Nước Mỹ lo thiếu điện cho... xe điện

(Ảnh minh họa).

Dự kiến hơn một nửa số xe ô tô mới được bán tại Mỹ vào năm 2030 sẽ là xe điện. Điều này có thể tạo áp lực lớn cho lưới điện của quốc gia, một hệ thống già cỗi được xây dựng cho một thế giới hoạt động bằng năng lượng hóa thạch...

Theo một phân tích từ dự án Rapid Energy Policy Evaluation and Analysis Toolkit (Bộ công cụ phân tích và đánh giá chính sách năng lượng nhanh - REPEAT) của Đại học Princeton, nhu cầu điện nội địa Mỹ dự kiến ​​sẽ tăng lên đến 18% vào năm 2030 và 38% vào năm 2035. Điều này sẽ tạo ra một sự thay đổi lớn về nhu cầu sử dụng điện tại xứ sở cờ hoa trong những năm sắp tới.

Theo dữ liệu của Princeton, dự kiến xe điện sẽ sử dụng đến 3.360% năng lượng điện vào năm 2035. Tuy nhiên, việc sử dụng xe điện chỉ là một giải pháp hiệu quả để giảm khí thải carbon nếu được kết hợp với việc xây dựng mạnh mẽ nguồn năng lượng tái tạo.

Điều đó có nghĩa là nước Mỹ cần có những thay đổi lớn đối với hệ thống lưới điện quốc gia như bổ sung thêm nhiều đường truyền cao điện áp, xây dựng các đường truyền phân phối...

Nhưng điều này lại vô cùng tốn kém.

Nhu cầu hạ tầng lưới điện tăng cao

Việc sạc xe điện tiêu tốn một lượng điện lớn. Ví dụ, một chiếc Tesla Model 3 mới mua và lái trung bình khoảng 22.530 km mỗi năm sẽ sử dụng lượng điện tương đương với việc sử dụng máy sưởi nước điện của họ trong suốt một năm, và khoảng 10 lần lượng điện mà cần để cung cấp điện cho một tủ lạnh mới. Các loại xe điện lớn hơn như Ford F-150 Lightning thường tiêu thụ nhiều điện hơn một máy lạnh trung tâm trong một ngôi nhà lớn.

Lydia Krefta, giám đốc vận tải năng lượng sạch tại PG&E, cho biết công ty hiện có khoảng 470.000 xe điện kết nối vào lưới điện trong vùng phục vụ bao gồm Bắc California và Trung California và đặt mục tiêu đạt 3 triệu xe vào năm 2030.

Công ty của PG&E bao gồm khoảng 1/7 số xe điện tại Mỹ. Cách công ty này xử lý quá trình chuyển đổi sang xe điện có thể trở thành một mô hình cho cả nước. Điều này không phải là nhiệm vụ dễ dàng. PG&E còn có một chu kỳ tài trợ bốn năm cho việc nâng cấp hạ tầng lưới điện, và yêu cầu tài trợ cuối cùng của nó là vào năm 2021.

Tuy nhiên, Lydia Krefta cho biết nguồn tài trợ này chắc chắn không đủ để đáp ứng nhu cầu điện của Mỹ trong tương lai. Tình hình này khiến PG&E phải nộp đơn xin nhiều khoản tài trợ từ các tổ chức nhà nước và liên bang có thể giúp đạt được mục tiêu điện hóa.

"Tôi nghĩ hiện nay mọi người có cái nhìn quá đơn giản về ý nghĩa của việc điện hóa giao thông. Nếu thực hiện đúng, nó sẽ tuyệt vời nhưng nếu không quản lý tốt, thì đó là một rủi ro đối với các cơ quan quản lý, các chính trị gia và rủi ro đối với chính các công ty điện", Aram Shumavon, CEO của Kevala cho biết.

Aram Shumavon cho biết nếu hạ tầng lưới điện không đáp ứng được sự bùng nổ xe điện, người lái xe có thể gặp khó khăn trong việc sạc pin như xếp hàng đợi dài hoặc chỉ có thể sạc vào một số thời điểm và địa điểm cụ thể. Một lưới điện bị quá tải cũng sẽ dễ bị ảnh hưởng bởi các sự kiện thời tiết cực đoan và dễ gây ra cúp điện, điều mà bang California đã trải qua vào năm 2020.

