Kinh tế Mỹ bùng nổ nhưng các tỷ phú đều lo lắng về cường quốc số 1 thế giới: Chuyện gì đang xảy ra?

(Ảnh minh họa).

Nhiều tỷ phú Mỹ đưa ra những dự báo bi quan, cho rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ sớm gặp khủng hoảng.

Ngày 2/11, Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản và nhận định nền kinh tế lớn nhất thế giới đang ở trong trạng thái vững vàng. Thị trường nhìn nhận đây là dấu hiệu cho thấy Fed đã hoàn tất lộ trình tăng lãi suất. Kết quả là chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng vọt hơn 550 điểm trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống dưới mức 4,7%.

Dữ liệu việc làm được công bố 1 ngày sau đó cũng khá tích cực. Tỷ lệ thất nghiệp đã ở dưới ngưỡng 4% trong 21 tháng liên tiếp. Trước đó, GDP Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 4,7% trong quý III, trở thành đầu tàu của kinh tế thế giới trong lúc châu Âu và Trung Quốc đều giảm tốc.

Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn đang ở trong trạng thái chờ đợi và quan sát để quyết định bước hành động tiếp theo sẽ là gì. Tuy nhiên, gần đây nhiều tỷ phú Mỹ lại đang ở trong tâm trạng khá lo lắng và bắt đầu hành động để đối phó với điều tồi tệ. Liệu có phải các tỷ phú biết được điều gì mà người thường không thể nhận ra?

Tỷ phú mới nhất lên tiếng báo động về nền kinh tế lớn nhất thế giới là Stanley Druckenmiller, nhà sáng lập của Duquesne Family Office, công ty chuyên quản lý tài sản cho giới siêu giàu.

Druckenmiller từng là "cánh tay phải" giúp George Soros quản lý quỹ Quantum Fund. Ông nổi tiếng sau khi giúp huyền thoại bán khống kiếm được 10 tỷ USD nhờ đặt cược chống lại đồng bảng Anh năm 1992. Sau đó ông quản lý 12 tỷ USD trên cương vị chủ tịch của Duquesne Capital Management. Tuy nhiên năm 2010 quỹ này đóng cửa.

Tại hội nghị Sohn Invesment 2023 diễn ra cuối tháng 10, ông nhận định doanh số bán lẻ chậm lại và cuộc khủng hoảng của các ngân hàng khu vực là 2 nguyên nhân chính sẽ đẩy kinh tế Mỹ đến tình trạng tồi tệ.

Theo dự báo của Druckenmiller, tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên trên 5% (tháng 10 chỉ số này đã tăng lên 3,9%), lợi nhuận của các doanh nghiệp sụt giảm 20% và có nhiều doanh nghiệp phá sản. Đó là những dấu hiệu gọi tên 1 cuộc “hạ cánh cứng”.

“Tôi không dự báo điều gì tồi tệ hơn thời điểm 2008. Nhưng để quản lý rủi ro tốt thì sẽ là khôn ngoan khi bạn sẵn sàng đón nhận những thứ thật sự tồi tệ sẽ xảy ra”, ông nói.

Trong khi đó, Jeffrey Gundlach, nhà sáng lập DoubleLine Capital, gần đây nhiều lần cảnh báo nhà đầu tư hãy chuẩn bị cho kịch bản suy thoái ập đến. Việc Fed giữ lãi suất ở mức cao hơn trong thời gian lâu hơn đồng nghĩa “chúng ta gặp rắc rối lớn về chi phí lãi vay” – thứ sẽ thổi bùng lên “cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo”.

Gần đây, huyền thoại đầu cơ Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, cũng nói về nguy cơ khủng hoảng tài chính với thâm hụt ngân sách của Mỹ đã lên đến gần 1.700 tỷ USD.

Và, 2 tuần trước, CEO Jamie Dimon của ngân hàng lớn nhất nước Mỹ JPMorgan Chase phát biểu tại Riyadh rằng đây chính là “thời kỳ nguy hiểm nhất mà thế giới phải đối mặt trong mấy chục năm trở lại đây”.

Vậy thì, tại sao các tỷ phú lại suy nghĩ tiêu cực như vậy?

Amini, CIO của Helium Advisors, không đồng tình với những nhận xét này. “Các tỷ phú đang lớn tiếng cảnh báo về nguy cơ nền kinh tế sụp đổ thực chất đang cố gắng nhắn nhủ “đừng phá vỡ mô hình kinh doanh của chúng tôi”, ông nói.

Theo Amini, giá trị vốn hóa của các công ty mà các tỷ phú này sở hữu đã tăng rất mạnh trong thời kỳ hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu, khi mà lãi suất ở mức siêu thấp.

“Fed đang tăng mạnh lãi suất, thắt chặt chính sách tiền tệ đương nhiên sẽ tạo ra nhiều thứ không lường trước được. Thanh khoản đang bị rút ra khỏi thị trường, trong khi chúng ta có quá nhiều dữ liệu cả tích cực và tiêu cực”, ông nói.

