Toàn cầu đối mặt nguy cơ khủng hoảng lương thực

(Ảnh minh họa).

Các cú sốc nguồn cung do triển vọng kinh tế ảm đạm, xung đột quân sự và El Nino đang đẩy thế giới đến bờ vực khủng hoảng lương thực.

Chỉ trong vài tuần, thế giới liên tiếp đón nhận các cú sốc trên thị trường lương thực. Ngày 17/7, Nga rút khỏi Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen. Thỏa thuận này được Liên Hợp Quốc (UN) và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian đàm phán vào tháng 7/2022, cho phép Ukraine tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc bằng đường biển, từ đó giải quyết an ninh lương thực toàn cầu do xung đột ở châu Âu.

Chỉ vài ngày sau, Ukraine cáo buộc đòn tập kích của Nga vào thành phố cảng chiến lược Odessa đã phá hủy 60.000 tấn ngũ cốc, song Moskva nói chỉ nhắm mục tiêu vào cơ sở quân sự. Theo Đại sứ Anh tại Liên hợp Quốc Barbara Woodward, số lương thực này đủ cho 270.000 người trong một năm.

"An ninh lương thực thế giới một lần nữa gặp nguy hiểm", Bộ Nông nghiệp Ukraine cho biết. Trong cuộc phỏng vấn với CNN tháng trước, Samantha Power - một lãnh đạo tại Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) cho biết bà "rất lo ngại" về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Giá lúa mỳ thế giới đã tăng 10% chỉ trong 10 ngày sau khi Nga tuyên bố rút khỏi thỏa thuận.

Số liệu của Ủy ban Châu Âu (EC) cho biết Ukraine đóng góp lớn vào nguồn cung lương thực toàn cầu. Trong đó, họ chiếm 10% thị trường lúa mỳ thế giới, 15% ngô và 13% lúa mạch. Hai phần ba lúa mỳ rời Ukraine từ Biển Đen là hướng tới các nước đang phát triển, Power cho biết.

"Ukraine giờ buộc phải xuất khẩu phần lớn ngũ cốc qua đường bộ và các cảng ở sông Danube. Việc này sẽ làm tăng đáng kể chi phí vận chuyển, ăn mòn lợi nhuận của các nông dân Ukraine. Năm sau, họ có thể giảm trồng trọt, càng tăng thêm sức ép lên nguồn cung", Carlos Mera – Giám đốc phụ trách các thị trường nông sản tại ngân hàng Rabobank (Hà Lan) cho biết hôm 17/7.

Đến ngày 20/7, Ấn Độ thông báo cấm xuất khẩu các loại gạo không phải là Basmati (một loại gạo phổ biến tại Nam Á) để bình ổn giá trong nước. Chỉ vài ngày sau, hàng loạt video xuất hiện trên báo chí cho thấy người dân hoảng loạn mua tích trữ gạo và các kệ hàng trống trơn trong các cửa hàng bán đồ Ấn Độ ở Mỹ và Canada.

Ấn Độ hiện là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đóng góp 40% hoạt động kinh doanh gạo toàn cầu. Một trong những nước mua lớn là Trung Quốc, Philippines và Nigeria. Ngoài ra, họ còn bán cho một số khách mua vãng lai, như Indonesia hay Bangladesh – chỉ nhập khẩu khi nguồn cung trong nước thiếu.

Năm ngoái, Ấn Độ xuất khẩu 22 triệu tấn gạo sang 140 quốc gia. Gạo cũng ngày càng được tiêu thụ nhiều ở châu Phi. Tại các nước như Cuba hay Panama, đây còn là nguồn dinh dưỡng chính của người dân.

Năm 2022, Ấn Độ đã cấm xuất khẩu gạo tấm và áp thuế 20% với gạo trắng, lứt, do xung đột Nga - Ukraine kéo giá lương thực thiết yếu lên cao. Vì vậy, lệnh cấm xuất khẩu mới nhất của nước này đang làm dấy lên lo ngại về giá gạo toàn cầu. Kinh tế trưởng tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Pierre-Olivier Gourinchas cho rằng lệnh cấm sẽ kéo giá ngũ cốc nói chung lên 15% năm nay.

Lệnh cấm của Ấn Độ cũng được đưa ra vào thời điểm nhạy cảm. Shirley Mustafa – nhà phân tích thị trường gạo tại Tổ chức Nông lương Liên hợp Quốc (FAO) cho biết giá gạo toàn cầu đã nhích dần từ đầu năm 2022. Tính từ tháng 6 năm ngoái, giá đã tăng 14%.

Trong khi đó, nguồn cung lại đang căng thẳng, khi ba tháng nữa mới tới vụ thu hoạch mới tại các thị trường. Thời tiết khắc nghiệt tại Nam Á – với lượng mưa không đều ở Ấn Độ và mưa lũ ở Pakistan – đã ảnh hưởng đến mùa màng. Chi phí trồng lúa cũng tăng do giá phân bón lên cao.

