Lãi đậm nhưng các nhà băng lớn nhất nước Mỹ lo khó khăn sắp tới

Ba ngân hàng lớn nhất nước Mỹ, JPMorgan, Wells Fargo và Citigroup, báo cáo tổng lợi nhuận của họ trong quí 3 đạt kỷ lục mới nhờ lãi suất cao hơn. Nhưng họ đưa ra một loạt cảnh báo về những khó khăn sắp tới từ các quy định yêu cầu tăng vốn để đáp ứng Basel III, thua lỗ cho vay gia tăng và hậu quả từ cuộc xung đột ở Trung Đông.

Số liệu từ các báo cáo kinh doanh công bố hôm 13-10 cho thấy, trong quí gần nhất, JPMorgan, Wells Fargo và Citigroup thu về tổng lợi nhuận 22,5 tỉ đô la Mỹ, tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái. Đó là con số tổng lợi nhuận quí 3 cao nhất của họ từ trước đến nay nhờ thu nhập lãi ròng (NII – chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi) tăng trong bối cảnh Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất. JP Morgan, ngân hàng lớn nhất nước, báo cáo lợi nhuận tăng 35% so với năm ngoái, lên tới 13,2 tỉ đô la. Wells Fargo báo cáo thu nhập 5,8 tỉ đô la trong ba tháng tính đến tháng 9, tăng 60% so với cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh hưởng lợi nhờ lãi suất tăng, Citigroup còn chứng kiến quí 3 kinh doanh tiền tệ tốt nhất trong tám năm.

Dù lợi nhuận bội thu, các CEO của họ tiếp tục cảnh báo về một môi trường không chắc chắn khi phải xóa bỏ giá trị của các khoản nợ xấu gần 4 tỉ đô la trong quí 3, cao gần gấp đôi số nợ xấu mà họ xóa bỏ một năm trước đó.

Jamie Dimon, CEO của JPMorgan,đánh giá, sức khỏe tài chính của các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ nhìn chung vẫn ổn định. Tuy nhiên, ông cảnh báo về thâm hụt ngân sách tăng cao của chính phủ Mỹ và lãi suất có thể tăng thêm

“Thị trường lao động thắt chặt liên tục cũng như mức nợ chính phủ cực cao với mức thâm hụt tài chính lớn nhất trong thời bình từ trước đến nay đang làm tăng nguy cơ lạm phát duy trì ở mức cao và lãi suất sẽ tăng cao hơn nữa từ đây”, Dimon nói trong một cuộc họp báo.

Ông bày tỏ lo ngại chiến sự ở Ukraine và xung đột Hamas-Israel có thể gây tác động động sâu rộng đến thị trường năng lượng và thực phẩm, thương mại toàn cầu và các mối quan hệ địa chính trị.

“Đây có thể là thời điểm nguy hiểm nhất mà thế giới từng chứng kiến trong nhiều thập niên”, ông nói.

Mỹ, Liên minh châu Âu, Anh và các nước khác đang xác định cách họ sẽ thực hiện về các yêu cầu khắt khe hơn về vốn đối với các ngân hàng từ Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng (BCBS), được triển khai kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Dimon cho biết, ngân hàng của ông đã dành những tháng gần đây để nghiên cứu một đề xuất dài 1.087 trang về tiêu chuẩn Basel III từ các cơ quan quản lý Mỹ, có thể đòi hỏi JPMorgan phải tăng vốn dự phòng thêm 25%, tương đương 50 tỉ đô la. Trong khi đó, Citigroup dự kiến vốn dự phòng cần tăng khoảng 16-20%.

Các lãnh đạo của ba ngân hàng lớn nhất Mỹ cảnh báo, những thay đổi về vốn này có thể sẽ buộc họ phải xem xét lại việc cung cấp một số sản phẩm nhất định hoặc tăng phí cho những sản phẩm tín dụng khác. Đối với thẻ tín dụng, kế hoạch triển khai Basel III sẽ buộc các ngân hàng phải phân bổ thêm vốn dự phòng nếu khách hàng có hạn mức tín dụng lớn chưa sử dụng. Mark Mason, Giám đốc tài chính của Citigroup, nói rằng điều đó có thể có nghĩa là Citigroup phải xem xét lại quy mô cấp hạn mức thẻ tín dụng của khách hàng hoặc tăng phí đối với khách hàng khi họ sử dụng thẻ để chi tiêu

Theo Dimon, một phần của đề xuất trên yêu cầu các ngân hàng nắm giữ nhiều vốn hơn cho một số loại hình giao dịch nhất định. Ông dự kiến mảng kinh doanh thị trường của JPMorgan (liên quan đến hoạt động tự doanh và môi giới chứng khoán, trái phiếu, hợp đồng phái sinh) sẽ cần tăng thêm 60% vốn dự phòng. Ông nói, điều đó có thể khiến những đấu thủ nhỏ rời khỏi thị trường và dẫn đến tính thanh khoản kém hơn.

