LAN TỎA NGÔN NGỮ Ở THÁI LAN

Cùng với mối quan hệ hữu nghị phát triển tốt đẹp giữa Việt Nam và Thái Lan, tiếng Việt cũng đang ngày càng trở thành môn ngoại ngữ phổ biến được học sinh, sinh viên Thái Lan yêu thích và theo học.

Cùng với mối quan hệ hữu nghị phát triển tốt đẹp giữa Việt Nam và Thái Lan, tiếng Việt cũng đang ngày càng trở thành môn ngoại ngữ phổ biến được học sinh, sinh viên Thái Lan yêu thích và theo học, mở ra tiềm năng to lớn về hợp tác giáo dục và trao đổi văn hóa giữa hai nước.

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên tại Bangkok, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Anchalee Chansem, Trưởng Khoa Nhân văn, Đại học Srinakharinwirot cho biết bộ môn tiếng Việt đã được giảng dạy tại trường hơn 10 năm trước.

Bắt đầu là một phần của Khoa Ngôn ngữ phương Đông, sau đó môn tiếng Việt đã được nâng cấp thành một phần của các chương trình quốc tế về ngôn ngữ giao tiếp, và tiếp tục được sửa đổi lần nữa để trở thành một phần của ngôn ngữ và văn hóa ASEAN.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Achalee khẳng định tiếng Việt là một ngôn ngữ rất có lợi cho sinh viên vì các em có thể coi đây là một công cụ để xin việc.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ nhấn mạnh: “Tôi tin rằng vì chúng ta sống trong cùng một cộng đồng ASEAN nên việc hiểu biết lẫn nhau về cả ngôn ngữ và văn hóa sẽ củng cố mối liên kết của chúng ta và cho sự nghiệp của các em sinh viên sau này.”

Chúng tôi đến thăm lớp học tiếng Việt của cô Nguyễn Thị Chiêm, Khoa Nhân văn, trường Đại học Srinakharinwirot. Hơn 20 sinh viên đang chăm chú lắng nghe cô giáo giảng giải về từ đồng âm khác nghĩa trong tiếng Việt. Không khí lớp học sôi nổi hẳn lên khi cô giáo chuyển sang trò chơi thực hành việc sử dụng các từ vừa học.

Cô Nguyễn Thị Chiêm cho biết dạy tiếng Việt ở Thái Lan là công việc rất công phu vì các thầy cô phải tự soạn giáo án, thiết kế bài giảng và lên khung chương trình cho phù hợp với từng trình độ. Bên cạnh đó, các thầy cô cũng phải tìm tòi suy nghĩ làm sao để biến hóa bài giảng thành những trò chơi thú vị để hấp dẫn sinh viên.

Cô chia sẻ rằng rất may mắn là thời đại Internet hiện nay giúp ích cho các thầy cô rất nhiều trong việc xây dựng giáo án, xây dựng trò chơi, tìm video cập nhật những vấn đề thời sự, những tin tức thể thao, ẩm thực, văn hóa đang là xu hướng thu hút sự quan tâm của giới trẻ để làm tư liệu cho việc giảng dạy tiếng Việt. Nhờ đó, sinh viên Thái Lan cũng dễ dàng tiếp thu tiếng Việt hiện đại hơn.

Thầy Parinya Chimbanlang, người đã có 7 năm dạy tiếng Việt tại Khoa Nhân văn, Đại học Srinakharinwirot, chia sẻ những khó khăn và thuận lợi trong việc dạy tiếng Việt.

Thầy cho biết: “Tiếng Việt và tiếng Thái trùng một ngôn ngữ hệ, cho nên cách phát âm cũng không khó lắm đối với sinh viên Thái Lan. Ngoài ra, tiếng Việt dùng chữ Latinh, nên đối với người Thái Lan, học tiếng Việt dễ hơn là người Việt học tiếng Thái.”

