Khủng hoảng niềm tin startup: Gần 100 công ty không thể IPO dù ‘khát’ vốn, chuyên gia khuyên 6 tháng tới chỉ nên ‘ngồi im’

(Ảnh minh họa).

Các công ty khởi nghiệp được cho là nên trì hoãn kế hoạch IPO tại Mỹ cho đến khi lãi suất ổn định trở lại.

Các công ty khởi nghiệp được cho là nên trì hoãn kế hoạch IPO tại Mỹ cho đến khi lãi suất ổn định trở lại. Lời khuyên được đưa ra bởi nhiều chuyên gia kinh tế, sau khi màn ra mắt không đạt kỳ vọng của Arm và Instacart làm tiêu tan hy vọng về một làn sóng niêm yết công nghệ mới.

Công ty giao hàng tạp hóa trực tuyến Instacart trước đó đã có đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng vào ngày 19/9. Arm, nhà thiết kế chip được SoftBank hậu thuẫn có động thái tương tự trong khi công ty phần mềm tự động hóa tiếp thị Klaviyo cũng ghi nhận kết quả hậu IPO khá khả quan.

Cả ba đều có khởi đầu tươi sáng trên thị trường đại chúng, song thành quả có lẽ sẽ sớm bị lu mờ bởi ngày 20/9 mới đây, FED tuyên bố có thể sẽ có một đợt tăng lãi suất khác trong năm để kìm hãm lạm phát.

“Lãi suất là vấn đề được đặt lên hàng đầu. Đang có một cuộc tranh luận xung quanh việc thắt chặt tiền tệ sẽ kéo dài bao lâu và tốc độ tăng lãi suất sẽ ra sao. Một số vấn đề cần xem xét, trong đó có thời điểm thích hợp để tiến hành IPO”, Udhay Furtado của ngân hàng Citigroup cho biết.

Trước đó, Oldenburgische Landesbank, một ngân hàng ở Đức đã phải tạm dừng kế hoạch IPO dự kiến diễn ra vào đầu tháng 5/2023 vì các nhà đầu tư lo ngại về sức khỏe của hệ thống ngân hàng toàn cầu.

“Vẫn còn rất nhiều điều không chắc chắn về những gì sẽ xảy ra vào cuối năm nay nên tôi nghĩ điều đó khiến giới đầu tư khá lo lắng. Thời gian hiện tại không phù hợp để rót vốn vào các doanh nghiệp ít tên tuổi”, Stephanie Niven, giám đốc danh mục đầu tư ở Công ty quản lý đầu tư Ninety One, nói.

Sự hỗn loạn trong suốt tháng 9 đã khiến các nhà đầu tư ở Thung lũng Silicon thất vọng. Họ vẫn nghĩ đợt niêm yết trong tháng mới sẽ mở ra cơ hội cho hàng chục công ty công nghệ tư nhân sau khi thị trường trải qua một năm 2021 tồi tệ.

“Trừ khi bạn thực sự cần, nếu không hãy ngồi im. Thị trường đã rất khó khăn trong vài tuần qua”, Mike Volpi, đối tác chung của công ty đầu tư mạo hiểm Index Ventures, cho biết.

Theo ước tính của công ty dữ liệu thị trường tư nhân PitchBook, gần 80 ứng cử viên IPO đã không thể hiện thực hóa kế hoạch trong năm qua - thời điểm loạt startup công nghệ phải đối mặt với khủng hoảng. Đầu tư mạo hiểm vào các startup Mỹ trong năm 2022 có xu hướng giảm 1/3 so với năm 2021, theo nghiên cứu từ PitchBook Data. Vốn đầu tư vào các công ty này cũng giảm liên tục hàng quý.

“Thời thế đã khác. Mọi người cần bỏ thói quen thích định giá đi. Ai cũng say sưa với điều đó nhưng nó đã qua và không quay trở lại nữa đâu”, Matt Murphy, một đối tác tại công ty đầu tư mạo hiểm Menlo Ventures, cho biết.

Theo Bloomberg, những biến động trong ngành ngân hàng thế giới cùng loạt rủi ro kinh tế suy thoái đang khiến thị trường IPO toàn cầu gặp “rắc rối”. Tính từ đầu năm cho đến tháng 3/2023, các công ty trên thế giới chỉ huy động được 19,7 tỷ USD thông qua các đợt IPO. Con số trên giảm 70% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất kể từ năm 2019.

Dẫu vậy, một số chuyên gia vẫn có cái nhìn dài hạn tích cực.

“Mọi người đều nghĩ IPO đã chết. Thực tế không phải vậy”, Paul Kwan, giám đốc điều hành của công ty liên doanh General Catalyst kiêm cựu giám đốc một chi nhánh của Morgan Stanley, cho biết.

