Cuộc đua ắc quy muối ngày càng nóng: Cách mạng xe điện lần 2 sắp bắt đầu với lời cảnh tỉnh cho Elon Musk

(Ảnh minh họa).

Nokia đã từng tự hào là hãng điện thoại lớn nhất thế giới để rồi bị "lật đổ" chỉ vì không chịu cải tiến. Liệu Elon Musk có lâm vào vết xe đổ khi không ra mắt được dòng xe điện mới nào suốt vài năm qua, trong khi Trung Quốc đang tạo nên cuộc cách mạng ngành lần thứ 2.

Hãng tin Bloomberg cho hay các tập đoàn lớn bắt đầu dồn tiền đầu tư cho công nghệ ắc quy muối, qua đó cho thấy một cuộc cách mạng xe điện lần 2 sắp bắt đầu.

Muối (Sodium) thường được tìm thấy rộng rãi trong các mỏ muối hoặc nước biển trên toàn cầu, có thể trở thành một lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ năng lượng xe điện với ưu thế giá rẻ và dồi dào hơn Lithium.

Tuy nhiên dù có cấu trúc tương tự về mặt hóa học nhưng Sodium vẫn không được dùng phổ biến trong ngành xe điện do hiệu năng kém hơn Lithium trên cùng một kích thước phân tử.

Mặc dù vậy, những đột phá về công nghệ đang dần thay đổi điều này và biến ắc quy muối trở thành một cuộc cách mạng mới trong ngành xe điện.

Vào tuần trước, hãng Northvolt AB của Thụy Điển đã tuyên bố đạt được bước tiến đột phá cho công nghệ ắc quy muối, trong khi đó hãng xe điện BYD của Trung Quốc thì đã ký hợp đồng xây dựng nhà máy ắc quy muối trị giá 1,4 tỷ USD.

Trước đó vào tháng 4/2023, doanh nghiệp ắc quy điện lớn nhất thế giới hiện nay là CATL của Trung Quốc đã tuyên bố sẽ ứng dụng công nghệ mới này vào xe điện trong năm nay.

"Đây là những dự án đầu tư cực kỳ nghiêm túc. Các kế hoạch này tạo niềm tin cực lớn cho nhà đầu tư khi các hãng tuyên bố rằng họ đang sẵn sàng mở rộng quy mô để thương mại hóa công nghệ mới", chuyên gia nghiên cứu Rory McNulty của Benchmark Intelligence nhận định.

Lời cảnh tỉnh cho Elon Musk

Theo Bloomberg, nếu ắc quy muối thực sự thành công thì chúng sẽ hạn chế được mức tiêu thụ Lithium hiện nay, vốn đang được cho là gây ô nhiễm môi trường khi khai thác.

Đồng thời, đây cũng là dấu hiệu cảnh báo cho các hãng sản xuất xe điện như Tesla nếu cứ bám vào ưu thế đi trước trên thị trường mà không chịu thay đổi, cập nhật công nghệ mới. Bài học về những tập đoàn lớn thống trị trong ngành nhưng bị lật đổ chỉ vì không chịu cải tiến như Nokia vẫn còn đó.

Trong vài năm trở lại đây, Tesla hầu như không cho ra mắt được dòng sản phẩm mới nào mà chỉ có những cập nhật nhỏ cho các mẫu xe cũ. Ngay cả dự án xe điện bán tải Cybertruck cũng bị cho là gặp khó khăn và phải lùi thời hạn giao hàng đến tận năm 2024.

Quay trở lại với ắc quy muối, Bloomberg cho rằng dù mật độ năng lượng của công nghệ mới thấp hơn so với Lithium nhưng chúng hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn thay thế cho các dòng xe điện nội đô, phạm vi hoạt động ngắn và thường xuyên được sạc.

Ngoài ra, ắc quy muối còn có thể dùng để tích trữ năng lượng cho hệ thống lưới điện, nơi việc mật độ năng lượng và kích thước ắc quy không phải là trở ngại.

