CUỘC CHƠI LỚN Ở CRIMEA

Hôm qua, ngày 16/5/2025, bán đảo Crimea rung chuyển bởi một loạt tiếng nổ lớn được cho là từ cuộc tấn công UAV nhắm vào kho đạn của Nga, giữa lúc Nga và Ukraine chuẩn bị bước vào vòng đàm phán hòa bình tại Istanbul. Vụ nổ không đơn thuần là một sự cố quân sự – nó là thông điệp chính trị sắc lạnh được phát đi ngay giữa một giai đoạn đầy nhạy cảm.

Khi đạn nổ là ngôn ngữ của đàm phán

Cần nhìn nhận thẳng thắn: đây không phải là một hành động “phá hoại hòa bình”, mà là một phần trong nghệ thuật đàm phán quyền lực kiểu mới, nơi mỗi vụ nổ, mỗi UAV không chỉ là phương tiện tấn công, mà là quân bài mặc cả. Khi ông Zelensky loại trừ hoàn toàn khả năng nhượng bộ lãnh thổ, đặc biệt nhấn mạnh Crimea là “mãi mãi của Ukraine”, thì gần như đồng thời, Crimea bốc cháy. Đó là cách Ukraine khẳng định với thế giới – và đặc biệt là với Nga – rằng: đừng mong tôi mang một cành ô liu đến Istanbul, nếu Nga vẫn nắm giữ dao găm ở Crimea.

Đàm phán Istanbul – Hòa bình hay chiếu tướng?

Việc các bên đồng ý đàm phán ở Istanbul được xem là tín hiệu tích cực. Nhưng nếu nhìn vào bản chất, đây chưa hẳn là đàm phán để hòa giải, mà là đàm phán để “vẽ lại giới tuyến” – không phải bằng mực, mà bằng lửa.

Tuyên bố từ Zelensky mang tính “cắt đường rút lui” – không chừa chỗ cho bất kỳ thỏa hiệp lãnh thổ nào. Điều này khiến Nga rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: hoặc chấp nhận thất bại chiến lược, hoặc tiếp tục kéo dài chiến sự. Trong khi đó, Ukraine chọn đúng thời điểm để tấn công kho đạn – nơi dễ gây tổn thất lớn nhất cả về vật chất lẫn tâm lý. Đòn đánh không chỉ mang tính quân sự mà còn là tín hiệu chính trị: Ukraine sẵn sàng chiến đấu đến cùng, bất chấp các vòng đàm phán đang diễn ra.

Vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ và sự trật nhịp của Trump

Tổng thống Erdogan đang cố đóng vai người trung gian. Với vị trí địa chiến lược giữa Nga và NATO, Thổ Nhĩ Kỳ là lựa chọn hợp lý cho một nền hòa đàm trung lập. Tuy nhiên, ảnh hưởng của Thổ là có hạn nếu hai bên không có động lực thực sự để kết thúc chiến tranh. Còn Trump? Ông chơi bài cũ, biến bất kỳ diễn biến nào cũng thành sân khấu cho cá nhân mình: “Tôi không ngạc nhiên Putin không đến vì tôi không đến”.

Crimea – mỏ neo hay mồi lửa?

Crimea vẫn là mấu chốt không thể vượt qua. Từ 2014 đến nay, nơi này là biểu tượng cho tham vọng phục hưng Nga của Putin, và là vết thương mở trong tâm khảm Ukraine. Khi Zelensky nhấn mạnh “không thể bàn về lãnh thổ”, ông cũng đang ngầm tuyên bố: Ukraine sẵn sàng kéo dài cuộc chiến thêm bao lâu cũng được, miễn là không mất Crimea và các tỉnh đang bị Nga chiếm đóng.

Trong bối cảnh đó, các đòn UAV không chỉ đơn thuần là phản ứng, mà là bước mở màn cho một giai đoạn mới: đàm phán trong lửa đạn.

Đàm phán không còn là nghệ thuật nhượng bộ, mà là nghệ thuật uy hiếp

Nếu hòa đàm Istanbul thất bại, không ai ngạc nhiên. Vì nó không được đặt trên nền tảng thiện chí mà được châm lửa bằng kho đạn cháy giữa Crimea. Cuộc chiến Ukraine – Nga đang bước vào hồi thứ ba, nơi ngôn ngữ chính trị là tiếng nổ và lập trường ngoại giao là hình ảnh UAV xuyên qua bầu trời bán đảo.

