CỰU BÍ THƯ HOÀNG THỊ THÚY LAN NỘP ĐƠN KHÁNG CÁO

Bị tuyên mức án 14 năm tù về tội "Nhận hối lộ", cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan cùng cựu Chủ tịch, Phó bí thư Tỉnh ủy, có đơn kháng cáo xin cấp phúc thẩm giảm nhẹ hình phạt.

Cựu lãnh đạo Vĩnh Phúc đều kháng cáo

Tính đến 6/8, Tòa án nhân dân TP Hà Nội nhận được đơn kháng cáo của 15 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn.

Theo đó, các bị cáo: Hoàng Thị Thúy Lan , cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc; Lê Duy Thành (cựu Chủ tịch UBND tỉnh); Phạm Hoàng Anh (cựu Phó Bí thư Tỉnh ủy); Phùng Quang Hùng (cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc), Hà Hòa Bình (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc); Lê Viết Chữ (cựu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi) và Nguyễn Văn Hậu (Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Phúc Sơn) có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.

Một số bị cáo khác xin được hưởng án tù treo, được cải tạo ngoài xã hội hoặc áp dụng hình phạt cảnh cáo.

Hồi đầu tháng 7/2025, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên sơ thẩm bà Hoàng Thị Thúy Lan mức án 14 năm tù tội "Nhận hối lộ".

Cùng nhóm tội, ông Lê Duy Thành bị phạt 12 năm tù; ông Phạm Hoàng Anh, lĩnh 8 năm tù; ông Lê Viết Chữ lĩnh 7 năm tù...

Riêng bị cáo Nguyễn Văn Hậu nhận phạt tổng mức án 30 năm tù cho ba tội "Đưa hối lộ”; “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Các bị cáo còn lại người lĩnh án thấp nhất 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến cao nhất 7 năm tù giam.

Trong vụ án, tòa quy kết Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu khi thực hiện 14 dự án, gói thầu tại các tỉnh Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi, Phú Thọ từ năm 2008 - 2023, đã trực tiếp thực hiện, chỉ đạo nhân viên cấp dưới hoặc cấu kết với các đơn vị khác thực hiện các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về đấu thầu, kế toán.

Hành vi sai phạm của bị cáo Hậu và các đồng phạm gây hậu quả thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho Nhà nước, với tổng số tiền hơn 1.160 tỷ đồng. Trong đó, hậu quả thiệt hại từ hành vi vi phạm quy định về kế toán là 504,5 tỷ đồng; từ việc xác định lại giá đất là 204 tỷ đồng; từ hành vi vi phạm quy định về đấu thầu là 459 tỷ đồng.

Đáng chú ý, lợi dụng mối quan hệ cá nhân hoặc qua công việc, Nguyễn Văn Hậu đưa tiền cho các lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND, các Sở ngành tỉnh Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi… với tổng số tiền 132 tỷ đồng để những người này lợi dụng chức vụ, quyền hạn, thực hiện công việc theo đề nghị của Hậu, giúp Tập đoàn Phúc Sơn trúng thầu, gây thiệt hại.

Điển hình như bà Hoàng Thị Thúy Lan và ông Lê Duy Thành mỗi người nhận của Hậu gần 50 tỷ đồng.

Hội đồng xét xử cho rằng, các bị cáo phạm tội đều phải khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn Nguyễn Văn Hậu là chủ mưu xuyên suốt, hưởng lợi ích bất chính nên buộc khắc phục hơn 1.100 tỷ đồng, nhóm nhận hối lộ phải sung công quỹ Nhà nước.

Hành vi phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng

Theo Hội đồng xét xử, đến trước ngày tuyên án, Tập đoàn Phúc Sơn và người thân đã nộp cho Nguyễn Văn Hậu tổng số tiền hơn 800 tỷ đồng.

Bị cáo Hậu cũng tự nguyện dùng hơn 500 lượng vàng và sổ tiết kiệm trị giá hơn 200 tỷ đang bị phong tỏa để hoàn thành nghĩa vụ.

