Cao tốc Mexico tê liệt vì người di cư

(Ảnh minh họa).

Ngày 9-11, theo AP, khoảng 3.000 người di cư từ Trung Mỹ, Venezuela, Cuba và Haiti đã làm tắc nghẽn đường cao tốc chính phía Nam của Mexico để yêu cầu thị thực quá cảnh hoặc xuất cảnh để đến biên giới Mỹ.

Đoàn người di cư khởi hành đi bộ từ thành phố Tapachula, gần biên giới Guatemala, vào ngày 30-10, đi về hướng Bắc về phía Mỹ, bao gồm nhiều phụ nữ và trẻ em.

Đây là một trong những đoàn người di cư lớn nhất tới biên giới Mỹ kể từ tháng 6-2022.

Nhiều người di cư cho rằng, tình trạng tắc nghẽn sẽ kéo dài bởi họ lo sợ sẽ trở thành nạn nhân của những kẻ buôn lậu, tống tiền có thể săn lùng họ nếu tiếp tục đi bộ. Một số người di cư muốn di chuyển bằng xe buýt , nhưng thường bị ngăn cản nếu không có giấy tờ.

Ủy ban Hỗ trợ Người tị nạn của chính phủ Mexico đã tuyên bố không cấp thị thực quá cảnh.

Trước đây, biện pháp của Mexico chủ yếu là đợi những người tuần hành mệt mỏi rồi đề nghị họ chở về nước hoặc đến các trung tâm hỗ trợ.

Thời gian vừa qua, nhiều quốc gia Nam Mỹ cũng phải đối phó với tình trạng dòng người di cư tìm đường tới Mỹ lên tới hàng nghìn người. Chính phủ Costa Rica đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lập kế hoạch với Panama để đưa người di cư từ biên giới phía Nam sang biên giới phía Bắc bằng xe buýt con thoi. Các quan chức Costa Rica cho biết chương trình đã giúp giảm bớt căng thẳng và cung cấp cho người dân một giải pháp an toàn hơn thay vì trả tiền cho những kẻ buôn người.

Các chương trình xe buýt tương tự cũng đã xuất hiện ở Honduras và Mexico.

Tuy nhiên, giải pháp nói trên khiến Mỹ nâng cao tình trạng cảnh báo bởi các tuyến xe buýt con thoi tại nhiều quốc gia phía Nam đang tạo thành một làn đường cao tốc giúp người di cư đến Mỹ nhanh hơn.

Mỹ kêu gọi các quốc gia phía Nam ngăn cản người dân thực hiện hành trình nguy hiểm về phía Bắc bằng cách khuyến khích họ nộp đơn xin quy chế tị nạn gần quê hương.

Theo Viện chính sách di cư Mỹ, vấn đề biên giới Mỹ - Mexico sẽ không được giải quyết triệt để cho đến khi tất cả các bộ phận của hệ thống thực thi biên giới được cung cấp nguồn lực phù hợp.

Nhiều quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng di cư hàng loạt bởi chiến tranh, nghèo đói bạo lực, biến đổi khi hậu, kinh tế chênh lệch trở thành nguyên nhân buộc người dân phải rời khỏi nơi họ sinh sống.

Trong nhiều thập kỷ, nước Mỹ chủ yếu tập trung đầu tư cho lực lượng Tuần tra biên giới, làm hàng rào nhưng bộ phận đang chịu quá tải hiện nay là cơ quan quản lý hệ thống nhập cư, đặc biệt là khâu ra quyết định cấp phép tị nạn, tòa án nhập cư và các đơn vị thực hiện chức năng trục xuất. Bởi vậy, việc cung cấp đầy đủ nguồn lực cho các bộ phận này sẽ làm giảm bớt các đám đông người nhập cư lên tới hàng nghìn người.

Trung Quốc lại rơi vào giảm phát

Giá thịt lợn giảm mạnh khiến chỉ số giá tiêu dùng Trung Quốc quay đầu đi xuống trong tháng 10, bất chấp giới chức tìm cách tăng nhu cầu nội địa.

Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) hôm 9/11 công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nước này giảm 0,2% trong tháng 10 so với cùng kỳ năm ngoái. So với tháng 9, CPI tháng 10 không thay đổi.