Jeremy Barnum, Giám đốc tài chính của JPMorgan, cho biết đang tập trung vận động những thay đổi cần thiết đối với các quy định về vốn được đề xuất.

“Một số trong quy định về vốn có bản chất rất kỹ thuật, bao gồm cả những điều mà chúng tôi cho rằng thực sự có thể là sai sót”, ông nói.

Phó chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Michael Barr, người đứng đầu nỗ lực triển khai Basel III, cho rằng cú sụp đổ của ba ngân hàng khu vực hồi đầu năm nay cho thấy các ngân hàng cần trang bị năng lực chống chọi tốt hơn với những tổn thất bất ngờ. Các ngân hàng Mỹ có thời hạn đến cuối tháng 11 để cung cấp phản hồi chính thức với đề xuất liên quan đến Basel III.

Bất chấp sự gia tăng số nợ phải xóa bỏ (đồng nghĩa ghi nhận lỗ), cả ba ngân hàng lớn nhất Mỹ công bố trích lập dự phòng thua lỗ tín dụng thấp hơn dự kiến của các nhà phân tích. Tuy nhiên, họ cảnh báo rằng thua lỗ tín dụng sẽ tiếp tục tăng vượt mức trước đại dịch Covid-19 trong những quí tới.

Citigroup dự kiến tỷ lệ xóa nợ ở các danh mục thẻ tín dụng sẽ tăng vào cuối năm nay. Theo Mark Mason, Giám đốc tài chính của Citigroup, người tiêu dùng có điểm tín dụng thấp đã bắt đầu cảm nhận áp lực khi giá lạm phát tiếp tục bào mòn số tiền tiết kiệm của họ.

Không chỉ cho vay tiêu dùng mới khiến các lãnh đạo ngân hàng lo lắng. Đại dịch Covid-19 đã mở ra một kỷ nguyên mới của công việc từ xa, giảm tỷ lệ sử dụng văn phòng và làm dấy lên nỗi lo các chủ sở hữu bất động sản thương mại có thể không trả được nợ. Wells Fargo, ngân hàng cho vay bất động sản thương mại lớn nhất đất nước, ngày càng lo ngại về các khoản cho vay gắn liền với không gian văn phòng sau khi bổ sung thêm 333 triệu đô la vào khoản dự phòng thua lỗ tín dụng trong quí 3.

“Danh mục văn phòng nói riêng trong danh mục cho vay bất động sản thương mại là nơi chúng tôi đang thấy điểm yếu. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ thấy một số khoản lỗ trong danh mục đầu tư đó theo thời gian”, Mike Santomassimo, Giám đốc tài chính của Wells Fargo, nói.

Mỹ sẵn sàng đổ hàng tỷ USD vào nguồn năng lượng này

Nhiên liệu hydro được kỳ vọng sẽ là cứu cánh của nước Mỹ trong bối cảnh biến đổi khí hậu trầm trọng

Tổng thống Joe Biden vừa công bố dự án 7 tỷ USD hỗ trợ 7 tiểu bang trên khắp nước Mỹ xây dựng các trung tâm phát triển nhiên liệu hydro nhằm thay thế cho nguồn nhiên liệu dầu và khí đốt.

Động thái này được cho là nhằm giảm thiểu lượng phát thải CO2 gia tăng, vốn đang tác động ngày càng tiêu cực tới tình trạng biến đổi khí hậu, cũng như tạo ra hàng nghìn việc làm mới.

Ông Biden cho biết: Những trung tâm này sẽ kết nối người dân giữa các bang, các ngành hay các đảng phái để cùng nhau xây dựng một nền kinh tế phát triển, bền vững hơn”.

Vào hôm 13/10, Bộ trưởng Năng lượng Jennifer Granholm cho biết thông báo của người đứng đầu Nhà Trắng tạo tiền đề cho sự phát triển của “một thế lực mới” ở Mỹ.

Việc tạo ra khí hydro sẽ không làm phát thải CO2 khi phần lớn chúng được sản xuất tự nhiên hoặc có thể được tạo ra bằng cách tách nước bằng điện phân. Chính quyền ông Biden cho biết sẽ đẩy nhanh sản xuất khí hydro sạch với quy mô lớn.

