Loạt vụ nổ súng ở Mỹ dịp Halloween, 8 người chết

(Ảnh minh họa).

Mỹ ghi nhận hàng loạt vụ nổ súng tại các bữa tiệc Halloween cuối tuần trước, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và hơn 50 người bị thương.

Sạu vụ ẩu đả tại bữa tiệc Halloween ở thành phố Texarkana, bang Texas, đêm 28/10, một nam thanh niên 20 tuổi đã rút súng bắn nhiều phát, khiến ba người thiệt mạng, ba người bị thương. Nghi phạm sau đó lẩn trốn, theo sở cảnh sát Texarkana.

Cảnh sát Indianapolis, bang Indiana, cho biết loạt tiếng súng cũng vang lên tại một bữa tiệc ở thành phố lúc nửa đêm 28/10 khiến một phụ nữ thiệt mạng, 8 người bị thương. Các nạn nhân tuổi từ 16 đến 22. Cảnh sát phát hiện nhiều vũ khí tại hiện trường và đã thẩm vấn vài người liên quan.

Tại câu lạc bộ đêm ở Wichita, bang Kansas, một tay súng đã xông vào và xả đạn, khiến một người chết và hai người bị thương. Giới chức chưa xác định được vị trí tay súng và cảnh sát Wichita kêu gọi người dân báo tin nếu phát hiện dấu vết nghi phạm.

Tại bang Florida, một cuộc đấu súng nổ ra trong lễ hội Halloween ở thành phố Tampa ngày 28/10, khiến ít nhất hai người chết, 18 người nhập viện. Cùng ngày, bang Louisiana ghi nhận 6 thiếu niên tuổi 15-19 bị thương do súng trong bữa tiệc tại gia, theo giới chức thị trấn Lake Charles.

Thành phố Chicago, bang lllinois, ghi nhận nhiều vụ nổ súng cuối tuần qua làm ít nhất một người chết, 25 người bị thương. Chicago, thành phố lớn thứ ba tại Mỹ, có tỷ lệ bạo lực súng đạn cao hơn New York 6 lần và Los Angeles ba lần.

Sự việc đáng chú ý nhất xảy ra tại bữa tiệc Halloween ở khu North Lawndale sáng sớm 29/10, khiến 15 người bị thương, trong đó hai người nguy kịch. Nhân chứng cho biết nghi phạm là người đến dự tiệc nhưng không được cho vào, nên đã rút súng bắn nhiều phát vào trong tòa nhà. Cảnh sát đã bắt nghi phạm và đang điều tra.

Loạt vụ nổ súng xảy ra sau vụ xả súng đẫm máu ở thành phố Lewiston, bang Maine, đông bắc Mỹ, khiến 18 người thiệt mạng. Bang Maine là một trong những nơi có luật quản lý súng đạn lỏng lẻo nhất nước Mỹ và nghi phạm Robert Card vẫn có thể mua súng dù từng phải nhập viện vì các vấn đề về tâm thần.

Theo số liệu từ tổ chức phi lợi nhuận Gun Violence Archive chuyên theo dõi các vụ bạo lực súng đạn tại Mỹ, số vụ xả súng ở nước này tăng đáng kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát, từ 417 vụ năm 2019 lên 610 vụ năm 2020, 690 vụ năm 2021 và 647 vụ năm 2022.

Mỹ năm nay đã ghi nhận ít nhất 580 vụ bạo lực súng đạn, với hơn 15.000 người thiệt mạng, gần 31.000 người bị thương. Trong số này, có 1.421 nạn nhân là trẻ vị thành niên.

Ông Donald Trump lại gặp họa vì "vạ miệng"

Thẩm phán ở Washington hôm 30-10 tái áp đặt lệnh cấm cựu Tổng thống Donald Trump công khai bình luận về công tố viên, nhân viên tòa án và các nhân chứng tiềm năng.

Việc tòa án khôi phục lệnh cấm trên được tiết lộ trong ghi chú trên hồ sơ tòa án trực tuyến tối 29-10 (giờ địa phương) và chưa được thực thi ngay lập tức.