Đầu tuần trước, Druckenmiller tiết lộ ông đã vào chi một số tiền lớn để mua trái phiếu ngắn hạn. Theo tỷ phú này, ở nước Mỹ có 1 niềm tin mãnh liệt là về dài hạn thì giá cổ phiếu sẽ luôn luôn tăng. Tuy nhiên, "như tôi đã nói từ cách đây vài năm và hiện vẫn tin vào điều đó, S&P 500 sẽ giảm về mức cách đây 10 năm". Cần phải có "1 cú điều chỉnh lớn" vì hiện giá cổ phiếu đang ở mức phi phí so với lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Ông còn khẳng định Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen đã mắc phải sai lầm lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ khi không thể tận dụng thời kỳ lãi suất siêu thấp.

"Khi lãi suất gần bằng 0, tất cả mọi người đều tái tài trợ khoản vay, các doanh nghiệp thì tăng vay nợ. Nhưng không may là 1 định chế quan trọng đã không làm điều đó: Bộ Tài chính Mỹ".

Mỹ đổ hàng triệu đô nghiên cứu vaccine, kháng thể chặn nghiện ma túy

Tình trạng sử dụng thuốc phiện tăng cao khiến giới chức Mỹ đổ hàng triệu đô để nghiên cứu vaccine, liệu pháp điều trị, song chưa thành công sau nhiều thập kỷ.

Nước Mỹ đang vật lộn với cuộc khủng hoảng về chất gây nghiện chưa từng có. Hơn 100.000 người chết vì dùng thuốc phiện quá liều trong 12 tháng, theo báo cáo năm 2021 của CDC. Nguyên nhân chủ yếu là fentanyl, một loại ma túy tổng hợp mạnh gấp 100 lần morphine. Ngoài ra, số tử vong do cocaine, thuốc phiện bán tổng hợp, thuốc giảm đau theo toa có thành phần gây nghiện cũng tăng cao.

Uớc tính của Washington Post, fentanyl nằm trong nhóm các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho người Mỹ từ 18 đến 49 tuổi. Dữ liệu khảo sát liên bang năm 2021 ước tính có khoảng 5,6 triệu người trên 12 tuổi mắc chứng rối loạn sử dụng thuốc phiện.

Giới chức Mỹ đã tài trợ hàng triệu đô cho các nhà khoa học, ví dụ 14,8 triệu USD để nghiên cứu về kháng thể đơn dòng nhắm vào fentanyl. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) cũng phê duyệt thử nghiệm lâm sàng vaccine chặn oxycodone (loại thuốc giảm đau theo đơn chứa chất gây nghiện).

Các chuyên gia vật lộn trong thời gian dài, chưa có kết quả. Trước đó, nhiều nghiên cứu cũng tắc nghẽn. Lý do là chi phí nghiên cứu tốn kém, chưa bao gồm phí để đưa ra thị trường. Các loại ma túy tổng hợp mới xuất hiện quá nhanh. Nhiều quan điểm cho rằng những người sử dụng ma túy sẽ không mua hoặc chuyển sang sử dụng chất khác dù có thể chi trả cho phương pháp kháng thể.

Keith Humphreys, giáo sư tâm thần học của Đại học Stanford và cựu cố vấn chính sách ma túy của Nhà Trắng, cho biết: "Vaccine không giúp giảm cảm giác thèm, cai nghiện hay thúc đẩy mọi người tiếp tục sử dụng, muốn được chăm sóc nhiều hơn".

Ryan Marino, chuyên gia về chứng nghiện và trợ lý giáo sư tại Trường Y thuộc Đại học Case Western Reserve, cho biết thị trường đã có buprenorphine để hạn chế cảm giác thèm thuốc phiện; Vivitrol là mũi tiêm không chứa chất gây nghiện, liên kết với các thụ thể trong não, ngăn chặn cảm giác hưng phấn do ma túy, sử dụng hàng tháng.

Chuyên gia này cho rằng nên dành nguồn lực để mở rộng khả năng tiếp cận các loại thuốc hiện có và thuốc điều trị khi sử dụng quá liều, thay vì cố tìm kiếm vaccine. "Việc đổ tiền và nguồn lực vào những mục tiêu như vậy đã thất bại hết lần này đến lần khác. Tôi hơi thất vọng", ông Marino nói.

Nhiều thập kỷ nghiên cứu

Từ những năm 1970, các nhà khoa học đã tạo ra vaccine ngăn tác dụng của heroin trên khỉ. Công trình được đăng trên tạp chí Nature năm 1974, hứa hẹn song cũng cho thấy heroin liều cao có thể ngăn cản kháng thể. Khi methadone xuất hiện, nghiên cứu dần bị bỏ rơi. Hiện methadone sử dụng để điều trị chứng nghiện heroin.

Vaccine lúc đó được sử dụng qua đường tiêm, sẽ kích thích hệ thống miễn dịch nhắm vào phân tử thuốc gây nghiện thay vì virus như thông thường. Tuy nhiên, phân tử thuốc quá nhỏ, phải gắn vào protein lớn hơn để đánh lừa hệ thống miễn dịch. Do đó, cơ thể không sinh đủ kháng thể cần thiết. Với vaccine chống nicotine, kháng thể không liên kết chặt với phân tử, không tồn tại trong cơ thể thời gian dài.