Cách đơn giản nhất để đáp ứng nhu cầu tăng cường điện năng là triển khai thêm các nguồn năng lượng, ưu tiên là các nguồn năng lượng xanh. Các nhà máy nhiệt điện than và khí tự nhiên có thể dễ dàng xây dựng gần các khu dân cư. Các nguồn năng lượng mặt trời và gió tốt nhất thường nằm ở các khu vực nông thôn.

Tuy nhiên, quy trình cấp phép xây dựng các hạng mục trên cũng là một trở ngại lớn. Tất cả các dự án năng lượng mới đều phải trải qua một loạt các nghiên cứu tác động để đánh giá những thiết bị truyền tải mới cần thiết, chi phí và ai sẽ trả. Nhưng danh sách các dự án bị mắc kẹt trong quy trình này rất lớn.

Nỗ lực xây dựng hạ tầng năng lượng

Thượng nghị sĩ Mỹ Joe Manchin đã đưa ra một dự luật cải tiến việc cấp phép xây dựng cơ sở hạ tầng điện lưới vào tháng 5/2023. Tổng thống Joe Biden đã ủng hộ dự luật này, nó sẽ giúp tăng tốc quá trình cấp phép cho tất cả các dự án năng lượng, bao gồm cơ sở hạ tầng năng lượng hóa thạch.

"Trong giai đoạn chuyển đổi, nhu cầu sẽ rất cao, nhưng hạ tầng truyền tải không thể được xây dựng kịp trong thời gian diễn ra nhu cầu. Các nguồn năng lượng phân tán sẽ đóng một vai trò tích cực trong quá trình quản lý đó", ông Aram Shumavon giải thích.

Điều đó có nghĩa là các nguồn năng lượng phân tán như hệ thống năng lượng mặt trời và pin tại các khu dân cư có thể giúp ổn định lưới điện khi khách hàng tự tạo ra điện và bán dư thừa điện trở lại lưới điện.

Ngày càng có nhiều nhà sản xuất ô tô trang bị cho xe điện của họ khả năng sạc hai chiều, cho phép khách hàng sử dụng pin xe điện lớn để cung cấp điện cho nhà hoặc truyền điện trở lại lưới điện, tương tự như hệ thống pin nhà thông thường. Hiện tại, Tesla chưa cung cấp chức năng này, nhưng đã cho biết sẽ trong những năm tới, trong khi các mẫu khác như Ford F-150 Lightning và Nissan Leaf đã có sẵn. PG&E đang tìm cách tối ưu hóa thời gian sạc cho các đoàn xe điện lớn.

Trong tương lai gần, sự bùng nổ của xe điện đang đặt ra nhiều thách thức đối với lưới điện tại Mỹ. Với dự báo hơn 50% tổng số xe mới được bán vào năm 2030 sẽ là xe điện, lưới điện quốc gia của Mỹ đang đứng trước một áp lực lớn. Hệ thống điện đã được xây dựng dựa trên năng lượng hóa thạch và đã lỗi thời, không đủ sức chứa cho một thế giới chạy bằng năng lượng tái tạo.

Người đàn ông 400 tỷ USD của ông Biden: Chuyên tìm kiếm các 'startup xanh' để cho vay tiền, đến cả Ford cũng phải gõ cửa nhờ trợ giúp

Bất kỳ doanh nghiệp quan trọng với quá trình chuyển đổi năng lượng của Mỹ đều có thể nộp hồ sơ cho vay tiền từ đây.

Jigar Shah đang sống trong giấc mơ của một nhà đầu tư. Shah là người nắm trong tay một quỹ của chính phủ trị giá 400 tỷ USD, mục đích dùng để rót vốn vào các dự án kinh doanh năng lượng xanh.

Tuy nhiên, ông phải làm việc này dưới sự soi xét tỉ mỉ của những nhà làm luật, những chính trị gia khó tính và cả Nhà Trắng. Rất nhiều trong số những này đã xảy ra xung đột với Shah về một vụ cho vay nào đó. Đôi khi việc cho vay xảy ra thua lỗ và sẽ bị phản đối ở Quốc hội.

