KHỞI TỐ VỤ ÁN 2 GÓI THẦU Y TẾ LIÊN QUAN AIC BỊ 'THỔI GIÁ' TỪ 13,9 TỶ ĐỒNG LÊN 35 TỶ ĐỒNG

Ngày 31/12, Công an tỉnh Cà Mau cho biết, vừa khởi tố vụ án 2 gói thầu mua sắm tại Bệnh viện đa khoa Cà Mau và thiết bị y tế tại Bệnh viện đa khoa Đầm Dơi, trong đó có dự án thiết bị y tế bị 'thổi giá' từ 13,9 tỷ đồng lên 35 tỷ đồng.

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau có quyết định khởi tố vụ án 2 gói thầu mua sắm hệ thống chụp mạch xóa nền DSA tại Bệnh viện đa khoa (BVĐK) Cà Mau và thiết bị y tế tại BVĐK Đầm Dơi liên quan Công ty AIC. Quyết định khởi tố đã được Viện KSND cùng cấp phê chuẩn.

Trước đó, ngày 21/11/2023, sau khi tiếp nhận nguồn tin từ Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy chuyển đến, Cơ quan CSĐT phân công điều tra viên giải quyết nguồn tin về tội phạm. Ngày 12/1/2024, Cơ quan CSĐT đã yêu cầu Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tiến hành giám định tài sản đối với hệ thống máy DSA và các thiết bị y tế. Đến ngày 21/3/2024, Cơ quan CSĐT có quyết định tạm đình chỉ giải quyết nguồn tin về tội phạm vì chưa có kết quả giám định tài sản.

"Sau khi có kết quả giám định tài sản, Cơ quan CSĐT tiến hành khôi phục điều tra và khởi tố vụ án", nguồn tin thông tin thêm.

Trước đó, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Cà Mau chuyển hồ sơ sang Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau vụ việc "vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" trong thực hiện gói thầu mua sắm hệ thống chụp mạch xóa nền DSA tại BVĐK Cà Mau và gói thầu mua sắm trang thiết bị y tế tại BVĐK Đầm Dơi.

Theo hồ sơ, ngày 12/8/2016, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cũ phê duyệt dự toán dự án mua sắm với tổng mức gần 38 tỷ đồng, trong đó chi phí thiết bị gần 34,8 tỷ đồng, nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước và nguồn thu viện phí, dịch vụ y tế; thời gian thực hiện giai đoạn 2016-2018. Sau đó Công ty AIC trúng thầu gói mua sắm hệ thống chụp mạch xóa nền DSA với giá hơn 35 tỷ đồng.

Quá trình kiểm tra cho thấy hồ sơ nhập khẩu các thiết bị do Công ty AIC cung cấp không đầy đủ hoặc bị tẩy xóa phần giá trị, song chủ đầu tư là Bệnh viện Đa khoa Cà Mau chưa kiểm tra, xử lý khi nghiệm thu.

Ngành chức năng tỉnh Cà Mau đã thu thập thông tin từ nhiều chi cục hải quan và xác định tổng giá trị hệ thống DSA và thiết bị kèm theo chỉ hơn 13,9 tỷ đồng, thấp hơn gần 20 tỷ đồng so với giá trúng thầu.

LỘ "KỊCH BẢN MÓC NGOẶC" HAI GÓI THẦU TRĂM TỶ TẠI DỰ ÁN HỒ Ở ĐẮK LẮK

Tại dự án hồ Krông Pách Thượng (Đắk Lắk), Công ty Hoàng Dân "bắt tay" nhóm cán bộ Bộ NN&PTNT để thao túng đấu thầu, lộ bí mật hồ sơ, hợp thức năng lực và chi 10 tỷ đồng hối lộ nhằm trúng các gói từ ngân sách nhà nước.

Dự án nghìn tỷ và hai gói thầu "đặt hàng"

Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) vừa ban hành kết luận điều tra, đề nghị truy tố 23 bị can trong vụ án Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, xảy ra tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT (cũ), Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng Hoàng Dân cùng một số đơn vị, địa phương liên quan.

