Các đối thủ của ông Trump tranh luận kịch liệt, nhưng không lay chuyển được tư thế dẫn đầu của ông

(Ảnh minh họa).

Lần thứ ba, các đối thủ của ông Donald Trump trong cuộc tranh cử tổng thống của Đảng Cộng hòa bước vào cuộc tranh luận tối ngày 8/11 khi ông vắng mặt, tìm cách đánh bật vị cựu tổng thống khỏi vị trí dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận.

Trong khi các ứng cử viên như Thống đốc Florida Ron DeSantis và cựu Đại sứ Liên Hợp Quốc Nikki Haley chỉ trích sơ qua ông Trump, nhưng việc này dường như không có khả năng thay đổi chiều hướng của cuộc đua mà ông Trump đã chiếm thế áp đảo trong nhiều tháng qua.

Các ứng cử viên dành phần lớn thời gian của cuộc tranh luận dài hai giờ để công kích nhau trong nỗ lực trở thành đối thủ chính của ông Trump trong lúc chỉ còn chưa đầy 10 tuần nữa là đến cuộc tranh đề cử toàn tiểu bang đầu tiên ở Iowa. Các ứng cử viên này sẽ còn một cơ hội nữa vào ngày 6/12, khi cuộc tranh luận thứ tư sẽ diễn ra ở bang Alabama.

Về phần mình, ông Trump tổ chức một sự kiện riêng ở gần đó, nơi ông chế nhạo những người tham gia và yêu cầu Đảng Cộng hòa ngừng “lãng phí thời gian” với những cuộc tranh luận “không thể xem được”.

Chỉ có năm ứng cử viên đủ điều kiện tham gia tranh luận tối qua – ngoài ông DeSantis và bà Haley còn có sự tham gia của Thượng nghị sĩ Tim Scott, cựu Thống đốc bang New Jersey Chris Christie và doanh nhân Vivek Ramaswamy – cuộc tranh luận này ít hỗn loạn hơn những cuộc chạm trán trước đó.

Tại một thời điểm trong cuộc tranh luận về việc có nên cấm TikTok hay không, ông Ramaswamy nói rằng con gái của bà Haley sử dụng ứng dụng này, khiến Haley giận dữ cảnh báo ông không được nhắc đến con gái bà nữa.

“Ông chỉ là đồ cặn bã,” bà càm ràm.

Bà Haley, người cũng từng là thống đốc South Carolina, và ông DeSantis, người đứng ở vị trí thứ hai rất xa sau ông Trump trong phần lớn chiến dịch tranh cử, đấu khẩu nhau về việc thống đốc nào quá hoan nghênh đầu tư của Trung Quốc.

Hầu hết các ứng cử viên đều lên tiếng ủng hộ việc cấm TikTok, thuộc sở hữu của một công ty Trung Quốc, vì lo ngại về an ninh quốc gia - ngay cả ông Ramaswamy, người bảo vệ việc sử dụng ứng dụng này như một cách để kết nối với các cử tri trẻ Đảng Cộng hòa.

Ủng hộ Israel

Ngưới điều phối tranh luận yêu cầu các ứng cử viên đưa ra lý do tại sao chính họ mới xứng đáng là người nắm ngọn cờ đầu của Ðảng Cộng hòa chứ không phải ông Trump, tạo cơ hội cho họ trình bày quan điểm của mình trực tiếp tới các cử tri đang theo dõi.

Ông DeSantis chỉ trích ông Trump đã bỏ qua sự kiện diễn ra tại bang nhà chung của họ là Florida.

Bà Haley đưa ra một lời phê bình lặng lẽ hơn.

“Mọi người đều muốn nói về Tổng thống Trump. Tôi có thể nói với bạn rằng tôi nghĩ ông ấy là tổng thống phù hợp vào đúng thời điểm đó”, bà nói. “Tôi không nghĩ bây giờ ông ấy còn phù hợp với cương vị tổng thống nữa”.

Ông Trump, 77 tuổi, đã bằng mọi cách để không xem các đối thủ trong cùng đảng của ông là mục tiêu chính, thay vào đó ông tập trung vào điều ông mong đợi là trận tái đấu với ông Biden, 80 tuổi, vào ngày 5/11/2024.

Trong cuộc tranh luận hôm 8/11, các ứng cử viên phần lớn tránh công kích ông Trump, người đang nắm trong tay sự ủng hộ của cử tri Đảng Cộng hòa mà đã được chứng minh là không thể lay chuyển bất chấp ông bị nhiều cáo trạng bủa vây.

