NGÀY GIA ĐÌNH ASEAN TẠI TOKYO: TĂNG CƯỜNG ĐOÀN KẾT, VUN ĐẮP YÊU THƯƠNG

Ngày Gia đình ASEAN 2025 diễn ra vào ngày 15/11 tại Công viên biển Kasai Rinkai ở Thủ đô Tokyo nhằm tăng cường tình hữu nghị và sự gắn kết giữa các cơ quan đại diện ASEAN và gia đình.

Ngày 15/11, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã đăng cai tổ chức Ngày Gia đình ASEAN 2025 (ACT Family Day 2025) tại Công viên biển Kasai Rinkai thuộc quận Edogawa của Thủ đô Tokyo.

Đây là sự kiện thường niên trong khuôn khổ hoạt động của Ủy ban ASEAN tại Tokyo (ACT) nhằm tăng cường tình hữu nghị, sự gắn kết và quan hệ thân tình giữa các cơ quan đại diện ASEAN và gia đình.

Năm nay, sự kiện có sự tham dự của hơn 300 quan chức ngoại giao và thành viên gia đình đến từ 11 đại sứ quán của các nước ASEAN tại Nhật Bản, cùng đại diện của Nhật Bản là Trung tâm Nhật Bản-ASEAN.

Sự kiện còn ghi dấu ấn đặc biệt với sự tham gia lần đầu tiên của Timor Leste trên cương vị thành viên chính thức của ASEAN.

Phát biểu khai mạc, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu nhấn mạnh đây là dịp để các cơ quan đại diện ASEAN cùng nhau vun đắp tình đoàn kết, tăng cường sự thấu hiểu và củng cố lòng tin, qua đó góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ giữa các nước ASEAN tại Nhật Bản.

Đặc biệt, sự hiện diện của Timor Leste thể hiện bước tiến quan trọng trong việc mở rộng hợp tác và xây dựng đại gia đình ASEAN ngày càng bền chặt tại Tokyo.

Về phần mình, ông Hirabayashi Kunihiko, Tổng Thư ký Trung tâm Nhật Bản-ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ Nhật Bản-ASEAN, đồng thời đánh giá cao ý nghĩa của sự kiện.

Theo ông, các gia đình ASEAN đã mang đến một bầu không khí sôi động, ấn tượng trong một ngày đẹp trời đầy nắng tại thủ đô của Nhật Bản.

Ngày Gia đình ASEAN tại Tokyo diễn ra với nhiều trò chơi thể thao, hoạt động văn hóa sôi nổi và không gian ẩm thực ASEAN đa dạng dành cho cả người lớn và trẻ em.

Không khí hào hứng, vui tươi lan tỏa suốt chương trình, tạo nên một ngày hội gia đình đầy ấm áp và gắn bó.

Sự kiện đã khép lại, nhưng tinh thần hữu nghị và đoàn kết vẫn lan tỏa mạnh mẽ, khẳng định dấu ấn và vai trò điều phối hiệu quả của Việt Nam trong hoạt động của ASEAN tại Nhật Bản năm 2025.

KẾT NỐI TRƯỜNG HỌC VIỆT NAM VỚI TRƯỜNG HỌC TẠI AUSTRALIA

Ngày 13/11, Đại sứ Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm dự Lễ công bố các cặp đối tác trường học trong chương trình ASEAN Australia BRIDGE, với sự tham gia của đại diện Đại sứ quán 11 nước ASEAN. Tại sự kiện, một trường học của Việt Nam được kết nối với một trường học của Australia.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Phạm Hùng Tâm chúc mừng sự kết nối thành công giữa Trường Trung học Bình Phú của thành phố Hà Nội với Trường St Michael's Lutheran của Australia; nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục trong việc kết nối nhân dân, xây dựng lòng tin, thúc đẩy giao lưu văn hóa và hiểu biết lẫn nhau, từ đó vun đắp cho quan hệ hợp tác lâu dài.

Chương trình Đối tác trường học ASEAN Australia BRIDGE là sáng kiến của Trung tâm ASEAN-Australia, thuộc Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia, được thực hiện bởi Asialink Education thuộc Đại học Melbourne. Mục tiêu của Chương trình là tăng cường kết nối và phát triển hợp tác giữa các trường phổ thông tại Australia và các quốc gia thành viên ASEAN.

Năm nay, chương trình đã kết nối được 18 trường. Sau khi được kết nối, mỗi trường tham gia sẽ đề cử một giáo viên đại diện tham gia tập huấn chuyên môn trực tuyến và chia sẻ lại cho giáo viên trường mình, điều phối các hoạt động hợp tác giữa trường mình và trường đối tác, thăm trường đối tác trong một tuần, đón một giáo viên thỉnh giảng từ trường đối tác trong một tuần.