Việc các tiền tệ mất giá so với USD khiến chi phí nhập khẩu với nhiều nước tăng vọt. Lạm phát cũng làm tăng chi phí đi vay với hoạt động ngoại thương. "Các hãng nhập khẩu đang căng thẳng. Hãy chờ xem liệu họ có thể đối phó với việc giá tăng hay không", Mustafa cho biết.

Lệnh cấm của Ấn Độ cũng kéo theo động thái tương tự từ Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Hôm 28/7, Bộ Kinh tế UAE quyết định dừng xuất khẩu gạo trong 4 tháng. Quy định này có hiệu lực ngay lập tức, áp dụng với tất cả loại gạo. Gạo nhập từ Ấn Độ sau ngày 20/7 cũng bị cấm tái xuất.

UAE phải nhập khẩu tới 90% lương thực hàng năm. Họ mua gạo chủ yếu từ Ấn Độ, Pakistan, Việt Nam và Thái Lan. Theo Bộ Kinh tế UAE, lệnh cấm tạm thời này nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước, sau khi Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo.

Một ngày sau, đến lượt chính phủ Nga thông báo cấm xuất khẩu gạo cho đến hết ngày 31/12 năm nay. Mục đích là bình ổn thị trường trong nước. Nga không phải là nước xuất khẩu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, họ có trồng lúa và là nước cung cấp chính gạo Japonica cho các nước lân cận, như Azerbaijan và Georgia. Họ cũng bán gạo sang Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan, theo số liệu của S&P Global.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên họ cấm xuất khẩu lương thực. Trên thực tế, tháng 7/2022, Bộ Nông nghiệp Nga quyết định cấm xuất khẩu gạo, ngũ cốc và các axit amin dùng trong thức ăn chăn nuôi cho đến cuối năm.

Tại Thái Lan – nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, chính phủ đang khuyến khích người dân giảm trồng lúa để chuyển sang trồng các loại thực vật khác cần ít nước hơn. Thái Lan đang ghi nhận lượng mưa giảm sút trong bối cảnh thời tiết năm sau được dự báo khô hạn vì El Nino. Tổng lượng mưa tại miền Trung nước này hiện thấp hơn 40% mức bình thường.

Việc hạn chế trồng lúa được cho là sẽ giúp bảo đảm nước cho sinh hoạt của các hộ gia đình. Tuy nhiên, nó cũng sẽ đe dọa nguồn cung gạo toàn cầu, trong bối cảnh Ấn Độ cấm xuất khẩu.

Từ năm ngoái, an ninh lương thực đã trở thành vấn đề nóng trên toàn cầu. Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine, hàng loạt quốc gia lần lượt áp lệnh cấm xuất khẩu lương thực. Ấn Độ hạn chế xuất khẩu lúa mỳ và đường. Indonesia giới hạn bán dầu cọ. Malaysia cấm xuất khẩu thịt gà. Argentina cấm xuất khẩu thịt bò. Thổ Nhĩ Kỳ và Kyrgyzstan cấm xuất khẩu hàng loạt ngũ cốc.

Hồi tháng 5, Báo cáo về khủng hoảng lương thực toàn cầu (GRFC) cũng được Mạng lưới Chống khủng hoảng lương thực (GNAFC) công bố. GNAFC là liên minh của UN, EU và nhiều cơ quan chính phủ, phi chính phủ khác, nhằm giải quyết khủng hoảng lương thực.

Theo đó, năm ngoái, số người rơi vào tình trạng cần thực phẩm khẩn cấp và hỗ trợ dinh dưỡng đã tăng năm thứ tư liên tiếp. Nhóm này lên tới 258 triệu người ở 58 quốc gia và vùng lãnh thổ - cao nhất 7 năm.

Các cú sốc kinh tế cũng lần đầu tiên vượt xung đột và thời tiết để trở thành nguyên nhân hàng đầu gây mất an ninh lương thực. Trong đó, báo cáo phân tích chiến sự tại Ukraine gây tác động tiêu cực lên an ninh lương thực toàn cầu, do cả Ukraine và Nga đều đóng góp nhiều cho sản xuất và kinh doanh nhiên liệu, thực phẩm, sản phẩm nông nghiệp.

Chiến sự đã gây gián đoạn sản xuất lương thực và thương mại ở Biển Đen, châm ngòi đợt tăng giá chưa từng có tiền lệ nửa đầu năm 2022. Năm nay, báo cáo cho rằng biến đổi khí hậu, triển vọng ảm đạm tại các nền kinh tế toàn cầu và xung đột quân sự vẫn tồn tại. Ước tính sơ bộ với 38 trên 58 quốc gia và vùng lãnh thổ cho thấy khoảng 153 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực năm nay.