Hãng tin Bloomberg cho hay sự bùng nổ của ngành xe điện đã khiến giá cả các nguyên liệu như Lithium, Cobalt hay Nickel tăng vọt, kéo theo đó là hàng loạt những mỏ khai thác ô nhiễm.

Chính sự tăng giá đắt đỏ của những nguyên liệu này cùng với đà hạ nhiệt của xe điện đã buộc các tập đoàn quay sang lựa chọn rẻ hơn như ắc quy muối.

"Ắc quy muối sẽ cân bằng cung cầu Lithium trên thị trường, làm giảm bớt đà tăng giá quá đắt đỏ của nguyên liệu này", giám đốc Sam Adham của hãng tư vấn CRU Group cho biết.

Lựa chọn thay thế

Theo Bloomberg, ngay cả khi giá Lithium hạ nhiệt vì doanh số bán xe điện không cao như kỳ vọng thì ắc quy muối vẫn rẻ hơn nhiều.

Hiện ô tô điện vẫn dùng ắc quy Lithium là chủ yếu nhưng nguyên liệu này khan hiếm, đắt đỏ và cực kỳ ô nhiễm môi trường, trái với cái mác "phương tiện xanh" mà ngành xe điện vẫn quảng bá. Chuỗi cung ứng Lithium cũng trở thành vấn đề khi việc khai thác, vận chuyển một cách ổn định sẽ tốn nhiều chi phí.

Tuy nhiên, Trung Quốc đang tìm cách thay thế Lithium bằng Sodium, nguyên liệu rẻ tiền hơn với mức giá chỉ bằng 1-3% so với Lithium mà kết cấu hóa học lại gần tương đương.

Tờ New York Times (NYT) cho biết những đột phá về công nghệ ắc quy Sodium gần đây của Trung Quốc khiến sản phẩm đã có thể sạc trong ngày và dùng liên tục nhiều năm, qua đó xóa nhòa lợi thế của pin Lithium.

Thậm chí dung lượng ắc quy Sodium cũng đang dần được tăng lên trong quá trình nghiên cứu của Trung Quốc, tiến tới tạo nên một cuộc cách mạng toàn diện, củng cố vị thế thống trị của thị trường xe điện số 1 toàn cầu.

Bên cạnh đó, trong khi pin Lithium không thể giữ được năng lượng nếu nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng quá sâu thì ắc quy Sodium hoàn toàn có thể làm được điều này, một lợi thế cực kỳ lớn cho những hãng xe điện ở các thị trường có mùa đông lạnh giá như Bắc Âu.

Trả lời phỏng vấn với NYT, hàng loạt giám đốc ngành ắc quy Trung Quốc cho biết những đột phá về công nghệ khiến họ đã có thể lắp ắc quy Sodium vào cùng một thiết bị với pin Lithium.

Ngay cả tập đoàn ắc quy cho xe điện lớn nhất thế giới tại Trung Quốc là CATL cũng đã tiến hành hỗn hợp 2 loại pin này với nhau nhằm tận dụng chi phí rẻ, kháng được thời tiết của Sodium với ưu thế kéo dài của Lithium.

Phía CATL cho biết sắp tới họ sẽ đưa vào sản xuất hàng loạt dòng ắc quy mới để tạo nên một cuộc cách mạng lần thứ 2 cho toàn ngành xe điện.

"Chúng tôi đã sẵn sàng để sản xuất hàng loạt dòng ắc quy đó", giám đốc Huang Qisen của viện nghiên cứu thuộc CATL tại Ningde-Trung Quốc khẳng định.

"Công nghệ mới này sẽ làm giảm nhu cầu quá nóng với Lithium hiện nay. Tôi khẳng định rằng chúng ta sẽ chứng kiến Sodium dần thay thế được Lithium trong nhiều mảng", CEO Mike Henry của BHP, hãng khai khoáng lớn nhất thế giới nhận định.