Thầy Parinya cũng tin tưởng rằng sinh viên học tiếng Việt sẽ có nhiều cơ hội tìm được việc làm tốt, nhất là khi giữa Thái Lan và Việt Nam có nhiều hoạt động đầu tư, trao đổi giao thương, trong khi nhiều tập đoàn lớn của Thái Lan đều đã và đang hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Không chỉ ở Đại học Srinakharinwirots, tiếng Việt cũng đang được giảng dạy tại nhiều trường đại học lớn khác ở Thái Lan như Đại học Chulalongkorn, Đại học Mahidol, Đại học Thammasat, Đại học Chiang Mai, Đại học Udon Thani Rajabhat....

Cô Đỗ Thúy Hà, giảng viên Khoa Ngữ văn thuộc Đại học Chulalongkorn, cho biết tiếng Việt được coi như một bộ môn ngoại ngữ tại khoa từ nhiều năm nay.

Không ít sinh viên từng học tiếng Việt lớp cô giờ đây đã trở thành những cán bộ ngoại giao làm việc cho Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam.

Có thể nói, trong những năm qua, phong trào học tiếng Việt trong giới học sinh, sinh viên Thái Lan ngày càng phát triển rộng khắp và nhận được sự quan tâm, ủng hộ tích cực từ các cơ quan đại diện Việt Nam tại Thái Lan.

Tháng 11 năm ngoái, Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan đã bảo trợ cho “Cuộc thi nói tiếng Việt bậc đại học tại Thái Lan” lần đầu tiên do trường Đại học Srinakharinwirot tổ chức, thu hút sinh viên học tiếng Việt từ 5 trường đại học toàn Thái tham gia.

Đại sứ Phạm Việt Hùng khẳng định Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan sẽ tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng các trường trong việc phát triển chương trình giảng dạy tiếng Việt, góp phần thúc đẩy việc học tiếng Việt và tăng cường hiểu biết về văn hóa Việt Nam tại Thái Lan.

TÔN VINH TIẾNG VIỆT Ở NEW YORK

Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đã phối hợp với Đại học Columbia tổ chức khai giảng lớp dạy tiếng Việt miễn phí dành cho con em cộng đồng người Việt Nam trong độ tuổi từ 6-14.

Ngày 22/3, tại thành phố New York (Mỹ), Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đã phối hợp với Chương trình Ngôn ngữ tiếng Việt thuộc Đại học Columbia tổ chức khai giảng lớp dạy tiếng Việt miễn phí dành cho con em cộng đồng người Việt Nam tại thành phố New York và vùng lân cận.

Theo phóng viên TTXVN tại Liên hợp quốc, học viên là các em nhỏ trong độ tuổi từ 6-14, hầu hết được sinh ra tại Mỹ, trong đó nhiều em có bố hoặc mẹ là người nước ngoài.

Đến dự và phát biểu khai giảng, Đại sứ Đặng Hoàng Giang - Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc - nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và quảng bá tiếng Việt ở nước ngoài nói chung, ở Mỹ nói riêng.

Đại sứ tin tưởng các buổi dạy và học tiếng Việt tại trụ sở Phái đoàn sẽ luôn sinh động và đầy ắp tiếng cười theo tinh thần vừa học vừa chơi, giúp các em nhỏ không chỉ nâng cao trình độ tiếng Việt mà còn có cơ hội hiểu thêm về truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc, qua đó ngày càng gắn kết với quê hương, đất nước.

Nhân dịp này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang chân thành cảm ơn sự phối hợp, hỗ trợ nhiệt tình của Chương trình Ngôn ngữ tiếng Việt thuộc Đại học Columbia, đặc biệt từ những người bạn thân thiết của Phái đoàn như Giáo sư Nguyễn Liên Hằng, Giám đốc Viện Đông Á Weatherhead và giảng viên Nguyễn Phương Chung, Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Đông Á, Đại học Columbia.

Phát biểu đại diện cho Chương trình Ngôn ngữ tiếng Việt của Đại học Columbia, Giáo sư Nguyễn Liên Hằng bày tỏ vinh dự được đồng hành cùng cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam trong các hoạt động bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam tại Mỹ.

Giáo sư hy vọng hoạt động do hai bên phối hợp tổ chức sẽ thành công tốt đẹp, góp phần truyền cảm hứng, động lực cho việc học và dạy tiếng Việt tại thành phố New York.

