Thâm hụt ngân sách Mỹ tăng lên mức cao thứ ba trong lịch sử

Thâm hụt ngân sách của Mỹ đã tăng thêm 320 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/9 vừa qua, trong bối cảnh nguồn thu thuế giảm và thu nhập của Fed giảm do lãi suất tăng.

Thống kê của Chính phủ Mỹ cho thấy thâm hụt ngân sách của nước này đã tăng lên 1.700 tỷ USD.

Như vậy, thâm hụt ngân sách của Mỹ đã tăng thêm 320 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/9 vừa qua, trong bối cảnh nguồn thu thuế giảm và thu nhập của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giảm do lãi suất tăng.

Lãi suất cao cũng khiến chi tiêu phình lên, đưa thâm hụt ngân sách năm 2023 lên mức cao thứ ba trong lịch sử nước Mỹ.

Tổng chi tiêu của Chính phủ Mỹ giảm nhẹ so với tài khóa trước, sau khi Tòa án Tối cao hủy bỏ chương trình xóa nợ cho sinh viên của Tổng thống Biden.

Trong năm tài chính vừa qua, chi tiêu của Chính phủ Mỹ đã tăng ở một số lĩnh vực, với khoản chi cho an sinh xã hội tăng 134 tỷ USD do điều chỉnh chi phí sinh hoạt và khoản chi trả lãi nợ công tăng thêm 162 tỷ USD.

Trước đó, trong năm tài chính 2022 (kết thúc vào 30/9/2022), mức thâm hụt ngân sách của Mỹ giảm một nửa nhờ sự phục hồi của Mỹ sau đại dịch.

Vào thời điểm đó, thâm hụt đã co lại sau khi các khoản chi tiêu liên quan đến COVID-19 như bảo hiểm thất nghiệp và các chương trình khác giảm, trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới vực dậy sau đại dịch, với việc các doanh nghiệp hoạt động bình thường trở lại.

Thâm hụt gia tăng có thể gây sức ép lên các cuộc đàm phán đang diễn ra về việc tài trợ cho các cơ quan liên bang, trong đó Quốc hội Mỹ phải đối mặt với thời hạn chót là ngày 17/11 để hành động về ngân sách và tránh nguy cơ Chính phủ phải đóng cửa.

Bộ Tài chính và Văn phòng Quản lý và Ngân sách nhận định nước Mỹ đã chứng kiến sự tăng trưởng mạnh về nguồn thu vào năm 2022. Nhưng doanh thu vào năm 2023 đã giảm xuống còn 16,5% GDP.

Mặc dù nền kinh tế Mỹ đã cho thấy khả năng phục hồi khi đối mặt với lãi suất cao hơn nhưng vẫn có những cảnh báo, bao gồm từ các cơ quan xếp hạng tín dụng, về rủi ro tài chính dài hạn của nước này.

Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen cho biết chính quyền Tổng thống Biden tiếp tục tập trung vào điều hướng quá trình chuyển đổi nền kinh tế sang tăng trưởng lành mạnh và bền vững./.

Đồng minh của ông Trump thất bại trong cuộc bỏ phiếu lần 3

Hành trình của ông Jim Jordan cố gắng trở thành tân Chủ tịch Hạ viện Mỹ đã chấm dứt do ông không còn gom đủ sự ủng hộ từ đảng Cộng hòa, sau thất bại trong vòng bỏ phiếu lần 3.

Điều đó có nghĩa là cho đến ít nhất là tuần sau, Hạ viện Mỹ sẽ không thể đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Biden kêu gọi gói chi tiêu an ninh quốc gia trị giá 106 tỷ USD, bao gồm viện trợ quân sự cho Ukraine và Israel, hay có thể có động thái ngăn chặn chính phủ đóng cửa một phần vào ngày 18/11.

Sự ủng hộ đối với Hạ nghị sĩ Jordan đã giảm dần trong tuần qua. Ông ấy nhận được 194 phiếu bầu trong vòng bỏ phiếu thứ 3 hôm 20/10, giảm so với 200 phiếu bầu nhận được hôm 17/10 và kém xa mức cần thiết để ngồi vào ghế Chủ tịch Hạ viện.