Vậy là trong khi Tesla xây siêu nhà máy ắc quy Lithium tại Trung Quốc bên cạnh nhà máy có sẵn của mình ở Mỹ, còn chính phủ các nước thì đổ xô tăng sản lượng ắc quy thì nền kinh tế số 2 thế giới đã có bước tiến dài về công nghệ mới.

Khởi nguyên từ Mỹ, tỏa sáng nhờ Trung Quốc

Điều đáng ngạc nhiên là không phải Trung Quốc, chính Mỹ mới là quốc gia bắt đầu nghiên cứu dùng Sodium cho ắc quy đầu tiên trên thế giới vào thập niên 1970. Tiếp đó, Nhật Bản trở thành nền kinh tế dẫn đầu nghiên cứu mảng này cách đây hơn chục năm.

Tuy nhiên cho đến gần đây, Trung Quốc mới là ông trùm trong mảng nghiên cứu, đưa vào thương mại hóa công nghệ ắc quy Sodium này.

Số liệu của Benchmark Minerals cho thấy trong số 20 nhà máy ắc quy Sodium đang được lên kế hoạch hoặc đã được khởi công thì có đến 16 dự án nằm ở Trung Quốc. Như vậy chỉ trong 2 năm tới, cường quốc Châu Á này sẽ nắm tới 95% sản lượng ắc quy Sodium của ngành xe điện trên toàn cầu.

Bước tiến trong mảng này của Trung Quốc đã đến mức họ sẽ trình làng vài mẫu xe dùng ắc quy Sodium tại buổi triển lãm ô tô điện ở Thượng Hải tới đây.

Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia đánh giá ắc quy Sodium còn có những hạn chế như cần khoảng trống lớn hơn so với pin Lithium khi chứ cùng một lượng điện. Tuy nhiên điều này sẽ dần xóa nhòa nhờ các bước tiến trong nghiên cứu.

Thậm chí ngay cả hiện tại, hàng loạt ngành kinh doanh như cung cấp điện, điện gió, năng lượng mặt trời cũng đã quan tâm đến ắc quy Sodium bởi việc tốn diện tích không thành vấn đề, trong khi các ưu điểm về chi phí rẻ, kháng thời tiết lại là thứ họ đang cần.

Chuyên gia tư vấn Frank Haugwitz trong ngành cho biết rất nhiều khu vực tại Trung Quốc đã lắp ắc quy Sodium cho điện gió, mặt trời để lưu trữ được nhiều hơn 10-20% điện năng sử dụng.

Khác với pin Lithium, ắc quy Sodium không cần Cobalt, nguyên liệu đắt đỏ khan hiếm đang làm dấy lên vấn đề nhân quyền ở các mỏ khai thác tại Châu Phi. Chúng cũng không cần Nickel, loại khoáng sản đến chủ yếu từ Nga, Indonesia hay Philippines.

"Đúng vậy, Sodium sẽ đóng vai trò quan trọng trong ngành xe điện và Trung Quốc đang đi đầu về mảng nghiên cứu này", chuyên gia David Fishman của hãng tư vấn Lantau Group khẳng định.

Trung Quốc áp dụng ý tưởng 'đồng xu carbon' để đạt mục tiêu trung hòa khí thải trước 2060

Tại một trạm metro mới toanh gần thành phố Thâm Quyến, chính quyền địa phương đang khuyến khích những người đi tàu sử dụng "các đồng xu carbon" để có thể đổi lấy những voucher mua sắm hoặc vé đi tàu. Đây là một nỗ lực nhằm khuyến khích các hộ gia đình cùng tham gia cuộc chiến của Bắc Kinh chống biến đổi khí hậu, theo một phân tích từ Reuters.

Theo chương trình "Con đường carbon cho mọi người" ở thành phố miền đông nam Trung Quốc, những người sử dụng phương tiện giao thông công cộng được tặng điểm.

Thâm Quyến là một trong hàng chục thành phố trên khắp Trung Quốc, đang khuyến khích người dân ngưng sử dụng xe ô tô, trồng cây và cắt giảm sử dụng năng lượng.

