Điều khiến Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) khó chịu

Số liệu củng cố quan điểm của các quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) rằng còn quá sớm để bắt đầu thảo luận về việc cắt giảm lãi suất.

Lạm phát tại khu vực đồng Euro (Eurozone) giảm ít hơn dự kiến trong tháng 2, làm tăng khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ đợi đến mùa hè trước khi bắt đầu cắt giảm lãi suất.

Eurozone vừa tránh được suy thoái vào cuối năm ngoái, nhưng các quý liên tiếp có mức tăng trưởng thấp hoặc không tăng đã làm dấy lên lo ngại rằng chi phí đi vay cao sẽ cản trở bất kỳ sự phục hồi non nớt nào của khu vực gồm 20 nền kinh tế sử dụng đồng Euro.

Lạm phát dai dẳng

Dữ liệu sơ bộ do Eurostat công bố hôm 1/3 cho thấy lạm phát ở Eurozone đã giảm xuống 2,6% trong tháng 2, từ mức 2,8% trong tháng 1. Trước đó, các nhà phân tích đã dự đoán nó sẽ giảm xuống 2,5%.

Bức tranh cơ bản cũng cho thấy áp lực giá vẫn còn dai dẳng, bất chấp những dấu hiệu về sự cải thiện. Lạm phát lõi – loại trừ các yếu tố dễ biến động hơn như thực phẩm, rượu, thuốc lá và năng lượng – đã giảm xuống 3,1% từ mức 3,3% trong tháng 1. Con số này cũng cao hơn mức dự báo đồng thuận là 2,9%.

Cơ quan thống kê của EU cho biết thực phẩm, rượu và thuốc lá có tỉ lệ lạm phát cao nhất trong tháng 2, ở mức 4%. Giá năng lượng, vốn đã tăng vọt vào năm ngoái khi xung đột Nga-Ukraine tiếp diễn, vẫn tiếp tục giảm với tỉ lệ giảm phát từ -6,1% xuống -3,7%.

“Đây chủ yếu vẫn là câu chuyện về giá năng lượng”, ông Carsten Brzeski, chuyên gia kinh tế tại ngân hàng ING của Hà Lan, cho biết, đề cập đến sự sụt giảm giá so với năm ngoái. “Những gì chúng ta đang thấy về lạm phát hàng năm là giá dầu, khí đốt và điện giảm”.

Các nhà đầu tư đang săn lùng manh mối về thời điểm ECB sẽ bắt đầu giảm lãi suất. Tuy nhiên, số liệu sẽ củng cố quan điểm của các quan chức ECB rằng còn quá sớm để bắt đầu thảo luận về vấn đề này.

Nhiều quan chức ECB vẫn nhấn mạnh rằng họ cần kết thúc các cuộc đàm phán tiền lương vào mùa xuân trước khi có được bức tranh rõ ràng hơn về áp lực lạm phát trong khối. Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Áo Robert Holzmann nói với Politico EU trong tuần này rằng sẽ không có cuộc thảo luận nào về hạ lãi suất trước tháng 6.

Tăng trưởng giá dịch vụ, nơi áp lực tiền lương dễ dàng được nhận thấy, giảm nhẹ xuống còn 3,9%, chứng thực dữ liệu trước đó từ một số quốc gia thành viên lớn nhất trong khu vực.

“Giá dịch vụ đứng im không thay đổi, hiện chịu trách nhiệm cho một nửa lạm phát toàn phần, điều này sẽ khiến ECB khó chịu”, ông Pepijn Bergsen, nhà phân tích chính sách vĩ mô EU tại Medley Advisors, cho biết trên X/Twitter.

Chi phí đi vay đắt đỏ

Lạm phát toàn phần dự kiến sẽ dai dẳng trong suốt năm 2024. Các cuộc đàm phán về lương và tác động của chúng lên giá cả cũng là một yếu tố quan trọng, khi người lao động đang tìm cách phục hồi sức mua đã mất sau 2 năm mà tiền lương không theo kịp giá cả.

