LAN TỎA Ý NGHĨA NGÀY GIỖ TỔ

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhiều bạn trẻ ý thức rằng việc giữ gìn và phát huy giá trị ngày Giổ Tổ là điều cần thiết để kết nối cộng đồng và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Dù không thể tổ chức ngày Giổ Tổ quy mô như ở quê nhà, nhiều bạn trẻ Việt Nam đã chủ động kết nối với các hội đoàn người Việt, nỗ lực gìn giữ tín ngưỡng truyền thống này qua những buổi họp mặt, dâng hương, chia sẻ về truyền thống văn hóa với bạn bè quốc tế.

Tại Nhật Bản, chị Trịnh Thị Hồng Thêm hiện đang sống và làm việc tại Nagoya, cho biết: “Hằng năm, các hội đoàn người Việt thường tổ chức lễ Giỗ Tổ Hùng Vương để gìn giữ truyền thống.

Đây là dịp để bà con kiều bào tưởng nhớ cội nguồn, đồng thời giúp thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên tại Nhật hiểu về lịch sử dân tộc”.

Nhờ có những hoạt động này, người nước ngoài ngày càng được tiếp xúc nhiều hơn với văn hóa Việt Nam.

Akira, một bạn trẻ tại Nagoya, chia sẻ: "Tôi mới biết đến ngày lễ Giỗ Tổ Hùng Vương gần đây khi tham gia một sự kiện giao lưu văn hóa Việt-Nhật.

Tôi thấy đây là một ngày rất ý nghĩa, thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn” của người Việt Nam. Đất nước chúng tôi cũng có những ngày tưởng nhớ tổ tiên như lễ Obon, nhưng lễ Giỗ Tổ Hùng Vương mang ý nghĩa gắn liền với lịch sử dân tộc Việt Nam. Điều này thật đặc biệt!”.

Học tập ở Helsinki (Phần Lan), du học sinh Phạm Nguyễn Châu Anh kể lại lần đầu cô giới thiệu về Giỗ Tổ Hùng Vương và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương với bạn bè quốc tế: "Bạn tôi rất ngạc nhiên khi biết người Việt thờ chung một tổ tiên mà không có quan hệ huyết thống trực tiếp.

Họ so sánh với truyền thống của người Sami ở Bắc Âu, nhưng vẫn thấy sự khác biệt lớn. Tôi nhận ra rằng, để các bạn hiểu được tín ngưỡng này, không chỉ cần dịch thuật mà còn phải truyền tải ý nghĩa sâu sắc của nó”.

Châu Anh cũng nhớ lần ghé quán phở của cô Lan – một người Việt xa xứ lâu năm, vào ngày Giổ Tổ: "Tôi rất xúc động khi thấy trên bàn thờ nhỏ trong quán có một bát hương và đĩa hoa quả. Cô bảo: Ngày này, cứ thắp nén nhang, nhớ về tổ tiên là được rồi".

Dù có nhiều thách thức như khoảng cách địa lý, sự khác biệt văn hóa và điều kiện tổ chức, nhưng tinh thần hướng về cội nguồn của du học sinh Việt Nam chưa bao giờ phai nhạt. Trong khó khăn, họ lại càng tìm ra cách sáng tạo để giữ gìn và lan tỏa truyền thống Giỗ Tổ Hùng Vương nơi đất khách.

Anh Phạm Đức Nam, du học sinh tại Melbourne, Australia, chia sẻ: "Xa quê, không thể đến Đền Hùng dâng hương, nhưng cứ đến ngày này, chúng tôi lại tìm cách tưởng nhớ về cội nguồn”.

Đức Nam cho rằng công chúng ngày nay tiếp nhận thông tin qua YouTube, TikTok, Instagram. Vì vậy, thay vì chỉ tổ chức trong phạm vi cộng đồng, nhiều bạn trẻ đã thực hiện video ngắn về Giỗ Tổ Hùng Vương bằng tiếng Anh, chia sẻ hình ảnh lễ hội tại Phú Thọ hoặc kể chuyện truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ để giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về tín ngưỡng này.