Một loại vaccine khác là NicVAX, từng được quảng cáo rầm rộ, không có tác dụng tốt hơn khi đối chiếu với giả dược trong nghiên cứu trên 1.000 người hút thuốc, theo thông tin từ nhà phát triển vào năm 2011.

Kim Janda, nhà hóa học của Scripps Research, cho biết: "Tôi đoán có khoảng 30 hoặc 40 loại vaccine nicotine đã được thử nghiệm, tất cả đều thất bại".

Những nỗ lực tìm ra vaccine chống lại cocaine cũng không thành công. Thomas R. Kosten, giáo sư tâm thần học và miễn dịch học tại Đại học Y Baylor, cho biết kết quả thử nghiệm được công bố vào năm 2014 cho thấy chỉ khoảng 63% trong số 150 người được tiêm chủng có đủ kháng thể, vì vậy FDA không chấp thuận.

Trong khi đó, cộng đồng còn nhiều luồng ý kiến trái chiều liên quan tới hai phương pháp. Nhiều người cho rằng kháng thể đơn dòng sẽ chỉ tồn tại vài tuần, trong khi vaccine có tác dụng lâu hơn và chi phí thấp hơn dù kém hiệu quả. Việc tổng hợp, truyền và theo dõi điều trị quá tốn kém; liệu người đã dùng thuốc quá liều, có chấp thuận điều trị thường xuyên hay không.

"Nếu ai đó muốn dùng cocaine, họ sẽ tìm cách qua mặt, có thể sử dụng nhiều cocaine hơn để làm vậy. Vì vậy, biện pháp chỉ hiệu quả ở những người quyết tâm cai nghiện", Andrew B. Norman, nghiên cứu viên tại Đại học Cincinnati, đánh giá.

Nhiều nghiên cứu lâm sàng khác cũng được thực hiện để nhắm vào meth. Đây là chất gây kích động hoặc hoang tưởng, nhiệt độ cơ thể tăng cao, đau ngực, nhịp tim nhanh và suy tim khi sử dụng quá liều.

InterveXion Therapeutics (ở Little Rock, bang Arkansas), nhận khoảng 60 triệu USD tài trợ và đã hoàn thành thử nghiệm giai đoạn 2. Hàng chục người tham gia được cho dùng một lượng nhỏ meth cùng với kháng thể để đánh giá mức độ thay đổi nồng độ của chất kích thích. Kết quả cho thấy kháng thể kéo phân từ meth khỏi não và tim, máu, có thể chuyển hóa qua gan và thận.

Một thí nghiệm khác liên quan đến việc điều trị bằng meth đơn dòng kết hợp với liệu pháp hành vi nhận thức. Kháng thể được thiết kế để làm giảm tác dụng của meth, song không giảm cảm giác thèm sử dụng.

Công ty InterveXion Therapeutics ước tính sẽ mất tối thiểu 5 năm và cần thêm nghiên cứu bổ sung để được cơ quan quản lý chấp thuận. Chi phí dự kiến cho phương pháp này có thể dao động khoảng từ 1.500 đến 2.000 USD theo mức giá hiện tại, nếu liệu pháp được cấp phép.

Cessation Therapeutics ở Bắc Carolina, quảng cáo liệu pháp kháng thể đơn dòng như một cách ngăn sử dụng thuốc phiện quá liều, đã bắt đầu thử nghiệm lâm sàng trên toàn nước Mỹ. Các thí nghiệm khác cũng được tiến hành để kiểm tra hiệu quả đối với methamphetamine (ma túy đá).

Nhân viên bầu cử Mỹ bỏ việc hàng loạt tại các bang chủ chốt

(Ảnh minh họa).

Làn sóng thôi việc của các nhân viên bầu cử Mỹ tăng mạnh trước áp lực của khối lượng công việc khổng lồ cũng như sự can thiệp của các đảng phái vào quá trình làm nhiệm vụ và cả những mối đe dọa.

Áp lực này trở nên tồi tệ hơn sau những thông tin sai lệch về cuộc bầu cử năm 2020 bị rò rỉ trước giới truyền thông.

Theo một nghiên cứu quy mô khu vực được nhóm giám sát phi lợi nhuận Issue One công bố, chỉ riêng tại 11 bang miền Tây nước Mỹ đã có hơn 160 nhân viên bầu cử dày dặn kinh nghiệm thôi việc kể từ tháng 11/2020.

Phân tích cũng chỉ ra số năm kinh nghiệm trung bình của những người đứng đầu bộ phận bầu cử địa phương đã giảm từ 8 năm xuống còn chỉ còn 1 năm.

Thư ký bang Arizona Adrian Fontes, một đảng viên Dân chủ, cho biết tại bang chiến trường Arizona, 12 trong số 15 lãnh đạo bầu cử của bang đã rời đi. Thậm chí có những người đã bị trộm mất vật nuôi và đầu độc chúng như một hình thức đe dọa.