Kế hoạch tăng lãi suất đặc biệt gây đau đớn cho các công ty khởi nghiệp tư nhân không có lãi. Ông Kwan dự đoán từ nay cho đến khi lãi suất ổn định, khó có khả năng IPO sẽ diễn ra. Sự gia tăng các hoạt động mua bán và sáp nhập, nếu có, sẽ chỉ diễn ra trong vòng 6 tháng tới.

“Việc nhà sáng lập có trở thành tỷ phú hay không có lẽ không còn quan trọng nữa. Vấn đề lớn nhất là sự dịch chuyển và khủng hoảng về niềm tin”, nhà sáng lập Eric Paley của Founder Collective nhận định.

Jason Greenberg, đồng giám đốc công nghệ, truyền thông và viễn thông toàn cầu cảnh báo một số công ty có thể buộc phải niêm yết sớm vì quá ‘khát’ vốn. Chẳng hạn, Stripe vào tháng 3 huy động hơn 6,5 tỷ USD một phần để thanh toán các khoản nợ. Instacart cũng sử dụng “một cách hiệu quả” toàn bộ số tiền thu được từ đợt IPO để giải quyết các chi phí liên quan trước đó. Theo Don Butler, giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Thomvest, một trong những yếu tố thúc đẩy startup tiếp cận thị trường đại chúng là nhu cầu thanh khoản của các nhà đầu tư.

“Kế hoạch niêm yết có thành công hay không ư? Không đâu. Mọi thứ chỉ ổn sau 6 tháng nữa”, ông Jason Greenberg nói.

Theo giáo sư tài chính Jay Ritter của Đại học Florida, thị trường cho các đợt phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ cũng phải trải qua một năm 2022 tồi tệ nhất kể từ năm 1990. Khoảng 139 công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC) phải thanh lý, theo SPAC Research, từ đó làm suy yếu công cụ đặc biệt vốn được các công ty khởi nghiệp và giới đầu tư tận dụng để kiếm tiền.

“Sẽ rất áp lực nếu muốn kiếm tiền bằng mọi giá”, Mark Peter Davis, đối tác quản lý tại Interplay, một công ty mạo hiểm kiêm vườn ươm khởi nghiệp, cho biết. “Tôi nghĩ chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều nỗi đau như thế này”.

Theo Layoffs.fyi, một trang web theo dõi việc làm trong ngành công nghệ, trong năm 2022, các công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Mỹ đã sa thải hơn 35.000 nhân viên. Một số tạm phải gác lại các kế hoạch kinh doanh, trong khi số khác “đóng băng” ngày ra mắt các sản phẩm mới.

Bước lùi của NATO trong hỗ trợ vũ khí cho Ukraine giữa thời điểm then chốt

Ukraine đã nhận được những tin tức không mấy tích cực từ các đối tác NATO giữa bối cảnh nước này đang tiếp tục nỗ lực phản công nhằm giành lại các vùng lãnh thổ Nga kiểm soát.

NATO xuất hiện như một đồng minh quan trọng của Ukraine sau khi Tổng thống Vladimir Putin tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt vào cuối tháng 2/2022. Liên minh quân sự này đã cung cấp cho Ukraine hàng chục tỷ USD vũ khí và tài chính.

Tuy nhiên, tuần vừa qua, cả Mỹ và Slovakia - hai nước NATO đều có những thông tin không mấy tốt đẹp cho Ukraine, đe dọa nguồn hỗ trợ nhân đạo và quân sự mà Kiev nhận được giữa bối cảnh xung đột tiếp diễn.

Ngay 30/9, Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật ngân sách ngắn hạn kéo dài 45 ngày, sau một vài tuần đảng Cộng hòa bất đồng về việc ngân sách nên cắt giảm bao nhiêu và các ưu tiên là gì. Cuối cùng, dự luật này đã nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng nhưng lại không bao gồm khoản ngân sách hỗ trợ bổ sung cho Ukraine.

Tổng thống Joe Biden đã đề xuất hỗ trợ Ukraine thêm 300 triệu USD để bổ sung vũ khí và huấn luyện binh lính nước này. Tuy nhiên, khoản ngân sách trên không bao gồm trong dự luật bởi nó đã trở thành trở ngại giữa các thành viên theo quan điểm bảo thủ trong Hạ viện, những người cho rằng ngân sách nên được ưu tiên cho các vấn đề trong nước.