Nguồn: FB Trần Nam Anh

KẾT QUẢ ĐÀM PHÁN KẾT THÚC SAU GẦN 2 TIẾNG

Hai bên thống nhất

- Cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga tại Istanbul ngày 16.05 kết thúc sau gần 2 giờ.

- Cả hai bên đạt được thỏa thuận trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên.

- Không đạt được thỏa thuận ngừng bắn 30 ngày. Thay vào đó, cả hai bên nhất trí sẽ phác thảo tầm nhìn về một lệnh ngừng bắn tiềm năng. “Chúng tôi đã nhất trí rằng mỗi bên sẽ trình bày tầm nhìn của mình về một lệnh ngừng bắn có thể xảy ra trong tương lai, nêu chi tiết bằng văn bản. Sau khi các tầm nhìn này được trình bày, chúng tôi tin rằng việc tiếp tục các cuộc đàm phán của chúng tôi là phù hợp”, phía Nga, ông Medinsky nói.

- Phái đoàn Ukraine có cảm nhận rằng “phía Nga không có thẩm quyền thực sự để ra quyết định” và cần “quay lại Moscow để hỏi xem họ được phép nói gì tiếp theo”. Phía Ukraina đề nghị tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Volodymyr Zelensky và Tổng thống Putin. Phía Nga tuyên bố sẽ xem xét đề xuất này.

Phía Nga

- Ông Vladimir Medinsky, trợ lý tổng thống Nga và là trưởng đoàn đàm phán Nga tại Istanbul, phát biểu trước truyền thông hôm qua 16/5: “Chúng tôi hài lòng với kết quả và sẵn sàng tiếp tục các cuộc tiếp xúc”.

- Moskva sẵn sàng tiếp tục đàm phán với Kiev, dựa trên nguyên tắc trong các cuộc đàm phán năm 2022.

- Đòi Ukraine phải chấm dứtg mọi hoạt động thù địch.

- Yêu cầu Kyiv rút khỏi và công nhận 4 tỉnh mà Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố đã sáp nhập vào Nga cuối năm 2022, mặc dù không được quốc tế công nhận, gồm: Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson, dù thực tế Nga không kiểm soát hoàn toàn các khu vực này.

Nếu không Nga sẽ tiến hành một cuộc chiến tranh không hồi kết và tiếp tục chiếm thêm lãnh thổ của Ukraine.

Phía Ukraine

- Đề xuất ngừng bắn ngay lập tức, trao đổi tù binh theo hình thức "tất cả đổi tất cả".

- Yêu cầu toàn vẹn lãnh thổ và  bảo đảm an ninh. Theo đó Ukraina sẽ gia nhập và đặt dưới sự bảo vệ của Nato.

- Triển khai lực lương gìn giữ hòa bình châu Âu tại Ukraine.

Thế giới

- Sau cuộc đàm phán, Tổng thống Zelensky đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cùng các nhà lãnh đạo Châu Âu như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk.

Zelensky viết trên Telegram: “Ukraine sẵn sàng hành động nhanh nhất có thể để đạt hòa bình thật sự, và điều quan trọng là thế giới cần giữ vững lập trường. Nếu Nga từ chối ngừng bắn vô điều kiện, cần áp đặt lệnh trừng phạt nghiêm khắc hơn. Phải duy trì áp lực cho đến khi Nga sẵn sàng chấm dứt chiến tranh”.

-Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đồng tình và lên án việc Nga “trên thực tế đã phá vỡ đàm phán và từ chối ngừng bắn”.

- Một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống Ukraine tiết lộ rằng ông Trump vẫn hy vọng có thể đạt được điều gì đó. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio và Đặc sứ Keith Kellogg được cho là có cái nhìn thực tế về tình hình, trong khi Đặc sứ Steve Witkoff thì “đang hứa hẹn quá mức”.