Như vậy, cùng các khoản nộp tự nguyện của bị cáo khác, Hội đồng xét xử ghi nhận thu tổng số tiền 1.179 tỷ đồng, vượt con số thiệt hại quy kết nêu trong cáo trạng.

Khi tuyên tòa đánh giá hành vi của các bị cáo nguy hiểm cho xã hội, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế, huy động nguồn lực đầu tư tại địa phương, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của Đảng, Nhà nước.

Mỗi bị cáo trong vụ án là một mắt xích, ở mỗi giai đoạn khác nhau đều gây hậu quả.

Riêng bị cáo Nguyễn Văn Hậu là chủ mưu, đã thao túng, làm tha hóa, biến chất, sa ngã nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ của nhiều địa phương; hành vi đưa hối lộ của bị cáo làm băng hoại đạo đức, ảnh hưởng xấu tới cách hành xử, đe dọa sự tồn vong của chế độ nên cần nghiêm trị dù đã rất tích cực khắc phục hậu quả.

Hội đồng xét xử cho biết, trong thời gian nghị án đã cân nhắc giữa công, tội với một số bị cáo là cấp dưới, làm theo chỉ đạo, phục tùng, phạm tội với vai trò thứ yếu không có động cơ vụ lợi, không được hưởng lợi hoặc hưởng lợi rất ít... để đưa ra mức án dưới mức thấp nhất của khung hình phạt và khung hình phạt liền kề, trừ tội "Đưa hối lộ" của Hậu.

Bên cạnh đó, Hội đồng xét xử cũng đánh giá cao việc các bị cáo có nhận thức tích cực, đặc biệt là Nguyễn Văn Hậu, các bị cáo thuộc Tập đoàn Phúc Sơn và bị cáo Đặng Trung Hoành (cựu Chánh văn phòng Huyện ủy Mang Thít, Vĩnh Long). Sự hợp tác của nhóm này đã giúp làm sáng tỏ vụ án.

Xét nhân thân, hầu hết bị cáo đều có trình độ học vấn, có thành tích trong công tác, nhiều người được tặng huân chương, bằng khen, giấy khen. Gia đình có ông, bà, cha, mẹ là người có công với cách mạng, như: Bà Hoàng Thị Thúy Lan, ông Lê Duy Thành, ông Lê Viết Chữ (cựu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi) và ông Đặng Quang Minh (cựu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi)…

Riêng bị cáo Nguyễn Văn Hậu được đánh giá tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện, phụng dưỡng các Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng… nên cần giảm nhẹ một phần hình phạt thấp hơn đề nghị của Viện Kiểm sát.

DIỄN BIẾN 5 VỤ ÁN THAM NHŨNG, TIÊU CỰC TẠI AN GIANG

Đó là các vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Vi phạm quy định về đấu thầu...

Mới đây, tại cuộc họp giao ban báo chí định kỳ tháng 8.2025, đại diện Công an tỉnh An Giang đã thông tin về 5 vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh theo dõi, chỉ đạo.

Theo đó, vụ việc có dấu hiệu thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang nay là Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Ngày 8.5.2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) tiếp nhận kiến nghị khởi tố của UBND tỉnh An Giang đối với sai phạm có liên quan đến việc 678 trường hợp theo Kết luận thanh tra số 10/KL-UBND ngày 2.3.2023 của Chủ tịch UBND tỉnh.

Cơ quan điều tra đã tiến hành giải quyết theo quy định của pháp luật.

Ngày 8.9.2023, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã tạm đình chỉ vụ việc, do chưa có văn bản trả lời, cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu và chưa có kết quả giám định của các cơ quan chức năng như: Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên & Môi trường, Sở Tài chính nên chưa có căn cứ xác định trách nhiệm có liên quan đối với các tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước về đất đai bị lấn chiếm.

Hiện nay, vụ việc đang tạm đình chỉ, nếu có căn cứ thì Cơ quan điều tra sẽ phục hồi điều tra, tiếp tục kiểm tra, xác minh theo quy định.