Khoản ngân sách mới được thông qua của Mỹ đặt câu hỏi về sự hỗ trợ tương lai của Washington cho Kiev bởi các cuộc thăm dò dư luận trong năm nay đều cho thấy sự ủng hộ đối với các khoản hỗ trợ cho Ukraine sụt giảm. Mỹ là một trong những đồng minh mạnh mẽ nhất của Ukraine khi Tổng thống Biden đã thông qua hàng chục tỷ USD hỗ trợ cho Kiev.

Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), từ tháng 1/2022 - 7/2023, Mỹ đã cung cấp cho Ukraine 46,6 tỷ USD hỗ trợ quân sự, 3,9 tỷ USD hỗ trợ quân đạo và 26,4 hỗ trợ tài chính, tổng cộng là khoảng 77 tỷ USD. Con số này cao hơn bất kỳ quốc gia nào, mặc dù các tổ chức của EU, tính đến nay cũng cung cấp cho Kiev hơn 80 tỷ USD.

Dù vậy, những người ủng hộ Ukraine cam kết sẽ tiếp tục những nỗ lực để Kiev nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn trong các dự luật ngân sách sau này.

"Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng tôi không thể để sự ủng hộ của Mỹ cho Ukraine bị gián đoạn. Tôi mong rằng Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy sẽ giữ cam kết của mình với người dân Ukraine và đảm bảo thông qua sự hỗ trợ cần thiết nhằm hỗ trợ Ukraine trong thời điểm quan trọng này", Tổng thống Biden cho hay trong một thông báo sau khi dự luật ngày 30/9 được thông qua.

Trong khi đó, Ukraine cũng nhận phải một tin không mấy triển vọng từ Slovakia sau khi ông Robert Fico, lãnh đạo đảng Smer-SD theo chủ nghĩa dân túy đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội vừa qua.

Slovakia có đường biên giới phía Đông với Ukraine và cung cấp cho Kiev tiêm kích MiG-29 trong cuộc xung đột hiện nay. Tuy nhiên, ông Fico đã cam kết sẽ dừng hỗ trợ quân sự cho Ukraine và chỉ ủng hộ các gói hỗ trợ nhân đạo. Ông cũng phản đối việc trừng phạt Nga.

Hồi cuối tháng 9, ông Fico nhận định với trang The Telegraph của Anh rằng "việc trang bị vũ khí sẽ không mang lại cho Ukraine điều gì ngoài sự giết chóc".

Trong khi đó, một cuộc thăm dò dư luận hồi tháng 8 của Eurobarometer cho thấy số người châu Âu ủng hộ sự hỗ trợ cho Ukraine đã sụt giảm.

Cuộc thăm dò dư luận trên cho thấy 24% người dân EU nói rằng họ "hoàn toàn nhất trí" với việc "hỗ trợ tài chính, cung cấp thiết bị quân sự và huấn luyện cho Ukraine", so với 33% những người được hỏi nói rằng họ "hoàn toàn đồng ý" với điều này vào tháng 4/2022.

Sự ủng hộ đối với việc cung cấp hỗ trợ quân sự cho Ukraine giảm từ 67% xuống 48% trong cùng thời điểm, trong khi tỷ lệ những người phản đối tăng từ 26% lên 34%. Cuộc thăm dò dư luận trên được tiến hành với 26.514 công dân EU ở 27 nước thành viên từ 24 - 31/8.

Châu Phi bắt đầu 'loại trừ' lính đánh thuê Wagner?

(Ảnh minh họa).

Từng có nhận định cho rằng châu Phi sẽ trở thành địa bàn hoạt động chính của lính đánh thuê Wagner, nhưng điều này khó thành hiện thực.

Các nước châu Phi đã bày tỏ sự quan ngại và bắt đầu đưa ra nhiều chỉ trích liên quan đến hành động của Công ty quân sự tư nhân (PMC) Wagner trên lục địa này.

Ấn phẩm Foreign Policy (FP) đưa ra thông tin trên sau khi tham khảo một nguồn tin giấu tên trong Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.

Theo nguồn tin này, một số quốc gia châu Phi bày tỏ sự không hài lòng với sự có mặt của lính đánh thuê Wagner và tuyên bố không muốn phụ thuộc vào tập đoàn này.

“Đại diện của các nước châu Phi đã đến gặp chúng tôi và nói rằng họ không muốn phụ thuộc vào Wagner PMC. Rõ ràng sự hiện diện của họ đang tạo ra nhiều vấn đề”, tờ FP nói rõ.

Hoạt động của lính đánh thuê Wagner ở Châu Phi khiến nhiều quốc gia lo ngại, mặc dù thực tế là họ đã chính thức tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố trong khu vực.

