Việc làm Mỹ bất ngờ giảm hơn một nửa, thị trường xanh rực: FED có còn động lực tăng lãi suất vào tháng sau?

Nền kinh tế Mỹ ghi nhận số việc làm mới tháng 10 giảm. Thông tin này có thể giúp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) giảm bớt áp lực trong cuộc chiến chống lạm phát.

Theo báo cáo mới ra ngày 3/11 của Bộ Lao động Mỹ, việc làm phi nông nghiệp tháng 10 tăng 150.000, thấp hơn so với dự đoán của các nhà kinh tế là 170.000 việc làm mới. Con số này cũng thấp hơn một nửa so với số việc làm mới trong tháng 9 là 336.000.

Năm 2023, thị trường lao động đã hạ nhiệt đáng kể trên nhiều lĩnh vực. Thị trường việc làm từng nóng đỏ trong giai đoạn sau đại dịch, vì các nhà tuyển dụng nhanh chóng tạo ra hàng triệu việc làm mới để đáp ứng nhu cầu bị dồn nén của người tiêu dùng. Đến nay, mức tăng trưởng việc làm tháng 10 ghi dấu mức tăng thấp thứ hai kể từ năm 2020.

Thước đo chính cho lạm phát là thu nhập bình quân mỗi giờ tăng 0,2% trong tháng 10, thấp hơn mức dự báo là 0,3%. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 3,9%, cao hơn dự đoán rằng con số này sẽ duy trì ở mức gần thấp nhất lịch sử là 3,8%.

Thị trường chứng khoán phản ứng tích cực với báo cáo này. Tính đến 20h35 theo giờ Hà Nội, Chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones tăng 151 điểm, tương đương 0,4%. Trong khi đó, Nasdaq Composite tăng 0,5% và S&P 500 tăng 0,6%.

Từ góc độ ngành nghề, chăm sóc sức khỏe là lĩnh vực dẫn đầu với 58.000 việc làm mới. Những ngành tăng nhiều nhất bao gồm việc trong lĩnh vực công (51.000), xây dựng (23.000), hỗ trợ xã hội (19.000). Giải trí và khách sạn, vốn là lĩnh vực tạo việc làm hàng đầu, cũng tăng thêm 19.000 việc làm.

Giáo sư kinh tế Justin Bloesch tại Đại học Cornell cho biết: “Đây vẫn là một trong những thị trường lao động tốt nhất mà chúng tôi từng chứng kiến trong 30 năm qua. Nhưng chắc chắn là thị trường đã hạ nhiệt so với năm ngoái”.

Làn sóng đình công đang dâng cao trên khắp ước Mỹ. 45.000 công nhân ô tô đình công vào tháng 10. Mức tăng trưởng việc làm trong lĩnh vực sản xuất giảm 35.000 việc làm mới. Vận tải và kho bãi giảm 12.000 việc làm mới trong khi các ngành liên quan đến thông tin giảm 9.000 việc làm.

Mặc dù đã hạ nhiệt đáng kể, thị trường việc làm bền bỉ đang thúc đẩy nền kinh tế Mỹ tăng cao bất ngờ. GDP Mỹ quý 3 đạt 4,9%, phần lớn là do người tiêu dùng vẫn tiếp tục chi tiêu. Tiền lương đang tăng lên, trong khi lạm phát dần hạ nhiệt những tháng gần đây. Kết quả là người Mỹ tiếp tục dốc hầu bao.

Đầu năm nay, thị trường vẫn còn lo ngại rằng nền kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái. Nhiều chuyên gia, bao gồm cả Chủ tịch FED, bày tỏ lo ngại rằng quyết tâm giảm nhiệt lạm phát của ngân hàng trung ương sẽ dẫn đến tình trạng mất việc làm ở nhiều lĩnh vực và nền kinh tế rơi vào suy thoái.

Nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra, ít nhất là cho đến hiện tại. Trong cuộc họp chính sách mới nhất, Chủ tịch FED Jerome Powell tuyên bố rằng ông sẽ giữ nguyên lãi suất trong thời điểm hiện tại, đồng thời coi khả năng phục hồi của thị trường lao động là một kết quả “bất thường trong lịch sử và rất đáng hoan nghênh”.