-Trong một cuộc trả lời phỏng vấn của Fox News, hôm qua 16/5, khi được hỏi "liệu ông có coi Putin là trở ngại chính trong việc đạt được hòa bình hay không?", Trump nói: "Này, tôi đã có một buổi làm việc thực sự khó khăn với Zelenskyy vì tôi không thích những gì ông ấy nói, và ông ấy không tạo điều kiện thuận lợi. Và tôi luôn nói rằng ông ấy không có lá bài". Bất chấp người dẫn chương trình nhắc Trump về bài đăng của mình trên Truth Social với lời kêu gọi Putin – “Vladimir, DỪNG LẠI” - nhưng Trump vẫn lờ đi , không quy trách nhiệm cho Putin đã tiếp tục chiến tranh. Ngược lại, Trump lặp lại quan điểm của cố hữu của ông ta, rằng "Putin muốn đàm phán và đã chán chiến tranh”.”Đừng quên, đáng lẽ chiến tranh đã phải kết thúc trong một tuần, nếu xe tăng của ông ta không bị kẹt trong bùn ở khắp nơi, thì Putin đã đến Kyiv trong khoảng năm giờ”.

- Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, người chủ trì cuộc đàm phán của Nga và Ukraine ca ngợi các cuộc đàm phán ở Istanbul là “ngày quan trọng cho hòa bình thế giới”.

NGA KHÔNG THỂ LÀ CƯỜNG QUỐC NẾU THIẾU UKRAINE

Bàn cờ lớn

Năm 1997, Zbigniew Brzezinski, cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, đã viết trong cuốn The Grand Chessboard (Bàn cờ lớn): “Nếu không có Ukraine, nước Nga không còn là một đế quốc Á-Âu. Nếu kiểm soát được Ukraine, Nga sẽ trở lại là một đế chế có tầm ảnh hưởng toàn cầu”.

Câu nói đó không chỉ phản ánh một tầm nhìn địa chiến lược, mà còn tiên đoán chính xác một cuộc chiến đẫm máu mà gần ba thập kỷ sau, thế giới phải chứng kiến.

Cuộc xâm lược (mà Putin gọi là "Chiến dịch quân sự đặc biệt") Ukraine năm 2022 không chỉ là một hành động phi pháp, mà còn là một toan tính phục dựng đế chế bằng bạo lực, trong thời đại mà chủ quyền quốc gia và quyền tự quyết của nhân dân lẽ ra phải được tôn trọng tuyệt đối.

Mọi lời biện minh từ phía Nga, từ “chống phát xít”, “bảo vệ người Nga” đến “an ninh quốc gia”, đều chỉ là lớp sơn tuyên truyền nhằm che giấu nỗi sợ thật sự trong tâm trí Vladimir Putin: Nỗi sợ Ukraine trở thành một quốc gia dân chủ và thịnh vượng.

Ukraine - lời nhắc nhở sống động về một con đường khác đối với Putin

Sự tồn tại của một Ukraine dân chủ, có bầu cử tự do, báo chí độc lập, xã hội dân sự năng động và khát vọng hội nhập châu Âu chính là một mối đe dọa lớn nhất với V. Putin.

Không phải vì Ukraine sở hữu vũ khí, mà vì Ukraine chứng minh cho hàng triệu người Nga thấy rằng có thể sống khác, không cần đến một lãnh đạo trọn đời, không cần bị kiểm duyệt, không cần bị dẫn dắt bởi nỗi sợ và sự tuyên truyền.

Chính vì vậy, sau cách mạng Maidan 2014 – khi người dân Ukraine lật đổ chính quyền thân Nga và chọn con đường châu Âu – Putin coi đó là sự sỉ nhục, là phản bội, là mầm mống bất ổn sát vách điện Kremlin.

Nếu Ukraine thành công, liệu người Nga có còn chấp nhận hiện thực chính trị hiện nay? Câu trả lời ấy khiến Putin phải chọn hành động, bằng việc sáp nhập Crimea, nuôi dưỡng chiến tranh ở Donbass, và cuối cùng là mở cuộc chiến toàn diện.

Ukraine: Hoặc là Ba Lan, hoặc là Belarus?