Lạm phát lõi (không tính giá thực phẩm và nhiên liệu) cũng chỉ tăng 0,6% trong tháng 10, thấp hơn mức tăng 0,8% của tháng 9. Điều này cho thấy cuộc chiến chống giảm phát của Trung Quốc còn dai dẳng. Nguy cơ không đạt mục tiêu lạm phát 3% năm nay cũng ngày càng lớn.

NBS cho biết giá thịt tháng 10 đã giảm 17,9%, chủ yếu do giá thịt lợn giảm 30,1%. Giá hàng hóa không phải thực phẩm tăng 0,7%.

Chỉ số giá sản xuất (PPI) giảm tháng thứ 13 liên tiếp, với 2,6% trong tháng 10 so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này lớn hơn tháng 9.

Giảm phát được định nghĩa là mức giảm bền vững và trên quy mô lớn với giá hàng hóa, dịch vụ trong một khoảng thời gian nhất định. Đây không phải là điều tích cực với nền kinh tế. Vì khi người tiêu dùng và doanh nghiệp trì hoãn chi tiêu để kỳ vọng giá giảm thêm, hoạt động kinh tế sẽ bị kìm hãm.

Thị trường Trung Quốc hôm nay khá im ắng sau số liệu CPI. Chỉ số CSI 300 và chỉ số theo dõi cổ phiếu các công ty chăn nuôi gần như đứng yên. Đồng nhân dân tệ mất giá 0,1% so với USD.

Kinh tế Trung Quốc gần đây phát đi hàng loạt tín hiệu trái chiều, khiến các nhà kinh tế học tranh cãi liệu nước này có thể đạt mục tiêu tăng trưởng quanh 5% hay không. Hồi tháng 7, CPI Trung Quốc cũng giảm 0,3%, sau đó tăng trở lại trong tháng 8 và đứng yên trong tháng 9. Trước đó, chỉ số này cận kề mức giảm suốt vài tháng.

Trong quý III, GDP Trung Quốc tăng vượt dự báo, với 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này cao hơn dự báo của các nhà kinh tế học trong khảo sát của Reuters là 4,6%. Trước đó, tăng trưởng đạt 4,6% quý I và 6,3% quý II.

Sản lượng công nghiệp và doanh số bán lẻ tháng 9 đều tăng. Tỷ lệ thất nghiệp thì giảm. Tuy nhiên, đầu tư vào bất động sản giảm 9% trong 9 tháng đầu năm.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tuần này nâng dự báo tăng trưởng của Trung Quốc lên 5,4%, nhờ các chính sách hỗ trợ mạnh tay của giới chức. Trung Quốc đã nới lỏng chính sách tiền tệ và giảm hạn chế với việc mua nhà để bình ổn thị trường bất động sản.

Hamas mất kiểm soát hoàn toàn khu Bắc Gaza

(Ảnh minh họa).

Ngày thứ 33 trong cuộc tấn công tổng lực của quân đội Israel vào dải Gaza, cả Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Phong trào Hồi giáo Hamas cùng tuyên bố giành thắng lợi và gây cho đối phương những tổn thất nặng nề.

Trong buổi họp báo tại Tel Aviv chiều 8/11, người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ Israel, chuẩn Đô đốc Daniel Hagari khẳng định: sau nhiều ngày hứng chịu các đợt tấn công thọc sâu liên tiếp của bộ binh Israel, Lực lượng Hamas đã mất hoàn toàn quyền kiểm soát khu vực phía Bắc dải Gaza.

Trước đó, IDF cũng ra thông báo khẳng định, các cuộc tấn công bộ binh vào Gaza đã đạt nhiều bước tiến quan trọng, nhất là tại khu vực phía Bắc. Theo đó, IDF đã phá hủy tổng cộng 130 hầm ngầm của Hamas, loại khỏi vùng chiến đấu hàng trăm tay súng chống đối.

Về phần mình, Lữ đoàn cảm tử Al Qassam, cánh vũ trang chủ lực của Hamas tuyên bố đã phá hủy tổng cộng 136 thiết bị quân sự hạng nặng, trong đó có nhiều xe tăng, xe thiết giáp, xe chở quân và máy ủi của quân đội Israel, kể từ đầu chiến dịch tấn công bộ binh của IDF vào Gaza.

Trong thông báo trên mạng xã hội, người phát ngôn Lữ đoàn Al Qassam, ông Abu Abeidah đồng thời khẳng định, lực lượng này có đủ nguồn lực con người, vũ khí và chiến thuật phù hợp để tiếp tục gây thêm nhiều tổn thất nặng nề cho lực lượng xâm lược.