Nhà kinh tế học Bloesch phân tích rằng vì tương lai phía trước chưa chắc chắn, các doanh nghiệp phải giữ chân người lao động thay vì sa thải. Trong khi đó, tổng số việc làm mới được tạo ra thu hút nhiều người lao động quay trở lại thị trường. Tỷ lệ người trưởng thành trong độ tuổi lao động (25-54 tuổi) đạt mức cao nhất trong hai thập kỷ.

Bầu cử Mỹ 2024: Trí tuệ nhân tạo có thể 'thay đổi cuộc chơi'

Từ những hình ảnh dàn dựng về cảnh cựu Tổng thống Donald Trump bị bắt tới những video miêu tả viễn cảnh ảm đạm nếu Tổng thống Joe Biden tái đắc cử, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2024 đang đối mặt với làn sóng tin giả được sản xuất bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Dư luận Mỹ đang ngày càng quen thuộc với cụm từ "cuộc bầu cử AI đầu tiên của nước Mỹ".

Các công nghệ tiên tiến trang bị AI được sử dụng ngày càng nhiều trong các chiến dịch tranh cử nhưng nhiều chuyên gia công nghệ lo ngại đây là "con dao hai lưỡi". Các chương trình AI có thể ngay lập tức bắt chước giọng một chính khách, tạo ra những video và văn bản chân thực tới nỗi các cử tri khó có thể nhận ra đâu là sản phẩm thật, đâu là sản phẩm của máy tính, từ đó làm suy yếu lòng tin trong quá trình bầu cử. Trong khi đó, các chiến dịch vận động đều đang vận dụng công nghệ này để tăng hiệu quả hoạt động, từ phân tích dữ liệu cử tri tới soạn thư điện tử kêu gọi gây quỹ.

Trong báo cáo mới công bố, tổ chức phi lợi nhuận Freedom House cho rằng AI tạo sinh có thể bị lạm dụng cho các chiến dịch đưa tin sai lệch, cảnh báo công nghệ này đã được sử dụng để dàn dựng các nội dung bôi xấu đối thủ trong chiến dịch bầu cử ở Mỹ. Những hình ảnh, văn bản, âm thanh do AI tạo ra được sử dụng cho các chiến dịch đưa tin sai lệch, dẫn tới tình trạng bóp méo sự thật, khó có thể phân biệt thật giả.

Theo kết quả thăm dò do tập đoàn truyền thông Axios và hãng tư vấn Morning Consult công bố hồi tháng 9, hơn 50% người Mỹ được hỏi tin rằng những thông tin sai lệch do AI tạo ra sẽ ảnh hưởng tới kết quả cuộc bầu cử năm 2024. Hơn 30% cho biết vì những tác động của AI nên họ nghi ngờ các kết quả bầu cử hơn. Giới quan sát lo ngại trong một môi trường chính trị phân cực rất rõ rệt, những điều này có thể làm gia tăng tâm lý bất bình về quy trình bầu cử, cuối cùng dẫn tới vụ bạo loạn giống như hồi tháng 1/2021 khi người biểu tình xông vào tòa nhà Quốc hội Mỹ để phản đối kết quả cuộc bầu cử năm 2020.

Mặc dù vậy, theo Giám đốc điều hành của Junction AI, Vance Reavie, những tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực AI có thể đóng vai trò là nguồn lực "thay đổi cuộc chơi" với những cử tri hiểu biết và các xu hướng vận động tranh cử. Trước đây, các thành viên của những chiến dịch vận động thường phải nhờ đến các dịch vụ tư vấn đắt đỏ để lên kế hoạch cho chiến dịch, dành hàng giờ để soạn các bài phát biểu, các luận điểm và các bài đăng trên mạng xã hội nhưng hiện nay AI có thể đảm nhận những công việc này chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, đây cũng chính là lúc AI có nguy cơ bị thao túng, sản xuất thông tin dựa vào các nguồn dữ liệu đầu vào không đáng tin cậy.