Dòng tiền mặt của Shah trải dài cho 150 công ty đang tìm kiếm khoản vay tổng trị giá 127,7 tỷ USD, dành cho cả những công ty mới với những sản phẩm chưa được thử nghiệm cho tới những gã khổng lồ như GM, PG&E. Thời gian gần đây, Shah bắt đầu viết những ngân phiếu lớn hơn, gồm cả cam kết cho vay kỷ lục 9,2 tỷ USD cho Ford để chế tạo pin tại Tennessee và Kentucky.

Nguồn gốc của khối tài chính khổng lồ mà Shah có là từ Văn phòng chương trình cho vay (LPO) của Bộ Năng lượng – một cú đặt cược của chính quyền ông Biden nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Gần như yên lặng trong suốt 1 thập kỷ, văn phòng này được thiết kế nhằm gây vốn cho những doanh nghiệp quan trọng với quá trình chuyển đổi năng lượng của đất nước nhưng không thể vay từ những nhà băng truyền thống, thường bởi công nghệ của họ được cho là quá rủi ro hay do những điều kiện quá khắt khe.

Các điều khoản liên quan đến khí hậu trong Đạo luật Giảm lạm phát năm ngoái đã mang lại cho văn phòng của Shah một vận may, nhân khả năng cho vay lên gấp 10 lần. Khối tiền mặt đó lớn hơn ít nhất 20 lần so với hầu hết các quỹ năng lượng xanh tư nhân, mang lại cho Shah và Văn phòng Chương trình cho vay một vai trò quan trọng trong việc định hình bối cảnh năng lượng của Mỹ.

Đầu năm 2021, Shah đã kêu gọi hàng trăm giám đốc điều hành năng lượng sạch và giới thiệu các khoản vay mà văn phòng của ông có thể cung cấp. Mục tiêu chính là các công ty khởi nghiệp năng lượng sạch đã huy động được ít nhất 100 triệu USD tiền đầu tư. Ông cũng thu hút các doanh nghiệp lớn bằng các nguồn lực để trả các khoản vay lớn.

Một số người không muốn nộp đơn, lo lắng về quy trình phê duyệt phức tạp và rủi ro khi vay vốn của chính phủ. Shah – vốn là người háo hức đưa tiền ra khỏi cửa LPO, nên có thể ông cảm thấy thiếu kiên nhẫn. Vào tháng 9, ông đã thúc ép một công ty khởi nghiệp có kế hoạch tái chế pin vay hàng trăm triệu USD từ chính phủ liên bang để xây dựng một nhà máy. Giám đốc điều hành của công ty, Ajay Kochhar, đã do dự, không chắc chắn về việc họ có thể trả nợ nhanh như thế nào.

Tại một quán cà phê ngay sau đó, Shah nói với Kochhar rằng nhà máy tái chế của họ có thể dễ dàng tạo ra đủ doanh thu để trả nợ. Năm tháng sau, hai người công bố khoản vay liên bang trị giá 375 triệu USD.

Văn phòng của Shah là "ngân hàng năng lượng sạch của Mỹ", Peter Davidson, người lãnh đạo công ty từ năm 2013 đến 2015 cho biết. Với sự bùng nổ tài trợ, "lũ lụt đã thực sự mở ra", ông nói.

Đầu tháng 6, văn phòng của Shah đã cam kết 850 triệu USD cho nhà sản xuất pin khởi nghiệp Kore Power. Khoản vay sẽ tài trợ cho cái mà công ty gọi là Koreplex, một cơ sở sản xuất pin khổng lồ trên sa mạc cách Phoenix khoảng 35 dặm về phía tây. Ngay sau đó, văn phòng chương trình cho vay đã công bố cam kết kỷ lục đối với liên doanh pin của Ford. Thỏa thuận trị giá 9,2 tỷ USD này lớn hơn 5,9 tỷ USD mà Ford vay từ văn phòng bắt đầu từ năm 2009, khi hãng đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng tài chính.

Bất chấp những thành công của văn phòng, bao gồm cả việc ủng hộ Tesla, Shah vẫn bị mắc kẹt bởi một khoản vay bị phá sản cho công ty khởi nghiệp bảng điều khiển năng lượng mặt trời Solyndra. Solyndra đã thất bại vào năm 2011 sau khi Trung Quốc tràn ngập thị trường với các tấm nền giá rẻ.