Trong số các bị can có ông Hoàng Văn Thắng - cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT (cũ), bị đề nghị truy tố về tội Nhận hối lộ. Cùng tội danh này còn có các bị can: Trần Tố Nghị - cựu Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình (QLXDCT); Nguyễn Hải Thanh - cựu Phó Cục trưởng Cục QLXDCT, kiêm Giám đốc Ban 4; Trần Văn Lăng - cựu Giám đốc Ban 2 và Lê Văn Hiến - cựu Giám đốc Ban 8.

Đáng chú ý trong vụ án, về phía doanh nghiệp có Nguyễn Văn Dân - Giám đốc Công ty Hoàng Dân, bị đề nghị truy tố về ba tội danh: Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.

Quá trình điều tra cho thấy, Công ty TNHH Hoàng Dân đã trúng tổng cộng 5 gói thầu thuộc 4 dự án do các Ban quản lý trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) làm chủ đầu tư. Trong đó, riêng tại Dự án hồ Krông Pách Thượng (tỉnh Đắk Lắk), doanh nghiệp này đã thực hiện hàng loạt hành vi vi phạm nghiêm trọng trong đấu thầu, với sự tiếp tay, bao che của một nhóm cán bộ quản lý dự án và lãnh đạo cơ quan chuyên môn thuộc Bộ.

Dự án hồ Krông Pách Thượng được Bộ NN&PTNT phê duyệt lần đầu năm 2009 với tổng mức đầu tư gần 3.000 tỷ đồng, sau đó điều chỉnh năm 2018 lên hơn 4.421 tỷ đồng. Dự án gồm 91 gói thầu, trong đó Công ty Hoàng Dân trúng thầu thi công gói thầu số 13 và gói thầu số 17, tổng giá trị trúng thầu hơn 381 tỷ đồng.

Hai gói thầu này được khởi công từ tháng 3/2016 và hoàn thành, đưa vào sử dụng vào tháng 12/2024. Trên hồ sơ, quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện đúng quy trình. Tuy nhiên, thực chất đây là kết quả của một quá trình thỏa thuận, dàn xếp từ trước, vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc cạnh tranh, minh bạch trong đấu thầu.

Từ mối quan hệ đến những chỉ đạo ngầm

Theo kết quả điều tra, mối quan hệ giữa Nguyễn Văn Dân với Lê Văn Hiến được thiết lập từ trước khi hai bên cùng tham gia Dự án hồ Ea Rớt. Lợi dụng mối quan hệ này, cuối tháng 6/2014, khi biết Ban 8 chuẩn bị đấu thầu hai gói thầu quan trọng của Dự án Krông Pách Thượng, Dân chủ động tiếp cận Hiến để "xin cơ chế".

Tuy nhiên, Hiến cho biết việc này cần có sự đồng ý của Trần Tổ Nghị (khi đó là Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình (Cục QLXDCT – Bộ NN&PTNT). Tại buổi gặp trực tiếp giữa ba người, Nguyễn Văn Dân đề nghị được tạo điều kiện trúng thầu và hứa sẽ "cảm ơn" theo thông lệ. Đề nghị này nhanh chóng nhận được cái gật đầu đồng thuận.

Sau khi có "chủ trương", trước thời điểm phát hành hồ sơ mời thầu, lãnh đạo Ban 8 đã chỉ đạo cấp dưới cung cấp trái phép file dữ liệu dự toán của hai gói thầu cho Công ty Hoàng Dân. Cụ thể, Trần Văn Nhi – Trưởng phòng Kế hoạch, Thẩm định – đã trực tiếp chỉ đạo cán bộ cấp dưới sao chép file dự toán đã được phê duyệt và chuyển cho phía doanh nghiệp.

Dựa trên dữ liệu "nội bộ" này, Công ty Hoàng Dân xây dựng hồ sơ dự thầu với mức giá chỉ thấp hơn dự toán khoảng 1-1,25%, vừa đủ để trúng thầu nhưng vẫn bảo đảm lợi nhuận tối đa.