Nhà chức trách Mỹ cũng đang nỗ lực thiết lập các quy định giám sát sử dụng AI, một số bang như Minnesota đã thông qua quy định hình sự hóa việc sử dụng công nghệ deepfake (tạo ra các hình ảnh, video giả mạo dựa trên khuôn mẫu có thật) nhằm gây tổn hại cho các ứng cử viên hay tác động tới các cuộc bầu cử. Đầu tuần này, Tổng thống Joe Biden cũng đã ký một sắc lệnh hành pháp thúc đẩy sử dụng AI an toàn, bảo mật và đáng tin cậy.

Hy vọng và hoài nghi đối với tân Chủ tịch Hạ viện Mỹ

Cử tri Cộng hòa hy vọng tân Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson có thể đoàn kết nội bộ Đảng và làm việc được với phe Dân chủ để giải quyết những vấn đề cấp bách của nước Mỹ còn cử tri Dân chủ nghi ngại về lập trường quá bảo thủ của ông và cho rằng ông sẽ chỉ gây ồn ào và ‘phá rối’, theo tìm hiểu của VOA.
Ông Mike Johnson, dân biểu Cộng hòa đến từ bang Louisiana, hôm 25/10 đã giành được 220/221 phiếu của các đồng viện ngay trong vòng bỏ phiếu đầu tiên, vượt quá con số cần thiết là 217 phiếu, để giành được cây búa của Chủ tịch Hạ viện. Không có dân biểu Dân chủ nào bỏ phiếu cho ông.
Việc ông Johnson đắc cử đã chấm dứt ba tuần lễ bế tắc của Đảng Cộng hòa ở Hạ viện kể từ khi ông Kevin McCarthy bị phế truất. Lần lượt các ứng cử viên được phe Cộng hòa đề cử như Steve Scalise, Jim Jordan và Tom Emmer đều phải rút lui hay không giành được 117 phiếu .
Ông Johnson, 51 tuổi, là luật sư chuyên về tự do tôn giáo trước khi vào Quốc hội. Là chính trị gia bảo thủ, ông phản đối hôn nhân đồng giới, chống quyền phá thai và từng đưa ra dự luật cấm các trường học thảo luận về nhận dạng giới tính hồi năm 2022.
Ông phản đối viện trợ cho Ukraine trong cuộc chiến chống lại quân Nga và được cho là người thân cận với cựu Tổng thống Donald Trump. Ông đã biện hộ cho nỗ lực của ông Trump lật ngược kết quả bầu cử hồi năm 2020.
“Tôi là tín đồ Thiên chúa giáo, là chồng, là cha, là luật sư bảo thủ và luật sư hiến pháp trọn đời và là chủ doanh nghiệp nhỏ, theo thứ tự đó,” ông phát biểu với tờ Louisiana Baptist Message hồi năm 2016.
Sẽ là tác nhân đoàn kết?
Tân Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson là ‘kiểu lãnh đạo mà nước Mỹ cần vào thời điểm này’ vì ông ‘có những đức tính của một lãnh đạo là khiêm nhường, mềm dẻo, khôn khéo’, ông Phạm Gia Đại, một người hưu trí vốn là cử tri Cộng hòa ở vùng Little Saigon, bang California, nói với VOA.
Ông Đại chỉ ra trong bài diễn văn nhậm chức, ông Mike Johnson đã có cử chỉ chìa tay ra với lãnh đạo khối Dân chủ thiểu số, ông Hakeem Jeffries, và nhận được những tràng vỗ tay của thành viên cả hai đảng. Ông cho rằng điều này thể hiện ‘sự khéo léo, khôn ngoan’ của ông Johnson và báo hiệu ông có thể lắng nghe và biết nhún nhường phe đối lập để đạt được thỏa hiệp.