Ngoài ra, một cuộc điều tra của tổng thanh tra Bộ Năng lượng cho thấy Solyndra đã trình bày sai sự thật và bỏ qua thông tin quan trọng trong việc nhận khoản vay. Khoản vay 535 triệu USD trở nên tồi tệ khiến các nhân viên thận trọng, những người đi vay lo lắng và những người chỉ trích chương trình trở nên khó tính hơn.

Khi Shah ủng hộ việc cấp một khoản vay cho một dự án dầu khí Occidental, các quan chức Nhà Trắng nói với ông rằng việc đó có thể phản tác dụng. Dự án liên quan đến việc loại bỏ carbon khỏi khí quyển thông qua một công nghệ mới, sau đó bơm vào lòng đất để chiết xuất nhiều dầu hơn. Các quan chức chính quyền lo lắng về phản ứng dữ dội từ các nhà môi trường. Shah lập luận rằng phát triển công nghệ loại bỏ carbon là việc đáng làm. Đơn xin vay của Occidental hiện vẫn đang làm việc thông qua văn phòng.

Bản thân Shah cũng đồng sáng lập công ty đầu tư năng lượng sạch Generate Capital khoảng chín năm trước. Tính cách sôi nổi và danh sách các mối quan hệ của ông đã giúp tạo ra một trong những công ty đầu tư năng lượng sạch lớn nhất.

Khi được nhóm của ông Biden tiếp cận về việc lãnh đạo văn phòng chương trình cho vay, Shah đã tỏ ra miễn cưỡng. Trên một podcast mà ông từng đồng dẫn chương trình có tên là "The Energy Gang", ông từng gọi văn phòng là "không thể cứu vãn" vì hoạt động quá ít.

Trước khi Shah nhận công việc, các đồng nghiệp của ông đã nói rằng chấp nhận là một ý tưởng ngu ngốc trừ khi ông có thể làm cho văn phòng hiệu quả hơn. Ông vạch ra các yêu cầu của mình, bao gồm các điều khoản giúp các công ty trong chuỗi cung ứng xe điện cho vay dễ dàng hơn. Trong một cuộc gọi với các quan chức DOE, họ đã đồng ý với tất cả các điều kiện của ông.

Ông đã tăng gấp ba số lượng nhân viên của cơ quan này lên khoảng 250 người và tuyển dụng các chuyên gia nợ từ các ngân hàng. Vào tháng Tư, Shah đã mở rộng mô hình tài chính năng lượng mặt trời trên mái nhà mà ông đã phát triển cho công ty đầu tiên của mình bằng cách cải thiện khả năng tiếp cận các khoản vay cho những người có điểm tín dụng dưới mức trung bình.

Thông qua cam kết trị giá 3 tỷ USD cho công ty năng lượng mặt trời gia đình Sunnova, văn phòng sẽ đảm bảo rằng ngay cả khi một số người vỡ nợ, nhiều nhà đầu tư sẽ được hoàn trả. Shah tự tin rằng các vụ vỡ nợ sẽ thấp và trường hợp phòng trừ kia sẽ không cần thiết.

Trên thực tế, văn phòng Chương trình cho vay phần lớn không hoạt động kể từ nhiệm kỳ thứ hai của ông Obama. Phần lớn các khoản vay của văn phòng trong thập kỷ qua đã dành cho các tiện ích xây dựng Nhà máy phát điện Vogtle, một dự án điện hạt nhân ở Georgia. Nhiệm kỳ của Shah và các khoản cho vay tích cực của chương trình có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn nếu đảng Cộng hòa giành lại Nhà Trắng vào năm tới.

Tại Quốc hội, McMorris Rodgers đã chỉ trích mức tài trợ cao của văn phòng cho vay và hứa sẽ giám sát chặt chẽ hơn. Shah nói rằng chính phủ được bảo vệ nhiều hơn với các thỏa thuận ngày nay, thông qua các điều khoản bảo đảm chính phủ sẽ lấy lại một số tiền ngay cả khi người vay thất bại.

Chương trình đã tăng cường các mục tiêu mà các công ty phải đáp ứng trước khi nhận được tài trợ. Chưa kể đến việc, Shah cho biết, tỷ lệ vỡ nợ 3% của văn phòng tương đương với hiệu suất danh mục cho vay của các ngân hàng thương mại.