Không dừng lại ở đó, do không có năng lực, kinh nghiệm thi công các dự án tương tự, Nguyễn Văn Dân còn chỉ đạo cấp dưới sử dụng hồ sơ năng lực khống, mượn danh hai dự án thủy điện lớn do các công ty thuộc Tập đoàn Xuân Thiện làm chủ đầu tư. Các hợp đồng này được ký "trên giấy", không có thi công thực tế, nhưng được xác nhận đầy đủ để qua mặt tổ chấm thầu.

Song song với việc trúng thầu, Nguyễn Văn Dân đã thực hiện việc chi tiền hối lộ có hệ thống cho nhóm cán bộ liên quan. Cụ thể, Dân khai đã đưa cho Lê Văn Hiến tổng cộng 3 tỷ đồng, đưa cho Trần Tổ Nghị 3 tỷ đồng, đưa cho Mai Quang Vượng (Giám đốc Ban 8 kế nhiệm) 2 tỷ đồng, cùng nhiều khoản khác cho cán bộ tham mưu.

Các khoản tiền này được chi trong nhiều lần, tại Hà Nội và Đắk Lắk, trước, trong và sau quá trình đấu thầu, thi công. Lời khai của các bị can phù hợp với nhau và phù hợp với tài liệu, chứng cứ thu thập được trong quá trình điều tra.

Vụ việc cho thấy một chuỗi sai phạm có tổ chức, từ khâu chuẩn bị đầu tư, lập hồ sơ mời thầu, đánh giá năng lực nhà thầu đến quá trình triển khai thi công. Việc cán bộ quản lý dự án lạm quyền, tiếp tay cho doanh nghiệp, không chỉ làm thất thoát ngân sách nhà nước mà còn phá vỡ nguyên tắc công bằng, minh bạch trong đấu thầu, gây bức xúc trong dư luận.

Dù các bị can đã thừa nhận hành vi, tự nguyện nộp lại tiền khắc phục hậu quả, nhưng những hệ lụy để lại đối với môi trường đầu tư công và niềm tin xã hội là rất lớn. Đây cũng là bài học đắt giá về công tác quản lý, giám sát dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước, đòi hỏi phải tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương và xử lý nghiêm minh mọi hành vi "bắt tay", trục lợi chính sách.

HÀNG LOẠT CHÍNH SÁCH SÁT SƯỜN CÓ HIỆU LỰC

Giảm phạt tù người chưa thành niên, ưu đãi với nhà giáo, siết quản lý hóa chất, đánh thuế một số loại nước giải khát… là những chính sách mới nổi bật.

Những luật vừa được Quốc hội thông qua có hiệu lực từ ngày 1-1-2026 không chỉ tháo gỡ các "điểm nghẽn" trong quản lý mà còn mở ra cơ chế bảo vệ, phát triển tối đa nguồn lực con người, từ học đường cho đến thị trường lao động.

Phù hợp xu hướng tiến bộ

Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 gồm 10 chương và 179 điều. Trong đó, để thể hiện chính sách nhân văn, tiến bộ, luật quy định giảm mức phạt tù tối đa đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội từ 12 năm xuống 9 năm tù; với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là từ 18 năm xuống 15 năm tù. Trường hợp phạm 5 loại tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe và ma túy thì mức hình phạt theo quy định của pháp luật hiện hành: giết người, hiếp dâm, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, sản xuất trái phép chất ma túy.

Quy định này nhằm thể chế hóa yêu cầu của Đảng về "coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình sự..., đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng thiện trong xử lý người phạm tội", phù hợp với xu hướng chung của các nước trên thế giới.

Quy định mới cũng vừa bảo đảm mức hình phạt và tổng hợp hình phạt phù hợp với người chưa thành niên, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và an toàn cho cộng đồng.

Thêm nhiều mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) 2025 gồm 4 chương, 11 điều. Ngoài những hàng hóa, dịch vụ chịu thuế TTĐB kế thừa tại Luật Thuế TTĐB hiện hành, Luật Thuế TTĐB 2025 đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung mới.