Khảo sát công bố hôm 2/8 của Reuters cũng cho thấy dự trữ lúa mỳ của các nước xuất khẩu lớn trên toàn cầu sẽ xuống thấp nhất hơn một thập kỷ, do thời tiết khô hạn. Các nước nhập khẩu có dự trữ thấp sẽ dễ tổn thương trước các cú sốc giá và nguồn cung năm nay.

Dù vậy, thị trường lương thực toàn cầu vẫn có hy vọng cải thiện. Nhiều chuyên gia cho rằng lệnh cấm của Ấn Độ chỉ là tạm thời. Ấn Độ hiện có dự trữ 41 triệu tấn gạo - gấp 3 lần mức cần thiết.

"Tôi cho rằng động thái của họ chỉ mang tính phòng trừ, và hy vọng nó chỉ là tạm thời", Joseph Glauber của Viện Nghiên cứu Chính sách Thực phẩm Quốc tế (Ifpri) cho biết trên BBC.

Devinder Sharma – một chuyên gia về chính sách nông nghiệp tại Ấn Độ cũng cho rằng chính phủ nước này đang phòng trừ trường hợp sản xuất thiếu hụt. Các vùng trồng lúa ở miền Nam nước này đang đối mặt với rủi ro khô hạn do El Nino.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng tuyên bố sẽ tái gia nhập Thỏa thuận Ngũ cốc trên Biển Đen nếu các điều kiện của ông được đáp ứng. Đó là gỡ bỏ hạn chế với hoạt động xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của nước này, cũng như chấm dứt lệnh trừng phạt với Ngân hàng Nông nghiệp Nga.

Kinh tế đêm ‘trỗi dậy’ tại nhiều thành phố châu Á

Tại một số thành phố lớn trên thế giới, kinh tế ban đêm là chỉ số phản ánh quan trọng sức sống của cả một nền kinh tế.

Trong bối cảnh một số thị trường gần đây mở cửa trở lại cho du lịch quốc tế sau 3 năm trì trệ do đại dịch COVID-19, các thành phố châu Á đang tìm cách khôi phục sức hấp dẫn và kích thích chi tiêu của người tiêu dùng. Cụm từ được quan tâm nhất hiện nay là “kinh tế đêm” (NTE) – được hiểu là những hoạt động kinh tế gắn liền với vui chơi giải trí, ăn uống dành cho du khách và người dân bắt đầu từ 18h hàng ngày đến 6h sáng hôm sau.

Thực tế từ quá trình phát triển kinh tế đêm tại nhiều thành phố trên thế giới cho thấy mỗi thành phố đều có cơ chế, chính sách kèm theo kế hoạch quản lý riêng để áp dụng trong việc vận hành kinh tế đêm, dựa trên trên cơ sở các đặc điểm, yếu tố kinh tế - xã hội, nền tảng văn hoá của thành phố đó.

Nhật Bản – lời giải cho bài toán du lịch

Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã triển khai nhiều nỗ lực trong việc xây dựng và phát triển nền kinh tế ban đêm, không chỉ để tăng nguồn thu quốc gia mà còn nhằm thúc đẩy ngành du lịch tại đây.

Với việc đặt mục tiêu trở thành điểm đến du lịch hàng đầu và chào đón 40 triệu du khách nước ngoài mỗi năm và tăng chi tiêu của khách du lịch lên tàm 8.000 tỷ yên vào năm 2020, chính quyền Nhật Bản đã quyết định xây dựng và áp dụng các chính sách, biện pháp khai thác các nguồn tài nguyên văn hoá phục vụ phát triển kinh tế ban đêm.

Junichi Kumada, Giám đốc nghiên cứu của công ty tư vấn về du lịch JTB Tourism Research & Consulting cho biết: “Nhật Bản có thể mang đến những trải nghiệm đặc biệt về đêm như ngắm hoa và thưởng thức pháo hoa mà không nơi nào có được”.

Năm 2016, Hiệp hội Du lịch Thành phố Shibuya đã bổ nhiệm "đại sứ ban đêm" đầu tiên, học tập "thị trưởng ban đêm" tại các thành phố châu Âu. Công việc của chức vụ này là quảng bá văn hóa ban đêm của Shibuya, bao gồm các câu lạc bộ khiêu vũ và quán bar. Cũng trong năm đó, hiệp hội đã phát động một các tour tham quan buổi tối đến các nhà hàng ít được biết đến nhưng có chất lượng cao trong khu vực.

Để du khách nước ngoài biết rõ hơn về những hoạt động giải trí đêm tại địa phương, hiệp hội du lịch Shibuya đã tạo ra một bản đồ bằng tiếng Anh, miêu tả cuộc sống về đêm của khu vực và hy vọng những người tham gia chuyến tham quan ban đêm sẽ phổ biến thông tin này trên mạng xã hội. Không chỉ vậy, tổ chức này còn hợp tác với các viện bảo tàng và các cơ sở công cộng khác kéo dài thời gian mở cửa.