“Ông ấy ăn nói dịu dàng, không dùng từ ngữ đao to búa lớn, biết kêu gọi mọi người cùng làm việc với mình,” ông Đại nhận xét và cho rằng đây là ưu điểm của ông Mike Johnson so với ông Jim Jordan, một lãnh đạo bảo thủ khác của Đảng Cộng hòa vốn không giành đủ số phiếu để trở thành chủ tịch Hạ viện sau 4 vòng bỏ phiếu.
“Jim Jordan quá cứng rắn. Đôi lúc điều đó ảnh hưởng đến kết quả công việc mà mình muốn thực hiện,” ông giải thích.
Người cử tri Cộng hòa này bày tỏ hy vọng ông Johnson ‘có thể làm được công việc khó khăn nhất hiện giờ’ là kết nối phe Cộng hòa với phe Dân chủ vì quyền lợi chung của nước Mỹ’.
Ông Đại cũng phản bác những lời công kích vào lập trường bảo thủ của ông Mike Johnson. Ông giải thích rằng ông Johnson có lập trường như vậy do ông là một tín đồ Cơ đốc giáo thuần thành vốn ‘luôn tin vào Chúa’.
“Ở Mỹ có tự do nhưng chúng ta tự do một cách hạn chế. Không phải tự do là muốn làm gì thì làm,” ông bảo vệ cho lập trường bảo thủ.
Ông dẫn ra vấn đề phá thai và cho rằng ‘không nên khuyến khích phá thai một cách ồ ạt, bừa bãi’ mà ‘chỉ cho phép phá thai trong một số ít trường hợp đặc biệt’.
Khi được hỏi lập trường của ông Johnson có phải là bảo thủ đến mức cực đoan hay không, ông Đại cho rằng ông Johnson ‘chưa bao giờ nhận mình là người MAGA (phong trào bảo thủ Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) theo phương thức của ông Donald Trump’.
Ông lập luận không nên chỉ dựa vào những gì ông Johnson lên tiếng về phá thai, đồng tính hay biên giới mà cho rằng ông ‘cực đoan’.
“Vấn đề này có hai khía cạnh: lập trường của ông Mike Johnson như thế nào và ông ấy thực hiện được bao nhiêu phần trăm.”
Trước cáo buộc ông Johnson là người phủ nhận kết quả bầu cử khi ông không bỏ phiếu chứng nhận chiến thắng của ông Joe Biden trước ông Donald Trump hồi năm 2020, ông biện hộ rằng đó là ‘quyền cất lên tiếng nói của ông Johnson cho dù tiếng nói đó là đúng hay sai’.
Về những ưu tiên của tân Chủ tịch Hạ viện, ông Phạm Gia Đại nói ông mong muốn ông Johnson tập trung vào vấn đề ngân sách làm sao để mở cửa chính phủ vào ngày 17/11 tới và sau đó ‘phải tính toán chi tiêu để bỏ ra những cái gì không hợp lý’.
“Phải làm sao cho người dân được nhẹ gánh về tài chính, giảm bớt lạm phát, được đảm bảo an ninh, không có trộm cướp,” ông bày tỏ và nói rằng ông Mike Johnson không nên ưu tiên việc luận tội Tổng thống Biden mà chỉ nên xem đó là ‘một trong số các công việc của Hạ viện’.
Ông Đại nói ông ủng hộ lập trường của ông Johnson là tách viện trợ cho Ukraine và Israel riêng ra, thay vì gộp chung vào như đề xuất của Tổng thống Joe Biden ‘để xem cái nào cần hơn’ và ‘để biết có thể giúp đến mức nào mà người dân Mỹ có thể chịu được’.
“Nước Mỹ dấn thân vào ủng hộ hai cuộc chiến là không nên. Chúng ta nên để số tiền đó lo cho nước Mỹ, lo cho người dân Mỹ được hưởng phúc lợi thì hay hơn là ném cả trăm tỷ ra nước ngoài mà không đi đến đâu,” ông lập luận và cho rằng mặc dù ông ủng hộ viện trợ Ukraine nhưng ông không tán đồng ‘cứ viện trợ mãi’ và tin rằng ‘cần có giải pháp hòa bình’.