Các nhà hoạch định chính sách hàng đầu châu Âu đã nhấn mạnh vào sự phát triển của tiền lương, hy vọng mức tăng lương sẽ ở mức vừa phải và có bằng chứng cho thấy các công ty đang gánh chịu chi phí lao động cao hơn trong biên lợi nhuận của họ, thay vì chuyển chúng sang người tiêu dùng.

ECB dự kiến lạm phát sẽ dao động quanh mức 2,7% vào năm 2024 và chỉ trở về mức mục tiêu trong nửa cuối năm 2025. Tuy nhiên, họ cho biết có khả năng sẽ điều chỉnh lại những dự báo này tại cuộc họp chính sách vào tuần tới. Ngoài ra, các nhà kinh tế cấp cao của ECB đã xuất bản một bài nghiên cứu vào đầu tuần này cho thấy rằng họ có thể đạt được mục tiêu sớm nhất là vào giữa năm nay.

Dữ liệu việc làm của khu vực đồng Euro được công bố đồng thời cho thấy thị trường lao động vẫn khá lành mạnh. Tỉ lệ thất nghiệp được điều chỉnh theo mùa đã giảm trở lại mức thấp kỷ lục 6,4% trong tháng 1, từ mức 6,5% trong tháng 12 năm ngoái và 6,6% cùng kỳ năm trước.

Trong khi thị trường việc làm cho thấy khả năng phục hồi khi chi phí đi vay tăng nhanh kỷ lục, nền kinh tế vẫn trì trệ kể từ khi ECB bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 7/2022.

Eurozone vừa tránh được suy thoái vào cuối năm ngoái, nhưng các quý liên tiếp có mức tăng trưởng thấp hoặc không tăng đã làm dấy lên lo ngại rằng chi phí đi vay đắt đỏ sẽ cản trở bất kỳ sự phục hồi non nớt nào.

Dữ liệu khảo sát từ S&P Global hôm 1/3 cho thấy lĩnh vực sản xuất của Eurozone vẫn đang suy giảm trong tháng 2, mặc dù chỉ số toàn phần cho thấy lĩnh vực này đã chạm đáy vào cuối năm ngoái

Châu Âu thiếu nguyên liệu sản xuất đạn pháo cho Ukraine

Tình trạng thiếu thuốc súng đang cản trở châu Âu trong nỗ lực cung cấp hàng trăm nghìn quả đạn pháo cho Ukraine.

"Chúng ta đều ý thức được nhu cầu bức thiết trước tình trạng khan hiếm một số nguyên liệu, đặc biệt là thuốc súng", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi đầu tuần tuyên bố sau cuộc họp với các đồng minh của Ukraine ở Paris. "Thuốc súng đang thực sự khan hiếm".

Thuốc súng được dùng làm thuốc phóng để đẩy đạn pháo, như đạn 155 mm chuẩn NATO được sử dụng trong nhiều loại pháo chuyển tới Ukraine, bay vài chục km.

"Một quả đạn pháo đơn giản gồm ba phần. Vỏ thép, thuốc nổ và ngòi nổ" để kích hoạt vụ nổ khi va chạm, Johann Hoecherl, chuyên gia đạn dược tại Đại học Lực lượng Vũ trang Liên bang Đức ở Munich, cho hay.

"Liều phóng thường được tách rời, xạ thủ có thể lấy 2-8 liều phóng sử dụng tùy thuộc tầm bắn mong muốn", theo Hoecherl. Liều phóng bây giờ không còn ở dạng bột mà thường làm thành dạng thanh hoặc viên.

Châu Âu có rất ít nhà sản xuất thuốc súng, theo Jean-Paul Maulny, phó giám đốc Viện Quan hệ Chiến lược Quốc tế (IRIS) của Pháp. Trong số các công ty này có Eurenco tại Pháp, Bỉ và Thụy Điển, Nitrochemie ở Đức và Thụy Sĩ.