Thẩm phán Tanya Chutkan, người đang chủ trì vụ án liên bang cáo buộc ông Trump âm mưu lật ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020, đã tạm thời dỡ bỏ lệnh cấm bình luận trước đó. Nhưng giờ đây bà đồng ý khôi phục lệnh này sau khi các công tố viên viện dẫn những bình luận gần đây trên mạng xã hội của ông Trump nhằm vào cựu chánh văn phòng của ông.

Các công tố viên cho rằng hành động này nhằm gây ảnh hưởng và đe dọa nhân chứng tiềm năng trong vụ án.

Theo hãng tin AP, hai thẩm phán khác cũng đã áp đặt lệnh trên nhằm buộc ông Trump kiềm chế phát ngôn của mình, trong đó thẩm phán chủ trì phiên tòa xét xử gian lận dân sự ở New York còn đưa ra mức phạt tiền 10.000 USD vào tuần trước.

Các luật sư của ông Trump cho biết họ sẽ xin quyết định hoãn lệnh khẩn cấp từ Tòa phúc thẩm ở Washington. Luật sư biện hộ của ông Trump cho biết cựu Tổng thống Trump có quyền chỉ trích các công tố viên và "nói sự thật về những bên áp bức".

Ông Trump đến nay vẫn phủ nhận mọi hành vi sai trái. Tuy nhiên, theo AP, ông Trump - người đang là tâm điểm của chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 - phỉ báng công tố viên đặc biệt Jack Smith và những người khác liên quan đến các vụ án hình sự chống lại ông.

Cựu Tổng thống Trump tự nhận mình là nạn nhân của một hệ thống tư pháp bị chính trị hóa.

Các công tố viên cho rằng những cuộc công kích bằng lời nói của ông Trump có nguy cơ làm suy yếu tính toàn vẹn của vụ án và truyền cảm hứng cho những người ủng hộ ông hành động bạo lực. Đội ngũ của công tố viên đặc biệt Jack Smith cho hay ông Trump đã lợi dụng việc dỡ bỏ lệnh cấm bình luận gần đây để "gửi một thông điệp mang tính đe dọa" tới cựu chánh văn phòng Nhà Trắng Mark Meadows.

Bầu cử Mỹ 2024: Nhiều thách thức dồn dập với Tổng thống Joe Biden

(Ảnh minh họa).

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, báo Axios ngày 29/10 đăng bài phân tích những khó khăn hiện hữu mà Tổng thống Joe Biden và đội ngũ của ông phải đối mặt trong nỗ lực vận động tái cử năm 2024.

Theo báo này, Tổng thống Biden đang đứng trước các thách thức “chưa từng có” kể từ khi nhậm chức, đến từ cả môi trường trong và ngoài nước.

Axios dẫn kết quả các cuộc thăm dò dư luận thời gian qua cho thấy tỷ lệ ủng hộ đương kim Tổng thống Mỹ thường ở mức ngang bằng hoặc kém hơn đối thủ là cựu Tổng thống Donald Trump thuộc đảng Cộng hòa trên cả nước nói chung và ở các bang chưa rõ tỷ lệ ủng hộ đảng Cộng hòa hay Dân chủ nói riêng.

Ngoài ra, chính sách ứng phó với vấn đề nhập cư, tội phạm gia tăng và lạm phát của chính quyền ông Biden cũng chưa nhận được sự ủng hộ rõ rệt. Một quan chức chính quyền Washington cho biết khó khăn của Tổng thống Biden là do tất cả các vấn đề đối nội đều “ập đến” cùng một lúc.

Ngoài ra, nội bộ đảng Dân chủ cũng chia rẽ trước cách phản ứng của Tổng thống Biden với cuộc xung đột giữa Israel và Hamas, lo ngại rằng ông khó có thể nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng người Hồi giáo và Arab ngày càng có vai trò quan trọng tại Mỹ.

Giới quan sát cũng nhận thấy trong thời gian tới, Quốc hội Mỹ khó có thể thông qua bất kỳ dự luật nào mang tính đột phá để góp phần giúp Tổng thống Biden nâng cao uy tín so với hiện nay. Đến nay, chi phí dành cho chiến dịch tranh cử của nhà lãnh đạo đảng Dân chủ đã lên đến khoảng 10 triệu USD nhưng chưa tạo sự thay đổi rõ nét theo hướng có lợi hơn cho Tổng thống Biden.