Bang Arizona trở thành điểm nóng trong vụ rò rỉ thông tin sai lệch năm 2020 sau khi Tổng thống Joe Biden giành chiến thắng ở bang vốn được coi là "thành trì" của đảng Cộng hòa này với hơn 10.000 phiếu bầu.

Ông Al Schmidt, đảng viên Cộng hòa, cho biết tại Pennsylvania, một trong những bang chủ chốt khác, gần 70 nhân viên bầu cử cấp cao đã rời bỏ công việc từ năm 2020.

Thực trạng này diễn ra tương tự tại khắp các bang trên toàn nước Mỹ. Các nhân viên bầu cử phải đối mặt với sự quấy rối, xúc phạm, thậm chí là đe dọa đến tính mạng cá nhân và gia đình của họ.

Nick Penniman, Giám đốc điều hành của Issue One, nói: "Đây là tình trạng khẩn cấp quốc gia. Nói một cách dễ hiểu, bất kỳ công ty tư nhân nào chảy máu nhân sự với tốc độ như vậy cũng sẽ phá sản".

Trong phiên điều trần quốc hội Mỹ vào tuần trước, ông Schmidt, cựu giám sát các cuộc bầu cử ở bang Philadelphia với tư cách là ủy viên thành phố, cảnh báo rằng "sự ra đi của những nhân viên giàu kinh nghiệm sẽ chỉ làm dấy lên thêm nhiều thuyết âm mưu trong những tháng tới" và "gia tăng khả năng mắc sai sót khi phải làm việc trong một môi trường độc hại".

Vào năm 2021, Bộ Tư pháp Mỹ đã thành lập một đội đặc nhiệm chuyên để giải quyết các mối đe dọa đối với nhân viên bầu cử. Cho đến nay, ít nhất 14 người bị cáo buộc hình sự với tội danh liên quan.

Ngoài ra, kể từ năm 2020, 11 tiểu bang đã thông qua luật bảo vệ mới cho các quan chức bầu cử và nhân viên thăm dò dư luận, trong đó có điều khoản các nhân viên bầu cử sẽ được bảo mật thông tin địa chỉ sinh sống.

Bên cạnh đó, Tổng thống Joe Biden đã đề xuất ngân sách tài chính năm 2024 trong đó dành 1,6 tỷ USD tài trợ cho việc bầu cử liên bang, một phần nhằm cải thiện điều kiện làm việc cho nhân viên phục vụ quá trình, nhưng đề xuất này rất khó để được quốc hội thông qua.

Với môi trường làm việc độc hại và khối lượng công việc khổng lồ, nhiều nhân viên bầu cử khắp nước Mỹ đang phải vật lộn với nhiệm vụ của họ. Quan chức địa phương tại các bang trên khắp nước Mỹ đang tích cực tìm kiếm giải pháp trong bối cảnh nhiều nhân viên kỳ cựu đã rời đi khi áp lực khủng khiếp mà cuộc chạy đua vào Nhà Trắng 2024 đang đến gần.

Chi hàng chục tỷ USD, Mỹ thở phào khi ngành công nghiệp chip nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm

Ngành công nghiệp chip toàn cầu đang chạm đáy lại là báo hiệu cho sự phục hồi của một số lĩnh vực công nghệ và giúp chính phủ Mỹ thở phào khi nước này đang chi hàng chục tỷ USD nhằm thúc đẩy sản xuất chip.

Trong vài tuần gần đây, lãnh đạo của các ông lớn sản xuất chip như Intel (Mỹ), TSMC (Đài Loan, Trung Quốc) và Samsung (Hàn Quốc) tỏ ra vô cùng lạc quan khi cho rằng giai đoạn tồi tệ nhất đối với ngành công nghệ cao này đã qua sau thời gian dài tụt dốc.

Samsung – hãng sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới công bố lợi nhuận ròng quý 3 giảm 38% so với cùng kỳ năm trước. Dẫu vậy, gã khổng lồ công nghệ này cho biết khách hàng đã dần mua hàng trở lại và việc cắt giảm sản xuất đã giúp giảm bớt tình trạng dư thừa nguồn cung. Bên cạnh đó, nhu cầu chip cho mảng trí tuệ nhân tạo (AI), máy tính cá nhân (PC), và điện thoại thông minh tích hợp nhiều bộ nhớ hơn cũng đang gia tăng.

Giám đốc phụ trách mảng chip nhớ của Samsung Kim Jae-june cho rằng ngành công nghiệp chip sẽ tiếp tục phục hồi vào năm tới.

Việc thị trường bán dẫn chớm khỏe lại cho thấy nền kinh tế toàn cầu có khả năng phục hồi nhất định bất chấp những thách thức như lạm phát, xung đột ở Ukraine, và cuộc đối đầu giữa Israel và Hamas. Tín hiệu này cũng trấn an chính phủ Mỹ khi nước này đang chi khoảng 53 tỷ USD để thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn, trong khi các đồng minh của Mỹ bao gồm các quốc gia châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc đang hỗ trợ phát triển ngành chip của mình bằng tiền hoặc cơ chế pháp lý.