Sự lan tỏa Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương ra quốc tế không chỉ thể hiện lòng tôn kính của người Việt đối với tổ tiên mà còn khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc trên trường quốc tế.

Với sự hỗ trợ từ các tổ chức văn hóa, cơ quan ngoại giao, cộng đồng người Việt, đặc biệt là kiều bào trẻ, Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam.

LONG TRỌNG TỔ CHỨC LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG TẠI ĐỨC

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Đức năm nay càng thêm đậm màu sắc văn hóa Việt với tiết mục trình diễn hát Xoan của nhóm văn nghệ Hội đồng hương Vĩnh Phú.

Chiều 6/4 tại thành phố Leipzig, Hội đồng hương Vĩnh Phú (Vĩnh Phúc-Phú Thọ) tại Cộng hòa Liên bang Đức đã long trọng tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương để tưởng nhớ và tri ân công lao dựng nước của các Vua Hùng.

Sự kiện đã thu hút hàng trăm người gốc Việt thuộc Hội đồng hương Vĩnh Phú và đại diện nhiều hội đoàn người Việt từ khắp nơi trên toàn nước Đức về dự, dâng hương, hướng về cội nguồn với tấm lòng thành kính.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, ông Đỗ Mai Dàng, Chủ tịch Hội đồng hương Vĩnh Phú tại Đức đã nhấn mạnh, Giỗ Tổ Hùng Vương là một ngày lễ trọng đại, thiêng liêng của dân tộc, in đậm trong tâm thức bao thế hệ người Việt từ ngàn đời nay. Đây là dịp để mỗi người dân đất Việt bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc các Vua Hùng đã có công dựng nước và kiên cường chống giặc ngoại xâm, gìn giữ bờ cõi.

Trong không khí trang nghiêm của buổi lễ, ông Nguyễn Đắc Nghiệp, Trưởng Ban Tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, đã tiến hành nghi lễ đọc Văn tế, dâng hương và lễ vật lên bàn thờ Tổ, tưởng nhớ 18 vị Vua Hùng.

Lễ Giỗ Tổ Hùng vương năm nay càng thêm đậm màu sắc văn hóa Việt với tiết mục trình diễn hát Xoan của nhóm văn nghệ Hội đồng hương Vĩnh Phú.

Đây là loại hình dân ca lễ nghi phong tục hát thờ Thần, Thành Hoàng, thường được biểu diễn vào dịp đầu Xuân, phổ biến ở vùng đất Tổ Hùng Vương-Phú Thọ.

Năm 2011, hát Xoan-Phú Thọ của Việt Nam đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại cần bảo vệ khẩn cấp.

Tháng 12/2012, UNESCO cũng quyết định ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Việt Nam là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương chính là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

ĐẠI HỘI LIÊN HIỆP HỘI NGƯỜI VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN NĂM 2025

Chiều 6-4 (giờ địa phương), tại Nhật Bản, Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Nhật Bản đã tổ chức Đại hội đại biểu năm 2025 nhằm tổng kết hoạt động nhiệm kỳ 2023 - 2025, xây dựng phương hướng hoạt động và bầu ra Ban Chấp hành, Ban Thường vụ nhiệm kỳ mới.

Phát biểu tại đại hội, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu đánh giá cao Liên hiệp hội trong nhiệm kỳ vừa qua đã thực hiện được nhiều hoạt động thiết thực vì cộng đồng. Điều này thể hiện rõ nét nhất qua một số hoạt động kêu gọi cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản quyên góp, ủng hộ người Việt Nam bị thiệt hại do trận động đất tại Bán đảo Noto (tỉnh Ishikawa, Nhật Bản) đầu năm 2024, hay ủng hộ đồng bào các tỉnh phía Bắc chịu thiệt hại do cơn bão số 3 (Yagi) tại Việt Nam vào tháng 9-2024.

Đại sứ Phạm Quang Hiệu nhấn mạnh, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, kiều bào ở nước ngoài và cụ thể là cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản cần đóng góp tích cực hơn nữa, nỗ lực hơn nữa, để xứng đáng với vai trò là cộng đồng kiều bào người Việt Nam lớn thứ hai ở nước ngoài.