Cách tháo gỡ cuộc xung đột tại Trung Đông hiện được coi là cơ hội để Tổng thống Biden thể hiện khả năng lãnh đạo. Dù vậy, đội ngũ của ông Biden tại Nhà Trắng được cho là nghiêng về giả thuyết rằng nguy cơ xung đột lan rộng là khó tránh khỏi.

Joe Biden làm ngoại giao

Chính phủ Mỹ tìm cách ngăn không cho chiến tranh lan rộng, chưa biết kết quả sẽ ra sao. Những vận động ngoại giao của ông Biden và ông Blinken chỉ có thể tạm dập tắt đám cháy trong ngắn hạn.

Trung Đông là nơi các cường quốc đều muốn tạo ảnh hưởng. Vladimir Putin đã đặt chân lên vùng này, đưa quân đội, máy bay chiến đấu, và lính đánh thuê sang bảo trợ chính quyền Syria. Putin nói chuyện trực tiếp với thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu, và cả các giáo sĩ Shi A Hồi Giáo lãnh đạo Iran. Các lãnh tụ cộng sản thời Xô Viết chưa làm được như vậy. Tập Cận Bình cũng góp mặt và đạt được một thắng lợi ngoại giao lớn. Tập môi giới cho hai nước đối nghịch Iran và Saudi Arabia cùng tới Bắc Kinh, ngồi xuống nói chuyện rồi thiết lập bang giao. Trong mấy năm qua Mỹ đã tìm cách cho Israel và Saudi hòa giải nhưng vẫn chưa thành.

Nhưng khi cuộc khủng hoảng lớn nhất bùng nổ ở Trung Đông, Putin và Tập không làm được gì cả: Không tìm cách ngăn chiến tranh khỏi lan rộng; không mở các đường dây ngoại giao để giải hòa; cũng không đưa thực phẩm, thuốc men tới giúp các nạn nhân ở Gaza. Cả hai chỉ ngỏ lời kêu gọi ngưng chiến, tức là bắt Israel phải chịu thua không được đánh quân Hamas để phục thù vụ tàn sát ngày 7 tháng 10. Cuối cùng, nước Israel, dân Palestine, cả hai phe đối nghịch và thế giới Á Rập chỉ trông đợi coi nước Mỹ sẽ làm gì.

Gần đây, nhiều người Mỹ đã mệt mỏi vì đã can dự quá nhiều vào chuyện thế giới; chỉ muốn quay về lo cho chính nước mình. Họ hô hào: “Nước Mỹ Trước Hết” (America First!), không muốn đóng vai trò “cảnh sát thế giới” như trong thế kỷ trước.

Nhưng bây giờ nước Mỹ không thể từ chối, đứng ngoài, bỏ mặc cho giải Gaza bốc cháy và lửa có thể sẽ lan rộng khắp vùng Trung Đông.

Chính phủ Mỹ cũng không ngờ phải đóng lại vai trò “cảnh sát quốc tế.” Từ khi nhậm chức năm 2021, ông Joe Biden đã chọn mối lo lớn nhất là ngăn chặn tham vọng bành trướng của Trung Quốc. Ông công khai gọi Tập Cận Bình là một “nhà độc tài,” bị Bắc Kinh gay gắt phản đối cũng không cải chính hoặc nói chữa lại cho nhẹ nhàng hơn. Nhưng thế giới bất ngờ biến chuyển, đành phải đối phó. Đầu tiên là vụ Nga tấn công Ukraine năm 2022. Giờ đến vụ ông Netanyahu đánh bom và chuẩn bị tấn công giải Gaza, thề tiêu diệt đạo quân Hamas mới đột kích tàn sát dân Israel.

Nhưng nước Mỹ không thể chỉ làm cảnh sát, một vai trò ít người yêu mà nhiều người ghét. Ông Joe Biden đang làm công việc lính cứu hỏa, cố sao cho cuộc tranh chấp không lan rộng. Ông sẽ phải đóng vai trọng tài trong một trận banh không có luật giao đấu rõ ràng. Ông phải hòa giải các phe, không phải chỉ có hai phe mà rất nhiều, quyền lợi xung khắc với nhau từ thế kỷ trước. Ông Biden vốn không phải là một nhà ngoại giao, nhưng may mắn, đã từng đứng đầu Ủy ban Ngoại giao Thượng viện trong 30 năm làm nghị sĩ, đã rút được nhiều kinh nghiệm để bây giờ áp dụng.

