GIAO THỪA GIỮA GIÁ LẠNH CỦA DU HỌC NGHỀ VIỆT Ở ĐỨC

Chàng du học nghề ngành nhà hàng khách sạn ở tiểu bang Schleswig-Holstein

Tối 29 Tết, Hậu lặng lẽ đi bộ từ trạm xe buýt ở thành phố Norderstedt giữa cái lạnh âm 2 độ C về phòng, rồi gọi điện cho bố mẹ.

Chàng trai 29 tuổi biết ở quê nhà - xã Tri Tôn, tỉnh An Giang, những con đường đã nhộn nhịp từ sáng. Khi màn đêm buông xuống, tỏa khắp trung tâm là ánh đèn neon nhiều màu, hòa cùng tiếng nhạc xập xình trước thềm năm mới.

Trái ngược với khung cảnh ấy, bao trùm thành phố Norderstedt là một màn tuyết trắng xóa. Hậu vừa trải qua một ngày ở trường nghề về nhà hàng khách sạn, lúc 15h (khoảng 21h ở Việt Nam).

Cởi bỏ bộ "áo giáp" chống tuyết, vệ sinh cá nhân và ăn uống, anh liền gọi điện hỏi thăm bố mẹ, họ hàng khi thời khắc giao thừa gần đến. Hậu sau đó quay lại với căn phòng đang ngổn ngang đồ đạc, chuẩn bị chuyển sang nơi ở mới. Năm nay, vì bận học và tìm nhà trọ, Hậu không về nhà ăn Tết, cũng không hẹn gặp người quen nào vào khoảnh khắc giao thừa.

"Mình nhớ nhà vào mọi mùa trong năm, nhưng những ngày Tết là nhớ nhất", Hậu nói.

Hậu vốn đã học nghề sửa xe ô tô ở Việt Nam, nhưng gặp chấn thương, phải chuyển sang vá lốp xe tải. Năm 2019, xem video của một du học sinh nghề tại Đức, Hậu bắt đầu nghĩ đến thay đổi cuộc sống. Anh lên TP HCM, cố gắng làm đủ nghề để có tiền học tiếng Đức. Mất bốn năm, anh mới thi được chứng chỉ B1, và xoay xở được 5.500 euro chi phí du học.

Chàng du học nghề Việt ngành Điều dưỡng

Cách đó hơn 500 cây số, ở vùng nông thôn của bang Sachsen, Hoàng, 28 tuổi, cũng vừa kết thúc ca thực hành tại khoa Tâm thần của một viện chăm sóc sức khỏe người già.

Ca làm của anh bắt đầu từ 6h, giúp các cụ già vệ sinh, ăn và uống thuốc. Đợi đến thời khắc giao thừa ở Việt Nam, Hoàng liền gọi về nhà.

Trước đó, cộng đồng người Việt ở đây đã hẹn nhau gói bánh chưng và chuẩn bị nguyên liệu nấu mâm cỗ truyền thống. Họ dự kiến cùng ăn Tết vào ngày mùng 2.

"Điều đó giúp mình cảm thấy an ủi hơn rất nhiều", Hoàng chia sẻ.

Những năm gần đây, do dân số già hóa, Đức đẩy mạnh thu hút du học sinh nghề. Nhóm này vừa học, vừa được trả thù lao thực tập, lại có cơ hội ở lại làm việc với lương trung bình 2.300 - 3.500 Euro/tháng (71-108 triệu đồng).

Đức vì thế trở thành thị trường lao động hấp dẫn với thanh niên ở nhiều quốc gia. Theo hãng thông tấn Tagesschau, khoảng 16.000 người Việt Nam đang học nghề tại đây, và dự kiến còn tăng lên.

Hoàng đi Đức là cơ hội để trải nghiệm thế giới. Từng tốt nghiệp đại học ngành logistics, Hoàng thất nghiệp khi dịch Covid-19 ập đến nên đành về quê, làm ở các khu công nghiệp. Anh mất một năm để học tiếng, thi trượt một lần, rồi mất thêm một năm nữa để xong thủ tục trước khi lên đường.

Nơi đất khách quê người

Cũng như bao du học sinh, cả hai đối mặt với khác biệt văn hóa và thời tiết khắc nghiệt khi sang Đức. Hậu kể có những ngày bão tuyết, nhiều tàu và xe buýt không hoạt động, nhưng anh không được nghỉ làm, phải cuốc bộ vì đi taxi quá đắt. Có lần, do tài xế đình công, Hậu cũng "lết" hơn 6 km đến chỗ làm giữa mịt mù tuyết và gió. Dưới cái lạnh âm độ C, Hậu đeo găng tay, mặc ba lớp quần áo và trùm khăn kín mít, nhưng tay chân vẫn cóng tới mức không còn cảm giác.