Thứ 2, đối với vụ việc có dấu hiệu sai phạm tại Dự án Đầu tư xây dựng nâng cấp, cải tạo hệ thống xử lý chất thải y tế Bệnh viện Đa khoa Giồng Riềng và Vĩnh Thuận.

Ngày 15.1.2024, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh tiếp nhận Công văn của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy về chuyển vụ việc có dấu hiệu sai phạm tại Dự án này. Cơ quan điều tra đã tiến hành giải quyết theo quy định của pháp luật. Ngày 15.5.2024, Cơ quan điều tra đã ra quyết định tạm đình chỉ với lý do trưng cầu giám định nhưng chưa có kết quả.

Thứ 3, vụ việc có dấu hiệu vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Kiên Giang (cũ). Công an tỉnh tiếp nhận kiến nghị khởi tố từ Thanh tra tỉnh vào ngày 21.5.2025. Hiện, cơ quan điều tra đang tiếp tục kiểm tra, xác minh làm rõ các nội dung: làm rõ sai phạm quy trình về đấu thầu, chọn nhà thầu và tổ chức thi công.

Thứ 4, đối với vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại Công ty Cấp thoát nước Kiên Giang (cũ). Ngày 15.5.2023, Cơ quan điều tra tiếp nhận kiến nghị Thanh tra tỉnh về việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan cảnh sát điều tra.

Ngày 9.1.2025, Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 2 bị can liên quan. Hiện vụ án đang tiếp tục điều tra, mở rộng.

Thứ 5, vụ án “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Sở Y tế Kiên Giang, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Kiên Giang và các đơn vị có liên quan. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh đã khởi tố vụ án vào ngày 14.4.2023. Đến ngày 14.4.2024, vụ án được tạm đình chỉ do chưa có kết quả trưng cầu giám định. Hiện, Công an tỉnh đang xin ý kiến Liên ngành tư pháp Trung ương.

Ngoài ra, về vụ việc liên quan lò đốt rác y tế, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh tiếp nhận kiến nghị từ Thanh tra tỉnh vào ngày 19.3.2025. Cơ quan điều tra đã tiến hành giải quyết theo quy định của pháp luật. Ngày 21.7.2025, Cơ quan điều tra đã ra quyết định tạm đình chỉ với lý do trưng cầu giám định nhưng chưa có kết quả.

'SIÊU DỰ ÁN' LỌC HÓA DẦU HƠN 20 TỶ USD: CẦN TRÁNH VẾT XE ĐỔ

Việc xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia Dung Quất với số vốn lên tới hơn 20 tỷ USD là bài toán thách thức năng lực triển khai và vận hành của doanh nghiệp Việt.

Tránh những "vết xe đổ"

Bộ Công Thương đang xây dựng đề án xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến 16,1 - 20,5 tỷ USD, chia làm hai giai đoạn. Từ năm 2025 - 2030 là giai đoạn then chốt, với mức đầu tư 14,1 - 17,5 tỷ USD. Từ năm 2031 - 2045 sẽ đầu tư bổ sung 2 - 3 tỷ USD.

Trung tâm này được kỳ vọng đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu cả nước, bảo đảm dự trữ tương đương 30 ngày sản xuất và tiêu thụ. Đến năm 2050, đây không chỉ là đầu tàu năng lượng quốc gia mà còn trở thành một trong những trung tâm lọc hóa dầu lớn nhất Đông Nam Á.

Khi đi vào vận hành, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia sẽ tạo ra khoảng 30.000 việc làm, đóng góp khoảng 30% GRDP của Quảng Ngãi. Bên cạnh đó, các lĩnh vực logistics, công nghệ cao, đào tạo nhân lực và phát triển đô thị cũng được tiếp sức nhờ dòng vốn đầu tư thứ cấp.

