Cuộc khủng hoảng nước ảnh hưởng tới 1/4 nhân loại

(Ảnh minh họa).

Báo cáo mới nhất của Viện Tài nguyên thế giới cho thấy, 1/4 nhân loại đang phải đối mặt với tình trạng “căng thẳng cực độ” về nước do nhu cầu tăng cao và khủng hoảng khí hậu gia tăng.

Báo cáo công bố hàng năm của Viện Tài nguyên thế giới cho thấy, 25 quốc gia, chiếm 1/4 dân số toàn cầu, chịu áp lực về nước cực kỳ cao mỗi năm, trong đó Bahrain, Cộng hoà Síp, Kuwait, Lebanon và Oman là 5 quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

“Tình trạng căng thẳng về nước cực kỳ cao” có nghĩa là các quốc gia đang sử dụng gần như toàn bộ lượng nước họ có, tức là ít nhất 80% nguồn cung cấp tái tạo được.

Trên toàn cầu, nhu cầu về nước đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 1960 và báo cáo dự đoán rằng nhu cầu sẽ tăng thêm 20% đến 25% vào năm 2050. Nhu cầu về nước gia tăng bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có dân số ngày càng tăng và nhu cầu của các ngành công nghiệp, nông nghiệp, cùng với chính sách sử dụng nước không bền vững, thiếu đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Báo cáo dự đoán, tại Trung Đông và Bắc Phi, những khu vực căng thẳng về nước nhất trên thế giới, với toàn bộ dân số sẽ sống trong tình trạng căng thẳng về nước cực kỳ cao vào giữa thế kỷ này.

Ở Bắc Mỹ và châu Âu, dù nhu cầu về nước đã ổn định nhờ đầu tư vào các biện pháp sử dụng nước hiệu quả, song điều đó không đồng nghĩa với tất cả. Như tại Mỹ, 6 tiểu bang đang trải qua tình trạng căng thẳng về nước cực kỳ cao, trong đó có Arizona và New Mexico. Theo Chuyên gia khí hậu Johannes Cullmann, tài nguyên nước không phải là vấn đề của riêng bất kỳ quốc gia nào. Tất cả chúng ta đều bị ảnh hưởng nếu tình trạng căng thẳng về nước trở nên trầm trọng hơn, gây khó khăn cho các quốc gia sản xuất một số mặt hàng nhất định.

“Vòng tuần hoàn nước kết nối chúng ta. Nước thực sự là thứ kết nối mọi hoạt động của con người trên hành tinh và không một quốc gia nào có thể thực sự làm chủ được tình trạng thay đổi nước hoặc chu trình nước trên hành tinh này. Bạn không thể nói, tôi đang ở Australia, tôi không phải là một phần của vòng tuần này. Australia phụ thuộc vào những gì Ấn Độ làm, Trung Quốc hay các quốc gia Nam Mỹ làm. Đó là lý do tại sao nước rất quan trọng. Ngay cả những người từng nghĩ rằng nước là vấn đề của những người nghèo ở Nam bán cầu cũng bắt đầu cảm nhận được điều đó”, ông Cullmann nhấn mạnh.

Dự kiến, thế giới sẽ có thêm 1 tỷ người sống trong điều kiện căng thẳng về nước với mức độ "cực kỳ cao" vào giữa thế kỷ này. Điều này có thể xảy ra ngay cả khi theo một kịch bản lạc quan mức tăng nhiệt độ trung bình được giới hạn trong khoảng từ 1,3°C đến 2,4°C. Tại Hội nghị toàn cầu về nước lần đầu tiên được tổ chức tại thành phố New York, Mỹ hồi tháng 3 vừa qua, Liên Hợp Quốc đã kêu gọi các quốc gia hợp tác với nhau, cùng hành động, nếu không sẽ phải đối mặt với nạn đói, xung đột và di cư bắt buộc do tình trạng khan hiếm nước ngày càng trầm trọng.

Các ngân hàng Trung Quốc tích cực bán USD để cứu nội tệ

Reuters cho biết các ngân hàng quốc doanh Trung Quốc đang tích cực bán đôla Mỹ để mua nhân dân tệ trên cả thị trường nội địa và quốc tế.

"Việc các ngân hàng quốc doanh bán USD đã trở thành điều bình thường để làm chậm lại đà giảm của nhân dân tệ", một nhân viên giao dịch tại Thượng Hải cho biết trên Reuters.

Dù bán USD cho khách hàng hay cho chính mình, các ngân hàng quốc doanh thường làm việc này theo chỉ đạo của ngân hàng trung ương mỗi khi nhân dân tệ chịu sức ép.

