.

Tuyến đường Bạch Đằng và Huỳnh Thúc Kháng dọc sông Đông Ba cũng có hàng trăm hộ dân rơi vào tình trạng "lũ dồn lũ" như thế. Tại P.Phú Xuân (sáp nhập từ 6 phường cũ gồm Gia Hội, Phú Hậu, Tây Lộc, Thuận Lộc, Thuận Hòa, Đông Ba) là địa bàn thấp trũng nên hầu như nhà cửa và tài sản của người dân đều bị hư hỏng, trôi mất khi đối diện 3 cơn lũ lịch sử trong gần 1 tuần. Không điện, không nước, gián đoạn thông tin liên lạc, người dân phải trú ẩn trong các ngôi nhà cao tầng hoặc tự kê bàn ghế lên cao để chống chọi.

Cụ ông Trần Ngọc Leo (92 tuổi, ở P.Phú Xuân) cho hay từ sau trận lũ năm 1999 đến nay, cụ mới thấy lại trận lũ lớn như vậy. Đợt lũ này do được chính quyền thông tin dự báo sớm, nên người dân trong phường có sự chuẩn bị. Chỉ tiếc là 3 trận lũ nối nhau liên tiếp, bất thường nên vật dụng trong nhà như ti vi, tủ lạnh, máy giặt, bàn ghế sô pha, chăn, nệm… hư hỏng hết. "Tài sản hầu như bị nước lũ nhấn chìm, nhưng giữ được mạng sống là tốt lắm rồi!", cụ Leo nói.

Bất thường lũ lớn

Theo ông Nguyễn Đình Đức, những năm gần đây tình hình mưa lũ ở Huế có xu hướng phức tạp hơn, cường độ mưa cực đoan tăng rõ rệt. TP.Huế nằm ở miền Trung VN, có địa hình hẹp và dốc, hằng năm chịu ảnh hưởng trực tiếp của nhiều đợt lũ lụt gây thiệt hại nặng nề cho toàn lưu vực. Theo số liệu thống kê, trung bình hằng năm trên sông Hương có 3 - 5 trận lũ lớn hơn hoặc bằng BĐ2, năm nhiều nhất có 7 trận, năm ít nhất có 1 trận, trong đó có 36% trận lũ lớn và đặc biệt lớn. Tần suất lũ lớn ngày càng tăng, kể từ sau đợt lũ lịch sử 1999 thì liên tiếp các năm 2017, 2020, 2021, 2022, 2023 đều xảy ra lũ lớn.

Những năm có hiện tượng La Nina, số đợt lũ và đỉnh lũ lớn hơn rất rõ rệt. Nguyên nhân hình thành lũ là do mưa lớn gây ra bởi các hình thái thời tiết xấu như không khí lạnh, bão và áp thấp nhiệt đới, hội tụ nhiệt đới, đới gió đông trên cao và tổ hợp giữa chúng. Những năm gần đây, tình hình thiên tai ở Huế có chiều hướng tăng lên cả về cường độ và tần suất cũng như thiệt hại vật chất dưới tác động của biến đổi khí hậu. Số trận lũ và đỉnh lũ hằng năm trên các sông TP.Huế có xu thế tăng cả về số trận (tăng 30% ở sông Hương, 15% ở sông Bồ) và mực nước đỉnh lũ lớn nhất năm (tăng 15% ở sông Hương, 9% ở sông Bồ).

"Lũ lụt là hiện tượng tự nhiên thường xuyên xảy ra ở Huế. Tuy nhiên lũ lụt ngày càng lớn hơn về cường độ và tần suất do vấn đề phát triển và tác động của biến đổi khí hậu", ông Nguyễn Đình Đức khẳng định. Ông cũng cho rằng Huế là vùng đất gắn bó với nước; nước nuôi sống, nhưng cũng có lúc thử thách con người. "Ngập lụt là điều khó tránh, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu thiệt hại nếu biết chủ động chuẩn bị, quy hoạch đúng hướng và hành động đồng bộ. Tôi tin rằng với sự vào cuộc của chính quyền, sự chủ động của người dân và hỗ trợ của các ngành khoa học, Huế hoàn toàn có thể sống an toàn, thích ứng trong điều kiện mưa lũ ngày càng cực đoan", ông Đức nói.

Với 3 đợt lũ liên tiếp cuối tháng 10, đầu tháng 11, theo ghi nhận, do các đợt mưa đặc biệt lớn ở TP.Huế lại trùng đúng kỳ triều cường cao, làm nước sông thoát ra biển chậm, thậm chí dâng ngược trở lại, khiến nước bị kẹt ở hạ du; thêm yếu tố xả nước từ các hồ chứa ở thượng nguồn. "Tất cả những yếu tố này cộng hưởng, tạo nên tình trạng ngập sâu trên diện rộng mà chúng ta vừa trải qua", ông Nguyễn Đình Đức khẳng định.

ÂM NHẠC LỆCH CHUẨN - TÁC HẠI KHÓ LƯỜNG

Loại trừ âm nhạc lệch chuẩn là trách nhiệm của người sáng tác, người biểu diễn, người nghe lẫn cơ quan quản lý

Tọa đàm "Vai trò, trách nhiệm của người hoạt động âm nhạc tại TP HCM" đã được Hội Âm nhạc thành phố tổ chức ngày 13-11.

Cuốn theo cơn lốc lợi nhuận

Giáo dục nghệ thuật nói chung và giáo dục âm nhạc nói riêng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện của trẻ em. "Âm nhạc lệch chuẩn sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi thiếu nhi trong bối cảnh hiện nay" - PGS-TS - nhạc sĩ Phan Quốc Anh, giảng viên Trường Đại học Văn hóa TP HCM, nhận xét.