Đại sứ Phạm Quang Hiệu đề nghị Liên hiệp hội cũng như các hội, đoàn người Việt thành viên sẽ hoạt động ngày càng đi vào thực chất. Việc thực hiện các hoạt động như hỗ trợ người lao động, phổ biến luật pháp Nhật Bản, quảng bá văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản, giảng dạy tiếng Việt cho thế hệ con em người Việt Nam... cần được thực hiện một cách hệ thống, bài bản, trên tinh thần Liên hiệp hội và các hội, đoàn đã có kinh nghiệm triển khai giúp đỡ các hội, đoàn mới, chưa có kinh nghiệm.

Đại hội không chỉ là dịp để tổng kết những thành tựu nổi bật trong hoạt động của Liên hiệp hội và các hội, đoàn trong nhiệm kỳ vừa qua, mà còn là cơ hội để đặt ra những mục tiêu mới nhằm xây dựng cộng đồng ngày càng đoàn kết, vững mạnh và phát triển.

Đại hội đã nhất trí bầu TS Nguyễn Hồng Sơn tái đắc cử Chủ tịch Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Nhật Bản nhiệm kỳ II (2025-2028).

Đại hội đã thống nhất thông qua phương hướng, nhiệm vụ của nhiệm kỳ II, trong đó tập trung vào hỗ trợ cộng đồng người Việt sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản, cũng như phát huy sự tham gia tích cực từ các hội, đoàn trong việc xây dựng hình ảnh tốt đẹp cho cộng đồng người Việt.

Ngoài ra, Liên hiệp hội và các hội, đoàn cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác, các hội, đoàn Nhật Bản, để triển khai các chương trình ý nghĩa, góp phần thắt chặt tình hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

KIẾN TRÚC SƯ GỐC VIỆT LÀM HÌNH ẢNH CHO TRƯỜNG MỸ

Tốt nghiệp kiến trúc (năm 2011), ra nghề, đạt nhiều giải thưởng danh giá tại Mỹ; làm giảng viên và là trưởng khoa đầu tiên về thiết kế bảo tồn ở Trường SCAD, bang Georgia (2020); sáng lập Studio THỌ (2023), rồi tiếp tục trở thành Giám đốc định hướng sáng tạo của SCAD (2024). Nguyễn Lâm Chí Thiện là người Việt đầu tiên được giao nhiệm vụ xây dựng hình ảnh và thương hiệu cho một trường thiết kế hàng đầu tại Mỹ.

Đang trong những ngày về VN làm công việc truyền cảm hứng cho sinh viên tương lai của Trường thiết kế SCAD (Savannah College of Art and Design, Mỹ), qua những buổi gặp gỡ và giảng dạy mô phỏng tại Hà Nội và TP.HCM, Nguyễn Lâm Chí Thiện đã dành thời gian để chia sẻ về nghề. Câu chuyện thực tế của bản thân từ một du học sinh VN sang Mỹ học tập, phát triển nghề, và rồi thành công vượt bậc ở các môi trường từ kiến trúc đến giáo dục, xây dựng thương hiệu trên đất Mỹ.

Khi tò mò chết là sáng tạo… ngỏm

Cứ mỗi lần gặp Nguyễn Lâm Chí Thiện, tôi lại nhận thêm nhiều từ kiến trúc sư 8X ấy những thông tin mới, nóng hổi với nghề nghiệp anh đang gắn bó. Đó là những công trình kiến trúc đầy dị biệt ở lĩnh vực thiết kế bảo tồn, cùng các giải thưởng danh giá về kiến trúc ở những năm 2000. Rồi một giảng viên đầy nhiệt huyết, phá cách, cá tính, một… "ông chú" đặc biệt trong lòng các sinh viên nói riêng ở Trường thiết kế SCAD. Hay một Nguyễn Lâm Chí Thiện trong vai người sáng lập Studio THỌ, với mảng thị trường chinh chiến thuận tay là thiết kế không gian và làm thương hiệu cho nhà hàng. Và càng bất ngờ hơn khi nghe Chí Thiện nhấn nhẹ: "SCAD mời về làm Giám đốc sáng tạo, xây dựng hình ảnh và thương hiệu cho trường". Nhìn lại "diện mạo" SCAD, đây là trường rất mạnh về nghệ thuật, kiến trúc, điện ảnh, thời trang…; việc một người Việt được mời đảm nhiệm trọng trách ấy, lý thuyết mà nói, hẳn không đơn giản.

