'Lửa ngục' cháy rừng vắt kiệt lính cứu hỏa Canada

(Ảnh minh họa).

Suốt mùa hè, Boucher, lính cứu hỏa 26 tuổi, làm việc 12 tiếng một ngày để đối phó với những đám cháy rừng khổng lồ.

"Không thấy kết quả trước mắt, tôi chỉ biết cắm đầu làm việc", Isabella Boucher, một trong hàng nghìn lính cứu hỏa Canada được huy động để khống chế cháy rừng tại tỉnh Quebec, nói.

Năm nay, Cơ quan Cứu hỏa Liên ngành Canada ghi nhận mùa cháy rừng tồi tệ nhất lịch sử với gần 6.500 đám cháy trong năm. Hơn 18 triệu ha diện tích nước này bị thiêu rụi, ngang ngửa diện tích quốc gia Bắc Phi Tunisia và hơn gấp đôi kỷ lục 7,6 triệu ha năm 1989.

Boucher cho hay mùa cháy năm nay đè nặng lên tinh thần cô và tất cả mọi người. "Tương lai thật đáng sợ", cô bày tỏ, mong muốn được nghỉ ngơi.

Cháy rừng kỷ lục khiến hàng chục nghìn người phải di tản. Hàng trăm nghìn cá thể động vật hoang dã thiệt mạng. Tại các khu rừng phía bắc bị tàn phá, không còn bất kỳ dấu vết nào của các loài động vật.

"Thông thường, chúng tôi sẽ tìm thấy dấu vết ở khắp nơi, nhưng giờ mọi thứ giống như sa mạc", thợ săn Paul Wabanonik nói ở một khu rừng thuộc Quebec.

Tại Yeallowknife, Alfred James, lính cứu hỏa 21 tuổi, cũng thừa nhận kiệt sức sau mùa hè làm việc không ngừng nghỉ. Cư dân thành phố cực bắc này đã phải sơ tán từ tháng 8 do cháy rừng.

"Mùa hè khan hiếm mưa khiến tình hình trở nên vô cùng khó khăn, toàn bộ thảm thực vật biến thành một khối lửa khổng lồ", anh mô tả. "Thật đau lòng khi thấy nhà cửa bị thiêu rụi và bản thân bất lực do đám cháy quá lớn".

James, sinh viên lâm nghiệp, cũng tỏ lo lắng về tương lai. "Khi hè càng nóng, mưa càng ít, cháy rừng sẽ ngày càng lan gần đến các cộng đồng và thành phố hơn. Đó là mối họa lớn".

Sau 10 năm phục vụ lực lượng cứu hỏa tỉnh miền tây British Columbia, Kara Galbraith, 29 tuổi, cho hay tình trạng cường độ và mật độ cháy rừng tăng đang trở thành "bình thường mới".

Mùa cháy rừng thường bắt đầu ở Canada vào tháng 5 nhưng theo Galbraith, nó đang có xu hướng bắt đầu ngày càng sớm hơn, ngay sau khi tuyết tan và kéo dài đến tận tháng 10.

Galbraith dẫn đầu đội cứu hỏa gồm 18 thành viên. Toàn đội hoạt động suốt mùa hè, công việc "giống một môn thể thao đồng đội, chú trọng thể lực và kỹ năng phối hợp". "Đó là một mùa cháy rừng dài, làm hao mòn lực lượng, trong khi quân số quá ít so với quy mô các đám cháy", cô nói.

Cũng tại British Columbia, lính cứu hỏa tình nguyện Darren Reynold kể rằng hồi tháng 8, chính trạm cứu hỏa mà ông làm việc đã bị cháy rừng tấn công. "Như thể địa ngục mở ra, lửa cứ lan đến qua đường cao tốc, chúng tôi không thể ngăn chặn được", ông nói.