Ngay sau lễ khai giảng, các học viên nhỏ tuổi đã bắt đầu buổi học đầu tiên với các bài tập về đánh vần, phát âm kết hợp với các hoạt động nhóm theo hướng dẫn của các giảng viên tình nguyện từ Đại học Columbia.

Song song với chương trình dạy tiếng Việt mới mở dành cho cộng đồng, Hội phu nhân, phu quân Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc vẫn duy trì đều đặn các lớp học tiếng Việt và văn hóa cho con em cán bộ các cơ quan đại diện Việt Nam tại New York.

Đây là các hoạt động ý nghĩa và thiết thực hướng tới “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài (8/9)” và hưởng ứng cuộc thi “Tìm kiếm sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025” do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao, phát động.

TÌM CÁCH GIỮ TIẾNG MẸ ĐẺ CHO CON

Thấy con trai mới sang Nhật ba năm mà đã không thể diễn tả những gì muốn kể bằng tiếng Việt, chị Thu thấy ''có một nỗi mất mát lớn'', nghĩ đến chuyện hồi hương.

Chị Tô Thị Thu, 33 tuổi, theo chồng sang Nhật Bản công tác 6 năm trước. Năm 2022, họ đón con trai 5 tuổi sang để gần bố mẹ. Vợ chồng chị dặn nhau không được để con quên tiếng mẹ đẻ - thứ họ tin là cái gốc con người. "Tôi mang sách giáo khoa tiếng Việt lớp 1, vở tập viết theo để ở nhà dạy con", chị nói.

Người mẹ mừng vì con hòa nhập tốt với môi trường mới, vài tháng đã nói tiếng Nhật sõi hơn mẹ. Nhưng thấy con càng giỏi ngoại ngữ, nỗi lo con quên tiếng Việt càng lớn.

Hàng ngày, vợ chồng chị giao tiếp với con hoàn toàn bằng tiếng mẹ đẻ. Anh chị thuê gia sư kèm con tuần hai tuổi. Chị Thu cũng dành thêm hai buổi ôn luyện cùng con. Nhưng con bận đi học, bố mẹ bận làm, mỗi ngày họ chỉ gặp nhau rất ngắn buổi tối.

Cậu bé nay nói tiếng Nhật như người bản địa, còn tiếng Việt ít được thực hành. Có lần, cậu kể chuyện với bố mẹ hoàn toàn bằng tiếng Nhật vì không biết diễn tả những gì đã trải qua bằng tiếng Việt thế nào.

Chồng hiểu, nhưng chị không biết con nói gì. Chị Thu đang lo mẹ và con sẽ dần mất kết nối với nhau vì khác biệt ngôn ngữ. Đứa trẻ xa xứ cũng khó thân thiết với ông bà, họ hàng đang sống ở Việt Nam.

"Tôi tự hỏi liệu đánh đổi này có là quá lớn", chị nói.

Vợ chồng chị Thu có nỗi lo giống với 7.000 thành viên của diễn đàn "Dạy con học tiếng Việt" trên mạng xã hội. Thạc sĩ ngôn ngữ Hoàng Thị Thu Thủy, admin của diễn đàn và là nhà đồng sáng lập trường Yêu Tiếng Việt ở Brisbane, Australia cho biết mong muốn cho con học tiếng mẹ đẻ của cộng đồng người Việt ở nước ngoài rất lớn.

Tại trường của chị, hiện có 1.000 học sinh, tuổi 4-16 đang sinh sống ở hơn 30 quốc gia trên thế giới. Có nhiều phụ huynh là người Việt cũng tham gia học cùng con. Họ là người ra nước ngoài từ nhỏ nhưng trước đây cha mẹ không giúp con giữ tiếng Việt nên giờ phải học lại từ đầu. "Việc học dễ dàng hơn nhờ hình thức online nên lượng phụ huynh đăng ký cho con ngày càng nhiều'', chị nói.