Hỏi vào chi tiết công việc, Chí Thiện cho biết: "Tôi được giao quản lý ba bộ phận gồm: Định hướng sáng tạo (Creative Direction), bộ phận này chỉ đạo các mảng xây dựng thương hiệu, làm thiết kế đồ họa, in ấn, website… Bộ phận thứ hai là Truyền thông trực quan (Visual Media), phụ trách hình ảnh, nhiếp ảnh, phim tài liệu, phim quảng cáo… Bộ phận thứ ba là Truyền thông quản lý (Executive Media), tức làm truyền thông cho hiệu trưởng, ban giám hiệu".

Trong các trường dạy về thiết kế, SCAD được biết đến là môi trường chú trọng câu chuyện hình ảnh, thương hiệu, tất cả đều được thể hiện thật chỉn chu. Bởi thế, để trở thành cá nhân trẻ tuổi, được chấp nhận bởi đội ngũ kỳ cựu, chuyên gia với 10 - 20 năm kinh nghiệm, Chí Thiện nói về vai trò của mình: "Tôi biết khả năng của mình và những đồng nghiệp đi trước, nắm bắt được thế mạnh cùng sự gắn bó của họ với trường, và triển khai những ý tưởng sáng tạo khác với các góc nhìn cố hữu của đồng nghiệp. Trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc, tôi có định hướng thẩm mỹ thường tạo ra cái gì đó lệch chuẩn, tôi gọi là CĂNG. Nếu mọi thứ dung hòa, đẹp đều hết thì nó chỉ đẹp chứ không ấn tượng. CĂNG và lệch sẽ khiến người ta khựng lại và đặt câu hỏi: Ủa, rồi cái này sai hay đúng? Khi tạo được độ CĂNG, sẽ khiến người ta tò mò, và đó là thành công. Tôi quan niệm nếu tò mò chết nghĩa là không có khả năng sáng tạo".

Lợi thế lớn bởi là người Việt

Trả lời lý do vì sao lại được giao nhiệm vụ xây dựng hình ảnh và thương hiệu cho một trường của Mỹ, trong khi xuất thân là người Việt, Chí Thiện chia sẻ thẳng thắn: "Ở bất kỳ lĩnh vực nào, từ làm nghề, đi dạy, tôi luôn chú trọng vào hình ảnh bản thân. Bởi là người làm sáng tạo, hình ảnh cá nhân rất quan trọng, phải có thẩm mỹ, cá tính riêng, cũng là cách để tạo dấu ấn. Điều này thật dễ áp dụng, tôi thường bày mẹo cho sinh viên của mình. Chẳng hạn, bạn vào làm việc ở một công ty 300 nhân sự, phải làm sao để sếp thấy được sự tồn tại thông qua nhận diện hình ảnh. Có thể qua cách ăn mặc, tóc tai, bề ngoài… Bởi khi người sếp có dự án, họ lập đội hình, sẽ nhớ đến cái điểm nổi bật đó của bạn; và khi bạn đặt chân vào guồng rồi, việc còn lại là năng lực bản thân. Ở thời điểm đại dịch Covid-19, khi xác định sẽ về Trường SCAD giảng dạy, tôi ứng dụng lý thuyết đó bằng cách đánh mạnh vào sự xuất hiện hình ảnh cá nhân, từ đầu tư cách chụp hình, quay phim ngắn, dựng phim, ra kênh, xuất hiện… đều nhắm đến người có quyền lớn nhất ở SCAD là chủ tịch. Nghe thì buồn cười, nhưng thực tế là vậy".