"Chúng tôi không thể thở, cây cối cháy rụi ngay bên cạnh, trạm cứu hỏa cháy phừng phừng, những chiếc xe bị xé toạc và phát nổ. Cả con đường cao tốc là địa ngục, không thể nhìn được vài cm trước mặt".

Reynold và nhiều lính cứu hỏa khác cũng mất nhà vì cháy rừng, nhưng ông khẳng định họ vẫn nỗ lực làm việc để bảo vệ cộng đồng.

Luc Boutin, 60 tuổi, một trong những lính cứu hỏa tình nguyện cao tuổi nhất Canada, chưa từng thấy mùa cháy rừng nào tồi tệ như vậy. Dù có 30 năm kinh nghiệm xử lý cháy nhà ở Lebel-sur-Quevillon, thị trấn nhỏ bao quanh bởi rừng ở vùng Quebec, ông vẫn là "lính mới" khi xử lý cháy rừng.

"Đó là một bức tường lửa, chúng tôi đã rất sợ hãi", ông nhớ lại. "Có những buổi sáng thức dậy và không thể nhìn thấy gì ở khoảng cách vài mét vì khói quá dày. Tôi hy vọng mình không bao giờ phải trải qua điều này nữa".

Cuộc khủng hoảng khói mù ‘đến hẹn lại lên’ ở Đông Nam Á

Trước tình hình Malaysia chuẩn bị gieo mây nhân tạo và đóng cửa trường học vì ô nhiễm không khí do cháy rừng ở nước láng giềng Indonesia, các nhà môi trường cho rằng cần có luật xuyên biên giới khẩn cấp để ngăn chặn nạn khói mù hàng năm này.

Các chuyên gia cho biết nạn cháy rừng trong điều kiện thời tiết khô hạn kéo dài ở Sumatra và Kalimantan, nơi tập trung nhiều đồn điền cọ rộng lớn, đã trở nên tồi tệ hơn vì hiện tượng thời tiết El Nino. Đây là tình trạng khói mù tồi tệ nhất kể từ năm 2019.

Hôm 29/9, Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - ASMC - đã kích hoạt Cảnh báo Cấp độ 2 cho khu vực phía Nam ASEAN. Chỉ còn một cấp nữa là có thể trở thành cuộc khủng hoảng khói mù toàn diện.

Dữ liệu của ASMC cho thấy gió có khả năng thổi khói mù về phía Tây Bắc, từ Nam Sumatra đến Bán đảo Malaysia và tương tự từ Nam Kalimantan đến Sarawak.

Đối với người Malaysia, điều đó sẽ kéo theo sự trở lại không mong muốn của đám mây mù đáng sợ.

“Tôi không mở cửa sổ ở nhà vì không khí ngột ngạt khiến da tôi ngứa ngáy. Tôi cũng nói với phụ huynh của các học sinh ở đây rằng hãy đóng toàn bộ cửa sổ nếu có thể và đảm bảo bọn trẻ được uống nhiều nước”, một người điều hành nhà trẻ ở Kuala Lumpur, cho biết.

Bộ Giáo dục Malaysia đã chỉ đạo các trường học ngừng tổ chức hoạt động ngoài trời nếu chỉ số ô nhiễm không khí (API) của đất nước vượt quá 100 và đóng cửa trường học nếu chỉ số vượt quá 200.

Bộ trưởng Môi trường Malaysia Wan Abdul Latiff Wan Jaffar cho biết rằng nỗ lực làm sạch không khí bằng mưa nhân tạo và một số biện pháp khác sẽ được triển khai khi chỉ số API đạt 150 trong hơn 24 giờ.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Môi trường Quốc gia, Singapore, một nạn nhân thường xuyên khác của khói mù hàng năm, đã ghi nhận mức chất lượng không khí ở mức vừa phải vào ngày 3/10.

Nạn phá rừng quy mô lớn để lấy đất nông nghiệp, đặc biệt là các đồn điền cọ dầu ở Malaysia và Indonesia, được cho là nguyên nhân gây ra khói mù hàng năm trong hai thập kỷ qua.