Maulny cho hay nhiều quốc gia đang thúc đẩy đưa dây chuyền sản xuất về trong nước. Pháp đang trong quá trình chuyển một phần sản xuất của Eurnco tới Bourges, cách Paris khoảng 200 km về phía nam. "Đây là nút thắt cổ chai trong sản xuất đạn dược", ông nói. "Cái khó nhất là sản lượng".

Thierry Breton, ủy viên thị trường nội địa EU, ngày 1/3 cho hay EU đang gặp khó trong thu mua nguyên liệu thô phục vụ sản xuất thuốc súng.

"Sản xuất thuốc súng cần một loại bông đặc thù, chủ yếu trồng ở Trung Quốc", ông nói. Xenlulozo nitrat là nguyên liệu chính dùng trong sản xuất thuốc súng có nguồn gốc từ sợi bông có trong cây bông vải. "Vài tháng trước, nguồn cung bông từ Trung Quốc bất ngờ gián đoạn".

"Các nước Bắc Âu đã tìm ra chất thay thế cho bông Trung Quốc. Họ đang đổi mới cung cách sản xuất để đáp ứng nhu cầu thuốc súng", ông nói thêm.

Theo Breton, các công ty sản xuất nguyên liệu thay thế bột thuốc súng sẽ nằm trong danh sách nhận tài trợ theo Luật Hỗ trợ sản xuất đạn dược mà EU công bố tuần tới.

Ông dự đoán những việc mà EU đang làm để tăng sản lượng đạn pháo sẽ nâng sản lượng hàng năm của EU lên 1,5-1,7 triệu quả vào cuối năm nay. Ông ước tính sản lượng của Nga là "gần hai triệu".

"Các quốc gia đang đưa mình vào vị thế sản xuất quy mô lớn hơn", chuyên gia Maulny nói. "Không quốc gia nào chuẩn bị trước cho một cuộc xung đột cường độ cao, tiêu hao khí tài nhiều như thế. Chúng ta chưa từng chứng kiến cuộc chiến nào như vậy kể từ Thế chiến II".

EU điều chỉnh chiến lược phòng thủ đối phó nguy cơ từ Nga

Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh lại chiến lược phòng thủ để chuẩn bị cho cuộc đối đầu dài hạn với Nga, Reuters hôm 1.3 dẫn lời ông Thierry Breton, Cao ủy thị trường nội khối và công nghiệp của EU.

Ủy ban châu Âu vào tuần sau dự kiến công bố chiến lược công nghệ quân sự và chương trình đầu tư phòng thủ EU (EDIP).

"Chúng ta cần duy trì sự cân bằng năng lực công nghiệp", ông Breton nói với các nhà báo ở Paris (Pháp). Cao ủy EU bổ sung rằng yếu tố quyết định chiến sự Ukraine hiện chuyển từ việc bên nào sở hữu nhiều vũ khí hơn sang phe nào có năng lực sản xuất đạn dược nhiều hơn.

Chiến lược phòng thủ mới, dự kiến được công bố hôm 5.3, nhằm mục đích chia sẻ nguồn lực tốt hơn và tăng cường năng lực chuỗi cung ứng trong nội bộ các thành viên EU, trong lúc giải tỏa những điểm tắc nghẽn và giải phóng thêm các nguồn cung tài chính để đối phó nguy cơ từ Nga.

Hồi tháng 1, ông Breton cho rằng có thể trích 3 tỉ euro từ ngân sách 5 năm của EU kéo dài đến năm 2027, nhưng nỗ lực thương thuyết đang tiến hành nhằm tìm thêm các nguồn tài chính cần thiết chuẩn bị cho tương lai.

Cao ủy EU tính toán lượng chi quốc phòng của EU sẽ vượt xa Nga một khi các thành viên của khối cũng thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đáp ứng yêu cầu chi ngân sách quốc phòng đạt 2% GDP/năm. Việc thực thi đầy đủ cam kết sẽ mang đến thêm 140 tỉ euro/năm.