Brzezinski hiểu rõ một thực tế: Ukraine là “cái trục” địa chính trị của toàn bộ không gian hậu Xô-Viết. Không có Ukraine, Nga chỉ là một cường quốc khu vực.

Có Ukraine trong tay, đặc biệt là một Ukraine bị khuất phục, Nga sẽ có đòn bẩy chính trị và quân sự đối với toàn châu Âu. Đó là lý do vì sao Putin không thể chấp nhận một Ukraine trung lập, càng không thể chấp nhận một Ukraine châu Âu hóa.

Ukraine, trong nhãn quan của Moscow, chỉ có hai lựa chọn: hoặc là như Ba Lan, tức trở thành một phần của phương Tây và thoát khỏi ảnh hưởng Nga; hoặc là như Belarus, một nhà nước thân Nga.

Với Belarus, Putin có thể yên tâm: Tổng thống Lukashenko là đồng minh trung thành và phụ thuộc toàn diện. Với Ba Lan, điều đó đồng nghĩa với thất bại toàn tập trong tham vọng “khôi phục hào quang Xô viết.”

Thế nên, Ukraine không được phép trở thành Ba Lan - đó là giới hạn đỏ của Putin.

Từ năm 2022, chính quyền Nga phát đi nhiều tuyên bố để biện minh cho hành động xâm lược: NATO đang bành trướng đến sát biên giới. Chính quyền Kyiv là phát xít; rằng người Nga ở Ukraine bị áp bức.

Nhưng thực tế cho thấy, NATO không hề có kế hoạch tấn công Nga, chính quyền Ukraine được bầu chọn dân chủ, và các “thảm kịch nhân đạo” mà Moscow viện dẫn không có một bằng chứng xác thực nào.

Những lời biện hộ ấy không nhằm thuyết phục thế giới, mà để trấn an người dân Nga, và gieo rắc sợ hãi, nhằm duy trì một tâm thế “bị vây hãm” để chính quyền dễ bề kiểm soát. Một đế chế không thể xây bằng sự thật, nên phải dựng bằng nỗi sợ.

Một vết cắt lịch sử và cái giá của đế mộng

Ba năm sau ngày chiến tranh bắt đầu, nước Nga đang đối diện với hàng loạt hậu quả: hàng trăm ngàn binh sĩ chết và bị thương; nền kinh tế bị cấm vận, chảy máu chất xám; xã hội ngày càng cô lập và bất ổn; và trên hết, vị thế quốc tế sa sút nghiêm trọng.

Nhưng đáng nói hơn cả là cái giá đạo đức: Nước Nga từ chỗ là nạn nhân lịch sử của chiến tranh (trong Thế chiến II) đã trở thành kẻ gây chiến; từ “giải phóng” trở thành “xâm lược.”

Còn Ukraine, dù bị tàn phá nặng nề, vẫn đứng vững như một quốc gia kháng chiến. Họ không chỉ chiến đấu vì lãnh thổ, mà vì quyền được lựa chọn số phận.

Và đó là điều Putin không bao giờ có thể hiểu được, hoặc không dám chấp nhận: Rằng một dân tộc nhỏ bé, không có bom hạt nhân, không có đế chế, vẫn có thể mạnh hơn cả đế chế bạo lực, bởi vì họ có chính nghĩa, và có khát vọng tự do.

Lời nhắc của Brzezinski:

Khi Brzezinski viết rằng “nếu không có Ukraine, Nga không còn là một đế quốc”, ông không chỉ phân tích một thực tế địa chính trị, mà còn nói lên một chân lý: rằng một đế chế không thể trường tồn nếu nhân dân các dân tộc không muốn thuộc về nó.

Ukraine hôm nay là minh chứng rõ ràng rằng không thể cưỡng ép một dân tộc vào quỹ đạo quyền lực bằng súng đạn.

Tương lai của Nga không nằm ở Ukraine. Tương lai của Nga, nếu có, phải bắt đầu từ chính bên trong nước Nga, nơi một ngày nào đó, người dân đủ can đảm nhìn vào sự thật, vượt qua nỗi sợ, và chọn một con đường như Ukraine đã chọn: tự do, dân chủ, và thoát khỏi bóng ma đế quốc.

Nguồn: FB Chung Hoangtat

Đức Việt Online