Chị Thu Thủy cho rằng với mỗi đứa trẻ gốc Việt ở nước ngoài, việc thông thạo tiếng bản địa là rất cần thiết nhưng giữ tiếng Việt cũng quan trọng không kém. Khi có tiếng Việt, trẻ sẽ hiểu và tự hào về nguồn gốc, biết giá trị bản thân và nâng cao lòng tự trọng. "Không phải quốc gia nào trên thế giới cũng có ngôn ngữ riêng. Nước mình có tiếng Việt rất đáng quý và tự hào", chị nói.

Sống lâu năm ở nước ngoài chị Thủy chứng kiến nhiều câu chuyện đau lòng khi những đứa trẻ lớn lên không biết tiếng Việt. Có gia đình, cả nhà giao tiếp với nhau bằng tiếng Anh, nhưng khi người mẹ cao tuổi bị Alzheimer, chỉ còn nhớ tiếng mẹ đẻ. "Hai mẹ con giờ như hai người xa lạ, không thể giao tiếp với nhau. Người con rất đau lòng và hối hận", chị nói.

Chị Quỳnh Phan ở bang Florida, Mỹ cũng chứng kiến tình cảnh những đứa con không biết tiếng Việt trong khi người mẹ không giỏi tiếng Anh, bị con xem thường, rồi mặc cảm. Khoảng cách mẹ con ngày càng xa.

Theo quan sát của chị Quỳnh, trẻ gốc Việt ở nước ngoài không biết tiếng mẹ đẻ thường hoang mang về giá trị bản thân, không tự tin về nguồn gốc của mình. "Chúng hòa tan vào thế giới đa sắc tộc, đa văn hóa, nhưng lại không biết cái gốc của mình từ đâu", chị nói.

Vì vậy, ngay khi sinh bé Bí năm 2011, chị Quỳnh luôn xác định sẽ cho con học tiếng Việt để giao tiếp với ông bà nội ngoại, những người đến Mỹ khi tuổi cao nên không giỏi tiếng Anh. "Tôi muốn con tự hào về nguồn gốc của nó", chị nói.

Nhưng bận rộn khiến chị không có thời gian giao tiếp với con. Năm Bí 4 tuổi, một lần chị bật nhạc tiếng Việt trên ôtô, cô bé nói ''I hate listening to Vietnamese" (Con ghét nghe tiếng Việt Nam).

"Tôi thấy có gì đó không ổn, bàn với chồng phải hành động ngay lập tức", chị nói.

Từ hôm đó, chị Quỳnh bỏ bớt công việc để đưa con đến trường tiếng Việt vào Chủ nhật hàng tuần. Buổi tối, chị giao tiếp hoàn toàn với con bằng tiếng mẹ đẻ. Thấy tiếng Việt của con không cải thiện, năm 2016, chồng chị, một bác sĩ ở Mỹ quyết định nghỉ hai tháng mùa hè cùng vợ con về nước. Họ thuê một resort ở Huế, đăng ký cho con vào trường mẫu giáo công lập để "tắm trong môi trường hoàn toàn tiếng Việt".

Ban đầu cô bé khua tay, múa chân để diễn giải. Sau đó Bí bắt đầu nói được câu ngắn, dù đôi khi gây hiểu lầm cho các cô. Hết hai tháng hè, con nói tiếng Việt thành thạo, được tặng nhiều phiếu Bé ngoan và giấy khen.

Từ đó đến nay, mỗi mùa hè, chị Quỳnh Phan đều đưa con về Việt Nam một tháng. Tháng 3 năm nay, cô bé vừa kết thúc trại hè ở TP HCM. "Bây giờ con có thể hiểu 95% khi giao tiếp với mẹ", chị nói.

Khi thấy nhu cầu học tiếng Việt của các gia đình ở nước ngoài ngày càng lớn, chị Thu Thủy cùng chồng là tiến sĩ Ngôn ngữ học Nguyễn Thế Dương quyết định thành lập trường. Năm 2019, anh Dương về nước, viết và xuất bản cuốn sách "Tiếng Việt của em", để dạy trẻ Việt ở nước ngoài.