Bộ Năng lượng Mỹ cho biết đã chọn 17 tiểu bang trong số 79 ứng cứ viên để xây dựng bảy trung tâm Hydro, gồm: California, bờ biển vùng Vịnh Texas, Thung lũng sông Ohio, miền Trung Tây nước Mỹ gồm: Illinois, Indiana và Michigan, Bắc và Nam Dakota và Minnesota. Nguồn tài trợ phần lớn đến từ Luật Cơ sở hạ tầng lưỡng đảng năm 2021.

Pennsylvania, Delaware và New Jersey được chọn để xây dựng trung tâm hydro sạch Trung Đại Tây Dương (MACH2) cũng như được hỗ trợ 750 triệu USD để khai thác cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch sẵn có, gồm các đường ống và nhà máy lọc dầu. MACH2 hứa hẹn sẽ tạo ra 20.000 việc làm.

Khu vực Appalachian cũng được chọn để đặt trung tâm hydro sạch (ARCH2) và sẽ có các dự án tại Tây Virginia, Pennsylvania, Ohio và Kentucky. Được dẫn dắt bởi bang Tây Virginia, công ty khí đốt tự nhiên EQT tại Pittsburg, trung tâm này được kỳ vọng sẽ là một trong những nơi phát triển khí hydro với quy mô lớn nhất nước Mỹ

Theo các quan chức, ARCH2 có đủ điều kiện để nhận khoản tài trợ liên bang lên tới 925 triệu USD và có thể tạo ra 21.000 việc làm cho người dân nếu hoàn thành.

Washington, Oregon và Montana sẽ nhận được 1 tỷ USD để xây dựng trung tâm hydro ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Theo nhiều dự đoán, trung tâm này sẽ tạo ra hơn 10.000 việc làm và có thể sản xuất ra lượng hydro đủ để thay thế xăng được sử dụng trong 220.000 ô tô/năm.

Carlifornia cũng sẽ nhận được 1 tỷ USD để triển khai trung tâm hydro sạch nhằm đảm bảo năng lượng cho các khu vực cảng tấp nập. Ước tính, tiểu bang này sẽ cắt giảm hai triệu tấn CO2 sau khi trung tâm này được triển khai.

Thống đốc California Gavin Newsom cho biết các dự án hydro sạch sẽ tạo ra hàng trăm nghìn việc làm mới, góp phần phát triển kinh tế trên toàn bang và hỗ trợ các cộng đồng có hoàn cảnh khó khăn.

Trọng tâm dồn vào phát triển hydro

Thúc đẩy sử dụng hydro là một phần trong mục tiêu quốc gia mà ông Biden cần hoàn thành để đạt được mục tiêu lượng phát thải khí CO2 bằng 0 vào năm 2050 – một mục tiêu đòi hỏi việc thay thế than và dầu bằng nhiên liệu sạch.

Mặc dù, việc sử dụng hydro làm nhiên liệu sẽ không phát sinh CO2, nhưng các nhà sản xuất cần phải tốn một nguồn năng lượng lớn để tạo ra nó, chẳng hạn: sử dụng khí tự nhiên (hydro xám), năng lượng gió và mặt trời ( hydro xanh).

Nhà Trắng cho biết khoảng 2/3 trong khoản đầu tư 7 tỷ USD được sử dụng để phát triển hydro xanh.

Trước cuộc bầu cử tổng thống 2024, ông Biden và các quan chức hàng đầu đang gấp rút thúc đẩy việc xây dựng cơ sở hạ tầng và sản xuất hydro sạch trên khắp nước Mỹ. Tuy nhiên, một số người lại phản đối với các khoản đầu tư của vị tổng thống này, do khí đốt là nguyên liệu chính để sản xuất hydro.

Maggie Coulter, luật sư tại Trung tâm Đa dạng Sinh học, cho biết: "Việc đổ hàng tỷ USD vào trung tâm hydro sẽ khiến chúng ta ngày càng phụ thuộc hơn vào nhiên liệu hóa thạch cũng như làm vấn đề biến đổi khí hậu trầm trọng hơn".

Bất đồng nội bộ trong đảng Cộng hòa đưa cuộc bầu Chủ tịch Hạ viện về vạch xuất phát

Đảng Cộng hòa đang vất vả khởi động lại nỗ lực bầu chọn một nhà lãnh đạo mới cho Hạ viện Hoa Kỳ vào thứ Sáu 13/10 sau khi những tranh cãi nội bộ trong đảng khiến ứng cử viên Steve Scalise rút khỏi cuộc đua đến chức chủ tịch.