Kế hoạch đảo lộn bầu cử Tổng thống Mỹ 2024

(Ảnh minh họa).

Tổ chức No Labels được cho là đang đặt nền móng để đưa thêm một ứng viên vào đường đua Nhà Trắng năm 2024, nếu kịch bản Tổng thống Joe Biden so kè với cựu Tổng thống Donald Trump lặp lại.

Theo truyền thông Mỹ, No Labels đang theo đuổi một chiến dịch có khả năng tạo ra cục diện đặc biệt nếu màn tái đấu Trump - Biden trở thành hiện thực.

Chiến dịch này theo đuổi kịch bản - được đánh giá khó có khả năng xảy ra - là cuộc bầu cử tổng thống tại Mỹ năm 2024 sẽ không chỉ có 2 ứng viên của 2 chính đảng lớn Dân chủ và Cộng hòa. Ứng viên thứ ba có thể xoay chuyển thế trận ở những bang quan trọng hoặc tạo ra tình huống không ai giành được 270 phiếu đại cử tri, mức tối thiểu để đắc cử tổng thống, dẫn đến việc Hạ viện Mỹ sẽ là nơi quyết định chiến thắng.

"Người Mỹ muốn có nhiều sự lựa chọn hơn là chứng kiến cuộc đua tổng thống năm 2020 tái diễn", báo The Wall Street Journal (WSJ) dẫn lời ông Ben Chavis, đồng chủ tịch quốc gia của No Labels.

"Tấm vé đoàn kết"

Theo các tường thuật trên truyền thông Mỹ, No Labels (tạm dịch: Không Nhãn hiệu) là một tổ chức phi lợi nhuận 13 năm tuổi, có trụ sở tại Washington D.C (Mỹ) và theo đuổi đường lối trung dung về chính trị. Với ngân sách 70 triệu USD, tổ chức cam kết sẽ thu thập đủ chữ ký để đáp ứng điều kiện đưa ứng viên của mình tăng phiếu bầu ở toàn bộ 50 bang của Mỹ trong cuộc bầu cử năm 2024. No Labels tuyên bố nỗ lực của họ là "chính sách bảo hiểm" đề phòng trường hợp 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa đưa ra những đề cử "không thể chấp nhận được", theo báo The Washington Post.

Cho đến nay, No Labels đã được phép xuất hiện trên lá phiếu ở các bang Arizona, Alaska, Colorado, Oregon và Utah, theo WSJ. Tổ chức cho biết họ sẽ đánh giá cơ hội tranh cử tổng thống sau "Ngày Siêu thứ ba", cột mốc quan trọng của mùa bầu cử ở Mỹ khi hàng loạt bang tổ chức bầu cử sơ bộ (rơi vào ngày 5.3 trong năm 2024). Nếu No Labels nhận thấy họ có khả năng thắng phiếu đại cử tri (số lượng được phân bổ theo số nghị sĩ quốc hội của từng bang), họ sẽ công bố ứng viên tổng thống và phó tổng thống tại hội nghị dự kiến diễn ra ở Dallas (thuộc bang Texas của Mỹ) vào tháng 4.2024. Cặp đôi tranh cử này dự trù bao gồm một người của đảng Dân chủ và một người của đảng Cộng hòa, hiện đang được No Labels quảng bá là "tấm vé đoàn kết".

Những nhân vật liên quan đến No Labels hầu hết là người có chủ trương ôn hòa ở cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Ngoài ông Chavis theo đảng Dân chủ, các đồng chủ tịch quốc gia khác bao gồm 2 cựu thống đốc bang theo đảng Cộng hòa và cựu thượng nghị sĩ Joe Lieberman của bang Connecticut, người rời bỏ đảng Dân chủ để trở thành chính khách độc lập.

Kẻ phá bĩnh ?

No Labels chưa đưa ra quan điểm về các vấn đề lớn gây chia rẽ tại Mỹ, dù tuyên bố tính chất lưỡng đảng và đường lối trung dung là những giá trị chính của mình. Tuy nhiên, tổ chức này đã gây lo ngại cho cả 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa, nhất là trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận cho thấy cả ông Biden lẫn ông Trump đều nhận về tỷ lệ không hài lòng ở mức cao. Nhiều chiến lược gia ở cả hai phe đã bắt đầu gọi No Labels là "kẻ phá bĩnh".