Đảng Cộng hòa sau đó đã bỏ phiếu trong cuộc họp kín, với kết quả 112 phiếu thuận - 86 phiếu chống, để thu hồi đề cử của ông Jordan.

"Thật vinh dự khi được trở thành ứng viên Chủ tịch Hạ viện", ông Jordan nói với phóng viên sau cuộc họp kín. "Chúng tôi cần phải cùng nhau tìm ra tân Chủ tịch Hạ viện sẽ là ai. Tôi sẽ làm việc nỗ lực nhất có thể để giúp đỡ người đó".

Hiện chưa rõ đảng Cộng hòa sẽ đề cử ai tiếp theo.

Hạ nghị sĩ Kevin McCarthy, người từng bị nhóm nhỏ trong đảng Cộng hòa lật đổ khỏi vị trí Chủ tịch Hạ viện Mỹ hôm 3/10, cho biết: "Chúng tôi sẽ phải làm lại từ đầu".

Vì đảng Cộng hòa hiện kiểm soát Hạ viện Mỹ với tỷ lệ sít sao là 221-212, chỉ cần một số nhỏ Hạ nghị sĩ thuộc đảng này có thái độ phản đối cũng đủ khiến ứng viên được đề cử đau đầu.

Ứng viên tiếp theo của đảng Cộng hòa sẽ cần có từ 217 phiếu trở lên để trở thành tân Chủ tịch Hạ viện, giả sử phía đảng Dân chủ đều bỏ phiếu chống.

Trước ông Jordan, đảng Cộng hòa cũng đã từ chối ứng viên Steve Scalise, người giành được đề cử vào tuần trước nhưng đã bỏ cuộc sau khi không thể gom đủ số phiếu.

Đảng Cộng hòa cũng đã bác bỏ phương án trao quyền cho Chủ tịch Hạ viện tạm quyền, Hạ nghị sĩ Patrick McHenry, để giải quyết các vấn đề cấp bách như gói viện trợ của ông Biden hoặc ngân sách cho chính phủ Mỹ sắp hết hạn vào ngày 17/11.

Theo một cuộc điều tra của quốc hội, ông Jordan là đồng minh thân cận của ông Trump, "đóng vai trò quan trọng" trong nỗ lực của cựu Tổng thống nhằm lật ngược chiến thắng bầu cử năm 2020 của ông Biden.

Ông Jordan đã tạo dựng được danh tiếng là người lãnh đạo cánh hữu không khoan nhượng. Những người ủng hộ nói rằng điều đó sẽ giúp ông Jordan đấu tranh hiệu quả cho các chính sách bảo thủ tại Hạ viện.

Nhưng một số đảng viên Cộng hòa phản đối ông Jordan tỏ ra phẫn nộ trước cách phía ủng hộ thực hiện chiến dịch gây áp lực, khiến họ đối mặt các cuộc gọi điện thoại quấy rối và dọa giết.

Trong khi đó, đảng Dân chủ gọi ông Jordan là người cực đoan nguy hiểm và đã nhất trí bỏ phiếu chống lại ông trong cả 3 lần biểu quyết.

"Tầm nhìn của ứng viên nhận đề cử của họ là cuộc công kích trực tiếp vào tự do và quyền của người dân Mỹ, và lý lịch của ông ấy chứng minh điều đó", Dân biểu Đảng Dân chủ Katherine Clark nói tại Hạ viện.

Mỹ gây sức ép ngăn Israel tiến vào Dải Gaza

Washington được cho là lo ngại rằng một cuộc tấn công tổng lực vào Gaza có thể gây ảnh hưởng đến toàn bộ Trung Đông.

Bloomberg dẫn các nguồn tin riêng cho biết, Mỹ đang ra sức ngăn chặn kế hoạch thực hiện chiến dịch quân sự trên bộ của Israel vào Dải Gâz nhằm đáp trả lại cuộc tấn công của phong trào Hamas.