Chi nhánh tại nước ngoài của họ cũng đang bán USD. Việc này nhằm hạn chế đà giảm của nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, đồng thời ngăn giá đồng tiền này không quá chênh với giá trong nước.

Tháng này, nhân dân tệ đã giảm 2,4% so với USD. Từ đầu năm, mức giảm là 6%. Chiều nay, giá nhân dân tệ tại Trung Quốc là 7,31 CNY một USD. Giá trên thị trường quốc tế là 7,34 CNY một USD.

Nhân dân tệ đi xuống do chính sách tiền tệ tại Trung Quốc ngược với Mỹ, nhà đầu tư lo ngại tăng trưởng tại Trung Quốc yếu và rủi ro vỡ nợ trong lĩnh vực bất động sản. Việc giới chức nước này chậm kích thích kinh tế khiến nhà đầu tư thất vọng. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc hôm 15/8 thông báo giảm lãi suất lần thứ hai trong ba tháng, càng gây sức ép lên nhân dân tệ.

Vài tuần gần đây, giới quan sát cho biết giới chức Trung Quốc đã tìm cách ngăn nhân dân tệ giảm sâu. PBOC thiết lập tỷ giá tham chiếu ngày để giúp nhân dân tệ mạnh lên. Các ngân hàng quốc doanh cũng liên tục bán USD.

Tháng trước, PBOC điều chỉnh một quy định, cho phép các doanh nghiệp vay nhiều hơn ở nước ngoài. Nhờ đó, họ có thể mang về thêm ngoại tệ để quy đổi sang nhân dân tệ trong nước. Tuy nhiên, việc lãi vay ở nước ngoài cao khiến các doanh nghiệp ngần ngại. Vì thế, chính sách này không mấy hiệu quả.

Theo các nhân viên giao dịch, một cách khác khả thi hơn là các ngân hàng quốc doanh giảm cho vay nhân dân tệ tại thị trường Hong Kong. Việc siết thanh khoản tại đây có thể giúp chặn lại đà giảm của nhân dân tệ tuần này.

Đụng độ đẫm máu tại Libya, hơn 200 người thương vong

(Ảnh minh họa).

Trung tâm Y tế khẩn cấp ở Libya ngày 16/8 cho biết, đụng độ giữa hai nhóm vũ trang lớn tại thủ đô Tripoli đã làm 55 người thiệt mạng và 146 người khác bị thương.

Đụng độ xảy ra cuối ngày 14/8 sau khi chỉ huy Lữ đoàn 444 hiện kiểm soát phần lớn Tripoli bị Lực lượng Răn đe Đặc biệt bắt giữ tại sân bay Mitiga.

Vụ đụng độ đã khiến sân bay chính của thành phố này phải đình chỉ hoạt động. Đây là vụ đụng độ vũ trang tồi tệ nhất tại Libya trong nhiều tháng qua.

Trước đó, xung đột bạo lực đã xảy ra lẻ tẻ tại một số vùng ở khu vực phía Tây Bắc của Libya trong những tuần gần đây. Đụng độ đã dừng lại hôm 15/8 khi hai lực lượng trên nhất trí ngừng bắn nhờ các nỗ lực của Thủ tướng Chính phủ nước này.

Libya rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011. Đất nước này tiếp tục bị chia rẽ sâu sắc sau khi xảy ra sự phân cực giữa các phe phái vũ trang miền Đông và miền Tây từ năm 2014.

Các cuộc xung đột trên quy mô lớn đã tạm dừng sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào năm 2020. Tuy nhiên đến nay, các phe phái tại Libya vẫn chưa tìm ra một giải pháp chính trị lâu dài để giải quyết xung đột.

Cuộc đột kích của Nga ngoài khơi bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ thử thách quyết tâm của ông Erdogan

Cuộc đột kích của Nga vào một con tàu ngay ngoài khơi bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa cuộc chiến Ukraine đến gần một biên giới nữa của NATO và làm tăng nguy cơ leo thang căng thẳng khi Ankara tìm cách thuyết phục Moscow quay trở lại thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc nhằm khôi phục lại sự bình lặng cho Biển Đen.

Các binh sĩ thủy quân lục chiến có vũ trang của Nga đã đột kích con tàu đăng ký tại Thổ Nhĩ Kỳ bằng máy bay trực thăng vào ngày 13/8, cách bờ biển phía tây bắc của Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 60 km, trong vùng biển quốc tế nhưng gần Istanbul. Moscow nói họ kiểm tra con tàu trước khi nó lên đường đến Ukraine.