Trao đổi với PV Tiền Phong , một chuyên gia thuộc Hiệp hội năng lượng Việt Nam cho rằng trong bối cảnh thế giới chuyển dịch năng lượng nhanh chóng và Việt Nam đối mặt thách thức an ninh năng lượng dài hạn, việc xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất được đánh giá là một bước đi mang tính chiến lược. Tuy nhiên, bài học từ các dự án lọc hóa dầu trước đây đòi hỏi việc triển khai “siêu dự án” này cần tính toán cẩn trọng và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Theo vị này, trước đây dự án lọc hóa dầu Dung Quất từng vướng vào đội vốn, kéo dài và bất cập về làm chủ công nghệ dẫn tới phụ thuộc vào nước ngoài. Dự án này được khởi công từ năm 2005, hoàn thành năm 2009, ban đầu chỉ dự kiến vốn đầu tư 1,3 tỷ USD, nhưng thực tế đội lên 3 tỷ USD và sau đó được đầu tư với mức 5 tỷ USD. Nguyên nhân là thay đổi thiết kế, sai số dự toán, năng lực tổng thầu EPC còn hạn chế.

Trong nhiều năm sau khi đi vào hoạt động, đơn vị vận hành vẫn hoạt động cầm chừng, phụ thuộc vào dầu Bạch Hổ, hiệu suất không cao do công nghệ thiếu linh hoạt. Chỉ đến gần đây, khi thị trường mở rộng, giá dầu thuận lợi và năng lực quản trị được cải thiện, đơn vị vận hành mới thực sự có lãi.

Hay dự án nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, một dự án được kỳ vọng nhiều, nhưng cũng không ít bất cập trong quá trình triển khai, vận hành. Lọc hóa dầu Nghi Sơn được liên doanh giữa Petrovietnam, Idemitsu Kosan, Kuwait Petroleum và Mitsui.

Dù được kỳ vọng sẽ vượt Dung Quất cả về quy mô và công nghệ, song dự án này liên tục đối mặt với khủng hoảng nội bộ: Bất đồng trong liên doanh, chi phí vận hành cao, phụ thuộc duy nhất vào dầu Kuwait. Đặc biệt, tháng 1/2022, nhà máy từng suýt bị dừng hoạt động vì thiếu dòng tiền khiến Chính phủ phải can thiệp.

“Sự phi lý trong việc ký kết hợp đồng tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn khiến chúng ta có lúc vừa mất tiền mà lại không có xăng dầu để dùng và phải chịu bất cứ mức giá nào theo thị trường thế giới”, vị này nói.

Mới đây nhất là bài học từ dự án tổ hợp hóa dầu Long Sơn tại Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là TPHCM). Trước đây, dự án được kỳ vọng là trung tâm hóa dầu hiện đại bậc nhất khu vực, nhưng gần 10 năm triển khai vẫn chưa hoàn tất. Nguyên nhân là giải phóng mặt bằng chậm, vướng mắc pháp lý, hạ tầng kết nối yếu kém.

“Những bài học này là điều mà Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia Dung Quất nếu triển khai cần phải rút kinh nghiệm. Không thể có một trung tâm năng lượng quốc gia khi còn tư duy dự án địa phương. Do đó, từ hạ tầng, quy hoạch, hành lang pháp lý dành cho địa phương phải mang tầm quốc gia, liên vùng, không thể giao khoán cho một địa phương hay một đơn vị tự loay hoay giải quyết”, vị chuyên gia cho hay.

Làm rõ cơ chế nguồn vốn, công nghệ

Một chuyên gia của Hiệp hội Dầu khí Việt Nam đánh giá, với mục tiêu đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu cả nước, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia Dung Quất có thể xem như “trái tim” năng lượng của cả nền kinh tế. Theo vị chuyên gia, với số vốn lên tới hơn 20 tỷ USD, cần phải phân kỳ đầu tư rõ ràng, có kế hoạch tài chính khả thi và minh bạch.

“Việc triển khai dự án với quy mô lớn gấp 2-4 lần so với những dự án lọc hóa dầu trước đây là không hề dễ. Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia cần tránh lặp lại lỗi của dự án Dung Quất hay Nghi Sơn khi chỉ lọc được một loại dầu.

Cần hướng đến công nghệ xử lý đa nguồn dầu như nhiên liệu thế hệ mới, năng lượng hàng không bền vững (SAF), hydrogen; cần chuẩn bị đội ngũ lao động, kỹ sư có trình độ để đảm bảo năng lực vận hành”, vị chuyên gia cho hay.