Một ví dụ điển hình khác của Nhật Bản trong việc chú trọng phát triển kinh tế đêm tại địa phương là thủ đô Tokyo. Năm 2018, chính quyền thành phố Tokyo và Hiệp hội Du lịch Tokyo đã công bố kế hoạch hỗ trợ cuộc sống về đêm của địa phương dưới hình thức trợ cấp.

Chương trình “Trợ cấp xúc tiến du lịch cuộc sống về đêm” này đảm bảo khách du lịch không bao giờ thiếu các hoạt động, cả ngày lẫn đêm tại một thành phố đậm chất phương Đông, vốn dĩ khác biệt về văn hóa và phong tục so với các thành phố lớn của phương Tây như London và New York.

Trung Quốc – đảo ngược nền kinh tế tăng trưởng chậm

Nền kinh tế ban đêm hiện là một phần quan trọng của thương mại đô thị Trung Quốc. Theo một báo cáo của Bộ Thương mại Trung Quốc công bố hồi tháng 7/2021, 60% nhu cầu chi tiêu của khách hàng xảy ra vào ban đêm. Doanh thu của một số trung tâm mua sắm lớn trong khoảng thời gian từ 6h tối đến 10h tối chiếm hơn một nửa doanh số bán hàng hàng ngày của họ.

Thống kê cho thấy nền kinh tế ban đêm của Trung Quốc đã vượt quá 30.000 tỷ và 36.000 tỷ NDT lần lượt trong hai năm 2020-2021.

Trước đó, vào tháng 8/2019, trước thách thức tăng trưởng kinh tế đang chậm lại, chính phủ Trung Quốc đã đề xuất nhiều sáng kiến khuyến khích các doanh nghiệp và các quận địa phương phát triển “kinh tế đêm”, nhằm thúc đẩy mọi người tiêu nhiều hơn vào các hoạt động về tối.

Một số chuỗi thương hiệu bán lẻ và các trung tâm mua sắm kéo dài thời gian hoạt động, trong khi các thành phố cũng chi tiền cho các buổi trình diễn ánh sáng công phu. Nhiều địa phương như Thanh Đảo, Yên Đài, Hàng Châu đã chi hơn 100 triệu nhân dân tệ cho các màn trình diễn ánh sáng nhãn mãn tại các địa danh nổi tiếng.

Các trung tâm thương mại bổ sung ban nhạc sống, nhà hàng bia, rạp chiếu phim, phòng tập thể thao, nơi vui chơi giải trí điện tử. Theo Ellen Wei, người đứng đầu bộ phận bán lẻ của JLL Trung Quốc, giờ cao điểm tiêu thụ của nhiều hoạt động này là vào buổi tối tới tận 12h đêm.

Tháng 5/2019, Hopson One - một trong những trung tâm mua sắm nổi tiếng nhất tại Bắc Kinh - đã thông báo chính thức khai trương “căn tin đêm muộn” mở cửa đến nửa đêm. Đây là một khu vực ăn uống dưới lòng đất rộng gần 20.000 m2 được xây dựng giống như một khu phố cổ. Tại đây, khách hàng đến có thể thưởng thức các màn trình diễn khiêu vũ đường phố, DJ âm nhạc. Phần còn lại của trung tâm mua sắm đóng cửa vào thời gian đóng cửa thông thường vào khoảng 10 giờ tối.

Các nhà bán lẻ không phải là những doanh nghiệp duy nhất kéo dài thời gian hoạt động. Dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến cũng không tránh phát triển theo xu hướng này. Meituan Dianping - một trong những công ty lớn trong ngành tiết lộ nửa đầu năm 2019, các đơn hàng được đặt ở Thượng Hải từ 9 giờ tối tới 5 giờ sáng hôm sau tăng 127% so với cùng kỳ năm trước. Đơn đặt hàng trong khung giờ 9-11 giờ tối chiếm 2/3 số đơn đặt hàng trong ngày. Tại các thành phố khác như Hàng Châu và Thiệu Hưng, mức tăng trưởng cùng thời kỳ cũng tăng hơn 40% trong các đơn đặt hàng vào ban đêm.

Không chỉ các hoạt động giải trí, dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cũng rất được các địa phương chú trọng. Một bệnh viện ở ngoại ô phía Đông Bắc Kinh thông báo mở một phòng khám ban đêm vào các ngày trong tuần từ 5h chiều đến 8h30 tối.

Thái Lan – nỗ lực lấy lại phong độ đã mất

Bangkok từ lâu đã nổi tiếng là một trong những trung tâm sôi động nhất châu Á. Trước đại dịch COVID-19, nền kinh tế ban đêm của thủ đô Thái Lan trị giá khoảng 5 tỷ USD, đóng góp khoảng trên 1% GDP vào nền kinh tế xử sở chùa vàng. Tuy nhiên, sau 3 năm lao đao vì các biện pháp kiểm dịch, vị thế của thành phố với tư cách là thủ phủ tiệc tùng đang bị đe dọa.