International Business Strategies (IBS), một công ty tư vấn trong ngành chip, dự báo doanh thu bán dẫn toàn cầu dự kiến sẽ giảm khoảng 12% trong năm nay nhưng sẽ phục hồi hơn 11% vào năm tới và đạt khoảng 550 tỷ USD. Sự phục hồi này sẽ là cú xoay chuyển mới nhất cho ngành công nghiệp vốn được coi là nhanh thịnh nhưng cũng nhanh suy này.

Bằng chứng là vào năm đầu dịch COVID-19 bùng nổ, nhu cầu về máy tính, điện thoại thông minh, máy chơi game, và các máy chủ cung cấp video phát trực tuyến tăng vọt, dẫn đến thiếu hụt chip. Bước sang năm 2022, các công ty bán dẫn buộc phải cắt giảm sản xuất, trì hoãn đầu tư, tạm dừng tuyển dụng và sa thải nhân viên trong bối cảnh lạm phát tăng, xung đột ở Ukraine và các yếu tố khác. Đầu năm nay, lợi nhuận hoạt động của Samsung chạm mức thấp nhất kể từ năm 2008.

Tuần trước, Intel báo cáo kết quả hoạt động từ mảng sản xuất chip máy tính cá nhân tốt hơn mong đợi, đẩy giá cổ phiếu của ông lớn công nghệ Mỹ tăng gần 10% vào hôm sau.

Giám đốc điều hành Intel Pat Gelsinger cho biết công ty vẫn đang đi đúng hướng với mục tiêu đạt doanh số 270 triệu máy tính cá nhân vào năm nay và rất kỳ vọng vào quý cuối cùng của năm.

Theo công ty chuyên nghiên cứu thị trường công nghệ International Data Corp., nhu cầu về máy tính cá nhân trong quý 3 giảm 7,6% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng tốc độ giảm hàng năm đã chậm lại – một dấu hiệu cho thấy thị trường đã qua những ngày tồi tệ nhất.

Chip nhớ, vốn được thương mại hóa nhiều hơn các loại chip khác, chứng kiến sụt giảm về giá mạnh nhất. SK Hynix, công ty đứng thứ 2 về sản xuất chip nhớ sau Samsung, cho biết nhu cầu đang phục hồi khi mảng kinh doanh chip DRAM – loại chip cho phép các thiết bị thực hiện đa nhiệm, đã ghi nhận lợi nhuận trong quý 3.

Tuy nhiên, không nhiều lãnh đạo doanh nghiệp kỳ vọng một sự phục hồi ngay lập tức về mức bùng nổ của năm 2020. Nhu cầu điện thoại thông minh vẫn còn yếu và căng thẳng địa chính trị vẫn tồn tại trên toàn cầu. Sự bất ổn kinh tế ở Trung Quốc có thể kìm hãm nhu cầu đối với nhiều sản phẩm, bao gồm cả điện thoại thông minh.

Doanh số bán xe điện cũng không tăng nhanh như một số nhà sản xuất chip đã dự đoán. ON Semiconductor – công ty sản xuất chip cho ô tô, cơ sở hạ tầng năng lượng và cho các mục đích công nghiệp khác đã chứng kiến giá cổ phiếu giảm gần 22% vào thứ Hai sau khi chỉ ra rằng nhu cầu xe điện giảm là do lãi suất cao và kinh tế bất ổn.

Advanced Micro Devices, đối thủ của Intel trong mảng chip, hôm thứ Ba dự báo triển vọng công ty ảm đạm trong quý 4. Dẫu vậy, nhờ thị trường máy tính cá nhân đang được cải thiện, công ty dự báo doanh thu đạt hơn 2 tỷ USD từ mảng sản xuất chip AI tiên tiến vào năm tới, giúp đẩy giá cổ phiếu của nó tăng 6% vào đầu thứ Tư.

Handel Jones, giám đốc điều hành của International Business Strategies (IBS) cho biết: “Chúng tôi hiện đang ở mức đáy, mặc dù chưa ở giai đoạn tăng trưởng tích cực.” Hiện tại, nhu cầu về chip được sử dụng trong các máy chủ doanh nghiệp và điện toán trí tuệ nhân tạo có vẻ như đang tăng lên, IBS dự báo.

Ông lớn công nghệ Microsoft công bố mức tăng trưởng cao hơn mong đợi trong quý 3 từ lĩnh vực kinh doanh điện toán đám mây. Đồng thời, AI dự kiến sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu về chip xử lý đồ họa do Nvidia và AMD sản xuất và các chip nhớ cao cấp khác.

Một điểm sáng có thể giúp giảm sự bất ổn của thị trường chip là vào tháng 10, Mỹ cho phép TSMC, Samsung và SK Hynix tiếp tục nhập khẩu thiết bị của nước này cho các nhà máy sản xuất chip của họ ở Trung Quốc để duy trì sản xuất.