Trước đó, ông cũng kêu gọi lập thêm nguồn quỹ chung trị giá 100 tỉ euro cho EU. Phân nửa số này sẽ được sử dụng cho việc xây dựng năng lực công nghiệp, và phần còn lại đầu tư vào các dự án chung trong những lĩnh vực như không gian, an ninh mạng.

EU kêu gọi cấm toàn bộ LNG và khí đốt Nga

Các thành viên Nghị viện châu Âu kêu gọi EU cấm tất cả năng lượng của Nga bao gồm cả khí đốt Nga qua đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

“Thời gian cho các biện pháp nửa vời đã qua” - Euractiv dẫn bức thư của liên minh gồm 60 nhà lập pháp EU viết, kêu gọi các Liên minh châu Âu áp dụng các biện pháp khắc nghiệt hơn đối với Điện Kremlin và hoạt động xuất khẩu năng lượng của Nga.

Bức thư do nhà lập pháp xanh Ville Niinistö từ Phần Lan khởi xướng cho biết: “Chúng tôi kêu gọi Ủy ban châu Âu khởi xướng và các quốc gia thành viên áp dụng ngay lập tức lệnh cấm hoàn toàn đối với các mặt hàng năng lượng của Nga trên thị trường EU”.

Bức thư được đồng ký tên bởi các nhà lập pháp từ một số quốc gia EU thuộc phe trung hữu, trung tả, trung dung, những người bảo thủ quốc gia và Đảng Xanh và được gửi tới các nhà lãnh đạo EU cũng như các Bộ trưởng Ngoại giao và Năng lượng.

Các nhà lập pháp lưu ý, châu Âu “vẫn là khách hàng lớn nhất mua khí đốt Nga qua đường ống và khí LNG” - dựa trên nghiên cứu vào tháng 1.2024 của tổ chức phi lợi nhuận CREA có trụ sở tại Phần Lan. Các nghiên cứu ước tính, EU đã trả hơn 13 tỉ euro cho việc nhập khẩu khí đốt Nga kể từ lệnh cấm dầu mỏ năm 2022, được áp dụng sau khi Nga đưa quân vào Ukraina.

Châu Âu thông qua không chính thức dự luật nhằm biến tham vọng này thành hiện thực vào tháng 12 năm 2023 như một phần của “gói khí hydro và khử carbon” nhằm trao quyền cho các nước EU quyết định lượng khí đốt và LNG của Nga được phép vào quốc gia của họ.

Khi luật có hiệu lực, có thể sớm nhất là vào giữa năm 2024, mỗi quốc gia EU sẽ đưa ra quyết định này - mặc dù các quốc gia như Hungary, Slovakia và Áo vẫn không thể hoặc không muốn cắt nguồn khí đốt của Nga.

Pháp nỗ lực cân bằng ngân sách

Chính phủ Pháp vừa tung ra gói biện pháp “thắt lưng buộc bụng” mới nhằm kiềm chế thâm hụt ngân sách. Đây được xem là bước đi cần thiết để Paris hiện thực hóa mục tiêu cân bằng ngân sách, ổn định nền kinh tế.

Mới đây, Chính phủ Pháp thông báo cắt giảm 10 tỷ euro ngân sách. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire khẳng định, chính phủ sẽ không tăng thuế và giảm các khoản an sinh xã hội, song tất cả các bộ và cơ quan chính phủ sẽ phải cùng chung tay thắt chặt chi tiêu. Quyết định cắt giảm ngân sách nêu trên do Thủ tướng Gabriel Attal ký ban hành. Trong phần ngân sách bị cắt giảm có 2 tỷ euro vốn được phân bổ cho chương trình chuyển đổi năng lượng và môi trường. Trước đó, Pháp đã giảm ngân sách dành cho giáo dục, tư pháp, quốc phòng và phát triển địa phương. Chính phủ Pháp cũng để ngỏ khả năng điều chỉnh ngân sách bổ sung vào mùa hè tới, tùy thuộc vào tình hình kinh tế và chính trị.