Tháng 11/2022, Bộ trưởng Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan Phiphat Ratchakitprakarn đã trình bày một đề xuất kéo dài thời gian mở cửa cho các câu lạc bộ đêm tại các điểm nóng du lịch trọng điểm trên khắp đất nước, đặc biệt là ở Bangkok, Pattaya, Phuket, Phang-nga và Krabi đến 4 giờ sáng, thay vì giờ đóng cửa hiện tại là 2h.

Bên cạnh các loại hình về đêm truyền thống tại Bangkok như các câu lạc bộ đêm, các chợ ẩm thực về đêm, trong những năm gần đây, thành phố Bangkok còn nỗ lực phát triển những chương trình mới về đêm với sự kết hợp giữa hoạt động bán lẻ với văn hoá, tính sáng tạo, tổ chức các sự kiện triển lãm quốc tế. Con đường Ratchada được mở cửa từ năm 2015 tại Bangkok, được coi là trung tâm mua sắm quy mô lớn kèm theo các dịch vụ ăn uống, dược phẩm, bưu điện mở cửa 24/24. Bangkok cũng đầu tư vào nghệ thuật đường phố, thiết kế được lồng ghép với các không gian của các trung tâm mua sắm, sự kết nối các trung tâm mua sắm với các ga tàu điện trên tạo điểm nhấn và thu hút khách thăm quan chụp ảnh.

Tham vọng 'khủng' của Trung Quốc: Nối liền mọi thành phố bằng đường sắt cao tốc trên cao, robot tự làm mọi thứ từ sơn đến đổ bê tông

(Ảnh minh họa).

Trung Quốc khiến thế giới phải 'ngả mũ'.

Mạng lưới đường sắt cao tốc Trung Quốc rộng lớn nhất thế giới sẽ ngày càng được mở rộng khi vào cuối năm nay, giới chức lên kế hoạch bổ sung một số tuyến mới. Chúng bao gồm tuyến đường dài 277 km nối liền Phúc Châu và Hạ Môn, tuyến đường dài 203 km nối liền Quảng Châu với Sán Đầu và tuyến đường dài 278 km nối liền Thượng Hải và Nam Kinh.

Sau khi đi vào hoạt động, tổng chiều dài 3 tuyến đường mới tương đương 50% tổng chiều dài toàn bộ mạng lưới đường sắt cao tốc của Đức. Các chuyến tàu có khả năng vận hành với tốc độ tối đa 350 km/h.

Đặc biệt ở chỗ, hầu hết các tuyến đường sắt mới này sẽ được xây dựng bằng robot thiết kế đặc biệt chuyên phục vụ các dự án trên cao. Theo các kỹ sư tham gia, phương pháp thi công tự động đã được thử nghiệm và phê duyệt.

“Các dự án tương lai sẽ học tập từ kinh nghiệm này”, Wang Peixiong, kỹ sư trưởng của Tập đoàn Cục Điện khí hóa Xây dựng Đường sắt Trung Quốc, cho biết.

Theo các chuyên gia, việc triển khai quy mô lớn robot xây dựng đường dây điện khí hóa trên cao chính là cột mốc mới quan trọng của ngành. Nó cho thấy máy móc giờ đây có thể đảm nhận hầu hết các công việc, trong đó có xây dựng đường sắt cao tốc đòi hỏi nhiều kỹ thuật phức tạp.

Trong lịch sử, công cuộc xây dựng các dự án đường sắt luôn khó khăn và nguy hiểm. Ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt, các công nhân vẫn phải cố gắng hoàn thành tuyến đường đúng hạn. Cơ sở hạ tầng tốn kém, đòi hỏi một lượng đáng kể lao động thể chất cũng như các kỹ năng và kiến ​​thức chuyên môn.

Ngày nay, Trung Quốc có sự hỗ trợ đáng kể từ robot và các công nghệ tiên tiến khác. Chẳng hạn vào năm 2018, nước này giới thiệu cỗ máy có thể làm đường ray tốc độ cao lên tới 1,5 km/ngày. Đến năm 2021, độ chính xác và khả năng làm việc 24/7 đã đẩy con số trên lên 2 km đường ray/ngày.

Hàn, sơn, kiểm tra tiến độ thi công giờ đây cũng có thể được thực hiện bởi robot. Chúng còn có thể đào, đổ bê tông và thực hiện một số nhiệm vụ phức tạp.

Được biết, quá trình xây dựng hệ thống tiếp xúc trên cao (OCS) rất khó khăn và nguy hiểm. Người công nhân lúc này phải làm việc trên cao, trong điều kiện cực kỳ căng thẳng.

Theo Wang, do tính chất nguy hiểm và đặc thù công việc, việc lắp ráp OCS đòi hỏi một lượng lớn lao động. Để giải quyết vấn đề này, nhóm kỹ sư đã ứng dụng công nghệ xây dựng tự động, sử dụng nền tảng quản lý dữ liệu kỹ thuật số và hệ thống thông minh để lưu trữ, lắp ráp và vận chuyển các bộ phận. Tuy nhiên, theo các kỹ sư, ngay cả robot cũng phải đối mặt với những thách thức khi xây dựng OCS.