Cũng theo nguồn tin của Bloomberg , Washington lo ngại chiến dịch trên của Israel có thể khiến các bên khác trong khu vực tham gia cuộc xung đột.

Theo Bloomberg ngay từ đầu cuộc xung đột, Israel đã đưa ra tuyên bố thực hiện “các cuộc tấn công phối hợp từ trên không, trên biển và trên bộ” nhằm vào Hamas. Tuy nhiên kế hoạch này được điều chỉnh thành một chiến dịch quân sự trên bộ.

Sự thay đổi này diễn ra sau chuỗi chuyến thăm chưa từng có tới Israel của các quan chức cấp cao Mỹ, bao gồm cả chính Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Theo ba quan chức cấp cao giấu tên của Israel, vai trò và ảnh hưởng của Mỹ trong cuộc xung đột Israel-Hamas hiện tại lớn hơn rất nhiều so với những lần đối đầu của hai bên trong quá khứ.

Các quan chức nay cho biết, Mỹ ủng hộ Israel phá hủy các cơ sở hạ tầng quân sự của Hamas nhưng lại muốn hạn chế thương vong dân sự ở Dải Gaza - nơi sinh sống của hơn hai triệu người Palestine. Ngoài ra, Washington lo ngại rằng chiến dịch trên bộ của Israel có thể lôi kéo Hezbollah vào cuộc xung đột. Báo cáo lưu ý rằng nhóm chiến binh Hồi giáo có trụ sở tại Lebanon vẫn duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Iran.

Nếu Israel tiến vào Dải Gaza, khả năng mở ra mặt trận thứ hai trong cuộc xung đột là điều rất dễ xảy ra, nó cũng có thể khiến toàn bộ khu vực rơi vào tình trạng hỗn loạn và làm "phá sản" nỗ lực của Nhà Trắng nhằm ổn định Trung Đông bằng cách thúc đẩy hòa bình giữa Israel và các nước Ả Rập.

Trong một tuyên bố tại Nhà Trắng vào ngày 20/10, Tổng thống Biden lên án các cuộc tấn công của Hamas nhằm vào dân thường Israel và ông sẽ yêu cầu Quốc hội Mỹ phê duyệt viện trợ an ninh bổ sung cho Israel, ông cảnh báo quốc gia Trung Đông “không nên hành động mù quáng khi đang tức giận”.

Trong khi đó, ngày 19/10, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant đã gặp các quân nhân đóng quân gần Gaza, yêu cầu các đơn vị “sẵn sàng” cho cuộc tấn công.

Xung đột giữa Hamas và Israel nổ ra vào ngày 7/10 khi các tay súng Palestine tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ bằng tên lửa và mặt đất vào miền nam Israel, khiến hàng nghìn người chết và bị thương. Đáp lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel đang trong tình trạng “chiến tranh” và thề sẽ trả đũa.

Theo dữ liệu chính thức mới nhất, cuộc giao tranh đã cướp đi sinh mạng của hơn 3.800 người Palestine và 1.400 người Israel.

Mỹ thử nghiệm hạt nhân sau khi Nga hủy phê chuẩn hiệp ước

Mỹ đã thực hiện một cuộc thử nghiệm có sức nổ lớn tại một bãi thử hạt nhân ở Nevada, chỉ vài giờ sau khi Nga hủy phê chuẩn Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện.

Hãng Bloomberg dẫn tin từ Bộ Năng lượng Mỹ cho biết, cuộc thử nghiệm diễn ra ngày 18/10 có sử dụng hóa chất và đồng vị phóng xạ để "xác nhận các mô hình dự đoán vụ nổ mới", có thể giúp phát hiện các vụ nổ nguyên tử ở các quốc gia khác.

Bà Corey Hinderstain, Phó Giám đốc phụ trách vấn đề Không phổ biến hạt nhân quốc phòng tại Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia Mỹ cho biết: "Cuộc thử nghiệm sẽ giúp giảm các mối đe dọa hạt nhân toàn cầu bằng cách cải thiện khả năng phát hiện các vụ thử nghiệm nổ hạt nhân dưới lòng đất".