Sự lo lắng của đảng Dân chủ là có cơ sở vì một trong các kịch bản có thể xảy ra, dù khả năng rất thấp, là ứng viên của No Labels có thể tước đi của đảng này một số lượng phiếu từ nhóm cử tri trung dung đủ để giúp phe Cộng hòa giành chiến thắng, theo tạp chí New York. Phe Dân chủ ở bang Arizona đã khởi kiện để loại No Labels ra khỏi lá phiếu, và dự kiến sẽ có nhiều vụ kiện tương tự ở các bang khác.

Mỹ khuyến cáo công dân cân nhắc rủi ro khi tới Trung Quốc

Hoa Kỳ khuyến cáo người Mỹ cân nhắc việc du hành tới Trung Quốc vì thực thi pháp luật tùy tiện và các lệnh cấm xuất cảnh tùy tiện cũng như nguy cơ bị giam giữ sai trái.

Không có trường hợp cụ thể nào được trích dẫn, nhưng khuyến cáo được đưa ra sau khi một công dân Hoa Kỳ 78 tuổi bị kết án tù chung thân vì tội gián điệp vào tháng 5 năm nay.

Diễn biến này theo sau việc thông qua Luật Quan hệ Đối ngoại sâu rộng vào tuần trước vốn đe dọa sẽ có các biện pháp đối phó chống lại những người bị coi là gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc.

Trung Quốc gần đây cũng đã thông qua luật phản gián được viết rất bao quát khiến cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài quan ngại, với các văn phòng bị khám xét cùng một điều luật trừng phạt những người nước ngoài chỉ trích Trung Quốc.

“Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) tùy tiện thực thi luật pháp địa phương, bao gồm ban hành lệnh cấm xuất cảnh đối với công dân Hoa Kỳ và công dân của các quốc gia khác, mà không có quy trình công bằng và minh bạch theo luật,” khuyến cáo của Hoa Kỳ cho biết.

“Công dân Hoa Kỳ đi du lịch hoặc cư trú tại Trung Quốc có thể bị giam giữ mà không được tiếp cận với các dịch vụ lãnh sự của Hoa Kỳ hoặc tiếp cận với thông tin về hành vi mà họ bị cáo buộc phạm tội,” khuyến cáo cảnh báo.

Khuyến cáo cũng nói rằng chính quyền Trung Quốc “dường như có toàn quyền coi nhiều loại tài liệu, dữ liệu, số liệu thống kê hoặc tài liệu là bí mật nhà nước và bắt giữ cũng như truy tố các công dân nước ngoài với cáo buộc hoạt động gián điệp.”

Khuyến cáo liệt kê một loạt các hành vi có thể bị xem là phạm tội, từ tham gia biểu tình đến gửi tin nhắn chỉ trích chính sách của Trung Quốc hoặc thậm chí chỉ đơn giản là tiến hành nghiên cứu về các lĩnh vực được coi là nhạy cảm.

Các lệnh cấm xuất cảnh có thể được sử dụng để buộc các cá nhân tham gia vào các cuộc điều tra của chính phủ Trung Quốc, gây áp lực buộc các thân nhân trong gia đình trở về từ nước ngoài, giải quyết các tranh chấp dân sự có lợi cho công dân Trung Quốc và “đạt được đòn bẩy thương lượng đối với các chính phủ nước ngoài”, khuyến cáo cho biết.

Khuyến cáo tương tự đã được ban hành cho các khu vực bán tự trị của Trung Quốc như Hong Kong và Macao. Khyến cáo đề ngày 30/6 và loan báo qua email cho báo giới vào ngày 3/7.

Trước đây, Hoa Kỳ đã đưa ra các khuyến cáo tương tự cho công dân của mình, nhưng những khuyến cáo trong những năm gần đây chủ yếu cảnh báo về sự nguy hiểm của việc bị phong tỏa nghiêm ngặt và kéo dài trong khi Trung Quốc đóng cửa biên giới trong ba năm theo chính sách hà khắc “zero-COVID”.