Giải pháp cho những điều này là trí tuệ nhân tạo. Các nhà khoa học cho phép robot tại công trường sử dụng các thuật toán trích xuất đặc điểm mục tiêu và nhận dạng hình ảnh để xác định kế hoạch đường đi tối ưu. Robot, dưới sự giúp đỡ của AI, thì có thể hoạt động trong nhiều thời tiết bất lợi.

Tại nhà kho, các thiết bị hỗ trợ AI như xe nâng thông minh có thể lấy và vận chuyển vật liệu, theo Gao Qi, một kỹ sư khác trong nhóm của Wang. Gao cho biết máy móc tự động được lập trình để tự bảo trì và có thể hoạt động 24 tiếng/ ngày, thực hiện nhiều nhiệm vụ nhập-xuất nguyên vật liệu với độ chính xác cao. Quá trình xử lý theo đó nhanh hơn tới 10 lần so với thông thường.

Theo các kỹ sư Trung Quốc, việc đưa công nghệ robot vào các dự án đường sắt cao tốc sẽ làm thay đổi cách thức xây dựng cơ sở hạ tầng cơ bản tại đại lục. Robot có thể làm việc suốt ngày đêm không cần nghỉ, vậy nên, đặc biệt quan trọng với những khu vực thiếu lao động lành nghề; chi phí nhân công cao.

Chính phủ Trung Quốc hiện đang kế hoạch kết nối mọi thành phố lớn và trung bình bằng hệ thống đường sắt cao tốc vào năm 2035. Để làm được điều đó, nước này cần tăng gần gấp đôi chiều dài mạng lưới 42.000 km hiện có, song song với việc xây dựng cầu, đường hầm và nhà ga.

Để đạt được mục tiêu này, Wang cho biết mạng lưới đường sắt cao tốc sẽ cần sự hỗ trợ của robot AI – một chương trình chuyển đổi có tên gọi Đường sắt cao tốc thông minh 2.0.

Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất sử dụng robot và ứng dụng công nghệ tự động hóa để xây dựng đường sắt cao tốc, song chủ trương áp dụng rộng rãi và nhanh chóng chắc chắn sẽ là bước tiến đáng kể trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông. Nước này cũng đang hỗ trợ các quốc gia khác xây dựng nhiều dự án đường sắt cao tốc.

Được biết, Trung Quốc là quốc gia có hệ thống đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới, trải dài hơn 40.000 km. Trong số 10 tàu nhanh nhất thế giới, có tới 4 tàu đến từ đại lục.

Hệ thống này luôn được chính phủ hậu thuẫn hàng tỷ USD, trong đó có cả các công ty đối tác nước ngoài. Hợp đồng sẽ được ký kết với điều kiện các công ty này phải lắp ráp tàu và đào tạo cho cả các kỹ sư Trung Quốc.

Theo WSJ, tuyến đường sắt cao tốc bận rộn nhất Trung Quốc (Bắc Kinh – Thượng Hải) hiện có tàu chạy với vận tốc 349 km/h. Để so sánh, con tàu chạy nhanh nhất Acela Express của công ty vận tải đường sắt Amtrak, Mỹ có vận tốc chỉ 241 km/h.

Nga tung quân bài quan trọng: Đòn mạnh vào hệ thống do Mỹ đứng đầu, cản phá trừng phạt từ phương Tây?

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký luật phát hành đồng rúp kỹ thuật số. Theo tài liệu được công bố, tiền rúp số chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/8.

The Moscow Times dẫn lời các chuyên gia cho rằng, kế hoạch tung ra đồng "rúp kĩ thuật số" dựa trên tiền điện tử của Nga sẽ không giúp nước này tránh được các lệnh trừng phạt của phương Tây trong tương lai gần, bất chấp tuyên bố của các quan chức Nga rằng đồng tiền mới có thể giáng một đòn chí mạng vào hệ thống tài chính toàn cầu do Mỹ đứng đầu.

Một luật mới mở đường cho việc triển khai đồng rúp kỹ thuật số đã có hiệu lực vào hôm 1/8.

Được ca ngợi như thứ thay đổi cuộc chơi

Mặc dù ban đầu, đồng rúp kỹ thuật số được tạo ra như một hệ thống thanh toán nội địa mới. Nhưng kể từ chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine, các nhà phân tích, các tổ chức tư vấn và các cơ quan truyền thông nhà nước Nga đã ca ngợi đồng rúp kĩ thuật số như một yếu tố để thay đổi cuộc chơi trong việc giúp Nga vượt qua các hạn chế của phương Tây .