Thay vào đó, họ tập trung chỉ trích Tổng thống Đảng Dân chủ Joe Biden, đặc biệt là trong một đoạn dài về chính sách đối ngoại và xung đột Israel-Hamas. Đảng Cộng hòa đều cam kết hỗ trợ vô điều kiện cho Israel và chỉ trích cách xử lý khủng hoảng của ông Biden.

Khi được hỏi họ sẽ gửi thông điệp gì tới Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông DeSantis nói: “Tôi sẽ nói với Bibi, ‘Hãy hoàn thành công việc một lần và mãi mãi với những tên đồ tể Hamas này, chúng là những kẻ khủng bố’”, sử dụng biệt danh của ông Netanyahu.

Bà Haley, người đặt phần lớn thời gian tranh cử vào thành tích chính sách đối ngoại của mình, đã chỉ trích ông Biden vì đã ép Israel xem xét việc tạm dừng chiến sự vì lý do nhân đạo.

Bà nói: “Điều cuối cùng chúng ta cần làm là nói cho Israel biết phải làm gì. Điều duy nhất chúng ta nên làm là hỗ trợ họ và loại bỏ Hamas”.

Ngoài việc thúc đẩy phản ứng mạnh mẽ hơn ở nước ngoài, các ứng cử viên còn thề sẽ trừng phạt những người có cảm tình với Hamas ở trong nước.

Ví dụ, ông DeSantis hứa sẽ trục xuất bất kỳ sinh viên nào bày tỏ sự ủng hộ đối với Hamas.

Ông nói: “Nếu bạn đến đây bằng thị thực sinh viên với tư cách là người nước ngoài và bạn có chung lý do với Hamas, tôi sẽ hủy thị thực của bạn và tôi sẽ trục xuất bạn về nước. Không bàn cãi gì nữa”.

Một ngày sau khi các đảng viên Dân chủ và các nhóm ủng hộ quyền phá thai giành chiến thắng trong một số cuộc bầu cử cấp bang, Đảng Cộng hòa đã tìm cách đưa ra một thông điệp mang tính chiến thắng về một vấn đề đã khiến đảng phải đau đầu kể từ khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ do phe bảo thủ lãnh đạo vào năm ngoái đã bỏ quyền phá thai trên toàn quốc.

Thượng nghị sĩ Scott nói ông sẽ ủng hộ lệnh cấm 15 tuần của liên bang, trong khi bà Haley lưu ý rằng bất kỳ đạo luật nào như vậy về cơ bản không có cơ hội được Thượng viện thông qua. Ông DeSantis – người đã ký lệnh cấm sáu tuần thành luật trong năm nay – không đề cập đến luật liên bang nhưng cho biết ông ủng hộ “văn hóa sự sống”.

Các ứng cử viên công kích ông Biden về vai trò quản lý nền kinh tế của ông, cho rằng việc ông tập trung vào biến đổi khí hậu đã làm chậm tốc độ tăng trưởng. Bà Haley và ông Christie nói họ sẽ tăng tuổi nghỉ hưu được nhận trợ cấp An sinh xã hội lên để giúp những người lao động trẻ tuổi hơn duy trì khả năng thanh khoản của chương trình, trong khi ông Scott và ông DeSantis nói họ sẽ không làm như vậy.

Các cuộc thăm dò cho thấy cử tri không hài lòng với thành tích kinh tế của ông Biden, mặc dù thực tế là lạm phát đã chậm lại đáng kể và nỗi lo về suy thoái kinh tế đã giảm dần trong bối cảnh kinh tế tiếp tục tăng trưởng. Tỷ lệ ủng hộ của ông Biden giảm xuống dưới 40% trong cuộc thăm dò mới nhất của Reuters/Ipsos, mức thấp nhất của ông kể từ tháng 4.

Mỹ tăng tốc đầu tư điện gió ngoài khơi

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cuối tháng 10-2023 đã phê duyệt kế hoạch xây dựng trang trại điện gió ngoài khơi lớn nhất từ trước đến nay của nước này, theo thông cáo báo chí của Bộ Nội vụ Mỹ.