Trước hết, muốn chiến cuộc không gây thêm máu lửa, chết chóc, từ Gaza lan qua Lebanon, đến Syria, Jordan và vùng Tây Ngạn, thì phải kiềm chế nỗi căm hờn của chính phủ và dân Israel – nhất là cơn tức giận của quân đội Israel nổi tiếng “bách chiến bách thắng” bị mất mặt vì bị hơn một ngàn quân khủng bố qua mặt. Làm sao để làm nguôi cơn giận dữ của họ, sau khi 1,400 thường dân bị tàn sát, hơn 200 người bị bắt cóc?

Muốn người Israel nghe lời khuyên giải, trước hết phải chứng tỏ mình đứng về phía họ. Chính phủ Mỹ lập tức kết tội quân Hamas dã man và cam kết sẽ bảo vệ Israel đến cùng. Ông Biden bay qua Israel ôm Netanyahu, và cụ thể nhất, đề nghị quốc hội Mỹ biểu quyết viện trợ $40 tỷ mỹ kim vũ khí, kèm theo $50 tỷ cho Ukraine để dễ được thông qua hơn.

Ngoại trưởng Antony Blinken đi cùng ông tổng thống rồi bay qua các nước đồng minh Á Rập để giải thích tại sao chính phủ Mỹ có vẻ thiên vị về một bên, ủng hộ Israel triệt để như vậy. Ông Biden phải công khai khuyến cáo ông Netanyahu chớ hành động vội vàng, như chính phủ Mỹ sau vụ 11 tháng 9 năm 2001. Các chính phủ Á Rập cũng thấy nước Mỹ thực tình muốn tháo gỡ cơn khủng hoảng, và lời khuyên này sẽ có hiệu quả vì phù hợp với chính quyền lợi của Israel. Họ phải công nhận nếu nước Mỹ can thiệp vào thì hy vọng sẽ giảm bớt máu lửa, chết chóc. Phần lớn các chính phủ Á Rập vốn không ưa gì đạo quân Hamas. Khi bảo vệ quyền lợi của dân Palestine, họ muốn nói đến chính quyền Mahmoud Abbas ở vùng Tây Ngạn.

Các chính phủ Á Rập gần đây cũng không thiết tha nhắc lại đề nghị xây dựng một nước Palestine nữa. Nhưng dân chúng của họ không bao giờ quên. Vụ tàn sát ngày ngày 7 tháng 10 chỉ mở một trang mới trong lịch sử cuộc tranh chấp 75 năm, đã nhiều lần đẫm máu, giữa Israel và dân Palestine. Người Á Rập muốn biện hộ cho nhóm Hamas, cho rằng họ lâm vào cảnh “tức nước vỡ bờ.” Dân Palestine ở giải Gaza đã bị Israel kiềm chế, vây bọc, chỉ cho vài cửa ngõ ra vào, không đường tiến thủ mà cũng không hy vọng, suốt bao nhiêu năm qua. Tại sao các nước Tây Phương kịch liệt phản đối quân Nga chiếm đóng lãnh thổ Ukraine mà không nói gì đến cảnh quân Israel chiếm đóng đất của dân Palestine từ năm 1967, nếu không nói từ năm 1948?

Muốn đáp lại những lời biện hộ đó, cả hai ông Biden và Blinken đều phải hứa hẹn: Sẽ làm sống lại “Giải pháp Hai Quốc gia” song song, Israel và Palestine. Đó là cách duy nhất để Israel và dân Palestine có thể sống chung hòa bình lâu dài.

Nhưng đó là một chủ trương lâu dài chưa biết bao giờ thành sự thật. Nỗ lực ngoại giao khó khăn nhất của chính phủ Mỹ là làm sao trì hoãn một cuộc tấn công trả thù của Israel. Chính phủ Israel đã thả truyền đơn xuống miền Bắc giải Gaza, yêu cầu dân chúng di tản về phía Nam trong 24 giờ. Nhưng phần lớn dân Palestine không theo lệnh. Sau ba tuần lễ, quân Israel vẫn chưa tổng tấn công, nhờ các vận động ngoại giao của Mỹ.