Hoàng thì vẫn nhớ mùa đông đầu tiên phải đi bộ hàng km trong cái lạnh "cắt da, cắt thịt" để kịp ca làm. Nhưng anh căng thẳng nhất vì công việc. Những cụ già ở viện thường bồn chồn, khó tính. Họ dễ nổi cáu khi điều dưỡng không hiểu để đáp ứng. Việc này diễn ra thường ngày.

Mới đầu, Hoàng sốc và bực, nhưng dần học cách nhún nhường, điều hòa cảm xúc để làm việc tiếp. Mỗi lúc căng thẳng, gia đình là điểm tựa lớn cho anh.

"Mình gọi điện về cho gia đình hàng ngày. Được nghe giọng bố mẹ, anh chị, các cháu, mình yên tâm hơn, nỗi nhớ nhà dần vơi", anh chia sẻ.

Dù có nhiều giây phút vất vả, Hậu vẫn tin rằng du học là quyết định đúng đắn. Anh được làm điều mình thích, mở mang kiến thức, du lịch đây đó, giao lưu với mọi người từ nhiều quốc gia. Biết cân đối chi tiêu cũng giúp Hậu để dành được một khoản để lo cho cuộc sống sau này.

"Tương lai rộng mở hơn là vẫn tiếp tục làm vá lốp xe, hàng ngày tiếp xúc với dầu nhớt", Hậu nói.

Hoàng cũng tin rằng trải nghiệm du học rất quý báu, giúp anh phát triển bản thân. Càng làm, Hoàng càng thương các cụ già, nên dự định tiếp tục làm điều dưỡng nếu trở về Việt Nam.

TIẾNG MẸ ĐẺ ĐƯỢC HỒI SINH GIỮA LÒNG NƯỚC ĐỨC

Lớp tiếng Việt tại Liebigschule, Frankfurt

Giữa nhịp sống hiện đại của nước Đức, một trong những trung tâm văn hóa và giáo dục hàng đầu châu Âu, tiếng Việt vẫn vang lên đầy thân thương tại Liebigschule, một ngôi trường trung học nhỏ lâu đời ở thành phố Frankfurt am Main. Đó là tiếng nói quê hương của những đứa trẻ mang trong mình hai dòng máu, của những bậc cha mẹ xa xứ vẫn luôn đau đáu giữ gìn gốc rễ, và của cả một cộng đồng người Việt đầy gắn bó.

Một năm sau khi khóa học đầu tiên khai giảng tháng 11/2024, lớp tiếng Việt tại Liebigschule đã phát triển thành 3 lớp học với gần 60 học sinh, từ 5 đến 17 tuổi. Đây là khóa học đầu tiên do Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt am Main, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Lãnh sự Lưu Xuân Đồng, phối hợp với các hội đoàn người Việt tổ chức dành cho con em người Việt và gốc Việt tại Frankfurt và vùng phụ cận.

Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng học sinh phản ánh một nhu cầu thực tế rất lớn: thế hệ thứ hai, thứ ba của cộng đồng Việt tại Đức đang cần một “cây cầu ngôn ngữ” để kết nối với quê hương, với ông bà, họ hàng và với chính bản sắc của mình.

Tổng Lãnh sự Lưu Xuân Đồng cho biết: “Chủ trương của Đảng và Nhà nước Việt Nam là luôn quan tâm và mong muốn đẩy mạnh việc học tiếng Việt cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, qua đó góp phần duy trì và phát triển truyền thống văn hóa Việt Nam.” Theo ông, đây không chỉ là một sáng kiến của cộng đồng, mà là một định hướng chiến lược trong chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Điều đặc biệt ở lớp học tiếng Việt tại Frankfurt

Đây không chỉ có trẻ em người Việt. Nhiều phụ huynh, trong đó có cả người Đức bản địa, cũng ngồi vào bàn học cùng con.