Hỏi Chí Thiện khi được giao nhiệm vụ làm hình ảnh cho một trường thiết kế, liệu có ngại, chàng trai 8X cho biết nhờ những kinh nghiệm và quá trình sáng lập và vận hành văn phòng kiến trúc thành lập năm 2023 là Studio THỌ, việc tiếp nhận công việc trở nên thật dễ dàng. Chí Thiện nói thêm: "Khi làm chủ, người đi đầu phải biết tự chịu trách nhiệm mọi quyết định. Còn khi làm thuê, sẽ có tình trạng bạn làm vì muốn được lòng cấp trên, hoặc do cấp trên ủng hộ. Do vậy sẽ có những việc làm không đúng với bản chất, chỉ là hài lòng ai đó. Hiểu được vấn đề ấy, nên khi làm việc, tôi làm tốt nhất có thể việc được giao chứ không làm để giữ vị trí hay hài lòng ai cả. Quá trình đi dạy ở SCAD cũng giúp tôi trưởng thành hơn nhiều, nó giúp giảm cái tôi của mình lại, vì bạn không được phép áp đặt, phải làm sao khơi dậy ý tưởng sáng tạo trong sinh viên. Đến khi được làm điều hành, tôi cũng theo phương cách ấy. Có loại lãnh đạo bằng sự đe dọa khiến nhân viên sợ hãi và tuân phục, có loại lãnh đạo vì sự tôn trọng. Tôi thuộc loại thứ hai, vì nếu anh làm lãnh đạo mà áp đặt, sẽ không bao giờ có được cái mới bởi người ta chỉ làm hài lòng anh mà thôi".

Truyền thông mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI), những công cụ ngày càng được khai thác triệt để, ngành sáng tạo cũng tối ưu các tính năng này. Là người hoạt động trong ngành ở các lĩnh vực giảng dạy, kinh doanh, định hướng…, Chí Thiện chia sẻ bí kíp tồn tại và tiên phong: "Ở thời AI phổ thông như hiện nay, tôi dạy các bạn sinh viên kỹ năng làm lãnh đạo hơn là thành chuyên gia. Tôi ưu tiên cho họ khả năng lãnh đạo trước, vì lãnh đạo sẽ biết được tổng quát nhiều thứ, biết đặt nhiều câu hỏi, và kiếm chuyên gia giải câu hỏi cho mình. Lần gặp các bạn sinh viên mới đây ở Hà Nội, tôi cũng nói về AI, lợi thế của con người là khả năng sáng tạo. Nếu tạo ra thứ mới hoàn toàn thì AI không thể, do vậy phải hướng vào yếu tố con người, khơi dậy sự sáng tạo trong đó".

Một lợi thế khác trong hoạt động nghề nghiệp với Chí Thiện, ấy là người VN, nguyên do: "Có mấy điểm khi làm ở lĩnh vực sáng tạo, tôi càng thêm tự hào vì mình là người Việt. Trước tiên là ở nền tảng văn hóa, người Việt có khái niệm "kính trên nhường dưới". Nhiều người Mỹ, Âu từng làm vị trí như của tôi, nhưng cá tính mạnh, bộc trực, vào là ủi thẳng, càn lướt bởi tự tin vào năng lực, kinh nghiệm, độ nổi tiếng của họ. Tôi làm khác, tôi tìm hiểu từng cá nhân trong đội hình, biết nhu biết cương với đúng người, để cùng tất cả vận động theo định hướng, kết quả sẽ hoàn hảo".

Hình ảnh một giảng viên vui nhộn, bắt mắt từ tóc tai, trang phục, cùng cách tiếp cận thân thương, gần gũi của Nguyễn Lâm Chí Thiện là một điểm nhấn nổi bật ở SCAD. Ở công việc, chương trình SCADpro của trường, thường được các nhãn hàng lớn của thế giới đặt hàng cho sinh viên những ý tưởng sáng tạo, mỗi khi Chí Thiện vận hành đội hình, lại là một sản phẩm được đưa vào thực tiễn không chỉ bởi tài năng, kinh nghiệm, mà còn là cốt cách của "tôn sư trọng đạo", của "kính trên nhường dưới" mà Chí Thiện thẩm thấu để tạo nên một tố chất, phong cách rất Việt đã và đang rực rỡ trên vòm trời sáng tạo xứ cờ hoa.

Nguồn: Báo Quốc Tế; VTV4; Quân Đội Nhân Dân; Thanh Niên