Ông nói cá nhân ông cũng bất ngờ khi ông Mike Johnson từ một người ít được biết bỗng chốc giành tuyệt đại đa số phiếu bầu của các đồng viện Cộng hòa để đắc cử và cho rằng đó là ‘điều kỳ lạ’.
“Tôi tâm đắc câu nói của ông Johnson: việc ông ấy được bầu vào chức vụ chủ tịch Hạ viện là nhờ vào cầu nguyện Thiên Chúa,” ông nói.
‘Sẽ không làm được gì’
Cùng nhận định về việc ông Mike Johnson là người không mấy tên tuổi trong Đảng Cộng hòa, nhưng ông Nguyễn Bình Phương, một nhà đầu tư tự do và là cử tri Dân chủ sống ở thành phố Fremont, bang California, cho rằng đó là do ‘ông Johnson ngồi 7 năm ở Hạ viện mà không làm được gì đáng kể, không để lại dấu ấn gì cả’.
“Ông ấy chỉ nhờ vào phe MAGA và sự ủng hộ của ông Trump mà nhận được cái búa Hạ viện,” ông Phương chỉ trích.
“Trong nội bộ với nhau thì họ có thể chống đối (ông Mike Johnson) nhưng khi ra bỏ phiếu công khai thì họ lại sợ sự ồn ào của phe MAGA tấn công họ,” ông nói thêm và chỉ trích các dân biểu Cộng hòa bầu cho ông Johnson là ‘không dám đương đầu với MAGA’.
Người cử tri Dân chủ này cũng chỉ trích quan điểm sùng tín của tân Chủ tịch Hạ viện và dẫn lại câu nói của ông Johnson là ‘chỉ cần đọc Kinh Thánh thì sẽ hiểu được đường lối, chính sách của tôi’.
“Ông ấy sẽ đi đến chỗ muốn lôi kéo chính phủ thế tục đi theo con đường tôn giáo, áp đặt những tín điều của Kinh Thánh chẳng hạn như chống đồng tính, chống phá thai. Đó là tín điều của tôn giáo chứ không phải tôn chỉ của quốc gia,” ông lập luận.
Về việc ông Johnson phủ nhận kết quả bầu cử năm 2020, ông Phương nói điều đó ‘làm cho những định chế đại diện cho nền dân chủ Mỹ trở thành trò cười vì người như vậy mà vẫn được bầu làm Chủ tịch Hạ viện’.
Do đó, ông dự đoán Hạ viện dưới sự điều hành của ông Mike Johnson ‘sẽ làm những chuyện tào lao theo ý MAGA như điều tra Hunter Biden, luận tội Joe Biden, la lối về di dân, ra điều kiện cho việc viện trợ cho Ukraine, chống phá thai, chống đồng tính…’
“Họ sẽ không giúp được cho nước Mỹ làm những chuyện rất cần trong lúc dầu sôi lửa bỏng này với cuộc chiến ở Trung Đông và ở Ukraine.”
Tuy nhiên, ông Phương cho rằng ‘sự chống phá này’ sẽ ‘không đi đến đâu’ vì ‘Thượng viện vẫn do Đảng Dân chủ nắm’.
“Một ông Chủ tịch Hạ viện dù có MAGA cỡ nào thì cũng còn những người khác nên tôi tin rằng trong Đảng Cộng hòa hơn 200 người ở Hạ viện có những người sẽ biết điểm dừng,” ông bày tỏ và cho rằng mặc dù nhất trí bỏ phiếu cho ông Johnson nhưng khi đụng đến những vấn đề cụ thể dính đến giá trị của nước Mỹ thì sẽ có những dân biểu Cộng hòa ‘có thái độ đàng hoàng hơn’.
Nhận định về màn bầu Chủ tịch Hạ viện chưa từng thấy của Đảng Cộng hòa, ông Phương cho rằng Đảng Cộng hòa ‘đã để cho MAGA tác oai tác quái với ông Trump đứng đằng sau nên không còn khả năng lãnh đạo’ và dẫn chứng kể từ khi giành quyền kiểm soát Hạ viện hồi đầu năm nay, phe Cộng hòa ‘đã không làm gì được nhiều’.
“Nếu nước Mỹ đã chịu được 4 năm của ông Trump mà vẫn vững vàng thì dù có thêm 2 năm, 1 năm hay 15 tháng của Mike Johnson thì cũng không làm được gì cả,” ông bày tỏ.
Theo lời ông thì xu hướng cực đoan thì dù trong Đảng Cộng hòa hay Đảng Dân chủ ‘đều là rất xấu’ và trong Đảng Dân chủ cũng có cánh cực đoan ‘nhưng may mắn là không tác oai tác quái như phe cực đoan trong Đảng Cộng hòa’.
Ông dự đoán về đường dài, nhóm MAGA sẽ ‘càng lộ diện phá phách trước người dân Mỹ rồi cuối cùng sẽ bị đào thải trong 15 tháng nữa’.
“Tôi hy vọng những người dân của Đảng Cộng hòa hoặc là những cử tri độc lập sẽ nhìn thấy sự cực đoan đó và có lựa chọn đúng đắn hơn.”