Ông Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - cho rằng: “Chúng ta đang nói về một trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia, nhưng nếu chỉ làm theo tư duy khu công nghiệp cũ, mạnh ai nấy làm, hạ tầng địa phương tự lo, thiếu tầm điều phối quốc gia thì lại sẽ rơi vào vòng lặp cũ”.

Theo ông Thiên, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia Dung Quất chỉ trở thành “trung tâm” đúng nghĩa nếu có công nghệ đi trước thị trường, có cơ chế đặc thù minh bạch và có sự điều phối ở tầm quốc gia, có trách nhiệm giải trình với nhân dân. Nếu làm được, đây sẽ là cú hích lớn cho Việt Nam trong cuộc chơi năng lượng toàn cầu…

Để hoàn thiện đề án, mới đây Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị Bộ Công Thương khẩn trương rà soát lại các chiến lược, quy hoạch phát triển tổng thể quốc gia, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả việc hình thành mô hình Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Bộ Công Thương cần rà soát kỹ nội dung chính sách đề xuất để bảo đảm yêu cầu “đặc thù, riêng biệt”, có tính đột phá để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển theo nghị quyết của Bộ Chính trị và quy hoạch.

HOA MẮT VÌ TIỀN ĐIỆN 'NHẢY BẬC'

Biểu thuế lũy tiến với giá giữa các bậc tăng quá cao đang khiến người tiêu dùng hoa mắt vì hóa đơn tiền điện mùa nắng nóng.

Hoá đơn tiền điện tăng lũy tiến

Giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh tăng 4,8% lên 2.204 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), áp dụng chính thức từ ngày 10.5, cộng thêm sản lượng điện tiêu thụ tăng trong những tháng nắng nóng, khiến hóa đơn tiền điện sinh hoạt trong 2 tháng vừa qua bị áp lực tăng kép.

Theo phản ánh của người tiêu dùng, chỉ số điện của các hộ gia đình qua mỗi tháng đều tăng bất thường. Hóa đơn tháng 6 tăng so với hóa đơn tháng 5, tháng 7 lại tăng so với tháng 6 khiến tiền điện sau 2 tháng hè tăng đột biến so với những tháng trước. Đơn cử, hóa đơn tiền điện của nhà chị Hà Khanh (xã Nhà Bè, TP.HCM) từ tháng 1 đến tháng 4 duy trì mức bình quân 550.000 đồng/tháng, thế nhưng từ tháng 5 đến tháng 7 vọt lên từ 730.000 - 790.000 đồng/tháng. Hóa đơn tiền điện gia đình bà An Yến (P.Tân Hưng, TP.HCM) tháng 7 tăng 8,2% trong khi tháng 6 cũng đã tăng mạnh so với tháng 5... Chị Hà Khanh nói, từ tháng 7 thời tiết mát hơn, nên tiền điện tăng không đáng kể so với tháng 6. Tuy nhiên, điều dễ thấy nhất là khi dùng nhiều, số tiền phải trả theo bậc giá cao, đẩy tổng tiền điện phải trả trên hóa đơn tăng nhanh hơn.

Điều này rõ hơn đối với khu vực phía bắc đang đối diện với nắng nóng gay gắt thời gian qua. Ngày 7.8, một số bạn đọc phản ánh đến Báo Thanh Niên, hóa đơn tiền điện trong tháng 7 tăng mạnh, từ 20 - 30%. Ông Nguyễn Công Dũng (Hà Nội) cho biết mùa nắng nóng nên gia đình mở máy lạnh tăng về số máy lẫn thời gian dùng, nên tiền điện tăng là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, ông nhận thấy hóa đơn tăng vì bị nhảy bậc, từ duy trì đầu bậc 4 nay nhảy qua hết bậc 5. "Số kWh điện trước mùa nắng nóng dùng từ 350 - 405 kWh/tháng, nay nhảy lên 480 kWh, trong đó có 100 kWh phải trả giá điện cao hơn mức giá bình quân 10%; 100 kWh kế tiếp cao hơn 38%; 100 kWh cao hơn 54%; rồi 80 kWh cao hơn 59%... Thế nên tổng số tiền trả phải cao hơn. Vấn đề là khi nhu cầu dùng điện tăng vì thời tiết, tiền điện nhảy bậc quá nhanh, nhìn số tiền phải đóng mà hoa cả mắt", ông Dũng nói trong thư gửi Báo Thanh Niên.