Các chương trình "cùng tham gia chung cắt giảm carbon" là một phần trong chiến dịch của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm huy động toàn bộ xã hội, không chỉ là một lĩnh vực công nghiệp, để chuyển đổi quốc gia có lượng khí thải nhà kính lớn nhất thế giới trở thành quốc gia trung hòa carbon trước thời điểm năm 2060.

Các nỗ lực của Trung Quốc nhằm giải quyết nạn biến đổi khí hậu đang được giám sát chặt chẽ trong bối cảnh Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu lần thứ 28 của Liên Hiệp Quốc (COP28) sẽ bắt đầu diễn ra từ ngày 30/11.

"'Cùng cắt giảm carbon' là một nền tảng có quy mô khổng lồ và một cách thức hiệu quả để huy động cả cộng đồng cùng thực hiện các hoạt động carbon thấp, không carbon và âm carbon," ông Giải Chấn Hoa, Đặc phái viên về khí hậu của Trung Quốc nói hồi tháng 8, khi công bố một ủy ban cùng tham gia cắt giảm carbon của chính phủ nước này.

Trong bối cảnh nhiệm vụ cắt giảm khí thải carbon của Trung Quốc là vô cùng to lớn, lượng cắt giảm khí thải theo cấp độ cá nhân có thể rất đáng kể. Một nghiên cứu hồi năm 2021 của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Trung Quốc nói các hộ gia đình nước này chiếm hơn 50% lượng khí thải carbon của Trung Quốc - hiện là hơn 10 tỷ mét khối mỗi năm.

Cuối cùng, thì Trung Quốc muốn các kế hoạch sẽ được tích hợp vào chương trình giao dịch khí thải carbon quốc gia và tạo ra nguồn tín dụng để có thể bù đắp cho những thiệt hại từ việc phái thải khí carbon từ các ngành công nghiệp phát thải, các kế hoạch chính phủ cho thấy.

Giao dịch carbon cá nhân

Các tham vọng cùng tham gia chung hạn chế carbon đã được Trung Quốc 'thai nghén' từ năm 2015, khi tỉnh Quảng Đông, ở miền đông nam, công bố các quy định về chuyển đổi hoạt động carbon thấp sang tín dụng.

Kể từ khi đó, hàng chục kế hoạch đã xuất hiện trên khắp quốc gia, tiếp cận dữ liệu cá nhân như đếm số bước chân, sử dụng phương tiện giao thông, và mua các sản phẩm thân thiện và hiệu quả với môi trường để tạo ra các đồng xu carbon.

Các ngân hàng cũng thử nghiệm các hệ thống "tài khoản carbon cá nhân". Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa đã tiến hành thử nghiệm chương trình "đổi carbon để vay mua vàng" tại thành phố Cù Châu, cho phép khách hàng thu thập điểm carbon, để cải thiện xếp hạng tín dụng.

Các quốc gia khác đang xem xét ý tưởng giao dịch carbon cá nhân, với các chương trình thử nghiệm, được thiết lập tại Phần Lan và đảo Norfolk của Úc. Bộ Môi trường Anh cũng đã yêu cầu tiến hành một nghiên cứu liên quan đến khả năng này vào năm 2006, nhưng kết luận vấn đề này chưa khả thi xét về mặt kinh tế và chính trị.

Singapore hiện đang tiến hành kế hoạch thưởng cho những người sử dụng điện hiệu quả với các thẻ "lá" có thể chuyển đổi sang những voucher mua sắm.

"Những nước khác đã thử nghiệm chương trình tự nguyện, gồm đồ họa hoặc chia sẻ dữ liệu phát thải khí carbon hoặc năng lượng ở quy mô nhỏ hơn," Benjamin Sovacool, Giáo sư về Trái Đất và Môi trường từ Đại học Boston cho biết.

"Nhưng họ thiếu quy mô như cách Trung Quốc đang làm, và không được tích hợp vào đồng xu carbon, và đây là một ý tưởng thông minh."