Khói ô nhiễm cũng làm tăng thêm những diễn biến tiêu cực liên quan đến dầu cọ. Indonesia và Malaysia là những nhà sản xuất lớn nhất thế giới về mặt hàng này. Chúng được sử dụng trong mọi thứ, từ thực phẩm, xà phòng đến son môi.

Hồi tháng 6, Liên minh châu Âu (EU) chính thức áp dụng lệnh cấm nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp liên quan đến nạn phá rừng ở bất kỳ đâu trong chuỗi cung ứng, dẫn đến sự phản đối kịch liệt từ hai nước sản xuất ở Đông Nam Á.

Các quan chức Indonesia cũng bác bỏ cáo buộc rằng khói mù bắt nguồn từ cháy rừng ở Sumatra và Kalimantan đã lan sang Malaysia. Họ nhấn mạnh rằng không phát hiện bất kỳ đám khói mù nào lan rộng bên ngoài biên giới của họ.

Bộ trưởng Môi trường Indonesia Siti Nurbaya Bakar cho biết: “Chúng tôi tiếp tục theo dõi mọi diễn biến và không có khói mù xuyên biên giới ở Malaysia”.

Bộ Ngoại giao Indonesia cũng cho biết Malaysia chưa gửi khiếu nại nào về tình trạng khói mù.
Các quan chức từ Bộ Môi trường và Ngoại giao của Malaysia hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.

Malaysia đã ghi nhận mức không khí không tốt cho sức khỏe lên tới 158 trên API ở 18 địa điểm vào ngày 2/10, chủ yếu tập trung ở khu vực Thung lũng Klang thịnh vượng, nơi có thủ đô Kuala Lumpur cùng nhiều khu công nghiệp ở bang Selangor giàu có nhất đất nước.

Số địa điểm có mức không khí gây hại đã giảm xuống còn 3 tính đến 15h chiều 3/10, mặc dù 62 địa điểm khác trên cả nước đã đăng ký mức độ ô nhiễm vừa phải.

Theo một báo cáo của AP, chất lượng không khí ở Nam Sumatra đã đạt mức “nguy hiểm” vào ngày 2/10, buộc giới chức địa phương phải cho học sinh học trực tuyến.

Malaysia đổ lỗi cho Indonesia gây ra khói mù do cháy rừng xuyên biên giới, khiến Jakarta kịch liệt phản đối.

Tổ chức Greenpeace khẳng định cuộc khủng hoảng khói mù mới nhất đã làm tăng thêm sự cấp thiết đối với việc các quốc gia thành viên ASEAN cần ban hành luật ô nhiễm khói mù xuyên biên giới để họ có thể trấn áp những “con sâu làm rầu nồi canh” góp phần gây ra vấn nạn thường niên này.

Chiến lược gia Heng Kiah Chun của Greenpeace tại Đông Nam Á cho biết tổ chức này có thể cung cấp cơ sở pháp lý để mỗi quốc gia thể chế hóa việc kiểm tra và cân bằng nhằm đảm bảo các công ty của họ hoạt động có trách nhiệm.

Tuy nhiên, theo Kiu Jia Yaw, luật sư về phát triển bền vững, nếu chỉ áp đặt pháp lý đối với những công ty trong nước có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn. Bởi lẽ, nhiều công ty nông nghiệp, đặc biệt là các công ty giám sát các đồn điền cọ dầu quy mô lớn, là các tổ chức đa quốc gia hoạt động trên khắp các khu vực pháp lý của ASEAN.

Luật sư Kiu cho rằng một giải pháp quan trọng là các nhà lãnh đạo ASEAN phải mở rộng Hiệp định ASEAN năm 2002 về Ô nhiễm khói mù xuyên biên giới để bổ sung phần trách nhiệm pháp lý của các tập đoàn.