Nhìn chung, Trung Quốc phản ứng một cách giận dữ với điều mà họ coi là những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm bôi xấu hệ thống độc tài do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Trung Quốc đã đưa ra các khuyến cáo du hành của riêng mình liên quan đến Hoa Kỳ, cảnh báo về sự nguy hiểm của tội phạm, của nạn phân biệt đối xử chống người châu Á và chi phí chăm sóc y tế khẩn cấp đắt đỏ.

Trung Quốc chưa phản hồi đối với khuyến cáo du hành của Mỹ ngày 3/7.

Không có thông tin chi tiết về các cáo buộc chống lại điệp viên John Shing-Wan Leung vì hệ thống chính trị độc đoán của Trung Quốc và do sự kiểm soát tuyệt đối của Đảng Cộng sản cầm quyền đối với các vấn đề pháp lý. Ông Leung, người cũng có hộ khẩu thường trú tại Hong Kong, đã bị giam giữ tại thành phố Tô Châu phía đông nam từ ngày 15 tháng 4 năm 2021 — thời điểm Trung Quốc đóng cửa biên giới và hạn chế chặt chẽ việc di chuyển của người dân trong nước để kiểm soát sự lây lan của COVID-19.

Các cảnh báo được đưa ra khi quan hệ Mỹ-Trung đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm, về thương mại, công nghệ, về vấn đề Đài Loan và nhân quyền, mặc dù các bên đang thực hiện một số bước để cải thiện tình hình. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken tuần trước đã có chuyến thăm Bắc Kinh bị trì hoãn từ lâu và Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen sẽ thực hiện chuyến đi rất được mong đợi tới Bắc Kinh trong tuần này. Trung Quốc gần đây cũng đã bổ nhiệm một đại sứ mới tại Washington, người đã trình ủy nhiệm thư trong cuộc gặp với Tổng thống Joe Biden tại Tòa Bạch Ốc.

Tuy nhiên, các sự kiện khác cũng chỉ ra sự thử thách trong mối quan hệ. Trung Quốc đã chính thức phản đối vào tháng trước sau khi ông Biden gọi lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình là “nhà độc tài”, vài ngày sau chuyến thăm của ông Blinken.

Ông Biden phớt lờ sự phản đối, nói rằng những lời nói của ông sẽ không có tác động tiêu cực đến quan hệ Mỹ-Trung và ông vẫn mong sớm gặp ông Tập. Ông Biden cũng đã khiến Bắc Kinh chỉ trích bằng cách tuyên bố rõ ràng rằng Hoa Kỳ sẽ bảo vệ Đài Loan tự trị nếu Trung Quốc, nước tuyên bố hòn đảo này là lãnh thổ của mình, tấn công hòn đảo này.

Ông Biden nói những tuyên bố thẳng thừng của ông về Trung Quốc “không phải là điều mà tôi sẽ thay đổi nhiều”.

Chính quyền Biden cũng chịu áp lực từ cả hai đảng phải có đường lối cứng rắn đối với Trung Quốc, khiến vấn đề này trở thành một trong số ít vấn đề mà hầu hết các đảng viên Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đồng ý.

Cùng với một số người Mỹ bị giam giữ, hai người Úc gốc Hoa, Cheng Lei, người trước đây làm việc cho đài truyền hình nhà nước Trung Quốc, và nhà văn Yang Jun, đã bị giam giữ lần lượt từ năm 2020 và 2019 mà không có thông tin gì về bản án của họ.

Có lẽ trường hợp giam giữ tùy tiện khét tiếng nhất liên quan đến hai người Canada, Michael Kovrig và Michael Spavor, đã bị giam giữ ở Trung Quốc vào năm 2018, ngay sau khi Canada bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu, giám đốc tài chính của Huawei Technologies và là con gái của người sáng lập tập đoàn công nghệ này theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ.

Họ bị buộc tội về các tội liên quan đến an ninh quốc gia mà không bao giờ được giải thích và được trả tự do ba năm sau khi Hoa Kỳ dàn xếp các cáo buộc gian lận đối với bà Mạnh. Nhiều quốc gia gọi hành động của Trung Quốc là “chính trị con tin.”

Mỹ giáng thêm đòn vào ngành công nghiệp AI Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Mỹ đang chuẩn bị hạn chế quyền truy cập của các công ty Trung Quốc vào các dịch vụ điện toán đám mây của Amazon và Microsoft.