Rào cản về định lượng hóa và giao dịch

Thách thức lớn hiện nay là làm thế nào để chuyển đổi sang hàng hóa lượng khí thải CO2 từ các cách hành vi đa dạng của con người - bao gồm cách họ đi làm, sưởi ấm hoặc đổ rác.

"Tất cả là về vấn đề xác thực," ông Lý Ấp Phi, Giáo sư môi trường, Đại học New York tại Thượng Hải cho biết. "Khi xét về mức độ thay đổi, cách sống của người dân vô cùng khác biệt. Đây là một vấn đề lớn."

Bà Trương Hân, phó chủ tịch ủy ban cùng tham gia cắt giảm carbon của Bộ Môi trường Trung Quốc nói, cần có những tiêu chuẩn tốt hơn để định lượng thái độ cắt giảm carbon, đưa ra cảnh báo trong các bình luận được công bố hồi năm nay rằng việc nở rộ những kế hoạch như vậy "đã dẫn đến sự nhầm lẫn và không thống nhất".

Các nhà nghiên cứu cũng cho biết không rõ là các kế hoạch đã tạo nên những mức cắt giảm khí thải CO2 mới hay không hoặc chỉ thuần túy ghi nhận tình trạng đang xảy ra.

Thành phố Thượng Hải tuyên bố trong các quy định đã có hiệu lực hồi tháng này rằng, các kế hoạch của thành phố này sẽ cuối cùng "được kết nối hoàn toàn" vào thị trường carbon địa phương, với các doanh nghiệp để phép áp dụng mức cắt giảm carbon hộ gia đình để đạt mục tiêu.

Quảng Đông cũng để các doanh nghiệp đạt được nghĩa vụ phải cắt giảm 10% mức thải carbon thông qua tích điểm cùng tham gia chung cắt giảm khí thải.

Trung Quốc vẫn còn một chặng đường dài để hoàn thành những tham vọng giao dịch khí thải hiện tại. Đa số người sử dụng vẫn còn tham gia thụ động: một chương trình tại Bắc Kinh dù có hơn 30 triệu người dùng, nhưng chỉ có 1,4% người hoạt động.

Và cũng có những quan ngại rằng các chương trình cùng tham gia chung cắt giảm carbon có thể 'bỏ lọt lưới' những công ty gây ô nhiễm trong ngành công nghiệp, bằng cách chuyển gánh nặng cắt giảm khí thải sang những hộ gia đình.

"Con đường mà họ đang hướng đến vào lúc này, thật sự là chuyển những nghĩa vụ khí hậu từ các công ty lớn sang thêm nhiều cá nhân," ông Lý cho biết.

"Điều này cực kỳ nguy hiểm," ông nói thêm, vì có thể "tách biệt những cá nhân ra khỏi hành động chống biến đổi khí hậu."

Tự nguyện đối lập với bắt buộc

Trong khi hàng chục triệu người đã đăng ký tham gia vào các chương trình trên khắp đất nước, một số chuyên gia lo ngại điều này sẽ trao cho nhà nước Trung Quốc nhiều quyền lực hơn để can thiệp vào đời sống người dân, và trừng phạt những người không lựa chọn mức giảm carbon đúng.

"Trong khi kế hoạch này hiện tại mang tính tự nguyện, việc thiếu tính minh bạch, bản chất không chịu trách nhiệm của chính phủ Trung Quốc và việc quốc gia này đã sử dụng dữ liệu lớn (big data) nhằm kiểm soát xã hội là tất cả các lý do gây quan ngại," bà Vương Á Thu, Giám đốc nghiên cứu về Trung Quốc từ tổ chức Freedom House nói.

Giới chỉ trích cũng nói đến cách Trung Quốc giải quyết các vấn đề môi trường bằng những biện pháp gây tranh cãi như đóng cửa hàng ngàn doanh nghiệp để cắt giảm ô nhiễm, di dời nhiều hộ gia đình để lấy chỗ làm công viên quốc gia, cấm các gia đình nghèo khó sử dụng than đá để đốt sưởi ấm.