Với bước đi nêu trên, Pháp kỳ vọng, con thuyền kinh tế nước này sẽ đi đúng lộ trình thực hiện mục tiêu cắt giảm thâm hụt ngân sách, từ khoảng 4,9% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2023 xuống còn 4,4% năm 2024, và giảm xuống dưới mức trần 3% theo quy định của Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2027. Bộ trưởng Tài chính Bruno Le Maire nhấn mạnh, đây là nỗ lực lớn của chính phủ nước này để hiện thực hóa một kế hoạch đầy tham vọng là phục hồi nền tài chính công.

Quyết định cắt giảm được đưa ra trong bối cảnh Paris đang nỗ lực ngăn chặn nguy cơ thâm hụt ngân sách tiếp tục phình to, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế không như kỳ vọng. Số liệu chính thức do Cơ quan Thống kê Pháp (INSEE) công bố cho thấy, kinh tế Pháp tăng trưởng 0,9% trong năm 2023, song đình trệ trong hai quý cuối năm. Chính phủ nước này đã hạ dự báo tăng trưởng GDP năm 2024 từ 1,4% xuống 1%. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu (EC) vừa hạ dự báo tăng trưởng GDP trong năm 2024 của Pháp xuống còn 0,9%, từ mức dự báo 1,2% được đưa ra hồi tháng 12/2023. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cũng cập nhật dự báo tăng trưởng GDP của Pháp năm 2024 xuống còn 0,6%.

Giới phân tích nhận định, quyết định triển khai chính sách “thắt lưng buộc bụng” là bước đi cần thiết để giảm thâm hụt ngân sách, trong bối cảnh nền kinh tế Pháp đang đối mặt nhiều khó khăn.

Giới phân tích nhận định, quyết định triển khai chính sách “thắt lưng buộc bụng” là bước đi cần thiết để giảm thâm hụt ngân sách, trong bối cảnh nền kinh tế Pháp đang đối mặt nhiều khó khăn. Các vấn đề thiếu hụt nguồn lao động, sự đình trệ trong hoạt động sản xuất, lạm phát cao, chi phí đi vay tăng mạnh… là những bài toán khó đối với Paris. Ngoài ra, cơn gió ngược từ bên ngoài như xung đột tại Ukraine và Dải Gaza, tình trạng gián đoạn hoạt động vận tải qua Biển Đỏ, cùng việc nền kinh tế của các đối tác thương mại hàng đầu như Đức tăng trưởng chậm lại, cũng có thể là trở lực đối với nền kinh tế Pháp.

Bên cạnh đó, “thắt lưng buộc bụng” cũng là biện pháp mà EU khuyến nghị Pháp và nhiều nước thành viên triển khai. Trong đợt đánh giá định kỳ gần đây về tình hình ngân sách của các quốc gia thuộc Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), Ủy ban châu Âu (EC) cảnh báo Pháp, Bỉ, Phần Lan và Croatia có nguy cơ vi phạm các quy định ngân sách của EU trong năm 2024 vì chi tiêu quá mức. Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của EU Paolo Gentiloni nhấn mạnh, các quốc gia thành viên cần thực hiện những biện pháp cần thiết để tuân thủ giới hạn thâm hụt ngân sách mà khối này đặt ra.

Trong khi đó, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cho rằng, việc triển khai các biện pháp tài chính mạnh nhằm ứng phó đại dịch Covid-19 đã khiến thâm hụt ngân sách tại một số nước EU tăng cao, trong đó có Pháp. Bà Georgieva khẳng định, mức tăng trưởng ở Pháp cho phép nước này có nhiều dư địa để điều chỉnh chính sách, song khuyến nghị Pháp vẫn nên thắt chặt chi tiêu trong năm 2024.

Cân bằng ngân sách được xem là thách thức chung của nhiều nước EU, trong đó có Pháp. Giới phân tích kỳ vọng, các biện pháp quyết liệt vừa được ban hành sẽ phát huy tác dụng, giúp Pháp sớm ổn định nền tài chính công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Nguồn: Người Đưa Tin; Vnexpress; Thanh Niên; Lao Động; Nhân Dân