Anh Manfred, vừa là phụ huynh nhưng cũng vừa là học sinh lớp tiếng Việt chia sẻ rằng ông quyết định học tiếng Việt vì muốn hiểu vợ mình hơn và giúp con trai kết nối với gia đình bên ngoại: “Khi con tôi nói được câu ‘Con yêu mẹ’ bằng tiếng Việt, tôi thấy niềm hạnh phúc của vợ mình. Tôi nhận ra rằng học tiếng Việt không chỉ giúp con hiểu mẹ, mà còn giúp cả gia đình hiểu nhau hơn.”

Ông Manfred kể, khó nhất là ngữ điệu, nhưng chính những thử thách ấy khiến việc học trở nên thú vị. Ông bày tỏ: “Năm ngoái, con trai tôi lần đầu tiên về Việt Nam. Nếu không nói được tiếng Việt, thì lúc nào cũng có một khoảng cách. Còn khi nói được, chúng tôi có thể kết nối và hòa nhập dễ dàng hơn.”

Hỗ trợ của Lãnh sự quán

Tổng Lãnh sự Lưu Xuân Đồng tâm sự: “Chúng tôi phải làm sao để các cháu thấy việc học tiếng Việt không phải là gánh nặng, mà là một niềm vui và sự tự hào về nguồn cội.”

Để giải quyết bài toán này, Tổng Lãnh sự quán đã phối hợp với Đại học Ngoại ngữ Hà Nội tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên, xây dựng bộ sách riêng phù hợp với trẻ em Việt tại Đức. Đến nay, hơn 10 giáo viên và trợ giảng đã sẵn sàng cho kế hoạch mở rộng.

Các lớp học không chỉ dạy ngôn ngữ. Truyện cổ tích, trò chơi dân gian, bài hát thiếu nhi, những câu chuyện về Tết, Trung thu, áo dài, bánh chưng… đều được đưa vào bài giảng. Nhiều em nhỏ lần đầu tiên biết đến các phong tục truyền thống không phải qua ông bà, mà qua lớp học cuối tuần.

Tổng Lãnh sự Lưu Xuân Đồng chia sẻ: “Không chỉ người Việt mà cả người Đức bản địa cũng rất mong muốn tham gia các lớp tiếng Việt để tìm hiểu văn hóa Việt Nam và hòa nhập hơn với cộng đồng người Việt tại sở tại.”

Điều này cho thấy lớp học đang trở thành một không gian giao thoa văn hóa, nơi người Việt gìn giữ bản sắc và người Đức tìm hiểu về một nền văn hóa phương Đông giàu truyền thống.

Từ Frankfurt, Tổng Lãnh sự quán bày tỏ mong muốn sẽ nhân rộng mô hình ra các thành phố lớn như Berlin, Hamburg, Leipzig, Munich, Stuttgart, Mainz, tiến tới hình thành một mạng lưới dạy tiếng Việt thống nhất trên toàn nước Đức trong giai đoạn 2025-2030.

Mục tiêu dài hạn là đưa tiếng Việt trở thành ngoại ngữ tự chọn trong hệ thống giáo dục bang Hessen, sánh vai với các ngôn ngữ như Tây Ban Nha, Italy, Nhật Bản, qua đó khẳng định vị thế của cộng đồng người Việt và giá trị văn hóa Việt Nam giữa lòng châu Âu.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thế hệ trẻ người Việt tại Đức đứng trước nhiều lựa chọn: hòa nhập nhanh, nói tiếng Đức như người bản xứ, nhưng cũng có nguy cơ đánh mất tiếng mẹ đẻ. Lớp học tiếng Việt tại Frankfurt đang giúp các em tìm được sự cân bằng, hội nhập mà không hòa tan.

Mỗi sáng thứ Bảy, những tiếng ê a, những trang vở viết chữ Quốc ngữ còn nguệch ngoạc đang lặng lẽ bồi đắp một nền tảng văn hóa cho tương lai. Đó là nền tảng để các em hiểu mình đến từ đâu, để biết trân trọng hai dòng chảy văn hóa trong cuộc đời mình.

Lớp học tiếng Việt tại Frankfurt không chỉ là một sáng kiến giáo dục, mà là một mô hình cộng đồng mang ý nghĩa chính sách, văn hóa và nhân văn sâu sắc.

Giữa lòng nước Đức, tiếng Việt đang được hồi sinh, không ồn ào, nhưng bền bỉ. Và từ những lớp học nhỏ ấy, đang hình thành những nhịp cầu lớn của tương lai, nơi thế hệ trẻ Việt kiều có thể tự hào nói thật rõ ràng: “Tôi là người Việt Nam”.

Nguồn: Báo Quê hương

Đức Việt Online