Vào lúc Hạ viện bước sang ngày thứ 10 không có người lãnh đạo, đảng Cộng hòa vẫn đang cố gắng quyết định cách tiến hành cuộc bỏ phiếu nội bộ lần thứ nhì để chọn ra ứng cử viên mới. Nhiều người dự báo người chọn đó sẽ là Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan, người đã bị ông Scalise đánh bại trong cuộc bỏ phiếu kín hôm 11/10.

Ông Scalise, Lãnh đạo Khối Đa số trong Hạ viện, đã được đảng của ông đề cử làm người thay thế vị Chủ tịch Hạ viện bị phế truất là Kevin McCarthy, nhưng lại không đủ 217 phiếu cần thiết để được bầu trong một phiên bỏ phiếu chính thức của cả hai đảng tại Hạ viện, vì khoảng 20 đảng viên Cộng hòa - hầu hết là những người ủng hộ ông Jordan - nói rằng sẽ không bỏ phiếu cho ông Scalise.

Việc ông rời khỏi cuộc đua đã khiến các nhà lập pháp đảng Cộng hòa tức giận và làm dấy lên hoài nghi về việc liệu ông Jordan có thể giành được số phiếu cần thiết hay không.

Đảng Cộng hòa dự kiến sẽ họp kín lúc 10h sáng, giờ miền đông Hoa Kỳ (14h00, giờ chuẩn quốc tế GMT) hôm 13/10 để cân nhắc các phương án cho cuộc bỏ phiếu kín thứ nhì nhằm chọn ra ứng cử viên chính thức cho chức Chủ tịch Hạ viện, có thể diễn ra vào tối cùng ngày.

Do không có chủ tịch, Hạ viện Mỹ vẫn trong tình trạng tê liệt bất chấp những lời kêu gọi ngày càng khẩn thiết là phải có hành động để giúp Israel trong cuộc chiến chống Hamas và để tránh nguy cơ chính phủ liên bang bị đóng cửa sau khi ngân sách hiện thời hết hạn vào ngày 17/11.

Với thế đa số mỏng manh của đảng Cộng hòa tại Hạ viện là 221-212, để được bầu làm chủ tịch tiếp theo trong hoàn cảnh đảng Dân chủ hoàn toàn không ủng hộ, ứng cử viên của đảng Cộng hòa chỉ được phép thiếu số phiếu ủng hộ của tối đa là 4 đảng viên Cộng hòa.

Đảng Cộng hòa trong những ngày qua hy vọng tránh lặp lại cảnh tượng đáng xấu hổ xảy ra vào hồi 1, khi những người bảo thủ theo đường lối cứng rắn buộc ông McCarthy phải trải qua 15 vòng bỏ phiếu trong 4 ngày trước khi đắc cử.

Việc ông Scalise rút lui sau nhiều ngày bế tắc khiến một số đảng viên Cộng hòa yêu cầu đưa cuộc bỏ phiếu ra trước toàn thể Hạ viện.

"Vấn đề cơ bản là chúng ta ngày càng có một tập quán ở nơi này cho rằng nếu ta không đạt được mọi thứ mình muốn thì ta sẽ bỏ phiếu 'chống'. Đó không phải là cách điều hành chính quyền", Dân biểu Dusty Johnson nói.

Dân biểu Greg Murphy đề xuất rằng đảng Cộng hòa có thể chọn một ứng cử viên mang tính thỏa hiệp, có thể là Dân biểu Patrick McHenry, người đã giữ chức quyền chủ tịch kể từ khi ông McCarthy bị phế truất hôm 3/10.

Những mâu thuẫn đang diễn ra trong các nhóm thuộc đảng Cộng hòa cũng làm dấy lên suy đoán rằng đảng này có thể nói chuyện với các đảng viên Dân chủ về việc ủng hộ cho một ứng cử viên mà cả hai bên đều đồng thuận.

EU và Mỹ chuẩn bị áp thuế cao với nhôm, thép Trung Quốc

Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ chuẩn bị áp dụng mức thuế 10 đến 25% đối với các quốc gia nằm ngoài “câu lạc bộ kim loại”.

Theo tờ Politico ngày 12/10, EU và Mỹ đang có kế hoạch hợp tác để tạo ra một khu vực thuế quan chung, nhằm áp dụng thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu từ các nền kinh tế như Trung Quốc.

Nguồn tin trên cho biết đây là một đề xuất của Ủy ban châu Âu về thỏa thuận EU - Mỹ và theo thỏa thuận này, họ sẽ áp thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm.