Theo tờ Wall Street Journal, chính quyền Tổng thống Joe Biden đang chuẩn bị hạn chế quyền truy cập của các công ty Trung Quốc vào các dịch vụ điện toán đám mây của Mỹ, một động thái có thể làm căng thẳng thêm mối quan hệ giữa các siêu cường kinh tế thế giới.

Các quy tắc mới, nếu được thông qua, có thể sẽ yêu cầu các công ty Mỹ như Amazon và Microsoft phải xin phép chính phủ Mỹ để được cung cấp dịch vụ điện toán đám mây sử dụng chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến cho khách hàng Trung Quốc.

Các nhà phân tích an ninh quốc gia Mỹ đã cảnh báo rằng các công ty AI của Trung Quốc có thể đã lách luật kiểm soát xuất khẩu hiện tại bằng cách sử dụng các dịch vụ đám mây. Các dịch vụ này cho phép khách hàng khả năng tính toán mạnh mẽ mà không cần mua thiết bị tiên tiến trong danh sách hạn chế, chẳng hạn như chip A100 của công ty công nghệ Mỹ Nvidia.

“Nếu một công ty Trung Quốc nào muốn truy cập vào Nvidia A100, họ có thể làm điều đó từ bất kỳ nhà cung cấp dịch vụ đám mây nào. Điều đó hoàn toàn hợp pháp”, bà Emily Weinstein, nhà nghiên cứu tại Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown, Mỹ, cho biết.

Theo bà Weinstein, chính quyền Mỹ cũng có thể sẽ hạn chế các công ty đám mây nước này cung cấp dịch vụ cho người dùng có liên quan đến các dịch vụ quân sự, an ninh hoặc tình báo ở Trung Quốc và các quốc gia khác có liên quan.

Chính sách mới sẽ mở rộng phạm vi áp dụng của chính sách kiểm soát xuất khẩu tới một nhóm công ty mới, ngoài các nhà sản xuất thiết bị và chất bán dẫn. Trong số các nền tảng đám mây của Mỹ, Amazon Web Services và Microsoft Azure dự kiến sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất vì sự hiện diện của họ tại thị trường Trung Quốc.

Theo WSJ, Bộ Thương mại Mỹ dự kiến sẽ công bố hành động này trong vài tuần tới như một phần của việc mở rộng chính sách kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn được đưa ra vào tháng 10/2022.

Thời điểm đó, chính quyền ông Biden đã công bố các hạn chế nhằm hạn chế xuất khẩu chip và thiết bị tiên tiến, nhưng chưa hệ thống hóa chúng trong các quy tắc cuối cùng. Trong những tuần tới, các quy định cuối cùng và nâng cấp dự kiến sẽ được ban hành, bao gồm mở rộng phạm vi hạn chế đối với chip trí tuệ nhân tạo do Nvidia và các nhà sản xuất chip khác sản xuất. Quy tắc điện toán đám mây mới sẽ là một phần trong nỗ lực này.

Ngoài chế độ kiểm soát xuất khẩu, các quan chức và nhà lập pháp Mỹ cũng đang xem xét thực hiện các bước để hạn chế hoạt động của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây Trung Quốc như Alibaba và Tencent tại Mỹ.

Lệnh cấm đối với các dịch vụ đám mây sẽ là hành động mới nhất trong một loạt các hành động ăn miếng trả miếng giữa Washington và Bắc Kinh đối với chất bán dẫn và các công nghệ tiên tiến khác.

Lo ngại về sự tiến bộ của Trung Quốc trong công nghệ trí tuệ nhân tạo và các ứng dụng quân sự của chúng, chính quyền ông Biden đang tăng cường nỗ lực hạn chế chuyển giao chip cũng như các sản phẩm và dịch vụ khác cho các công ty Trung Quốc.

Trung Quốc đã đáp trả, bao gồm việc cấm một số công ty mua sản phẩm của Micron, nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất ở Mỹ.

Hôm 3/7, Bắc Kinh cũng công bố việc kiểm soát xuất khẩu đối với gali và germani cùng hơn 30 kim loại và các vật liệu khác được sử dụng trong quá trình sản xuất chip tiên tiến nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia

Nguồn: Thương Gia Online; Soha; Thanh Niên; VOA; Người Đưa Tin