Theo chị Thu Thủy, để giữ tiếng Việt cho con ở nước ngoài không đơn giản nhưng cha mẹ có đủ động lực, kiên trì thì sẽ làm được. Các gia đình bắt đầu càng sớm càng dễ dàng hơn. Trước tiên, phụ huynh hãy đặt quy tắc nói tiếng Việt ở nhà với con. Nếu chỉ bố hoặc mẹ là người Việt thì người đó sẽ trò chuyện với con bằng tiếng mẹ đẻ của mình.

Cha mẹ cũng nên cho con tiếp xúc với sách tiếng Việt, đọc cho con nghe 10-15 phút mỗi ngày, giải trí với các chương trình tiếng Việt như nhạc thiếu nhi, nghe podcast, sách nói, các kênh kể truyện, đọc thơ.

''Phụ huynh nên kết nối với gia đình Việt nơi mình sinh sống, tham gia các hoạt động truyền thống để con được tắm mình trong môi trường ngôn ngữ và văn hóa Việt'', chị nói.

Tháng trước, mẹ chồng chị Thu quyết định sang Nhật Bản chăm cháu để vợ chồng con trai tập trung vào công việc. Quan trọng hơn, bà có nhiều thời gian nên sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ tăng cường giao tiếp tiếng Việt với bé. Gia đình họ cũng dành thời gian giao lưu, gặp gỡ bạn bè Việt, cho con nghe nhạc, xem lịch sử Việt Nam qua phim, truyện.

''Tôi tin với giải pháp này, các con tôi đi đâu vẫn có thể nói tiếng mẹ đẻ và tự hào mình là người Việt Nam'', chị nói.

KHỞI DẬY TÀI NĂNG PHỤ NỮ VIỆT TRÊN ĐẤT MỸ

Nhân tháng tôn vinh phụ nữ, Thương vụ Việt Nam tại Mỹ đã phối hợp cùng tổ chức phi lợi nhuận Let Her Shine tổ chức buổi Tọa đàm ý nghĩa với chủ đề 'Vai trò của phụ nữ trong môi trường công sở".

Sự kiện không chỉ là dịp nhìn lại những đóng góp to lớn của phụ nữ mà còn là cơ hội để khích lệ và trao quyền cho phái đẹp trên con đường sự nghiệp.

Sứ mệnh "Hãy để phụ nữ tỏa sáng" (Let Her Shine) được thành lập để trao cho phụ nữ những công cụ, nguồn lực và sự hỗ trợ cần thiết, giúp họ vươn lên và thành công trong mọi lĩnh vực cuộc sống.

Người sáng lập Let Her Shine - diễn giả quốc tế Jacquelynn Thảo - chia sẻ: "Chúng tôi tồn tại để đánh thức sức mạnh tiềm ẩn trong mỗi người phụ nữ, giúp họ vượt qua mọi giới hạn, thoát khỏi sự nghi ngờ bản thân, nỗi sợ hãi và áp lực xã hội".

Tại buổi Tọa đàm, Phó Chủ tịch Let Her Shine Thania Triệu đã chia sẻ với các cán bộ nữ đang công tác tại cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ những kinh nghiệm quý báu về việc khơi dậy tài năng của phụ nữ, giúp họ tự tin tỏa sáng trong mọi vị trí và trên mọi lĩnh vực.

Là một nhà hoạt động xã hội, cô Thania Triệu cam kết sử dụng kiến thức và kinh nghiệm của mình để tạo ra giá trị và tác động tích cực tới các cộng đồng yếu thế.

Trong quá trình làm việc, Thania Triệu đã chứng kiến những phụ nữ Việt Nam gặp khó khăn trong việc hòa nhập với môi trường và văn hóa nước Mỹ.

Do đó, cô mong muốn Let Her Shine giúp phụ nữ Việt Nam tự tin khẳng định vị thế của mình trong mọi hoàn cảnh, đặc biệt trong quá trình hòa nhập với môi trường và văn hóa Mỹ.

Buổi Tọa đàm tập trung đề cao vai trò làm chủ của phụ nữ, nhấn mạnh rằng sự tự tin, dám thể hiện bản thân và theo đuổi ước mơ là chìa khóa dẫn đến thành công trong sự nghiệp và hạnh phúc trong cuộc sống.

Nguồn: VTV4; VietnamPlus; Vnexpress; Báo Quốc Tế