Theo đó, bổ sung mặt hàng nước giải khát theo tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5 g/100 ml vào đối tượng chịu thuế; quy định máy điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU (thay cho loại công suất từ 90.000 BTU trở xuống) thuộc đối tượng chịu thuế; sửa đổi, bổ sung mô tả một số mặt hàng chịu thuế TTĐB (như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, máy bay) để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Kiểm soát "đường đi" của hóa chất

Luật Hóa chất 2025 đã sửa đổi, bổ sung quy định nhằm quản lý chặt chẽ toàn bộ vòng đời hóa chất, từ sản xuất - kinh doanh, xuất nhập khẩu, vận chuyển, tồn trữ đến xử lý chất thải (điều 10-16).

Hóa chất sẽ được phân loại theo danh mục (cấm, kiểm soát đặc biệt, có điều kiện) và được quản lý với mức độ chặt chẽ tương ứng. Tổ chức, cá nhân mua bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải lập phiếu kiểm soát và xác thực dữ liệu theo lộ trình Chính phủ quy định (khoản 4 điều 11); người sử dụng phải công bố mục đích (điều 17).

Các quy định này được thực hiện trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giúp cơ quan quản lý kiểm soát toàn bộ "đường đi" của hóa chất từ nguồn tới đơn vị sử dụng cuối cùng.

Ưu đãi vượt trội với nhân lực công nghệ số

Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 quy định chính sách toàn diện phát triển nhân lực ngành công nghiệp công nghệ số.

Cụ thể, nhân lực chất lượng cao là người nước ngoài được cấp thẻ tạm trú 5 năm và gia hạn theo quy định pháp luật. Đối tượng này được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

Nhân lực chất lượng cao tại doanh nghiệp được tiếp nhận làm việc có thời hạn tại cơ quan nhà nước trên cơ sở thống nhất giữa các bên về hình thức, vị trí, quyền lợi và sự đồng thuận của người được tiếp nhận.

Nhân tài công nghệ số hưởng cơ chế lương, thưởng cạnh tranh quốc tế; được ưu tiên tuyển dụng, bổ nhiệm. Họ còn được hỗ trợ nhà ở, phương tiện...

Đột phá đãi ngộ, linh hoạt tuổi nghỉ hưu

Luật Nhà giáo 2025 gồm 9 chương, 42 điều, quy định nhà giáo công lập và ngoài công lập đều được hưởng trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; được hỗ trợ đào tạo, chăm sóc sức khỏe; được bố trí hoặc hỗ trợ nhà ở khi công tác tại vùng đặc biệt khó khăn.

Luật cũng ưu tiên thu hút, trọng dụng người có tài năng, trình độ cao về vùng khó khăn hoặc lĩnh vực trọng yếu. Cùng với tiền lương, các chính sách này là giải pháp tổng thể nhằm thu hút người giỏi, giữ chân nhà giáo và bảo đảm chất lượng đồng đều giữa các vùng miền.

Đáng chú ý, giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm mà không bị giảm tỉ lệ lương hưu nếu đủ 15 năm đóng BHXH. Ngược lại, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo lĩnh vực đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.

Linh hoạt mức đóng bảo hiểm thất nghiệp

Luật Việc làm 2025 gồm 8 chương, 55 điều. Luật quy định các chính sách hỗ trợ tạo việc làm, thông tin thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề, bảo hiểm thất nghiệp và quản lý nhà nước; áp dụng với mọi công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng và nhu cầu làm việc (kể cả người không có quan hệ lao động).

Luật tập trung sửa đổi các nội dung trọng tâm: mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp phù hợp với Luật Bảo hiểm xã hội 2024; linh hoạt mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (tối đa 1% tiền lương); đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp người lao động và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các chế độ (tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ đào tạo nghề, trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ duy trì việc làm).

BỘ TÀI CHÍNH ĐỀ XUẤT 5 KỊCH BẢN "GIẢI CỨU" 160 DỰ ÁN BT

Bộ Tài chính vừa đề xuất 5 phương án xử lý dứt điểm 160 dự án BT chuyển tiếp, từ việc tiếp tục thanh toán, sửa đổi hợp đồng đến chấm dứt dự án nếu sai phạm không thể khắc phục.

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các dự án xây dựng - chuyển giao (BT) chuyển tiếp. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm khơi thông nguồn lực từ hàng trăm dự án đang "đắp chiếu" hoặc vướng mắc pháp lý kéo dài nhiều năm qua.