Nằm cách bờ biển bang Virginia khoảng 23,5 hải lý, dự án điện gió ngoài khơi bang Virginia (CVOW) của công ty năng lượng Mỹ Dominion Energy dự kiến cung cấp điện cho khoảng 660.000 ngôi nhà bằng nguồn năng lượng sạch. Ông Bob Blue, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Dominion Energy, cho biết dự án đang được triển khai đúng tiến độ và ngân sách, theo kế hoạch sẽ hoàn tất lắp đặt 176 tua-bin từ năm 2024-2026.

Khẳng định CVOW thể hiện cam kết về "tương lai năng lượng sạch" của chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Mỹ Deb Haaland cho rằng dự án này còn góp phần chống biến đổi khí hậu, giảm giá năng lượng, kích thích kinh tế khu vực và tạo ra hàng trăm công việc mới trong cả giai đoạn xây dựng lẫn vận hành.

Đây là dự án điện gió quy mô lớn thứ 5 dưới thời Tổng thống Joe Biden. Tổng cộng, 5 dự án mới này dự kiến cung cấp 5 GW vào lưới điện quốc gia, trong đó có 2,6 GW của CVOW. Mỹ đặt mục tiêu sản xuất 30 GW điện gió vào năm 2030 - tức có thể cung cấp cho 10 triệu hộ gia đình, góp phần vươn tới cam kết trung hòa carbon vào năm 2050.

Bên cạnh dự án CVOW, Nhà Trắng còn nhấn mạnh về các khoản đầu tư điện gió khác ở bang New York cũng như nhiều khu vực ở vịnh Mexico. Bất chấp những thách thức kinh tế vĩ mô, ngành điện gió ngoài khơi Mỹ vẫn tạo ra việc làm trong cả mảng sản xuất, đóng tàu và xây dựng.

Tuy mục tiêu 30 GW vào năm 2030 của chính quyền ông Biden là khá tham vọng song giới chuyên gia tin rằng Mỹ vẫn có thể sản xuất được xấp xỉ 20-22 GW điện gió vào mốc thời gian trên. Việc phát triển các trang trại điện gió lớn đặc biệt quan trọng đối với những bang đông dân ở khu bờ Đông nước Mỹ, nơi đất đai dành cho các dự án điện gió truyền thống hoặc điện mặt trời rất hạn chế. Trên thực tế, các dự án tại 8 bang bờ Đông đã cam kết đóng góp hơn 45 GW điện gió.

Những gì đang xảy ra ở Mỹ cũng là kinh nghiệm trước đây của châu Âu: Giá điện gió cao hơn, tốc độ phát triển chậm hơn khi khởi đầu nhưng dần hạ xuống khi ngành công nghiệp này vận hành trơn tru, hiệu quả nhờ tiếp tục được đầu tư. Theo đánh giá trong bản phân tích của Trung tâm Vì sự tiến bộ của Mỹ, điện gió châu Âu đã vượt Mỹ nhiều thập kỷ, với sản lượng 25 GW vào năm 2020 - gấp hàng trăm lần sản lượng của Mỹ hiện tại.

Cạnh tranh với Trung Quốc, Mỹ xây siêu cảng tại Sri Lanka

(Ảnh minh họa).

Mỹ sẽ đầu tư 553 triệu USD cho dự án xây dựng cảng container nước sâu tại cảng Colombo của Sri Lanka nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của Trung Quốc ở Nam Á.

Thông báo trên được đưa ra trong bối cảnh Sri Lanka đang nỗ lực phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế nghiêm trọng.

Khoản tài trợ từ Cơ quan Phát triển tài chính quốc tế Mỹ (DFC) cho thấy những nỗ lực mới của Mỹ và Ấn Độ nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Sri Lanka, nhất là sau khi Colombo vay Trung Quốc những khoản tiền khổng lồ để đầu tư vào các dự án cảng biển và đường cao tốc trước cuộc khủng hoảng kinh tế năm ngoái.

Cảng container nước sâu phía Tây ở cảng Colombo là khoản đầu tư cơ sở hạ tầng lớn nhất của cơ quan chính phủ Mỹ tại châu Á và là một trong những khoản đầu tư lớn nhất trên toàn cầu.

Cảng Colombo là một trong những cảng nhộn nhịp nhất ở Ấn Độ Dương do nằm gần các tuyến đường vận chuyển quốc tế. Gần một nửa số tàu container đi qua vùng biển của nước này.

Theo hãng tin AP, dự án của Mỹ sẽ cung cấp cơ sở hạ tầng quan trọng cho Sri Lanka, với tiềm năng "biến cảng Colombo thành một trung tâm hậu cần đẳng cấp thế giới tại điểm giao nhau của các tuyến đường vận chuyển lớn và các thị trường mới nổi".