Một quan chức về khí hậu của Trung Quốc, Tô Uy nói với truyền thông trong nước rằng việc chuyển đổi xanh của Trung Quốc sẽ "không thể tránh khỏi việc bao hàm những thay đổi sâu sắc trong thói quen sinh hoạt hàng ngày của người dân và mô thức tiêu dùng", nhưng ông Tô cho biết chương trình cùng tham gia chung cắt giảm carbon sẽ vẫn mang tính tự nguyện.

Việc khuyến khích các đồng xu carbon ở trạm tàu ở thành phố Thâm Quyến đã không thu hút nhiều sự chú ý từ những người đi tàu vào một ngày làm việc bận rộn hồi tháng 10. Tuy nhiên, chính quyền địa phương vẫn phấn khởi về dự án này, tuyên bố hồi tháng trước rằng đã có 14,6 triệu người dùng đã đăng ký kể từ khí tiến hành hồi tháng 8/2022, cắt giảm lượng khí thải là 720.000 tấn mét khối.

Mục tiêu của Nga không chỉ là Ukraine

(Ảnh minh họa).

Tuy Nga đã "bình thường hóa" cuộc chiến tranh ở Ukraine nhưng hàng loạt hệ quả xảy ra với châu Âu là không hề bình thường.

Chiến sự Nga - Ukraine đã không còn “nóng” hổi trên bàn trị sự quốc tế, người ta không còn sốt sắng về nó, nhưng không phải vì thế mà thế giới có quyền bỏ qua một trong những sự kiện có tầm ảnh hưởng nhất trong khoảng thời gian 3 thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

Vì sao? Thời gian gần 2 năm cho thấy rằng, nước Nga coi cuộc chiến này cực kỳ quan trọng với tương lai của mình, cho đến khi kết quả cuối cùng chưa ngả ngũ thì hòa bình, ổn định toàn cầu bị thách thức nghiêm trọng.

Rõ ràng, Moscow không chỉ muốn “sở hữu” Ukraine, có rất ít dấu hiệu cho thấy Điện Kremlin sẽ cân nhắc việc rút quân và sẵn sàng bằng mọi giá để giữ lại những vùng đất mà họ chiếm giữ. Tuy nhiên, nếu cho rằng Nga chỉ cần đạt được lệnh ngừng bắn ở thế cửa trên thì sẽ hiểu sai mục tiêu của Moscow.

Suốt quá trình từ đầu chiến sự Nga - Ukraine đến nay, truyền thông thường dẫn ý kiến các nhà phân tích cho rằng, phương Tây đang cố gắng làm suy yếu Nga bằng bao vây cấm vận, nhưng thực ra Moscow cũng làm điều tương tự với đối phương.

Đối với Nga, mục tiêu của các cuộc xung đột không phải lúc nào cũng là đánh bại quân địch bằng súng đạn. Nó cũng có thể nhằm trao cho Nga nhiều quyền lực hơn đối với các nước láng giềng hoặc làm suy yếu các quốc gia hoặc liên minh mà nước này phản đối, chẳng hạn như NATO, EU và Mỹ.

Xung đột dưới mọi hình thức giữa Nga và Ukraine đã diễn ra trong gần 20 năm qua và mục tiêu của Nga không chỉ bao gồm binh lính Ukraine trên chiến trường, hệ thống chính quyền Ukraine mà còn nhằm đến các quốc gia thù địch lân cận.

Có thể thấy, ông Putin đã triển khai một cuộc chiến toàn diện, vừa gây áp lực quân sự trực tiếp lên Ukraine, vừa ra đòn từ xa với các quốc gia châu Âu ủng hộ Kiev.

Chẳng hạn, ông đã cố gắng phong tỏa hoạt động xuất khẩu ngũ cốc ở Biển Đen của Ukraine để ép các nước đang phát triển yêu cầu chấm dứt xung đột. Việc phong tỏa cũng nhằm mục đích thúc đẩy lạm phát ở châu Âu, với hy vọng thúc đẩy người dân châu lục này phản ứng với chính phủ của họ.