Cùng với sự leo thang xung đột tại Gaza, các cuộc giao tranh qua biên giới giữa Israel và Lebanon cũng tiếp tục gia tăng một cách đáng lo ngại. Theo truyền thông khu vực, từ sáng sớm đến tối qua (8/11), Lực lượng Hezbollah ở miền Nam Lebanon đã tiến hành 3 đợt bắn phá qua biên giới bằng máy bay không người lái, đạn cối và tên lửa chống tăng vào một số vị trí của IDF, khiến ít nhất 4 binh sỹ bị thương.

Cuộc tấn công mới nhất diễn ra tối 8/11 khi Hezbollah huy động nhiều lượt máy bay không người lái xâm nhập qua biên giới và tấn công vào một số vị trí của quân đội Israel ở khu vực Upper Jalil. IDF đã đáp trả bằng các cuộc pháo kích dữ dội vào hàng loạt mục tiêu của Hezbollah ở miền Nam Lebanon.

Theo nhiều nhà phân tích khu vực, giao tranh gia tăng giữa IDF và Hezbollah đang tiến gần hơn tới giới hạn của một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn. Nếu kịch bản này xảy ra, hệ lụy đối với an ninh toàn khu vực Trung Đông sẽ là cực kỳ tồi tệ và khó lường.

Người dân đang tháo chạy khỏi cuộc chiến ở phía bắc Gaza bằng cách nào?

Những người dân tại Gaza bỏ chạy khỏi cuộc giao tranh ác liệt tại miền bắc đã mô tả hành trình của họ về phía nam, dọc theo một con đường mà phía Israel khuyên họ nên sử dụng.

Một số người nhớ lại những thi thể đang phân hủy dọc đường Salah al-Din và xe tăng của Israel nằm sát bên. Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đã thông báo cho người dân ở bắc Gaza - thông qua mạng xã hội và tờ rơi - rằng hãy sử dụng tuyến đường cao tốc này, gọi đây là "tuyến đường an toàn" vào những thời gian cụ thể trong ngày.

Thế thì hành trình này như thế nào?

BBC Verify đã xem các video, nghe lời kể của nhân chứng và phân tích những hình ảnh vệ tinh để có được bức tranh rõ nét hơn.

Trước khi cuộc giao tranh bùng phát, bắc Gaza là nơi ở của hơn một triệu người.

Nơi này đã bị ném bom dữ dội và lực lượng lục quân của Israel hiện đang giao chiến với Hamas tại đó, theo sau cuộc tấn công của tổ chức này nhằm vào Israel vào ngày 07/10.

Salah al-Din là tuyến đường chính chạy dọc theo chiều dài của Gaza và quân đội Israel đã yêu cầu dân thường sử dụng như lộ trình di tản. Con đường này dài hơn 14 km từ phía trên Gaza đến Wadi Gaza, một thung lũng mà IDF sử dụng để phân chia nam và bắc Gaza.

IDF đã tuyên bố người dân an toàn hơn ở nam Gaza mặc dù các cuộc không kích vẫn tiếp diễn.

Hôm 8/11, Ahmed Zeyadah kể với một nhà báo địa phương quay phim cho BBC, về hành trình của mình. Anh đã đi từ nhà ở quận al-Nasr ở miền bắc.

Mang theo đứa con nhỏ, anh nói, "Tôi quá mỏi mệt. Chúng tôi không biết làm gì đây, chúng tôi không biết đi đến đâu. Chúng tôi sẽ trở nên thế nào? Chúng tôi phải nói 'Hãy đến và cứu chúng tôi' với ai đây?"

Mahmoud Ghazzaawi đã rời bỏ nhà cửa ở al-Zeitoun, miền bắc Gaza sau một số cuộc tấn công.

Anh nói đã rời khỏi nhà vào giữa trưa và đã đi bộ trong năm giờ. Anh cũng nói bản thân mình không biết đi đến đâu.

"Có nhiều xác người chết trên mặt đất, cầu Thượng đế xót thương cho họ," anh nói.

Một phụ nữ đăng video về những thi thể trên đường cao tốc trên Telegram hôm 7/11.

Bà nói đã tìm kiếm con trai mình gần giao lộ Netzarim - nơi được đặt tên theo một khu dân cư của người Israel trước đây tại Gaza gần đó - và cho biết đã tìm thấy thi thể của con mình nằm trên đường cùng những người khác khi bà di chuyển về phía nam.