Giám đốc điều hành của DFC, ông Scott Nathan, cho biết khoản tài trợ 553 triệu USD của DFC cho cảng container ở phía Tây sẽ "mở rộng năng lực vận chuyển, tạo ra sự thịnh vượng hơn cho Sri Lanka mà không làm tăng thêm nợ chính phủ, đồng thời củng cố vị thế của các đồng minh của Mỹ trong khu vực".

Theo trang Bloomberg, khoản tài trợ nói trên là một phần trong kế hoạch tăng tốc đầu tư của DFC trên toàn cầu với tổng trị giá 9,3 tỉ USD vào năm 2023.

DFC cho biết cảng Colombo đã hoạt động gần hết công suất kể từ năm 2021 và cảng mới sẽ phục vụ các nền kinh tế đang phát triển ở vịnh Bengal.

DFC sẽ cấp khoản vay trực tiếp cho tập đoàn phát triển khu cảng, làm việc với các nhà tài trợ John Keells Holdings Plc và Adani Ports & Special Economic Zone.

Trả lời với các phóng viên ở cảng Colombo, ông Scott Nathan cho biết: "Ưu tiên hàng đầu của Mỹ là hoạt động tích cực ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Rõ ràng đây là động lực tăng trưởng kinh tế cho thế giới".

DFC được thành lập cách đây 5 năm, là một cơ quan tài chính phát triển được thành lập dưới thời chính quyền tổng thống Trump, nhằm hỗ trợ các quốc gia đang phát triển đồng thời thúc đẩy các mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ.

Tính đến cuối năm ngoái, Trung Quốc đã đầu tư khoảng 2,2 tỉ USD vào Sri Lanka, trở thành nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất ở nước này. Các quan chức Mỹ đã chỉ trích hoạt động không bền vững tại cảng Hambantota ở phía Nam Sri Lanka và cho rằng đó là một phần của cái mà họ gọi là "ngoại giao bẫy nợ" của Trung Quốc.

Quân Mỹ bị tấn công trên khắp Iraq và Syria

Lực lượng Mỹ là mục tiêu của bốn cuộc tấn công ở Iraq và Syria trong 24h qua, có 3 binh sĩ bị thương nhẹ nhưng đã quay trở lại nhiệm vụ, các quan chức nước này cho biết.

Reuters dẫn các nguồn tin an ninh cho hay, 9/11 là ngày lực lượng Mỹ bị tấn công rộng khắp nhất kể từ khi xung đột Israel và Hamas bùng phát.

Sáng hôm qua, một đoàn xe của liên quân do Mỹ đứng đầu bị tấn công bằng một thiết bị nổ tự chế ở khu vực lân cận Đập Mosul song không có thương vong, hai nguồn tin an ninh và quan chức quân sự Mỹ tiết lộ.

Cũng trong sáng qua, một máy bay không người lái (UAV) đã được phóng về phía lực lượng Mỹ và liên quân tại căn cứ không quân Ain al-Asad ở tây Baghdad. Tuy nhiên, nó đã bị bắn hạ trước khi chạm tới mục tiêu, không gây ra thương vong hay hư hại nào cho cơ sở hạ tầng.

Một UAV khác cũng được phóng tới căn cứ không quân al-Harir ở Erbill, nơi lực lượng Mỹ và quốc tế đồn trú, nhưng đã bị bắn rơi trước khi tiếp cận mục tiêu. Theo thông báo của cơ quan chống khủng bố của người Kurd tại Iraq, vụ tấn công trên đã gây cháy tại một trong các kho nhiên liệu của căn cứ.

Quân đội Mỹ và lực lượng liên minh đã bị tấn công ít nhất 40 lần ở Iraq và Syria kể từ đầu tháng 10 sau khi Israel bao vây Gaza để trả đũa cho vụ tấn công của Hamas vào phía nam nước này, làm 1.400 người chết và 240 người bị bắt làm con tin.

Lầu Năm Góc cho hay, cho tới giờ 56 người Mỹ bị thương trong các vụ tấn công song đều đã trở lại làm nhiệm vụ. Mỹ cho rằng các nhóm được Iran hậu thuẫn đã thực hiện các vụ tấn công và nói rằng Tehran phải chịu trách nhiệm cuối cùng. Tuy nhiên, Iran đã phủ nhận và tuyên bố, các nhóm đó tự tiến hành các vụ tấn công.