Bên ngoài, Mỹ nêu lý do: Phải chờ thương thuyết để quân Hamas trả tự do cho các con tin bị bắt cóc, trong đó có nhiều người Mỹ cũng mang quốc tịch Israel và các công dân Mỹ gốc Palestine. Ông Biden giữ thể diện cho ông Netanyahu, nói rằng ông chỉ đề nghị khoan đánh, chứ không đòi hỏi Israel dừng tấn công. Nhưng lý do sâu xa hơn, là cần thời gian chuẩn bị cho quân đội Mỹ sẵn sàng, để can thiệp không cho chiến cuộc lan rộng.

Chiến tranh sẽ lan rộng nếu Iran ra lệnh các đám quân do họ tài trợ và cung cấp vũ khí, ở Syria, Iraq, Yemen và Lebanon, đồng loạt đánh vào các cứ điểm của quân đội Mỹ rải rác trong vùng. Mỹ đã gửi hai hàng không mẫu hạm tới bờ phía Đông Địa Trung Hải, nhưng chưa đủ. Bộ Quốc phòng Mỹ cần thời gian đưa bom đạn, máy bay không người lái và hỏa tiễn tới các mẫu hạm để đánh trừng phạt nếu cần. Mỹ đã bắn hỏa tiễn lên các nhóm dân quân ở Iraq và Syria do Vệ binh Cách mạng do Iran chỉ huy, sau khi họ đánh vào các căn cứ Mỹ. Bộ trưởng Lloyd Austin mô tả đó là hai vụ “tập kích chính xác,” chỉ để trả đũa.

Các biện pháp quân sự trên đi song song với các chuyến đi của Ngoại trưởng Blinken để thuyết phục các quốc gia Á Rập cùng đề phòng một đối thủ chung là chế độ thần quyền ở Iran. Với hai hàng không mẫu hạm được tăng cường vũ khí, chính phủ Mỹ lặng lẽ cảnh báo Iran và lực lượng Hezbollah của họ trong nước Lebanon không nên manh động. Cả Mỹ và Israel đều chứng tỏ đang sẵn sàng nghênh chiến. Israel đã di tản 130,000 dân chúng sống gần biên giới Lebanon xuống phía Nam. Bộ Ngoại giao Mỹ đã khuyến cáo các công dân Mỹ rời khỏi Iraq và Lebanon, yêu cầu các tòa đại sứ cho những nhân viên không thiết yếu về nước.

Chính phủ Mỹ tìm cách ngăn không cho chiến tranh lan rộng, chưa biết kết quả sẽ ra sao. Những vận động ngoại giao của ông Biden và ông Blinken chỉ có thể tạm dập tắt đám cháy trong ngắn hạn. Trong dài hạn, muốn ngọn lửa âm ỷ trong vùng Trung Đông khỏi lâu lâu lại bốc cháy, phải giải quyết vấn đề mấu chốt: Bao giờ dân Palestine có một quốc gia tự do, độc lập và đầy đủ chủ quyền? Các ông Vladimir Putin và Tập Cận Bình đều đề cao giải pháp này, nhưng hiện giờ họ chỉ có thể đứng ngoài vỗ tay cổ võ mà không thể làm gì hơn.

Thách thức và khó khăn của Chủ tịch Hạ viện Mỹ

(Ảnh minh họa).

Ở nước Mỹ, Chủ tịch Hạ viện là người đứng thứ 3 trong trật tự quyền lực nhà nước, sau Tổng thống và Phó Tổng thống. Phe chiếm đa số trong Hạ viện cử ra người làm Chủ tịch Hạ viện. Không có Chủ tịch Hạ viện, Hạ viện Mỹ vẫn hoạt động nhưng không thể quyết định được việc gì. Vì thế, việc bầu Chủ tịch Hạ viện luôn là chuyện quan trọng về đối nội cũng như đối ngoại ở nước Mỹ.