Thổ Nhĩ Kỳ, nước có quân đội lớn thứ hai trong NATO, đã không đưa ra bình luận công khai nào về vụ việc xảy ra ở phía nam của cuộc chiến đã diễn ra trong một năm rưỡi ở phía bắc Biển Đen.

Các nhà phân tích cho biết điều này thử thách quyết tâm của Tổng thống Tayyip Erdogan trong việc duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, người mà ông đã mời tới Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng này để thảo luận về việc nối lại thỏa thuận do Liên hiệp quốc làm trung gian nhằm bảo đảm xuất khẩu ngũ cốc từ Ukraine.

Ông Yoruk Isik, một nhà phân tích địa chính trị tại công ty tư vấn Bosphorus Observer, nói: “Kiểu gây hấn này được thực hiện gần Istanbul đã không được kiểm soát và không tôn trọng các quyền chung của Thổ Nhĩ Kỳ”.

“Sự im lặng của Ankara là kỳ lạ nhưng cho thấy họ vẫn trông đợi vào việc ông Putin đến thăm và quay trở lại thỏa thuận ngũ cốc.”

Kể từ khi Nga rút khỏi thỏa thuận vào tháng trước, cả Nga và Ukraine đã đưa ra cảnh báo và thực hiện các cuộc tấn công vào các tàu bè ngoài khơi bờ biển của họ, làm dấy lên lo ngại rằng vận chuyển thương mại có thể trở nên rủi ro hơn trên toàn bộ vùng biển.

Trong khi Ukraine và một số quốc gia phương Tây khác thúc đẩy các tuyến đường thay thế cho hàng xuất khẩu của Ukraine, thì Ankara, quốc gia cũng có quan hệ tốt với Kiev, lại lặng lẽ phản đối vì lý do an toàn. Thổ Nhĩ Kỳ muốn phương Tây chấp nhận một số yêu cầu của Nga và yêu cầu Nga nhượng bội những yêu sách khác, để khởi động lại xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine dưới sự giám sát của Liên hiệp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày 16/8, Nga đã tấn công thêm các cơ sở cảng của Ukraine ngay cả khi Kiev thông báo rằng một tàu container đã rời Odesa theo “hành lang nhân đạo” của chính họ, một trong những lựa chọn thay thế.

Bà Rebeca Grynspan, Tổng thư ký Hội nghị Liên hiệp quốc về Thương mại và Phát triển, ngày 16/8 nói rằng họ đang liên hệ với tất cả các bên để quay lại bàn đàm phán mặc dù điều đó “khó khăn” một phần do vụ bắn phá cơ sở hạ tầng ngũ cốc gần đây.

Cân bằng tốt

Biển Đen và eo biển Thổ Nhĩ Kỳ là tuyến đường chính mà Ukraine và Nga - hai trong số các nhà sản xuất nông nghiệp hàng đầu thế giới - sử dụng để tiếp cận thị trường thế giới.

Kể từ khi thỏa thuận ngũ cốc kéo dài một năm sụp đổ, làm tăng giá hàng hóa toàn cầu và khiến Liên hiệp quốc lo ngại về nạn đói trên thế giới, Nga và Ukraine cho biết họ sẽ coi các tàu tiếp cận cảng của nhau là có thể là tàu quân sự.

Ông Aydin Sezer, cựu nhà ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ và nhà phân tích chính sách đối ngoại có trụ sở tại Ankara, cho biết việc Nga kiểm tra tàu Sukru Okan treo cờ Palau về mặt kỹ thuật diễn ra trong vùng chiến sự, vì các cảnh báo của Moscow và Kiev về tàu bè.

Do Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi máy bay không người lái có vũ trang và các vũ khí khác tới Ukraine đồng thời tuyên bố trung lập trong cuộc chiến, “rất khó để Thổ Nhĩ Kỳ tìm được tiếng nói của mình về vấn đề này”, ông nói.

Thổ Nhĩ Kỳ đã định vị mình để tạo điều kiện thuận lợi cho bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào giữa Ukraine và Nga. Ankara đã phản đối cuộc xâm lược của Nga cũng như các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Moscow, và tăng cường hợp tác kinh tế với Nga trong chiến tranh.

Một quan chức Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, yêu cầu giấu tên, cho biết Ankara đang xem xét cuộc đột kích ở Biển Đen nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Theo dữ liệu của Refinitiv Eikon, con tàu đã đi đến vùng biển Romania.

Nga chưa bình luận về chuyến thăm tiềm năng của ông Putin, mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều lần thúc đẩy nó, kể cả trong cuộc điện thoại của hai nhà lãnh đạo vào ngày 2/8.