"Tôi đã thấy xe tăng của Israel, nhưng tôi không quan tâm, tôi nhìn xung quanh và tìm con trai tôi. Tôi nhận ra con qua dây thắt lưng, và điện thoại," bà nói trong video.

BBC đã nói chuyện với một nhà báo trong vùng, người nhận ra phụ nữ này, và cho biết bà đã đến bệnh viện Al Aqsa ở Deir al-Balah, miền trung Gaza hôm 07/11 nơi bà khai báo tử cho con trai mình. Anh ấy đã được chôn cất cùng ngày hôm đó, nhà báo này cho biết.

BBC đã không tìm được hình ảnh video hoặc hình ảnh về thi thể trên tuyến cao tốc Salah al-Din trong những ngày gần đây. Chúng tôi đã yêu cầu IDF bình luận về những thông tin phát hiện thi thể tại đó.

Người dân vẫy cờ trắng

Liên Hiệp Quốc ước tính có đến 15.000 người đã đi trên tuyến đường này vào ngày 07/11, trước đó một ngày có khoảng 5.000 người.

Hôm 08/11, quân đội Israel nói đã mở lại tuyến đường này thêm một giờ cho đến 15:00 theo giờ địa phương bởi vì đông người đông đang sử dụng. Một người phát ngôn của quân đội tuyên bố có 50.000 người đã rời khỏi bắc Gaza dọc theo đường Salah al-Din hôm 08/11.

IDF đã đăng tải một video trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter) cho thấy một nhóm người đi dọc con đường này, một vài người vẫy cờ trắng (để cho thấy họ là dân thường), với một xe tăng của Israrel nằm sát trên đường cao tốc, trực diện với họ.

BBC đã xác định được địa điểm - bằng cách đối chiếu những tòa nhà trong video, và với tuyến đường Salah al-DIn cách bắc Wadi Gaza khoảng 3 km.

Hình ảnh vệ tinh của tuyến cao tốc này - được đăng tải vào ngày 07/11 - cho thấy người đi bộ dọc đường và xe tăng của IDF nằm sát bên.

Hình ảnh cũng cho thấy các tòa nhà bị thiệt hại dọc đường Salah al-Din và dường như có mảnh vỡ trên đường.

Một hình ảnh vệ tinh khác cùng ngày cho thấy một nhóm người đông hơn đi dọc theo tuyến đường khoảng một km, phía bắc Wadi Gaza.

Các xe tăng của Israel đã bị phát hiện trên tuyến đường trọng yếu này trước đó.

Hôm 30/10, BBC cũng đã xác minh được hình ảnh một xe tăng bị cháy gần một xe ô tô - đang cố gắng chuyển hướng - theo sau một vụ nổ lớn.

Chúng tôi đã hỏi IDF về liệu - vào thời điểm xảy ra vụ việc - con đường này có được tuyên bố là "an toàn" hay không.

IDF không bình luận về một trường hợp cụ thể, nhưng nói Salah al-Din "đã là một tuyến đường mở suốt cuộc chiến tranh" và họ đã "đảm bảo quá trình di tản an toàn trên con đường này bằng bộ binh và xe tăng".

Tuyến đường xuống cấp

BBC Verify đã phân tích các hình ảnh vệ tinh của tuyến đường Salah al-Din - cũng như Wadi Gaza - để tìm cách đánh giá mức độ thiệt hại của con đường này trong cuộc xung đột.

Mọi dấu chấm đỏ cho thấy mức độ thiệt hại theo hình thức nào đó trên con đường này: ví dụ, một hố bom trên đường hoặc một tòa nhà bị hư hại gần xa lộ.

Chúng tôi đã xác định khoảng 60 ví dụ riêng rẽ nhưng không thể nói chính xác thời điểm xảy ra.

IDF tuyên bố đã nỗ lực tránh gây hại cho dân thường và sẽ duy trì các tuyến đường di tản.

Israel giao chiến 3 mặt trận, xung đột trên đà lan rộng khắp Trung Đông

(Ảnh minh họa).

Israel đã tấn công các mục tiêu ở Syria và Li Băng, trong khi vẫn tiếp tục triển khai chiến dịch quân sự ở Dải Gaza.

Truyền thông nhà nước Syria đưa tin Israel đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào các địa điểm quân sự ở miền nam Syria hôm 8/11, gây ra một số thiệt hại vật chất.