Nói cách khác, thỏa thuận nhằm mục đích tạo ra một “câu lạc bộ gồm các nền kinh tế có cùng chí hướng”, sẽ áp thuế đối với hàng nhập khẩu từ các nền kinh tế được coi là đang rót trợ cấp vào các lĩnh vực quan trọng như thép và công nghệ sạch.

Mỹ và EU đang đàm phán đến giai đoạn cuối về “câu lạc bộ định hướng toàn cầu” này như một giải pháp cho tranh chấp xuyên Đại Tây Dương về thép và nhôm. Những căng thẳng đó bắt nguồn từ cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người vào năm 2018 đã áp đặt thuế quan cao đối với thép và nhôm nhập khẩu từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có cả từ EU, tuyên bố rằng đó là vì lý do an ninh quốc gia.

Đề xuất của EU dài 13 trang nói trên tiết lộ rằng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đang tìm cách xích lại gần với Washington để vượt qua tranh cãi, nhằm thể hiện một mặt trận thống nhất xuyên Đại Tây Dương nhằm vào Trung Quốc.

Chỉ hơn một tuần trước khi Tổng thống Mỹ Joe Biden chủ trì hội nghị thượng đỉnh với bà Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, các quan chức của Ủy ban châu Âu đang chạy đua để đưa ra những kết quả cụ thể để các nhà lãnh đạo EU này đề xuất với Washington.

Một trong những kết quả được mong đợi là đạt được “thỏa thuận toàn cầu về thép và nhôm bền vững”, nhằm ngăn cản việc buôn bán thép sử dụng nhiều carbon và ép các nước như Trung Quốc giảm trợ cấp cho sản xuất kim loại gây tổn hại cho các nhà sản xuất Mỹ và châu Âu.

“Ở giai đoạn này, Mỹ và EU coi đây là điểm tham chiếu để áp thuế 25% theo giá trị đối với thép và 10% theo giá trị đối với nhôm, nên được áp dụng trong thời gian ngắn nhất có thể sau khi thỏa thuận được thông qua”, dự thảo thỏa thuận nêu rõ.

Điều đáng lưu ý là những con số đó tương ứng với mức thuế năm 2018 của cựu Tổng thống Trump, bao gồm cả thuế nhằm vào các nhà sản xuất EU.

Đầu tuần này, các chính phủ EU đã cho phép Ủy ban châu Âu đàm phán tuyên bố chung với Mỹ, nhưng nhiều nước thành viên cảm thấy họ “đã bị gạt ra ngoài lề” trong các cuộc đàm phán chủ yếu do Ủy ban châu Âu tiến hành.

Một nhà ngoại giao EU cho biết: “Quan điểm của Ủy ban châu Âu dường như rất giống cách suy nghĩ của Mỹ, không phải lối suy nghĩ của EU”. Ý tưởng về “câu lạc bộ nhôm và thép” cũng có thể không suôn sẻ với các nước sản xuất thép, những nước có thể muốn kiện EU và Mỹ ra tòa tại Tổ chức Thương mại Thế giới.

Đề xuất mới nhất của Ủy ban châu Âu liệt kê 6 tiêu chí để các quốc gia khác tham gia “câu lạc bộ kim loại”, trong đó một số tiêu chí rõ ràng ám chỉ nhằm vào Trung Quốc. Một tiêu chí yêu cầu rằng nền kinh tế đó phải kiềm chế áp đặt các lệnh cấm xuất khẩu nguyên liệu thô, đầu vào trung gian và các sản phẩm khác có liên quan.

Trung Quốc đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu hai kim loại quan trọng đối với chất bán dẫn là gali và germani vào đầu tháng 8 năm nay, trong khi Indonesia đã cấm xuất khẩu niken, thành phần chính của thép không gỉ.

Mặc dù cuộc tranh chấp xuyên Đại Tây Dương đã bế tắc trong nhiều năm, nhưng Ủy ban châu Âu và chính quyền Mỹ đang đàm phán nhằm đưa ra giải pháp. Để làm như vậy, họ thậm chí còn lùi thời hạn tự đặt ra để đạt được thỏa thuận từ cuối tháng 10 này đến ngày 1/1/2024.

Tuy nhiên, bất chấp áp lực về thời gian, vẫn có sự chia rẽ giữa Washington và Brussels về chi tiết của thỏa thuận. Quan chức thương mại hàng đầu của Mỹ Katherine Tai đã thừa nhận điều này hôm 10/10, nói rằng các đề xuất của Mỹ “rất, rất khó” để EU chấp nhận.

Nguồn: The Saigon Times; Kinh tế & Đô thị; VOA; CafeF