Ví dụ ở Cộng hòa Trung Phi, Wagner PMC có liên quan đến lĩnh vực an ninh. Tuy nhiên mới đây có thông tin nổi lên rằng nếu những chiến binh không ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng Nga, họ sẽ phải rời khỏi đất nước này.

Những gì đang xảy ra đã gây ra phản ứng ở các quốc gia châu Phi khác. Điển hình như Thủ tướng Niger - ông Uhumudu Mahamadou, đã phủ nhận thông tin về sự hiện diện của lính đánh thuê Nga trên lãnh thổ của họ nhằm giúp đẩy lui hành động can thiệp quân sự từ nước ngoài.

Ông Mahamadou nhấn mạnh rằng các nhóm Hồi giáo vũ trang, không phải PMC Wagner là đối tượng được phát hiện đã có mặt ở biên giới giữa Mali và Niger.

Nhưng trên hết, rõ ràng sau cái chết của ông trùm Prighozin, Công ty quân sự tư nhân Wagner đang đối diện tình trạng "rắn mất đầu" và nguy cơ tan rã trở nên lớn hơn bao giờ hết.

Đối với những binh sĩ Wagner hiện có mặt trên đất Nga, họ có thể gia nhập một PMC khác như Redut, hoặc được phân chia giữa Bộ Quốc phòng và Vệ binh Quốc gia.

Thổ Nhĩ Kỳ không kích Iraq

Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, nước này đã không kích miền bắc Iraq và phá hủy 20 mục tiêu của nhóm quân người Kurd PKK tại đây sau khi một vụ đánh bom liều chết xảy ở thủ đô Ankara.

Hãng Reuters dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ viết: "Cuộc không kích nhằm vào các căn cứ của PKK tại Gara, Hakurk, Metina và Qandil, đều ở bắc Iraq và Tổ chức khủng bố ly khai (BTO), diễn ra lúc 9h tối ngày 1/10. Tổng số 20 mục tiêu, gồm cả các hang động, boongke và nhà kho đang được sử dụng, được cho là nơi chứa chấp các đối tượng khủng bố, đã bị phá hủy".

Thổ Nhĩ Kỳ cho biết đã thực hiện các biện pháp nhằm không gây tổn hại cho dân thường Iraq trong vụ không kích.

Một phát ngôn viên của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayipp Erdogan nói thêm: "Như Tổng thống đã nhấn mạnh, những kẻ thù của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đột nhiên cảm nhận được hơi thở của lực lượng an ninh của chúng tôi phả lên cổ họ vào một đêm nào đó".

Sáng 1/10, một vụ đánh bom liều chết đã xảy ra ở thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ làm 2 cảnh sát bị thương. Vụ tấn công xảy ra vài giờ trước khi Quốc hội nước này dự định mở cửa trở lại sau ba tháng nghỉ hè. Lực lượng PKK đã nhận trách nhiệm về vụ việc.

Bộ trưởng Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ Yilmaz Tunc cho biết, nước này đã mở một cuộc điều tra về vụ tấn công khủng bố trên. Ông viết trên mạng xã hội X rằng: "Những cuộc tấn công đó sẽ không cản trở cuộc chiến chống khủng bố của Thổ Nhĩ Kỳ. Cuộc chiến chống khủng bố của chúng ta sẽ tiếp tục với quyết tâm cao hơn”.

Nga dồn dập phóng hỏa lực, phá hủy cứ điểm Ukraine

(Ảnh minh họa).

Nga tuyên bố tiếp tục tấn công vào các cứ điểm, phá hủy khí tài và phương tiện quân sự của Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 1/10 đã công bố video ghi lại cuộc tấn công tên lửa vào các đơn vị của Lữ đoàn cơ giới số 72 của quân đội Ukraine.

Theo tuyên bố chính thức của Bộ Quốc phòng Nga, tên lửa Nga đã phá hủy xe bọc thép và đạn dược của đối phương.

Lữ đoàn cơ giới số 72 được thành lập vào năm 2002 và tham gia cuộc xung đột ở vùng Donbass, miền Đông Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 30/9 cũng công bố đoạn video cho thấy pháo binh tấn công các vị trí của lực lượng Ukraine trong khu vực hoạt động của chiến dịch quân sự đặc biệt.

Lực lượng Ukraine đã bắt đầu cuộc phản công từ đầu tháng 6, nhưng phía Nga nói rằng chiến dịch này không thành công.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/9 cho biết, Ukraine đã mất 71.500 quân và khoảng 18.500 xe tăng và xe bọc thép.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu ngày 26/9 xác nhận, tổn thất của Ukraine đã lên tới hơn 17.000 người chỉ trong một tháng phản công.

Nguồn: CafeF; Soha; Giáo dục & Thời đại; Vietnamnet; Dân Trí