Theo IBS, doanh thu ngành công nghiệp chip toàn cầu dự kiến sẽ vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2030, nhờ sự tăng trưởng của các công nghệ thế hệ tiếp theo, như AI và lái xe tự động.

Mỹ âm thầm trang bị vũ khí 'tận răng' cho Đài Loan

(Ảnh minh họa).

Khi Tổng thống Mỹ Joe Biden gần đây ký thông qua khoản tài trợ 80 triệu USD cho Đài Loan để mua thiết bị quân sự của Mỹ, Trung Quốc cho biết họ “lấy làm tiếc và phản đối” những gì Washington đã làm.

Đối với người quan sát bình thường, đây không có vẻ là một khoản tiền quá lớn. Nó ít hơn giá của một chiếc máy bay chiến đấu hiện đại. Đài Loan đã đặt hàng thiết bị quân sự trị giá hơn 14 tỷ USD của Mỹ. Liệu 80 triệu USD này có quan trọng hơn không?

Mặc dù sự giận dữ là phản ứng mặc định của Bắc Kinh đối với bất kỳ sự hỗ trợ quân sự nào dành cho Đài Loan, nhưng lần này có điều gì đó khác biệt.

80 triệu USD không phải là một khoản vay. Nó đến từ tiền thuế của người dân Mỹ. Lần đầu tiên sau hơn 40 năm, Mỹ sử dụng tiền của mình để gửi vũ khí đến một nơi mà họ không chính thức công nhận. Điều này đang diễn ra theo một chương trình gọi là tài chính quân sự nước ngoài (FMF).

Kể từ khi Nga xâm chiếm Ukraine vào năm ngoái, FMF đã được sử dụng để gửi khoảng 4 tỷ USD viện trợ quân sự cho Kyvi. Quỹ này cũng được sử dụng để gửi thêm hàng tỷ USD đến Afghanistan, Iraq, Israel và Ai Cập… Nhưng cho đến nay Mỹ mới chỉ gửi tiền đến các quốc gia hoặc tổ chức được Liên Hiệp Quốc công nhận. Đài Loan thì không.

Sau khi Mỹ chuyển sự công nhận ngoại giao từ Đài Loan sang Trung Quốc vào năm 1979, nước này tiếp tục bán vũ khí cho hòn đảo này theo các điều khoản của Đạo luật Quan hệ Đài Loan. Điều quan trọng là bán vừa đủ vũ khí để Đài Loan có thể tự vệ trước cuộc tấn công có thể xảy ra của Trung Quốc, nhưng không quá nhiều đến mức gây bất ổn cho mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh. Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã dựa chiến lược mơ hồ này để giao thương với Trung Quốc, trong khi vẫn là đồng minh mạnh mẽ nhất của Đài Loan.

Nhưng trong thập kỷ qua, cán cân quân sự dọc eo biển Đài Loan đã nghiêng hẳn về phía có lợi cho Trung Quốc. Công thức cũ không còn hiệu quả nữa. Washington khẳng định chính sách của họ không thay đổi nhưng nếu xét theo những cách quan trọng, thì đã có chuyển biến. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã nhanh chóng phủ nhận FMF mang ngụ ý có bất kỳ sự công nhận nào đối với Đài Loan. Nhưng ở Đài Bắc, rõ ràng là Mỹ đang xác định lại mối quan hệ của mình với hòn đảo này, đặc biệt xét trong bối cảnh Washington đang thúc đẩy Đài Loan cấp bách tái vũ trang. Và Đài Loan, quốc gia đang bị Trung Quốc áp đảo, cần sự trợ giúp.

“Mỹ đang nhấn mạnh đến nhu cầu cấp thiết phải cải thiện năng lực quân sự của chúng tôi. Họ đang phát đi một sự rõ rang mang tính chiến lược tới Bắc Kinh rằng chúng tôi sát cánh cùng nhau,” Vương Định Vũ, một nhà lập pháp của đảng cầm quyền có quan hệ mật thiết với Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn và các lãnh đạo Quốc hội Hoa Kỳ nói.

Ông nói rằng 80 triệu USD chỉ là phần nổi của một tảng băng trôi rất lớn và lưu ý rằng vào tháng Bảy, Tổng thống Biden đã sử dụng quyền tùy ý để phê duyệt việc bán các dịch vụ và thiết bị quân sự trị giá 500 triệu USD cho Đài Loan. Ông Vương cho biết Đài Loan đang chuẩn bị gửi hai tiểu đoàn bộ binh tới Mỹ để huấn luyện lần đầu tiên kể từ những năm 1970.

Nhưng điều quan trọng là tiền, khởi đầu, theo ông, có thể lên tới 10 tỷ USD trong 5 năm tới.

I-Chung Lai, chủ tịch Quỹ Triển vọng, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Đài Bắc, cho biết các thỏa thuận liên quan đến thiết bị quân sự có thể mất tới 10 năm. "Nhưng với FMF, Mỹ đang gửi vũ khí trực tiếp từ kho của mình và đó là tiền của Mỹ - vì vậy chúng tôi không cần phải trải qua toàn bộ quá trình phê duyệt."