Chiến dịch tấn công Gaza của Israel gây khó cho ông Biden

Khi khủng hoảng nhân đạo ở Gaza ngày càng tồi tệ vì chiến dịch của Israel, ông Biden đối mặt nhiều câu hỏi về sự ủng hộ dành cho Tel Aviv.

Vụ không kích quy mô lớn mà quân đội Israel thực hiện nhắm vào trại tị nạn Jabaliya ở miền bắc Dải Gaza những ngày qua đã đẩy chính quyền Tổng thống Joe Biden vào tình thế khó xử. Gần 200 người thiệt mạng trong những tòa nhà bị bom san phẳng ở khu trại tị nạn đông đúc khiến Mỹ bối rối, khi họ cố chứng minh rằng đồng minh Israel đang tìm cách giảm thiểu thương vong dân thường.

Vụ không kích đặt ra câu hỏi về khả năng của ông Biden và cộng sự trong việc thuyết phục Israel bảo vệ mạng sống của thường dân Palestine. Nó cũng làm gia tăng mối lo ngại của Mỹ rằng số dân thường thiệt mạng ngày càng tăng có thể làm xói mòn ủng hộ quốc tế đối với Israel, khiến đất nước này bị cô lập vào thời điểm bất ổn nghiêm trọng.

Các quan chức cấp cao Mỹ đang phải gánh vác nhiệm vụ gây sức ép, cả bằng kênh công khai và bí mật, nhằm buộc Israel giảm thiểu thương vong dân sự. Đây cũng là vấn đề trọng tâm trong cuộc điện đàm giữa ông Biden và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 29/10.

"Họ rất lo lắng khi nhiều thường dân vô tội bị giết hại. Họ quan tâm sâu sắc đến điều đó", một nguồn tin thân cận với nhóm an ninh quốc gia của ông Biden nói.

Mỹ đến nay vẫn thể hiện lập trường mạnh mẽ bảo vệ quyền tự vệ của Israel. Tuy nhiên, tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 31/10, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby thừa nhận lực lượng Israel đôi khi "không đáp ứng kỳ vọng của chính họ" trong giảm thiểu thương vong cho dân thường.

Khi được hỏi liệu Mỹ có thể nói Israel đã thất bại trong nỗ lực bảo vệ dân thường hay không, ông Kirby trả lời rằng "chúng tôi thấy họ đang cố gắng giảm thiểu tổn thất".

Song tuyên bố đó dường như không phù hợp với những gì Israel đang tiến hành ở miền bắc Gaza ngày 31/10, khi người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Richard Hecht cho biết đã tiêm kích nước này đã ném bom giết chết một chỉ huy cấp cao của Hamas "ẩn nấp phía sau dân thường" tại trại tị nạn Jabaliya.

Khi được nhắc rằng có rất nhiều người dân vô tội trong trại tị nạn đó, Hecht trả lời "đây là bi kịch chiến tranh", thêm rằng quan chức Israel đã kêu gọi người dân ở Jabaliya sơ tán tới miền nam trước khi tiến hành chiến dịch.

Jeremy Konyndyk, chủ tịch tổ chức nhân đạo Refugees International ở Mỹ, ngày 31/10 nói rằng cuộc tấn công vào trại tị nạn là "tội ác chiến tranh rõ ràng".

"Nó cho thấy sự coi thường đối với nghĩa vụ pháp lý trong giảm thiểu thiệt hại dân sự trong quá trình tấn công mục tiêu quân sự. Đây là cuộc tấn công mới nhất trong số nhiều cuộc tấn công như vậy của IDF", Konyndyk viết trên mạng xã hội X. "Điều này nhấn mạnh rằng ông Netanyahu đang chế giễu những yêu cầu của ông Biden về tuân thủ luật chiến tranh, thực tế mà Mỹ không muốn thừa nhận".