Ngày càng rõ ràng rằng, mục tiêu của Moscow vượt ra ngoài cuộc chiến trên bộ và hướng tới việc gây tổn hại cho sự hỗ trợ của Mỹ và châu Âu dành cho Ukraine. Thực tế này đã xảy ra ở Mỹ với việc đảng Cộng hòa đang thúc đẩy làn sóng “xét lại” quá trình viện trợ Ukraine.

Tổng thống Putin đang điều hành một cuộc chiến gây tiêu hao khủng khiếp cho nhiều bên. Vì vậy, để ngăn chặn Nga, các dây chuyền sản xuất của Mỹ và châu Âu cần phải cung cấp vũ khí liên tục cho Ukraine, đồng thời quân đội Mỹ và châu Âu cần tổ chức huấn luyện quy mô lớn.

Thông qua những hành động này, Nga sẽ khiến phương Tây bị tiêu hao, làm cạn kiệt tài nguyên và làm suy yếu khả năng giải quyết các mối đe dọa quốc tế khác. Điều này cũng khiến Mỹ gặp khó khăn hơn trong việc ứng phó với những thách thức từ các đối thủ chính khác như Trung Quốc và Iran.

Đặc biệt, châu Âu đã hứng chịu rất nhiều hệ quả phi truyền thống, khủng hoảng năng lượng tái diễn sau 50 năm, lạm phát cao nhất 40 năm, một số nền kinh tế đầu tàu như Đức đã suy thoái kỹ thuật.

Liệu châu Âu còn tiếp tục đặt niềm tin vào Mỹ nữa không? Đấy là câu hỏi hiện thực với nhiều chính phủ ở “lục địa già”. Không nghiễm nhiên hàng loạt chính khách hàng đầu châu Âu đã thăm Trung Quốc ngay sau khi ông Tập Cận Bình bước vào cầm quyền nhiệm kỳ thứ 3.

Tương lai nào cho Gaza sau lệnh ngừng bắn

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hamas của Palestine hiện chỉ còn tính bằng giờ. Các nhà hòa giải Ai Cập, Qatar và Mỹ đang nỗ lực gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời này, hướng tới mục tiêu giải thoát toàn bộ con tin bị Hamas bắt giữ và giúp các bên đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài. Tuy nhiên, kịch bản xung đột leo thang vẫn đang trực chờ Gaza ở phía trước.

Theo hãng tin Al Jazeera, tính đến thời điểm hiện tại, Israel đã thả tự do cho 117 tù nhân là phụ nữ và trẻ em Palestine; trong khi Hamas đã thả tổng cộng 58 con tin, là công dân Israel và người nước ngoài. Lệnh ngừng bắn đang tạo ra nhiều kỳ vọng cho quốc tế và gia đình các con tin và tù nhân. Hôm qua, cả Israel và Hamas đều để ngỏ mong muốn gia hạn lệnh ngừng bắn này.

Thủ tướng Israel Netanyahu cho biết: “Chúng tôi quy định rằng, cứ mỗi ngày ngừng bắn để đổi lấy việc có thêm 10 con tin được thả. Điều này được hoan nghênh. Đồng thời, tôi cũng đã nói với Tổng thống rằng khi kết thúc lệnh ngừng bắn, chúng tôi sẽ trở lại với toàn bộ lực lượng để đạt được mục tiêu của chúng tôi là: loại bỏ Hamas, đảm bảo Gaza trở lại như cũ và tất nhiên là thả tất cả con tin của chúng tôi”.

Hamas cũng đang rất thiện chí với đề xuất của Qatar và Ai Cập để thả tự do cho 20-40 con tin mới để đổi lấy thêm 2-4 ngày ngừng bắn. Phía Hamas cũng kêu gọi Israel thả thêm số tù nhân người Palestine đang bị giam giữ.