Bên cạnh đó, mỗi trường cũng sẽ chọn một nhóm 8 học sinh để tham gia một số diễn đàn trực tuyến và dự án chung với học sinh từ tất cả các trường tham gia. Kề từ thời điểm khởi xướng năm 2016, tính đến nay đã có gần 10 trường của Việt Nam tham gia chương trình này.

TỪ “SỨC MẠNH MỀM” VĂN HÓA ĐẾN “SỨC MẠNH MỚI” CỦA THẾ HỆ TRẺ

TS Hồng Hà tin rằng, khi những rào cản được gỡ bỏ, khi văn hóa thực sự trở thành "sức mạnh mềm" và thế hệ trẻ kiều bào được trao cơ hội thực chất, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ được củng cố bền chặt.

Góp ý vào Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tiến sĩ dân tộc học Hoàng Hồng Hà - hiện đang sinh sống tại Pháp, Chủ tịch hội Tinh hoa, Sứ giả Tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025 cho rằng, để các định hướng chiến lược về văn hóa và con người thực sự đi vào cuộc sống, cần có các cơ chế và chính sách cụ thể, mang tính đột phá. Từ góc nhìn của một chuyên gia nghiên cứu văn hóa và trực tiếp hoạt động trong cộng đồng người Việt tại Pháp, Tiến sĩ Hồng Hà nhấn mạnh đến 2 trụ cột. Đó là, đầu tư chiến lược, bài bản cho việc dạy và học tiếng Việt và cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tạo "cơ hội thực” nhằm khơi dậy và thu hút khát vọng cống hiến cho đất nước của thế hệ trẻ kiều bào.

Tôi xin được chia sẻ góc nhìn của mình về hai vấn đề then chốt được đề cập trong sự thảo văn kiện đại hội XIV của Đảng. Thứ nhất về vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc phát huy văn hóa con người là nền tảng sức mạnh nội sinh của dân tộc. Thứ 2 về cách thức khơi dậy khát vọng vươn mình trong thế hệ trẻ kiều bào gắn kết họ với các mục tiêu phát triển của đất nước. Đây là những nội dung vô cùng quan trọng. Bởi lẽ, cộng đồng hơn 5,3 triệu kiều bào  ta ở nước ngoài là một nguồn lực trí tuệ và sức mạnh mềm vô giá của dân tộc. Đóng góp của kiều bào vào sức mạnh văn hóa và ngoại giao nhân dân trong dự thảo văn kiện đại hội 14 của Đảng khẳng định văn hóa là hệ điều tiết của phát triển bền vững cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, có vai trò đặc biệt là cầu nối trực tiếp và sinh động nhất.

Để thực hiện sứ mệnh này, theo tôi, họ có thể đóng góp qua 3 trụ cột chính. Thứ nhất đó là gìn giữ và lan tỏa trong thế hệ trẻ nội tại cộng đồng. Đây là nhiệm vụ gốc rễ, nếu không giữ được bản sắc trong chính thế hệ trẻ kiều bào, chúng ta không thể nói đến việc lan tỏa và các biện pháp cụ thể sẽ là duy trì tiếng Việt trong gia đình. Đây là viên gạch nền tảng nhất bởi thế gia đình phải là nơi tiếng Việt được sử dụng hàng ngày, không chỉ là ngôn ngữ giao tiếp mà còn là ngôn ngữ của cảm xúc, của các giá trị đạo đức, như cách xưng hô ông bà cha mẹ.

Thứ 2, đó là phát triển các trung tâm ngôn ngữ và văn hóa cần có sự đầu tư bài bản chuyên nghiệp hơn. Các lớp học Tiếng Việt cuối tuần không chỉ dạy chữ mà còn dạy Lịch Sử, địa lý, dân ca võ thuật cổ truyền. Vai trò của các hội đoàn chùa chiền trong việc tạo không gian văn hóa này là rất lớn. Thứ 3, đó là số hóa văn hóa. Chúng ta cần có những ứng dụng học Tiếng Việt hấp dẫn hoặc là qua kênh YouTube sản xuất nội dung chất lượng cao về văn hóa lịch sử Việt Nam, được trình bày một cách hiện đại song ngữ, để các em có thể tiếp cận. Trụ cột tiếp theo là để kết nối kiều bào với quê hương hướng về cội nguồn. Bởi vì, văn hóa là sợi dây kết nối tình cảm bền chặt nhất. Việc tổ chức những chuyến đi về nguồn, các chương trình như là trại hè Việt Nam cần phải nhân rộng hơn nữa. Các hiệp hội doanh nghiệp kiều bào có thể tự tổ chức các chuyến đi chuyên đề. Ví dụ như thăm chiến trường xưa, thăm các làng nghề truyền thống hay là các Trung tâm công nghệ mới. Chúng ta cũng cần phải xây dựng bảo tàng số Việt Nam, như cổng thông tin tập trung, nơi kiều bào có thể tìm hiểu những thành tựu phát triển kinh tế, xã hội, chính sách mới của Nhà nước, các giá trị văn hóa lịch sử một cách chính thống.