Mỹ đã sử dụng một số đòn bẩy để tăng sức ép với Israel nhằm giảm bớt đau khổ mà dân thường phải chịu ở Gaza. Sau cuộc điện đàm của ông Biden ngày 29/10, quan chức Israel nói rằng số xe tải cứu trợ từ Ai Cập vào Gaza sẽ tăng lên 100 chiếc mỗi ngày. Áp lực từ Mỹ cũng giúp kết nối Internet và sóng điện thoại ở Gaza được khôi phục, sau khi bị Israel gây nhiễu để tiến hành chiến dịch.

Tuy nhiên, những đề nghị khác của Mỹ đã không được Israel đáp lại. Tổng thống Biden ngày 1/11 cho biết ông ủng hộ phương án tạm ngừng giao tranh ở Gaza để có thêm thời gian giải cứu những người bị giam, nhưng Israel chưa có bất cứ dấu hiệu nào sẽ làm như vậy.

"Hamas đang gây khó khăn cho Israel khi dùng dân thường làm lá chắn và bố trí hạ tầng quân sự giữa các khu dân cư. Điều đó tạo thêm gánh nặng cho Israel, nhưng không làm suy giảm trách nhiệm của Tel Aviv theo luật nhân đạo quốc tế để bảo vệ dân thường vô tội", cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Jake Sullivan nói ngày 29/10.

Tổng thống Biden đã "đi trên dây" khi tuyên bố ủng hộ Israel sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10. Lập trường này của ông đã gây rạn nứt trong nội bộ đảng Dân chủ và khiến Mỹ mâu thuẫn với nhiều đồng minh truyền thống ở châu Âu.

Ông Biden phản đối những lời kêu gọi ngừng bắn, phủ quyết dự thảo nghị quyết tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vì không có điều khoản công nhận quyền tự vệ của Israel, khẳng định Tel Aviv "có trách nhiệm" bảo vệ người dân của họ. Ông và các quan chức trong chính quyền đều không chỉ trích cách Israel tiến hành chiến dịch chống Hamas.

Các trợ lý của ông Biden tin rằng thông điệp cảnh báo với Israel đã được truyền tải hiệu quả thông qua những cuộc trò chuyện ở hậu trường. Nhưng khi số người thiệt mạng ở Gaza không ngừng tăng lên, ông Biden lo ngại nó có thể dẫn tới làn sóng phẫn nộ toàn cầu, thậm chí ngay bên trong nước Mỹ.

Điều đó có thể thấy tại một phiên điều trần trên Đồi Capitol với sự tham gia của Ngoại trưởng Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin ngày 31/10. Những người biểu tình đã liên tục chen ngang phiên điều trần, kêu gọi ngừng bắn và chấm dứt thương vong cho người dân ở Gaza.

Một nguồn tin thân cận với chính quyền Biden cho biết nhiều người dự đoán khi những thông tin về thương vong dân thường ở Gaza trở nên dày đặc hơn, dư luận Mỹ sẽ thay đổi quan điểm về Israel.

Dự đoán đó tăng thêm áp lực cho quan chức Mỹ, khi họ phải tiếp tục nhấn mạnh rằng chính cuộc tấn công của Hamas vào Israel hôm 7/10 đã châm ngòi cho xung đột.

Tuy nhiên, chính quyền ông Biden cũng đang cố đưa ra những cảnh báo quyết liệt hơn cho Israel về bảo vệ dân thường. Trong các cuộc điện đàm và gặp mặt trực tiếp Thủ tướng Netanyahu ở Tel Aviv đầu tháng này, ông Biden đã nói rõ về nguy cơ ủng hộ dành cho Israel bị xói mòn nếu cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Gaza trở nên tồi tệ hơn.

"Quan điểm của tôi với mọi người là 'nếu bạn có cơ hội để giảm bớt đau khổ, bạn nên làm điều đó. Nếu không, bạn sẽ mất uy tín toàn cầu'. Và tôi nghĩ mọi người đều hiểu điều đó", ông Biden nói sau khi trở về từ chuyến thăm Israel ngày 18/10.