Tối qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng hối thúc Israel gia hạn lệnh ngừng bắn để có thêm con tin được thả trong những ngày tới, bao gồm những con tin Mỹ còn lại.

Hiện có nhiều kỳ vọng rằng lệnh ngừng bắn sẽ được kéo dài. Tuy nhiên, cũng đã có những cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn đến từ cả hai bên. Hamas cáo buộc Israel vẫn tiến hành các cuộc tấn công bên trong Gaza khiến các chỉ huy của nhóm này thiệt mạng. Trong khi, Hamas bị cho là tự gây cản trở cho các chuyến hàng nhân đạo vào phía Bắc dải Gaza, để đổ lỗi cho Israel và gây khó cho người dân di tản.

Dù lệnh ngừng bắn chỉ còn tính bằng giờ và chưa rõ các bên cuối cùng có gia hạn được hay không, nhưng một kịch bản leo thang xung đột vẫn đang “trực chờ” Gaza ở phía trước khi Thủ tướng Israel tuyên bố sẽ dồn toàn lực tiêu diệt Hamas một khi ngừng bắn hết hiệu lực. Tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Tướng Herzi Halevi cũng đã xác nhận mệnh lệnh này từ Thủ tướng.

Đây là điều cả thế giới đang rất quan ngại. Hôm qua, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Antony Blinken, Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry nhấn mạnh sự cần thiết phải gia hạn lệnh ngừng bắn hiện nay thành lệnh ngừng bắn lâu dài và đảm bảo cung cấp viện trợ bền vững cho tất cả các khu vực của Dải Gaza.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan với người đồng cấp Iran Ebrahim Raisi cũng kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn lâu dài cho Gaza và đạt được một nền hòa bình lâu dài cho người Palestine. Theo Tổng thống Iran và Thổ Nhĩ Kỳ, thế giới Hồi giáo cần phải có được lập trường thống nhất, để phản đối những hành động của Israel trên các vùng lãnh thổ của Palestine hiện nay.

Israel không kích sân bay Damascus ở Syria

(Ảnh minh họa).

Một nhóm giám sát tình hình chiến sự và một tờ báo thân chính phủ Syria cho biết rằng các cuộc không kích của Israel nhắm vào sân bay Damascus ở Syria hôm 26/1 đã buộc các chuyến bay đến phải chuyển hướng đi nơi khác.

Tổ chức Đài Quan sát Nhân quyền Syria cho biết rằng các cuộc không kích của Israel đã nhắm vào sân bay quốc tế Damascus.

Không có bình luận ngay lập tức từ Lực lượng Phòng vệ Israel.

Báo Al Watan cho biết rằng các chuyến bay dự kiến đến Damascus đã được chuyển hướng tới Latakia và Aleppo.

Israel trong nhiều năm qua đã thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào điều họ mô tả là các mục tiêu có liên quan đến Iran ở Syria, bao gồm cả các sân bay Aleppo và Damascus.

Trong một diễn biến khác có liên quan tới Israel và Iran, một tàu chở container do một công ty Israel kiểm soát đã bị một máy bay không người lái bị nghi là của Iran tấn công ở Ấn Độ Dương, khiến tàu bị hư hại nhẹ nhưng không có thương tích, một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết hôm 25/11.

Tàu CMA CGM SYMI treo cờ Malta, gần đây đã được đổi tên thành Mayet, đã bị một máy bay không người lái có vẻ như là Shahed-136 của Iran tấn công hôm 24/11 ở phía đông bắc Ấn Độ Dương, quan chức này cho biết và yêu cầu không được nêu tên mình.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng an ninh hàng hải gia tăng do cuộc chiến Israel-Hamas và sau vụ chiến binh Houthi của Yemen, một đồng minh của Iran, bắt giữ một tàu chở hàng có liên hệ với Israel ở phía nam Biển Đỏ vào đầu tuần này.

Israel gọi việc bắt giữ tàu là "hành động khủng bố của Iran".

Nguồn: CafeF; BBC; Diễn Đàn Doanh Nghiệp; Soha; VOA