Nhà lập pháp Nga Anatoly Aksakov cho biết: "Chúng tôi có thể sử dụng đồng tiền này để thực hiện các thỏa thuận với các nhà nước và công ty nước ngoài. Như vậy, các nước đối trọng với Nga trong đó có Mỹ sẽ rất khó tác động tới các hoạt động tài chính của chúng tôi. Đó là một bước tiến lớn, cả trong lĩnh vực thanh toán lẫn việc là cơ hội để bảo vệ chúng tôi khỏi các lệnh trừng phạt."

Nga tuyên bố rằng đồng rúp kỹ thuật số, nếu được sử dụng cho các giao dịch quốc tế, sẽ cho phép thanh toán mà không cần sự tham gia của các ngân hàng thương mại nước ngoài hoặc cơ sở hạ tầng tài chính phương Tây, như Hiệp hội Viễn thông Liên Ngân hàng và Tài chính Quốc tế SWIFT.

Do tầm quan trọng của việc thực hiện các giao dịch bằng đồng USD, ngay cả các tổ chức tài chính ở các quốc gia có quan hệ thân thiết với Moscow - chẳng hạn như Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã thận trọng trong các giao dịch của họ với Nga, cảnh giác với các biện pháp trừng phạt thứ cấp.

Tuy nhiên, về lý thuyết, tiền điện tử của ngân hàng trung ương (CBDC) không cần sự tham gia của ngân hàng thương mại, các nhà phân tích Nga cho biết đồng rúp kỹ thuật số sẽ cho phép các công ty nước ngoài giao dịch trực tiếp với các đối tác Nga của họ, tránh sự chú ý của các cơ quan quản lý tài chính phương Tây.

Nikolay Zhuravlev, tổng giám đốc của TFA.RF, một công ty tư vấn về tài sản tài chính kỹ thuật số cho biết: “Ưu điểm chính của đồng Rúp kỹ thuật số đối với thanh toán xuyên biên giới là các khoản thanh toán đó sẽ được thực hiện mà không cần sử dụng hệ thống ngân hàng của các quốc gia khác, chỉ thông qua nền tảng rúp kỹ thuật số do Ngân hàng Nga điều hành”.

"Chúng tôi biết rằng có nhiều công ty trên thế giới quan tâm đến việc kinh doanh với Nga nhưng khả năng của họ bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt đối với ngân hàng Nga. Đồng tiền số sẽ giúp các ngân hàng hoạt bỏ được hạn chế này và sẵn sàng giao dịch trực tiếp với Nga," ông cho biết thêm.

Nga chưa có điều kiện cần

Tuy nhiên, các nhà phân tích nhận định, hệ thống này khó có thể diễn ra theo cách đó.

Theo các chuyên gia này, trong giai đoạn đầu, đồng rúp số sẽ là một hệ thống thanh toán thuần túy trong nước. Moscow Times chỉ ra, Ngân hàng Trung ương đã đề cập đến khả năng sử dụng nó cho các khoản thanh toán xuyên biên giới nhưng không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy họ đã bắt đầu bất kỳ nỗ lực nghiêm túc nào trong việc phát triển cấu trúc tài chính.

Điều đó sẽ yêu cầu các thỏa thuận song phương chi tiết và chia sẻ công nghệ với các ngân hàng trung ương khác hoặc một số loại hệ thống thanh toán thống nhất cho CBDC. Cả hai việc này sẽ mất nhiều năm để hoàn thành.

Maria Shagina, nhà nghiên cứu cấp cao về các biện pháp trừng phạt kinh tế tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) cho biết “Về lý thuyết, nếu cơ sở hạ tầng CBDC xuyên biên giới được tạo ra với đủ các đối tác, thì nó có khả năng được sử dụng để phá vỡ mối liên kết của Mỹ và phá vỡ các biện pháp trừng phạt. Nhưng chúng ta vẫn chưa có được điều kiện đó.”

Nga đã dành nhiều năm cố gắng thuyết phục các đối tác thương mại của mình - đặc biệt là ở châu Á - chuyển sang thanh toán bằng đồng rúp, nhưng chỉ gần đây nước này mới thành công trong việc chuyển một số khoản thanh toán xuất nhập khẩu sang đồng nhân dân tệ của Trung Quốc.

Đồng rúp kĩ thuật số là gì?

Đồng rúp kỹ thuật số là một dạng tiền tệ mới ở Nga, dựa trên công nghệ block-chain,được phát hành bởi Ngân hàng Trung ương.

Đồng tiền số sẽ được phát hành đồng thời cùng với tiền giấy truyền thống và các hình thức tiền điện tử hiện có. Ngân hàng Trung ương cho biết đồng rúp kỹ thuật số sẽ giảm chi phí giao dịch cho các doanh nghiệp, bổ sung thêm một lớp bảo mật cho người tiêu dùng.

Đồng rúp kĩ thuật số sẽ được chuyển đổi hoàn toàn thành tiền mặt và các hình thức thanh toán điện tử khác. Ngân hàng Trung ương sẽ không trả lãi cho việc nắm giữ cũng như không cho phép vay bằng đồng tiền này.