Mỹ tái khẳng định cam kết với Mỹ Latin và Caribe

https://www.youtube.com/watch?v=TNfaPptwh-U Phút 00:13

Tham gia Hội nghị thượng đỉnh Đối tác châu Mỹ vì thịnh vượng kinh tế (APEP) tại thủ đô Washington D.C, Mỹ ngày 3/11, các nước tham gia khẳng định mong muốn biến châu Mỹ thành ngôi nhà của các giá trị và các chuỗi cung ứng khu vực có tính cạnh tranh, toàn diện, bền vững và linh hoạt nhất thế giới.

Hội nghị thượng đỉnh Đối tác châu Mỹ vì thịnh vượng kinh tế (APEP) diễn ra trong bối cảnh địa chính trị thế giới hết sức phức tạp với cuộc chiến dai dẳng tại Ukraine, xung đột bùng phát tại Trung Đông, căng thẳng Mỹ-Trung chưa có các dấu hiệu giảm nhiệt rõ rệt. Đối tác châu Mỹ vì thịnh vượng kinh tế (APEP) là một sáng kiến khu vực do Mỹ khởi xướng với sự tham gia của 12 nước trong đó có Mỹ, Canada, một số quốc gia khu vực Mỹ Latin và Caribe, hướng tới hợp tác khu vực thúc đẩy đầu tư bền vững, thịnh vượng kinh tế cho Tây bán cầu.

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thống Mỹ Biden cho biết sáng kiến Đối tác châu Mỹ là kết quả của hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ hồi tháng 6 năm ngoái với mục tiêu đầy tham vọng: “Tăng cường tạo ra cơ hội, giảm bớt sự bất bình đẳng, khai thác tiềm năng kinh tế đáng kinh ngạc của châu Mỹ và biến Tây bán cầu trở thành khu vực cạnh tranh kinh tế nhất trên thế giới. Tôi nghĩ rằng tất cả những điều này là nằm trong tầm tay của chúng ta”.

Trước ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc ngày càng tăng tại Tây bán cầu, Tổng thống Biden cũng nhấn mạnh đến việc xây dựng cách tiếp cận đầu tư tương phản rõ rệt với các hoạt động cho vay của Trung Quốc, vốn thường xuyên bị chỉ trích.

“Chúng tôi muốn đảm bảo rằng các nước láng giềng gần nhất của chúng tôi biết rằng họ có sự lựa chọn thực sự giữa ngoại giao bẫy nợ và các cách tiếp cận minh bạch chất lượng cao đối với cơ sở hạ tầng và phát triển”, ông Biden nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các nước tham gia cũng cam kết xây dựng cách tiếp cận chung đối với khủng hoảng di cư bất hợp pháp trong khu vực với các công cụ kinh tế mới của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ và các nhà tài trợ tư nhân.

Tại Hội nghị, các nước tham gia đã thông qua Tuyên bố chung trong đó xác định 5 mục tiêu xuyên suốt, bao gồm: Tăng cường khả năng cạnh tranh và hội nhập khu vực, Thúc đẩy sự thịnh vượng chung và quản trị tốt, Xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững, Bảo vệ khí hậu và môi trường và Thúc đẩy cộng đồng lành mạnh. Ngoài ra, Mỹ cũng công bố hàng loạt các sáng kiến mới trị giá hàng tỷ đô la Mỹ đầu tư cho cơ sở hạ tầng, doanh nghiệp, nhân lực và các ngành công nghệ số, môi trường và hạ tầng, dịch vụ xã hội hỗ trợ người di cư.

Hội nghị thượng đỉnh mang tính lịch sử này thể hiện một phần chiến lược của Chính quyền Tổng thống Biden nhằm tái khẳng định cam kết với khu vực. Mỹ xác định các nước Mỹ Latin và Caribe là đối tác chiến lược, đẩy mạnh tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại để tạo đối trọng với ảnh hưởng của các nước lớn khác như Trung Quốc và Nga. Giới chức Mỹ kỳ vọng khung hợp tác Đối tác châu Mỹ vì thịnh vượng kinh tế sẽ phát triển thành một diễn đàn thường xuyên mở ra cơ hội thúc đẩy sự cộng tác và hợp tác lớn hơn giữa các quốc gia khu vực.

Nguồn: Soha; Báo Tin Tức; VOA; Vnexpress; VOV