Thị trường giải trí nói chung, âm nhạc nói riêng đang cuốn theo cơn lốc lợi nhuận với các tiêu chí đo lượng "viral" (lan truyền, phổ biến), ưu tiên lượt xem, chia sẻ… hơn là chất lượng nội dung tác phẩm. Sự phát triển của công nghệ thông tin và các nền tảng mạng xã hội đã tạo điều kiện cho người xem, trong đó có trẻ em, tiếp cận các sản phẩm âm nhạc đa dạng.

Việc dễ dàng tiếp cận những sản phẩm nghệ thuật không được kiểm duyệt kỹ lưỡng sẽ tác động trực tiếp đến nhận thức của người nghe, nhất là trẻ nhỏ. Vì vậy, giới chuyên môn cho rằng nếu tình trạng âm nhạc lệch chuẩn không sớm được chấn chỉnh thì hậu quả sẽ rất khó lường.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhận định: "Âm nhạc có vai trò rất quan trọng trong đời sống tinh thần của con người. Những bài hát có ca từ thô tục, lệch lạc, bạo lực, đồi trụy sẽ tác động đến người nghe theo hướng tiêu cực, như lao vào lối sống buông thả, xúc phạm danh dự và nhân phẩm người khác, làm tổn hại bản thân, coi thường các quy chuẩn đạo đức xã hội, thậm chí vi phạm pháp luật".

Những người trong cuộc cho biết trên thế giới, nhiều sản phẩm âm nhạc đã bị cấm lưu hành vì gây ra những cảm xúc tiêu cực cho người nghe. Vì vậy, tại Việt Nam, các cơ quan chức năng cũng cần sớm vào cuộc quyết liệt để giải quyết tình trạng âm nhạc lệch chuẩn.

Lan tỏa giá trị chân - thiện - mỹ trong đời sống âm nhạc

Hiện nay, việc quản lý hoạt động văn hóa - nghệ thuật trên nền tảng số còn nhiều bất cập.

Các chương trình biểu diễn trước công chúng cần phải được hội đồng nghệ thuật xét duyệt, góp ý trước khi công diễn chính thức. Trong khi đó, nhiều sản phẩm phát hành trên các nền tảng số không phải qua khâu kiểm duyệt mà chỉ được hậu kiểm. Nghĩa là khi sản phẩm phát hành một thời gian, nếu có vi phạm thì cơ quan quản lý mới vào cuộc xử lý.

Các văn bản quy phạm pháp luật liên quan lĩnh vực tổ chức biểu diễn cũng như sản phẩm nghệ thuật trên các nền tảng số cũng chưa đầy đủ, rõ ràng. Đây chính là lý do khiến nhạc "rác", nhạc lệch chuẩn xuất hiện ngày càng nhiều. Vì vậy, theo các nhà chuyên môn, việc sớm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan sẽ góp phần khắc phục những bất cập, nhất là với sản phẩm âm nhạc lệch chuẩn.

"Các mức xử phạt, chế tài đối với công ty, ca sĩ vi phạm thời gian qua chưa đủ sức răn đe. Trước mức lợi nhuận cao, nhiều công ty và cá nhân sẵn sàng chịu phạt để các sản phẩm nhạc "rác", nhạc lệch chuẩn xuất hiện trên nền tảng mạng xã hội" - nhiều nhạc sĩ trăn trở.

Nhạc sĩ lão làng Trương Quang Lục nhấn mạnh: "Ca từ âm nhạc có tác động và ảnh hưởng sâu sắc đến người nghe, nhất là người vị thành niên. Những ca từ lệch chuẩn sẽ gây nhiều tác hại đến tư tưởng, tình cảm, cảm xúc của con người. Cần phải có cơ chế xử phạt thật nặng để dẹp bỏ hoàn toàn tình trạng này".

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Chủ tịch Hội Âm nhạc TP HCM, hiện tượng lệch chuẩn trong hoạt động sáng tác và biểu diễn nghệ thuật gần đây có nhiều nguyên nhân. "Giải pháp căn cơ là phải xây dựng, trang bị nền tảng thẩm mỹ nghệ thuật cho người sáng tạo, người biểu diễn và cả đối tượng hưởng thụ nghệ thuật" - ông nhìn nhận.

Ông Nguyễn Thọ Truyền, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP HCM, đánh giá cao Hội Âm nhạc thành phố khi chủ động tổ chức buổi tọa đàm về vấn đề thời sự này. Theo ông, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến thế hệ tương lai là thiếu nhi - những người sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ âm nhạc lệch chuẩn.

Vì vậy, tìm giải pháp loại trừ âm nhạc lệch chuẩn là sứ mệnh của người sáng tác, ca sĩ lẫn khán giả. Âm nhạc có những sứ mệnh riêng. Làm sao để âm nhạc giữ được vẹn nguyên giá trị là trách nhiệm của người sáng tác, biểu diễn lẫn cơ quan quản lý.

"Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy mong muốn Hội Âm nhạc TP HCM tăng cường gắn kết và phát huy hiệu quả những hoạt động lan tỏa giá trị tốt đẹp của âm nhạc. Bên cạnh đó, cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục đạo đức nghề nghiệp, định hướng sáng tác và biểu diễn âm nhạc, góp phần định hướng thẩm mỹ nghệ thuật, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp và lan tỏa giá trị chân - thiện - mỹ trong đời sống âm nhạc" - ông Nguyễn Thọ Truyền kỳ vọng.

Nguồn: Vietnamnet; Kenh14; Thanh Niên; Người Lao Động