Các quốc gia thành viên cũng nên chia sẻ dữ liệu về các công ty và hoạt động trồng trọt giữa họ để theo dõi xem ai phải chịu trách nhiệm khi khói mù xảy ra.

Khủng bố hoành hành tại “Tam giác Tử thần” Tây Phi

(Ảnh minh họa).

Thời gian qua, các nhóm phiến quân và khủng bố như Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, Al-Qaeda… liên tiếp gia tăng hoạt động và mở các cuộc tấn công đẫm máu nhằm vào các lực lượng an ninh cũng như dân thường tại khu vực biên giới 3 nước Tây Phi là Niger, Mali và Burkina Faso.

Trong đó, mới nhất là vụ tấn công xảy ra tại phần lãnh thổ phía Tây Bắc Niger sáng sớm ngày 3/10, với sự tham gia của hàng trăm phần tử khủng bố được trang bị vũ khí hạng nặng.

Thông báo của quân đội Niger xác nhận 29 binh sỹ đã thiệt mạng và 2 quân nhân khác bị thương trong vụ tấn công. Đây là vụ tấn công khủng bố đẫm máu thứ hai liên tiếp nhằm vào lực lượng an ninh Niger trong ít ngày qua. Tuần trước, ít nhất 12 binh sỹ Niger cũng đã tử trận trong một cuộc tấn công liều lĩnh do hàng trăm phiến quân thực hiện.

Còn tại quốc gia láng giềng Mali, hôm 1/10 vừa qua, các phiến quân tuyên bố đã chiếm giữ thêm một căn cứ quân của quân đội Mali ở phía Bắc nước này. Đây đã là căn cứ quân sự thứ 4 liên tiếp của quân đội Mali bị các nhóm phiến quân chiếm giữ tại khu vực phía Bắc kể từ đầu tháng 8 năm nay, ngay sau khi Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc rút khỏi Mali sau nhiều năm triển khai hỗ trợ an ninh. Khu vực phía Bắc Mali giáp biên giới Burkina Faso là nơi mà cả hai nhóm khủng bố IS và Al Qaeda được cho là đang có khoảng vài nghìn tay súng hoạt động.

Tình hình tại Burkina Faso cũng phức tạp không kém với hàng loạt vụ tấn công khủng bố đáng lo ngại được ghi nhận thời gian qua. Hôm 20/9, các phần tử khủng bố đã giao tranh dữ dội với lực lượng an ninh tại khu vực phía Đông Mali, bắn chết 12 người cảnh sát và dân thường. Trước đó khoảng một tháng rưỡi, hôm 6/8, các chiến binh cực đoan cũng mở một cuộc tấn công táo tợn sát hại 25 dân thường là các chủ cửa hàng nhỏ và khách mua tại một khu phố thuộc phía Đông Mali.

Tuy nhiên, đẫm máu nhất là loạt 3 cuộc tấn công hồi đầu tháng 4 và cuối 5 tại khu vực Tây Bắc Mali giáp biên giới hai nước láng giềng Niger và Mali, khiến tổng cộng gần 100 dân thường thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Theo các nhà phân tích, sự hoành hành của các nhóm khủng bố và cực đoan đang khiến cho khu vực rộng lớn bao trùm biên giới chung giữa 3 nước Niger, Mali và Burkina Faso, trở thành một trong những “Tam giác Tử thần” đầy chết chóc và đáng sợ nhất tại châu Phi cũng như toàn thế giới.

Đồng tiền Nga lại giảm giá mạnh, hơn 100 ruble mới đổi được 1 USD

Vào đầu phiên giao dịch ngày 3/10, đồng ruble của Liên bang Nga đã giảm mạnh giá trị khi hơn 100 ruble mới đổi được 1 USD.

Theo hãng tin Reuters, nguyên nhân suy giảm giá trị đồng ruble là do sức ép từ dòng ngoại tệ chảy ra ngoài và thặng dư tài khoản vãng lai của Nga đang bị thu hẹp.