Mỹ chính thức vạch lằn ranh ở Gaza

(Ảnh minh họa).

Trong lúc giao tranh ác liệt diễn ra tại TP.Gaza, Mỹ khẳng định Dải Gaza thời hậu xung đột vẫn do chính quyền Palestine dẫn đầu và bác bỏ khả năng Israel can dự an ninh vô thời hạn ở đây.

Quân đội Israel thông báo lực lượng nước này đã tiến vào trung tâm TP.Gaza, nơi được xem là pháo đài chính của lực lượng Hamas. Trong lúc đó, hàng chục ngàn người Palestine đang tháo chạy về hướng nam nhằm thoát cảnh phải mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Pháo đài chính của Hamas rung chuyển

Hôm qua, Reuters đưa tin với sự yểm trợ của các máy bay chiến đấu, bộ binh Israel giao chiến dữ dội với các tay súng Hamas trên đường phố Gaza. Theo lời người dân ở đây, các xe tăng Israel hiện diện khắp nơi, và lực lượng Israel đang áp sát hai bệnh viện chính của TP.Gaza.

Trong khi đó, nhánh vũ trang của Hamas công bố đoạn video cho thấy những cảnh hai bên xáp lá cà trên đường phố, còn các chiến đấu cơ Israel tiếp tục không kích những tòa nhà ở đây. Cũng theo Hamas, xe tăng Israel đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của lực lượng này. Các tay súng Hamas tiếp tục dựa vào hệ thống đường hầm chằng chịt để thực hiện những cuộc phục kích bất ngờ về phía các đơn vị Israel.

Chuẩn đô đốc Daniel Hagari, người phát ngôn quân đội Israel, cho biết lực lượng công binh chiến đấu đã sử dụng các thiết bị nổ để phá hủy mạng lưới đường hầm kéo dài hàng trăm ki lô mét bên dưới Dải Gaza. Tính đến hôm qua, quân đội Israel thông báo đã phá hủy hơn 130 trụ hầm.

Quan điểm của Mỹ

Trong lúc cuộc xung đột Israel - Hamas chuyển sang tháng thứ hai, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm qua (giờ Việt Nam) đã vạch ra những "lằn ranh đỏ" và kỳ vọng của Washington sau khi kết thúc giao tranh. Theo đó, ông bác bỏ yêu cầu của Israel rằng nước này sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh cho Gaza vô thời hạn.

Phát biểu tại Tokyo, ông Blinken khẳng định: "Không nên xảy ra sự tái chiếm Gaza sau khi xung đột chấm dứt. Không nên có hành động tìm cách phong tỏa hoặc bao vây Gaza. Không thu hẹp lãnh thổ của Gaza". Trong khi Ngoại trưởng Mỹ thừa nhận có lẽ cần đến "một vài giai đoạn chuyển tiếp" khi chấm dứt giao tranh, quyền quản lý thời hậu khủng hoảng ở Gaza phải bao gồm tiếng nói Palestine, và do người Palestine dẫn đầu.

Hôm qua, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chủ trì cuộc họp quốc gia nhằm thảo luận những phương án gia tăng viện trợ và giải cứu dân thường bị thương khỏi Dải Gaza. Hội nghị có sự tham gia của các quốc gia khối Ả Rập, các nước phương Tây, G20 và tổ chức phi lợi nhuận Bác sĩ không biên giới (trụ sở Thụy Sĩ). Theo một phương án, các bên đề nghị thiết lập một hành lang trên biển, sử dụng các tuyến hàng hải để viện trợ cho Dải Gaza và đánh giá khả năng liệu có thể tận dụng tàu hàng tiếp tế cho việc sơ tán dân thường bị thương.

Trong một diễn biến khác, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cho biết lực lượng nước này ở Trung Đông hôm 8.11 đã xuất kích hai máy bay chiến đấu F-15 giáng đòn tấn công vào kho chứa vũ khí nghi của Iran ở miền bắc Syria. Cùng ngày, Reuters dẫn nguồn tin an ninh tiết lộ căn cứ không quân al-Harir, nơi lực lượng Mỹ đang đóng ở miền bắc Iraq, đã trúng đòn tấn công của máy bay không người lái vũ trang. Chưa rõ thông tin về thiệt hại.

Nguồn: VOA; Người Lao Động; Soha; Vietnamnet; Thanh Niên