Điều này rất quan trọng vì Quốc hội Mỹ bị chia rẽ đã nắm giữ hàng tỷ đô la viện trợ cho Ukraine, mặc dù Đài Loan dường như nhận được nhiều sự ủng hộ của lưỡng đảng hơn. Nhưng cuộc chiến ở Gaza và Ukraine chắc chắn sẽ hạn chế nguồn cung cấp vũ khí của Mỹ cho Đài Bắc. Tổng thống Biden đang tìm kiếm viện trợ chiến tranh cho Ukraine và Israel, trong đó bao gồm việc cần nhiều tiền hơn cho Đài Loan.

Hỏi Bộ Quốc phòng ở Đài Bắc tiền Mỹ sẽ được sử dụng vào mục đích gì, câu trả lời là một nụ cười và môi mím chặt.

Nhưng Tiến sĩ Lai nói rằng có thể đưa ra những phỏng đoán có căn cứ: Tên lửa phòng không Javelin và Stinger - những vũ khí hiệu quả cao mà quân đội có thể học cách sử dụng nhanh chóng.

“Chúng tôi không có đủ các vũ khí này và chúng tôi cần rất nhiều”, ông nói. “Ở Ukraine, Stingers đã hết rất nhanh và cách Ukraine sử dụng chúng cho thấy chúng tôi cần gấp 10 lần số lượng hiện có.”

Đánh giá của các nhà quan sát lâu năm rất thẳng thắn: hòn đảo này chưa được chuẩn bị kỹ càng để đối phó với một cuộc tấn công của Trung Quốc.

Danh sách các vấn đề còn dài. Quân đội Đài Loan có hàng trăm xe tăng chiến đấu cũ kỹ nhưng lại có quá ít hệ thống tên lửa hạng nhẹ hiện đại. Cơ cấu chỉ huy, chiến thuật và học thuyết quân sự của nước này đã không được cập nhật trong nửa thế kỷ qua. Nhiều đơn vị tiền tuyến chỉ có 60% nhân lực lẽ ra phải có. Các hoạt động phản gián của Đài Loan ở Trung Quốc được cho là không tồn tại và hệ thống quân sự của nước này lạc hậu.

Năm 2013, Đài Loan đã giảm nghĩa vụ quân sự từ một năm xuống chỉ còn bốn tháng, trước khi khôi phục lại thành 12 tháng, một động thái sẽ có hiệu lực vào năm tới. Nhưng có những thách thức lớn hơn. Nó được các thanh niên gọi đùa là "trại hè".

“Không có đào tạo thường xuyên,” một sinh viên mới tốt nghiệp nói. "Chúng tôi đến trường bắn khoảng hai tuần một lần và sử dụng những khẩu súng cũ từ những năm 1970. Chúng tôi đã nhắm vào các mục tiêu. Nhưng không có sự hướng dẫn thích hợp về cách nhắm bắn nên mọi người cứ bắn trượt. Chúng tôi không tập luyện gì cả. Cuối cùng có bài kiểm tra thể lực, nhưng chúng tôi không chuẩn bị gì cho nó. ”

Anh mô tả một hệ thống trong đó các chỉ huy quân đội cấp cao nhìn những thanh niên này với thái độ hoàn toàn thờ ơ và không quan tâm đến việc huấn luyện họ, một phần vì họ sẽ ở đó trong một thời gian ngắn.

Mỹ có cảm tưởng rằng Đài Loan sắp hết thời gian để cải cách và xây dựng lại quân đội của mình. Vì vậy, Mỹ đang bắt đầu đào tạo lại quân đội Đài Loan.

Trong nhiều thập kỷ, các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự của hòn đảo này đã tin rằng việc xâm chiếm hòn đảo này là quá khó khăn và nguy hiểm đối với Trung Quốc. Giống như Anh, Đài Loan ưu tiên đầu tư ngân sách quốc phòng cho lực lượng hải quân và không quân.

Tiến sĩ Lai cho biết: “Ý tưởng là giao chiến với chúng ở eo biển Đài Loan và tiêu diệt chúng trên các bãi biển. Vì vậy, chúng tôi đầu tư rất nhiều nguồn lực vào việc phòng thủ trên không và trên biển”.

Nhưng hiện nay Trung Quốc có lực lượng hải quân lớn nhất thế giới và lực lượng không quân vượt trội hơn nhiều. Một cuộc diễn tập diễn tập chiến tranh do một tổ chức nghiên cứu thực hiện năm ngoái cho thấy rằng trong một cuộc xung đột với Trung Quốc, lực lượng hải quân và không quân của Đài Loan sẽ bị tiêu diệt trong 96 giờ chiến đấu đầu tiên.

Dưới áp lực mạnh mẽ từ Washington, Đài Bắc đang chuyển sang chiến lược "pháo đài Đài Loan" khiến hòn đảo này trở nên vô cùng khó khăn để Trung Quốc chinh phục.