"Khoảng 22h50 hôm nay, Israel đã thực hiện cuộc không kích từ hướng Baalbek ở Li Băng, nhắm vào một số điểm quân sự ở khu vực phía nam, gây một số thiệt hại về vật chất", hãng tin Sana của Syria dẫn nguồn tin quân sự cho biết.

Theo Reuters, các cuộc tấn công được cho là nhằm vào một căn cứ phòng không của quân đội Syria và một trạm radar ở Tel Qulaib và Tel Maseeh ở tỉnh Sweida phía tây nam Syria.

Trước đó, Israel đã liên tục tập kích các mục tiêu ở Syria trong tháng qua, khiến hai sân bay chính của nước này ở Damascus và Aleppo ngừng hoạt động nhiều lần trong hai tuần.

Cùng ngày, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố các máy bay chiến đấu của IDF đã thực hiện một loạt cuộc không kích nhằm vào nhiều địa điểm của lực lượng Hezbollah ở miền nam Li Băng.

Các mục tiêu tấn công của IDF bao gồm một nhà kho, các vị trí nghi là nơi phóng rocket của Hezbollah cũng như "cơ sở hạ tầng và phương tiện công nghệ" của lực lượng ở Li Băng.

Quân đội Israel cho biết cuộc tập kích được cho là nhằm đáp trả vụ phóng rocket từ lãnh thổ Li Băng vào Israel. Lực lượng Hezbollah xác nhận phóng 20 rocket vào trận địa pháo của Israel để đáp trả cuộc tấn công của IDF.

Hezbollah, một nhóm chiến binh được Iran hậu thuẫn, đã chiến đấu với lực lượng Israel ở biên giới phía bắc Li Băng với Israel.

Tổng thống Israel Isaac Herzog tuyên bố Israel "không mong muốn một cuộc đối đầu ở biên giới phía bắc với bất kỳ quốc gia nào", nhưng nếu Hezbollah tiếp tục có những hành động gây hấn, Israel sẽ "khiến Li Băng phải trả giá".

Tại Dải Gaza, Lực lượng Phòng vệ Israel tiếp tục chiến dịch tấn công nhằm vào các mục tiêu của lực lượng Hamas.

IDF tiếp tục ném bom liên tục vào trại tị nạn Jabalia và các điểm trú ẩn khác ở phía bắc Gaza, khiến cư dân ở khu vực này phải sơ tán. Họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải di chuyển về phía nam Gaza, nơi nhiều người cho biết cũng đang bị đánh bom.

Lực lượng Phòng vệ Israel hôm 8/11 tuyên bố Hamas "đã mất quyền kiểm soát và đang tiếp tục mất quyền kiểm soát" ở phía bắc Gaza.

Người phát ngôn của IDF Daniel Hagari cho biết, cuộc di cư ồ ạt của 50.000 người Gaza từ phần phía bắc của vùng lãnh thổ này xuống phía nam là bằng chứng cho thấy dân thường "hiểu rằng Hamas đã mất quyền kiểm soát ở phía bắc Gaza".

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn hôm 8/11 rằng số lượng lớn dân thường thiệt mạng ở Gaza cho thấy có "điều gì đó sai lầm" trong các hoạt động quân sự của Israel tại vùng đất này.

Lực lượng Phòng vệ Israel hôm 8/11 tuyên bố họ đã phá hủy 130 đường hầm của Hamas kể từ khi xung đột bắt đầu leo thang cách đây một tháng, khi Israel tiếp tục mở rộng cuộc tiến công trên bộ ở Gaza.

Israel tuyên bố các hoạt động trên bộ của lực lượng quân sự nước này ở Gaza không có giới hạn, thời hạn xác định. Mục tiêu cuối cùng của Israel là xóa sổ năng lực quân sự của Hamas và giải phóng các con tin bị Hamas bắt giữ.

Giới chức Iran và Mỹ cảnh báo xung đột có nguy cơ lan rộng khắp Trung Đông trong bối cảnh Lầu Năm Góc đã triển khai loạt khí tài hạng nặng tới khu vực nhằm răn đe Iran. Phương Tây nghi ngờ Iran có liên quan đến vụ tấn công lớn chưa từng có của Hamas vào Israel hôm 7/10, song Tehran đã bác bỏ cáo buộc.

Nguồn: Hà Nội Mới; Vnexpress; Soha; BBC; Dân Trí