5 kịch bản xử lý 160 dự án "mắc kẹt"

Số liệu rà soát từ các địa phương giai đoạn 2023-2025 cho thấy, cả nước hiện có khoảng 160 dự án BT chuyển tiếp đang đối mặt với các vướng mắc lớn về thủ tục thanh toán và quỹ đất đối ứng. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí nguồn lực xã hội, làm đội vốn đầu tư mà còn tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp pháp lý giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Trước thực tế này, dự thảo Nghị quyết (dự kiến trình Chính phủ thông qua trong quý I/2026 và có hiệu lực đến hết 28/2/2027) đã đưa ra cách tiếp cận theo hướng "phân loại để xử lý". Thay vì áp dụng một cơ chế chung, cơ quan soạn thảo đề xuất chia các dự án thành 5 nhóm kịch bản cụ thể.

Thứ nhất, đối với các dự án có hợp đồng ký kết đúng quy định pháp luật: Cơ quan nhà nước cam kết tiếp tục thực hiện và thanh toán cho nhà đầu tư theo đúng các điều khoản đã ký, đảm bảo tính kế thừa và ổn định của chính sách.

Thứ hai, nhóm dự án có thiếu sót trong quá trình chuẩn bị đầu tư: Dự thảo đề xuất phương án "xử lý trước, chạy tiếp sau". Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ rà soát, xử phạt vi phạm hành chính (nếu có) để khắc phục sai sót. Sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, dự án sẽ được phép tiếp tục triển khai và thanh toán.

Thứ ba, nhóm hợp đồng có nội dung chưa phù hợp nhưng có thể sửa đổi: Các bên được phép đàm phán ký kết phụ lục hợp đồng để điều chỉnh. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đặt ra nguyên tắc "bất di bất dịch" là việc sửa đổi không được làm thay đổi quyền và nghĩa vụ cơ bản của các bên so với hợp đồng gốc.

Thứ tư, nhóm hợp đồng sai phạm không thể sửa đổi: Đây là biện pháp mạnh tay nhất. Dự thảo đề xuất chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Nếu lỗi thuộc về cơ quan Nhà nước, ngân sách sẽ được bố trí để thanh toán các chi phí hợp lý mà nhà đầu tư đã bỏ ra, nhằm giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp.

Thứ năm, nhóm dự án đã ký hợp đồng nhưng chưa khởi công: Tùy thuộc vào hiệu quả kinh tế - xã hội, cấp có thẩm quyền sẽ quyết định cho phép tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng, dựa trên nguyên tắc hài hòa lợi ích.

Gỡ nút thắt định giá đất và thủ tục đầu tư

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của các dự án BT là xác định giá trị quỹ đất thanh toán (đất đối ứng). Về vấn đề này, Bộ Tài chính đề xuất nguyên tắc: Thời điểm xác định giá đất là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất.

Tuy nhiên, để tôn trọng các cam kết dân sự trước đó, dự thảo nêu rõ: Trường hợp hợp đồng BT đã có quy định cụ thể về giá trị quỹ đất hoặc ấn định thời điểm xác định giá đất, thì ưu tiên thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng. Quy định này được giới đầu tư đánh giá là cởi mở, giúp tránh các tranh chấp về hồi tố giá đất.

Đáng chú ý, để cắt giảm thủ tục hành chính, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế đặc thù: Trường hợp dự án phát sinh tăng tổng mức đầu tư, cho phép điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi mà không cần quay lại quy trình điều chỉnh chủ trương đầu tư - vốn là khâu tốn nhiều thời gian nhất. Ngoài ra, đối với nhà đầu tư đã ứng tiền giải phóng mặt bằng, Nhà nước sẽ bố trí ngân sách để hoàn trả.

Việc xử lý các dự án này sẽ tuân thủ Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) sửa đổi (Luật số 57/2024/QH15), đảm bảo mục tiêu giải quyết dứt điểm tồn đọng nhưng tuyệt đối không hợp thức hóa các sai phạm.

Nguồn: Báo Mới; Người Đưa Tin; Soha; Dân Trí