Nga cho biết sẽ quay trở lại thỏa thuận ngũ cốc một khi phương Tây hoàn thành các nghĩa vụ nhằm đảm bảo việc xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của mình suôn sẻ, bao gồm cả các khoản thanh toán và hậu cần.

Ông Sezer cho biết hai yêu cầu chính của họ là đưa một ngân hàng Nga vào hệ thống thanh toán SWIFT toàn cầu và cho phép ngân hàng này nhập khẩu hàng hóa liên quan đến nông nghiệp.

“Vì vậy, ông Erdogan nên đàm phán và cố gắng thuyết phục các nước phương Tây, chứ không phải ông Putin, để khôi phục thỏa thuận ngũ cốc”, ông nói.

Nga tập kích dồn dập các cảng, Ukraine cảnh báo đanh thép

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Volodymyr Zelensky đã cảnh báo việc Nga liên tiếp tập kích các cảng ở nước này sau khi rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen.

Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) trong đêm 16/8 ở khu vực Odessa phía nam Ukraine đã đánh dấu lần thứ 7 Nga nhắm mục tiêu vào các cảng của Ukraine kể từ khi Moscow rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen.

"Những kẻ khủng bố Nga một lần nữa nhắm mục tiêu vào các cảng của chúng tôi. Cơ sở hạ tầng của chúng tôi, không chỉ liên quan đến việc đảm bảo an ninh lương thực của chúng tôi, mà là an ninh lương thực toàn cầu", ông Zelensky cho biết.

"Chỉ trong một tháng kể từ khi Nga tìm cách phá hủy Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen, đây là cuộc tấn công quy mô lớn thứ 7 của Nga", tổng thống Ukraine nhấn mạnh.

"Cảng Reni, cảng Izmail, cảng Pivdennyi, cảng Odessa, cảng Chornomorsk, Mykolaiv, mỗi cuộc tấn công của Nga vào các cảng này là một đòn giáng vào giá lương thực toàn cầu, một đòn giáng vào sự ổn định xã hội và chính trị ở châu Phi và châu Á", ông Zelensky nói thêm.

Oleh Kiper, người đứng đầu chính quyền quân sự Odessa, cho biết cuộc tấn công mới nhất bằng UAV khiến các nhà kho và kho dự trữ lương thực ở cảng Reni bị hư hại. Hiện chưa có ghi nhận thương vong sau vụ việc.

Các cảng nhỏ trên sông Danube đã trở nên quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine sau sự sụp đổ của thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen vào tháng trước. Các cuộc tấn công vào cảng Danube dường như nhằm làm tê liệt nền nông nghiệp Ukraine, chiếm khoảng 20% nền kinh tế của quốc gia Đông Âu trước khi chiến sự bùng phát.

Các quan chức Ukraine cho biết các lực lượng Nga đang cố tình nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng cảng trên sông như một phần trong nỗ lực ngăn chặn hoạt động xuất khẩu của Ukraine, gây ra mối đe dọa đối với an ninh lương thực ở các quốc gia đang phát triển, vốn phụ thuộc vào nguồn ngũ cốc của Ukraine.

"Chúng ta phải phản ứng với điều này. Tất cả chúng ta! Chúng ta cần chống lại điều này, một cách tích cực, với những nỗ lực chung", ông Zelensky kêu gọi.

Vào tháng 7, Nga tuyên bố rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc do Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian nhằm đảm bảo Ukraine có thể đưa sản phẩm nông nghiệp ra thị trường quốc tế qua Biển Đen. Khi đó, Moscow cảnh báo sẽ coi mọi tàu đi đến vùng biển của Ukraine đều có thể mang theo vũ khí.

Biển Đen là tuyến đường vận tải quan trọng. Ukraine và Nga đều sử dụng để đưa hàng hóa, đặc biệt là nông sản, ra thị trường thế giới.

Ukraine và phương Tây cho rằng các động thái của Nga đồng nghĩa với việc họ đang phong tỏa các cảng của Kiev. Ukraine đáp trả bằng các vụ tấn công bằng xuồng tự sát vào cầu Crimea và cảng của Nga. Kiev cũng đưa ra cảnh báo tương tự đối với các tàu đến cảng của Nga trên Biển Đen.

Xung đột Nga - Ukraine hiện nay không chỉ diễn ra trên bộ, mà dường như bắt đầu lan sang cả khu vực Biển Đen. Gần đây, Ukraine liên tục tấn công bằng máy bay không người lái và xuồng tự sát vào các mục tiêu của Nga.

Nguồn: VOV; Vnexpress; Soha; VOA; Dân Trí