Cụ thể, vào lúc 11 giờ 3 phút ngày 3/10 (giờ Việt Nam), giá trị đồng ruble giảm hơn 0,36% so với đồng USD khi giao dịch ở mức 100,11 ruble đổi 1 USD.

Lần cuối cùng đồng ruble giảm xuống mức ba chữ số so với USD là vào tháng 8. Khi đó, Ngân hàng Trung ương Nga phải tăng lãi suất khẩn cấp 350 điểm cơ bản lên 12% và các nhà chức trách đã thảo luận về khả năng áp dụng lại các biện pháp kiểm soát để củng cố giá trị đồng tiền.

Cùng phiên giao dịch, đồng ruble đã tăng 0,26% giá trị so với đồng euro, giao dịch ở mức 106,65 đổi 1 euro và giảm 0,28% giá trị so với đồng nhân dân tệ, xuống 13,65 ruble đổi 1 nhân dân tệ.

Đồng tiền của Nga có xu hướng chịu áp lực vào đầu mỗi tháng do mất hỗ trợ từ kỳ tính thuế cuối tháng – thời điểm các nhà xuất khẩu chuyển đổi doanh thu ngoại hối để trả các khoản nợ trong nước.

Từ ngày 1/10, Nga bắt đầu áp dụng thuế xuất khẩu linh hoạt gắn với tỷ giá hối đoái của đồng ruble với đồng USD. Thuế này đã được áp dụng cho nhiều loại hàng hóa, từ kim loại, phân bón đến thực phẩm.

Theo quy định, nếu đồng ruble mạnh hơn mức 80 ruble đổi 1 USD, thì mức thuế sẽ bằng 0. Nếu đồng ruble suy yếu về dưới mức 95 ruble đổi 1 USD, thì mức thuế sẽ dao động từ 4-7% giá trị thuế quan. Riêng mặt hàng phân bón, mức thuế áp dụng có thể lên tới 10%. Thuế xuất khẩu linh hoạt sẽ được duy trì cho đến cuối năm 2024 để bảo vệ thị trường nội địa nhằm duy trì sự cân bằng hợp lý giữa xuất khẩu hàng hóa và tiêu dùng nội địa.

Đồng ruble giảm giá trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bước vào tháng thứ 19 và Nga chịu nhiều lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Cuộc chiến Ukraine: Các đồng minh Phương Tây nói sắp hết đạn dược

(Ảnh minh họa).

Anh và Nato cảnh báo rằng các cường quốc quân sự Phương Tây sắp hết đạn dược để giúp Ukraine tự vệ trước cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

Đô đốc Rob Bauer, Chủ tịch Ủy ban Quân sự Nato, nói tại Diễn đàn An ninh Warsaw ở Ba Lan rằng "đáy thùng giờ đã lộ rõ".

Ông cho biết các chính phủ và nhà sản xuất quốc phòng hiện phải "tăng cường sản xuất với nhịp độ cao hơn nhiều".

Ukraine sử dụng hàng ngàn quả đạn pháo mỗi ngày và hầu hết đều được cung cấp bởi Nato.

Đô đốc Rob Bauer cho biết hàng thập kỷ kém đầu tư đồng nghĩa với việc các nước Nato đã bắt đầu cung cấp vũ khí cho Ukraine trong khi kho đạn dược của chính họ chỉ đầy một nửa hoặc thậm chí còn trống.

"Chúng ta cần khối lượng lớn. Nền kinh tế tự do vừa đủ, tức thời mà chúng ta đã cùng nhau xây dựng trong 30 năm phù hợp với nhiều thứ - nhưng không phù hợp cho quân đội vũ trang khi chiến tranh đang diễn ra."

Bộ trưởng Quốc phòng Anh, James Heappey phát biểu tại diễn đàn rằng kho dự trữ quân sự của Phương Tây "có vẻ hơi khan hiếm" và kêu gọi các đồng minh Nato chi 2% GDP cho quốc phòng như họ đã cam kết.