Trước tiên là việc phe Đảng Cộng hòa trong Hạ viện phế truất Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy. Sau cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ hồi tháng 11.2020, phe Đảng Cộng hòa có được 221 ghế trong Hạ viện và phe Đảng Dân chủ có 212 ghế. Ranh giới đa số trong Hạ viện là 217 dân biểu. Điều đó có nghĩa rằng, chỉ cần một nhóm nhỏ dân biểu thuộc phe Đảng Cộng hòa nổi loạn là có thể lật đổ Chủ tịch Hạ viện và làm cho phe này không bao giờ có thể bầu ra được Chủ tịch Hạ viện mới.

Ông McCarthy bị lật đổ một cách dễ dàng bởi có 8 dân biểu thuộc phe Đảng Cộng hòa trong Hạ viện phản đối việc ông McCarthy đã thỏa thuận với Tổng thống Mỹ đương nhiệm thuộc phía Đảng Dân chủ Joe Biden về ngân sách tạm thời 45 ngày cho nước Mỹ để ngăn chặn tình cảnh chính quyền Mỹ bị đóng cửa. Sau đó có tới 3 ứng cử viên của phe Đảng Cộng hòa không được bầu làm Chủ tịch Hạ viện. Người đầu tiên và người thứ ba tự rút lui trước khi cuộc bầu bán được tiến hành vì nhận thấy không thể có được đủ đa số cần thiết. Người thứ hai cả sau 3 lần bầu vẫn không đắc cử. Cả ba đều được coi là những ngôi sao sáng trong phe Đảng Cộng hòa. Cuối cùng thì ông Mike Johnson được bầu làm chủ tịch mới của Hạ viện Mỹ.
Người này được cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ, có quan điểm cực hữu, bảo thủ và thuộc diện những người ủng hộ ông Trump trung thành nhất, nhưng lại rất ít được biết đến trong phe Đảng Cộng hòa, kém từng trải chính trị ở nước Mỹ. Người này đắc cử một cách dễ dàng và chóng vánh bởi có ít kẻ thù nhất ở phe Đảng Cộng hòa.

Việc bầu ra được chủ tịch Hạ viện mới giúp chấm dứt tình trạng hỗn loạn trong nội bộ phe Đảng Cộng hòa kể từ hơn 3 tuần nay nhưng nó cũng phơi bày tình trạng phân rẽ nội bộ và cực đoan hóa rất trầm trọng ở phe Đảng Cộng hòa. Nó cho thấy ảnh hưởng của ông Trump vẫn rất quyết định đối với cả chuyện định hướng chính sách lẫn nhân sự lãnh đạo của phe Đảng Cộng hòa. Rất có thể qua chuyện này mà ý thức được mức độ ảnh hưởng và chi phối của ông Trump nên cựu Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã tuyên bố rút khỏi cuộc ganh đua trở thành tổng thống mới của nước Mỹ trong cuộc bầu cử diễn ra vào năm tới, tức là rút khỏi cuộc tranh đua với chính ông Trump.

Bây giờ, ông Johnson bất ngờ có được cơ hội của cuộc đời mình khi từ gần như vô danh trong quốc hội trở thành nhân vật quyền lực thứ 3 trong trật tự quyền lực nhà nước ở Mỹ.

Thách thức lớn nhất và khó khăn nhất đối với người này là cân bằng an toàn giữa các phe cánh, nhóm phái trong nội bộ phía Đảng Cộng hòa để những kẻ chống đối không nổi loạn trong khi vẫn phải dung hòa và thỏa hiệp với phía Đảng Dân chủ trong Hạ viện và với ông Biden, đặc biệt trong bối cảnh tình hình phe Đảng Dân chủ kiểm soát thượng viện. Thử thách đầu tiên đối với vị chủ tịch mới của Hạ viện là tìm kiếm thỏa thuận mới với ông Biden trước ngày 17.11 tới để chính quyền nhà nước Mỹ không bị đóng cửa. Ông Johnson tỏ ra kiên quyết ủng hộ Israel trong khi mờ nhạt về Ukraina. Nước Mỹ có chủ tịch Hạ viện mới nhưng mức độ hỗn loạn ở phe Đảng Cộng hòa mới chỉ tạm lắng xuống.

Nguồn: Vnexpress; CafeF; Báo Tin Tức; VOA; Lao Động