Về văn hóa ẩm thực và nghệ thuật. Âm thực Việt Nam là một đại sứ văn hóa xuất sắc nên việc hỗ trợ các nhà hàng Việt chuẩn bị các tuần lễ ẩm thực, các buổi biểu diễn nghệ thuật như; múa rối, ca trù, nhạc dân tộc tại các nước sở tại sẽ giúp kết nối lập tức những cảm xúc của kiều bào, của bạn bè quốc tế. Trụ cột thứ 3, đó là việc hỗ trợ công tác ngoại giao nhân dân lan tỏa ra bên ngoài.

Mỗi kiều bào phải là một đại sứ nhân dân, là sứ giả văn hóa của nước sở tại. Khi một giáo sư người Việt thành công ở nước ngoài, họ sẽ giới thiệu trí tuệ Việt Nam hay khi một doanh nhân kiều bào có thể giới thiệu văn hóa kinh doanh của người Việt. Họ giới thiệu, giải thích cho bạn bè quốc tế, hiểu đúng về lịch sử, lập trường chính sách của Việt Nam hay là những vấn đề phức tạp như là chủ quyền biển đảo.

Khi các nhà khoa học và chuyên gia kiều bào tham gia các hội thảo quốc tế thì họ không chỉ mang đến kiến thức mà còn mang theo hình ảnh người Việt Nam. Họ là kênh kết nối hiệu quả các trường đại học, viện nghiên cứu và hội đoàn nước ngoài về hợp tác với Việt Nam. Các hội hữu nghị, hội văn hóa trí thức sẽ là cây cầu nối bền chặt, tạo ra một cái mạng lưới ủng hộ Việt Nam ngay trong lòng các quốc gia khác.

Để khơi dậy niềm tự hào của thế hệ trẻ kiều bào  không chỉ đến từ lịch sử mà còn đến từ những thành tựu. Theo tôi, cần đẩy mạnh truyền thông về một Việt Nam năng động, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ cao như là Findtech, AI… dùng để truyền cảm hứng cho giới trẻ, tôn vinh và lan tỏa các hình mẫu kiều bào trẻ thành công đã đang đóng góp cho quê hương.

Về tạo cơ hội tham gia, tôi kiến nghị xây dựng một cổng thông tin quốc gia, cập nhật các nhu cầu dự án nghiên cứu hay là vị trí thực tập và hoạt động tình nguyện từ các bộ ngành địa phương và doanh nghiệp trong nước. Tôi đề xuất cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính cho kiều bào trẻ như cần có những cơ chế “một cửa”, hoặc là các chính sách ưu đãi, như là “visa trí thức trẻ”, “visa tình nguyện” để các em có thể về nước làm việc, nghiên cứu cống hiến được thuận lợi nhanh chóng.

Tôi đề nghị nhà nước đóng vai trò nâng đỡ, tạo cơ chế và lập quỹ hỗ trợ cho dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thanh niên kiều bào muốn triển khai tại Việt Nam, đặc biệt trong những lĩnh vực ưu tiên như là công nghệ xanh, y tế giáo dục. Cùng với đó cần phát huy và kết nối chặt chẽ mạng lưới chuyên gia và tri thức kiều bào để làm cầu nối cố vấn và trực tiếp dẫn dắt những thế hệ trẻ tham gia vào những dự án trọng điểm của đất nước..

Những đề xuất của Tiến sĩ Hồng Hà tập trung vào 2 nhóm giải pháp mang tính đòn bẩy như đầu tư cho văn hóa, thông qua các chiến lược bài bản về ngôn ngữ và công nghệ số; đồng thời, mở đường cho khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ kiều bào cho sự phát triển đất nước. TS Hồng Hà tin rằng, khi những rào cản được gỡ bỏ, khi văn hóa thực sự trở thành "sức mạnh mềm" và thế hệ trẻ kiều bào được trao cơ hội thực chất, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ được củng cố bền chặt. Đó chính là nguồn sức mạnh nội sinh vô tận, là nền tảng vững chắc để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc trong giai đoạn mới.

Nguồn: VietnamPlus; VOV; VOV5