"Nếu không phải thời điểm - khi đang có chiến tranh ở châu Âu - để chi 2% cho quốc phòng thì khi nào mới là đúng lúc?", ông đặt câu hỏi.

Ông cũng cho biết mô hình "tinh gọn/tức thời" "chắc chắn không hiệu quả khi bạn cần sẵn sàng cho cuộc chiến ngày mai".

“Chúng ta không thể dừng lại chỉ vì kho dự trữ của chúng ta có vẻ hơi khan hiếm. Chúng ta phải đảm bảo cho Ukraine tiếp tục cuộc chiến đêm nay, ngày mai, ngày mốt và ngày sau nữa. Và nếu chúng ta dừng lại, điều đó không có nghĩa là Putin tự động dừng lại”, ông Heappey nói.

Và điều đó có nghĩa là, ông phát biểu, "tiếp tục viện trợ, ngày này qua ngày khác và xây dựng lại kho dự trữ của chính chúng ta".

"Vấn đề hệ trọng nhưng bị tránh đề cập là không phải tất cả thành viên trong liên minh đều chi 2% GDP cho quốc phòng. Đó phải là mức sàn cho chi tiêu quốc phòng của chúng ta chứ không phải mức trần."

Ông nói thêm: "Khi nói đến liên minh, Mỹ ngày càng hướng về phía đông và phía tây, và tôi nghĩ chính đáng là các đồng nghiệp của chúng tôi tại Quốc hội cần thấy các cường quốc châu Âu đang chi 2% GDP của họ để cung cấp nguồn lực cho Nato một cách công bằng."

Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pol Jonson cho biết điều quan trọng đối với châu Âu là có được cơ sở công nghiệp quốc phòng phù hợp để hỗ trợ Ukraine về lâu dài.

“Bởi vì hiện tại chúng tôi xoay sở để móc hầu bao của mình”, ông nói.

"Và về lâu dài, tôi nghĩ điều quan trọng là Ukraine cũng có thể mua các vật liệu phòng thủ từ cơ sở công nghiệp ở châu Âu. Chúng ta đã học được một số bài học đắt giá ở đây về quy mô và số lượng, ít nhất là khi nói đến đạn pháo."

Bộ Quốc phòng Anh cho biết kể từ khi cuộc xâm lược nổ ra vào tháng 2/2022, Anh đã cung cấp hơn 300.000 viên đạn pháo và cam kết sẽ cung cấp “hàng chục ngàn viên nữa” vào cuối năm nay.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong cùng khoảng thời gian đó, Mỹ đã cung cấp cho Ukraine hơn 2 triệu viên đạn pháo 155 mm tiêu chuẩn của Nato.

Chính sự phụ thuộc của Kyiv vào đạn dược của Mỹ khiến các đồng minh Nato thực sự lo ngại về khả năng ông Donald Trump tái đắc cử tổng thống vào năm tới.

Họ lo ngại rằng sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho Ukraine có thể giảm đi nếu ông Trump tìm kiếm một giải pháp chính trị nào đó với Moscow.

Khó khăn là ở chỗ bất chấp các nỗ lực tăng cường sản xuất, Ukraine đang sử dụng số đạn dược này nhanh hơn mức các cường quốc phương Tây có thể viện trợ.

Nato và các nước EU đã đồng thuận nhiều kế hoạch khác nhau để chia sẻ chuyên môn, thống nhất hợp đồng chung với các nhà sản xuất quốc phòng, trợ cấp sản xuất nhiều nhất có thể.

Nhưng có vẻ như họ vẫn đang phải vật lộn để đáp ứng nhu cầu của Ukraine.

Các nhà phân tích nói rằng ngược lại, Nga dường như có nhiều khả năng hơn trong việc thúc đẩy nền kinh tế thời chiến để bổ sung kho dự trữ đạn dược của họ.

Nguồn: Vnexpress; Báo Tin Tức; VOV; Soha; BBC