Nga tấn công toàn tuyến miền Đông Ukraine, giao tranh khốc liệt

(Ảnh minh họa).

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nga đang tấn công toàn tuyến miền Đông trong khi giao tranh ở miền Nam tiếp tục khốc liệt.

"Cuộc chiến rất khó khăn. Đối phương đang dồn lực để ngăn chặn đà tiến công của chúng ta. Giao tranh rất khốc liệt", Tổng thống Ukraine Zelensky ngày 3/8 cho biết và nhấn mạnh thêm rằng Nga đang tấn công dọc toàn tuyến miền Đông.

Ông liệt kê các thành phố gồm Kupyansk, Lyman, Bakhmut, Marinka và Avdiivka hiện là những mặt trận giao tranh ác liệt nhất.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết, giao tranh ở mặt trận miền Nam tiếp tục căng thẳng. Nga liên tục tập kích vào các hạ tầng cảng của Ukraine ở tỉnh Odessa sau khi tuyên bố rút khỏi Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen.

"Cho dù đối phương có làm gì đi chăng nữa thì lực lượng Ukraine vẫn nắm thế chủ động", ông Zelensky nhấn mạnh.

Tư lệnh quân đội Ukraine Maksym Zhorin cùng ngày cho biết các trận chiến hàng ngày cực kỳ khó khăn đang diễn ra gần Bakhmut, thành phố thuộc tỉnh Donetsk ở miền Đông.

Theo ông Zhorin, Nga đưa các đơn vị giàu kinh nghiệm đến đây để ngăn chặn đà tiến công của Ukraine. Ông nói, Nga vẫn coi Bakhmut là mục tiêu quan trọng.

Tư lệnh Lục quân Ukraine Oleksandr Syrskyi cho hay, ông đã họp với các chỉ huy miền Đông để bàn về việc đẩy mạnh đà tiến công của Ukraine.

"Ở Bakhmut, nhiệm vụ của tôi là tập trung vào các vấn đề hiện tại nhằm đẩy nhanh tiến độ và giải quyết các vấn đề cản trở việc thực hiện các nhiệm vụ", ông Syrskyi viết trên Telegram.

Ông cho biết thêm: "Quân ta phá vỡ kế hoạch của đối phương nhằm chọc thủng tuyến phòng ngự của chúng ta, gây tổn thất đáng kể về nhân lực và thiết bị cho đối phương, làm giảm năng lực tấn công của đối phương".

Người phát ngôn Chiến khu miền Đông Ukraine Serhiy Cherevatyi cũng cho biết quân đội nước này đang tiến quân "liên tục và không ngừng" vào rìa Bakhmut. "Mỗi ngày chúng ta tiến công hàng trăm mét, và mỗi tuần hàng km", ông nói.

Ukraine thừa nhận tấn công cầu Crimea

Thư ký Hội đồng An ninh Quốc phòng Ukraine Aleksey Danilov thừa nhận Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) liên quan đến cả hai vụ tập kích cầu Crimea vào tháng 10/2022 và vào ngày 17/7 vừa qua.

"Điều này liên quan đến cây cầu Crimean, mà đại diện cơ quan an ninh của chúng tôi đã tuyên bố thẳng thắn họ có liên quan đến cả vụ thứ nhất và thứ hai", ông Danilov phát biểu trên kênh truyền hình Rada ngày 3/8.

Ông Danilov cho rằng các máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã hoàn thành nhiệm vụ trong các sứ mệnh này. Theo thỏa thuận với các đối tác phương Tây, Kiev không được phép sử dụng vũ khí do phương Tây cung cấp để tấn công vào lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, ông nêu rõ lệnh cấm này không áp dụng đối với vũ khí do Ukraine sản xuất.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksii Reznikov đầu tuần này cho hay, UAV đang được lắp ráp ở Ukraine chủ yếu từ các linh kiện nước ngoài, nhưng Kiev có kế hoạch sản xuất một cách độc lập.

Nga sáp nhập Crimea năm 2014 sau một cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi. Moscow sau đó đã xây dựng cầu Crimea dài 19km, nối đất liền Nga với bán đảo Crimea.

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra đầu năm ngoái, cây cầu này liên tục bị tập kích, trong đó có vụ đánh bom xe hồi tháng 10/2022 gây hư hại nghiêm trọng. SBU hôm 26/7 chính thức nhận trách nhiệm trong vụ tấn công đó.

"Phá hủy cầu Crimea là một trong những thành quả của chúng tôi. Tôi tin rằng chiến dịch đặc biệt của SBU sẽ đem lại cho các con tem lưu niệm của chúng ta những câu chuyện mới", ông Vasiliy Malyuk, người đứng đầu SBU, phát biểu.

Nguồn: Vnexpress; Báo Tin Tức; Soha; CafeF; Dân Trí