Cuộc thử nghiệm mà Mỹ vừa tiến hành rất đáng chú ý vì tính thời điểm của nó. Các nhà lập pháp Nga trước đó vừa thông báo ý định hủy bỏ phê chuẩn Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện. Dự luật về vấn đề này sẽ được chuyển tới Thượng viện Nga để xem xét vào tuần tới. Trước đó, các Thượng nghị sĩ Nga cho biết, họ sẽ ủng hộ dự luật như vậy.

Hiệp ước Cấm thử nghiệm hạt nhân toàn diện được thông qua vào năm 1996, đã quy định cấm mọi vụ nổ hạt nhân ở bất cứ đâu trên thế giới. Tuy nhiên, nó chưa bao giờ có hiệu lực đầy đủ. Ngoài Mỹ, vẫn còn Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Triều Tiên, Israel, Iran và Ai Cập chưa phê chuẩn hiệp ước.

Các quan chức Mỹ cho rằng mọi việc cần minh bạch hơn, vì mặc dù Mỹ và Nga không thử nghiệm đầu đạn nhưng hai nước đã tiến hành cái gọi là thử nghiệm cận tới hạn - vốn là các vụ nổ kiểm tra thiết kế vũ khí mà không cần lượng vật liệu nguyên tử cần thiết để duy trì phản ứng dây chuyền.

Mỹ 'quan ngại' về mối quan hệ của Hungary với Nga

Đại sứ quán Mỹ tại Budapest nói hôm thứ Sáu 20/10 rằng Mỹ quan ngại về mối quan hệ của Hungary với Nga và thấy rằng quyết định của Thủ tướng Viktor Orban gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin thật "đáng lo".

Ông Orban họp song phương với ông Putin hôm 17/10 bên lề Diễn đàn Vành đai và Con đường ở Bắc Kinh. Ông là nhà lãnh đạo duy nhất thuộc EU tham dự diễn đàn và cũng duy trì mối quan hệ chặt chẽ với ông Putin kể từ khi Nga xâm lược Ukraine vào ngày 24/2/2022.

Đại sứ Mỹ tại Hungary David Pressman nói trong một tuyên bố: “Mỹ quan ngại về mối quan hệ của Hungary với Nga”.

Đầu tuần này, ông Pressman viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X: "Lãnh đạo Hungary chọn lập trường là đứng về phía một người có lực lượng chịu trách nhiệm về tội ác chống lại loài người ở Ukraine, và làm như vậy một mình trong số các đồng minh của chúng tôi".

Hungary, nước cũng là thành viên NATO, đã phản đối nhiều sáng kiến của EU về trợ giúp Ukraine chống lại lực lượng Moscow. Hungary nhập phần lớn dầu thô, khí đốt từ Nga.

Ông Orban nói với ông Putin trong cuộc gặp ở Bắc Kinh rằng Hungary không bao giờ muốn chống Nga và vẫn cố giữ các mối liên lạc song phương.

Đài Châu Âu Tự do đưa tin rằng sau cuộc gặp của ông Orban, các đại sứ của các nước NATO và Thụy Điển có trụ sở tại Budapest đã họp lại với nhau để thảo luận về mối lo ngại của họ về mối quan hệ ngày càng tăng của Hungary với Moscow.

Phụ tá chính trị hàng đầu của ông Orban là Balazs Orban đã phản bác những lời chỉ trích của Hoa Kỳ trong một bài đăng trên X đầu tuần này, nói rằng Hungary đã "chán ngấy" "sự đạo đức giả" của đại sứ Hoa Kỳ.

Mối quan hệ giữa Budapest và Washington đã trở nên xấu đi trong năm qua do Hungary kéo dài quá trình phê chuẩn việc Thụy Điển gia nhập NATO.

Nguồn: VietnamPlus; Dân Trí; Soha; Vietnamnet; VOA