Trọng tâm sẽ chuyển sang lực lượng bộ binh, bộ binh và pháo binh - đẩy lùi cuộc xâm lược trên các bãi biển và, nếu cần thiết, chiến đấu với Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) tại các thị trấn và thành phố, cũng như từ các căn cứ nằm sâu trong vùng núi bao phủ bằng rừng rậm của hòn đảo. Nhưng điều này đặt lại trách nhiệm bảo vệ Đài Loan cho quân đội đã lỗi thời của nước này.

Tiến sĩ Lai nói: “Sau khi Mỹ cắt đứt quan hệ vào năm 1979, quân đội của chúng tôi gần như bị cô lập hoàn toàn. Vì vậy, họ bị mắc kẹt trong học thuyết quân sự của Mỹ thời Chiến tranh Việt Nam”.

Điều này không khiến Đài Bắc hay Washington lo lắng cho đến gần đây. Trong những năm 1990 và 2000, các công ty Đài Loan và Mỹ đã xây dựng nhà máy trên khắp Trung Quốc. Bắc Kinh đang vận động hành lang để gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - và đã làm được. Thế giới đón nhận nền kinh tế Trung Quốc và Mỹ cho rằng thương mại và đầu tư sẽ đảm bảo hòa bình ở eo biển Đài Loan.

Nhưng sự nổi lên của Tập Cận Bình, thương hiệu chủ nghĩa dân tộc của ông, và việc Nga xâm chiếm Ukraine đã thổi bay những giả định an ủi đó.

Đối với Đài Loan, những bài học từ cuộc xâm lược Ukraine đã gây sốc. Đạn pháo đã thống trị chiến trường - có tốc độ bắn cao và độ chính xác khủng khiếp. Quân đội Ukraine đã biết rằng họ phải di chuyển sau khi bắn một loạt đạn pháo - nếu không trong vòng vài phút, "hỏa lực phản công" của Nga sẽ trút xuống vị trí của họ như mưa.

Nhưng nhiều binh sĩ pháo binh của Đài Loan được trang bị các loại súng thời Chiến tranh Việt Nam hoặc thậm chí là Thế chiến thứ hai. Chúng được tải thủ công, di chuyển khó khăn và chậm. Họ sẽ dễ dàng bị tấn công.

Điểm yếu của Đài Loan đang buộc Washington phải hành động. Đó là lý do tại sao lực lượng lục quân của Đài Loan được phái đến Mỹ để huấn luyện và các chuyên gia của Mỹ cũng đến Đài Bắc để phối hợp với thủy quân lục chiến và lực lượng đặc biệt của Đài Loan. Nhưng William Chung, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia ở Đài Bắc, nói rằng Đài Loan vẫn không thể hy vọng tự mình ngăn chặn được Trung Quốc. Đây là bài học khác từ cuộc chiến ở Ukraine.

Ông nói: “Cộng đồng quốc tế phải quyết định liệu Đài Loan có quan trọng hay không. Nếu G7 hoặc Nato cho rằng Đài Loan quan trọng vì lợi ích của họ thì chúng ta phải quốc tế hóa tình hình Đài Loan – bởi vì đó là điều sẽ khiến Trung Quốc phải suy nghĩ kỹ về cái giá phải trả”.

Tiến sĩ Chung nói rằng hành vi của Trung Quốc đã vô tình giúp Đài Loan làm được điều đó.

Ông nói: “Trung Quốc đang cho thấy họ là người theo chủ nghĩa bành trướng ở Biển Đông và Biển Hoa Đông. Và chúng ta có thể thấy kết quả ở Nhật Bản, nơi ngân sách quân sự hiện đang tăng gấp đôi.”

Ông nói, kết quả là việc các liên minh trong khu vực đang được định hình lại - cho dù đó là hội nghị thượng đỉnh lịch sử giữa Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc, tầm quan trọng ngày càng tăng của các liên minh quân sự như Bộ tứ ‘Quad’ (Nhật Bản, Mỹ, Úc và Ấn Độ) và Aukus (Anh, Mỹ và Úc) đang chạy đua chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân thế hệ tiếp theo, hay mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa Mỹ và Philippines.

Ông nói: “Trung Quốc đang cố gắng thay đổi nguyên trạng trên toàn khu vực. [Và điều đó] có nghĩa là an ninh Đài Loan liên quan mật thiết với Biển Đông và Biển Hoa Đông. Điều đó có nghĩa là chúng tôi không còn bị cô lập nữa.”

Hiện đang có cuộc tranh luận gay gắt ở Washington về việc Mỹ nên hỗ trợ Đài Loan đến mức nào. Nhiều nhà quan sát Trung Quốc lâu năm cho rằng bất kỳ cam kết công khai nào từ phía Mỹ đều sẽ khiêu khích Bắc Kinh hơn là răn đe. Nhưng Washington cũng biết rằng Đài Loan không thể hy vọng tự vệ một mình.

Như một nhà quan sát Trung Quốc lâu năm đã nói: “Chúng ta cần giữ im lặng trước chiến lược mơ hồ này, trong cùng lúc đó trang bị vũ khí tận răng cho Đài Loan”.

Nguồn: Người Quan Sát; Vnexpress; Dân Trí; Soha; BBC