Trong thực tế, giá điện sinh hoạt tính theo bậc lũy tiến đã từng được nhiều chuyên gia góp ý nên chọn cách chia bậc nhiều hơn nhằm giảm tối đa mức chênh lệch giữa các bậc. Với 6 bậc đang được áp dụng hiện nay, chỉ có bậc 1 và 2 bằng 92 - 95% giá điện bình quân, còn từ bậc 3 (từ 101 kWh điện) trở lên, giá điện sinh hoạt phải trả cao hơn mức giá bình quân, mức tăng lũy tiến từ 110 - 159%. Trong tương lai, biểu giá bán điện mới có hiệu lực từ ngày 29.5 theo Quyết định 14/2025 của Thủ tướng Chính phủ (áp dụng từ ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau ngày Quyết định 14 có hiệu lực thi hành - NV) có mức chênh lệch giữa các bậc cao hơn, từ 108 - 180% (từ bậc 2 - 5), dự báo các hộ dùng điện nhiều càng bị nhảy bậc tăng nữa.

Chuyên gia kinh tế, PGS-TS Ngô Trí Long cho rằng giá điện sinh hoạt đang được tính theo lũy tiến nên càng dùng nhiều, phải trả cao hơn mức sử dụng thực tế. Đáng lưu ý, cách tính toán các mức giá trong từng bậc thang chênh lệch sớm khiến người dùng điện nhiều chịu thiệt. Căn cứ vào biểu giá điện của 6 bậc thang hiện nay thì mức giá của bậc 1 và 2 đang thấp hơn giá bán lẻ bình quân từ 5 - 8%; nhưng từ bậc 3, dùng chỉ từ 101 - 200 kWh điện, đã phải đóng cao hơn 10%; còn bậc 4 thì cao hơn 38%, bậc 5 cao hơn 54%, bậc 6 cao hơn 59%. Trong khi các bậc 3, 4, 5 là có nhiều hộ gia đình sử dụng nhất. Mức chênh lệch giữa các bậc sau mỗi lần điều chỉnh đều cao hơn và mới đây, giá điện tính theo 5 bậc (đã có hiệu lực nhưng chưa chính thức áp dụng) thì mức chênh lệch giữa các bậc cao hơn mức cũ, từ 108% (bậc 2) đến 180% (bậc 5).

Nên giảm mức chênh lệch giữa các bậc

"Ở các nước phát triển, điện sinh hoạt thường được tính 2 - 3 bậc do mức sống của người dân không chênh nhau nhiều. Tại các quốc gia đang phát triển hoặc kém phát triển hơn, để đảm bảo an sinh xã hội, giá điện được chia bậc càng nhiều càng tốt, các nước trong khu vực như Philippines, Thái Lan, Malaysia đang tính giá điện từ 6 - 8 bậc; VN nếu vẫn áp dụng chính sách an sinh xã hội cho giá điện sinh hoạt, nên chia nhỏ các bậc ra, hoặc giảm mức chênh lệch giữa các bậc xuống thấp nhất có thể", PGS-TS Ngô Trí Long đề nghị.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia năng lượng Ngô Đức Lâm cho rằng không nên tính giá điện theo bậc vì không giải quyết được vấn đề. Hiện tại, khi nhu cầu tăng, lý thuyết người dùng điện nhiều bù tiền cho người dùng điện ít lại thấy rõ nhất, nhưng vô lý nhất. "Kinh tế phát triển, GDP Chính phủ đặt ra năm nay phải tăng hơn 8%, tiến đến 2 con số, thì chắc chắn nhu cầu dùng điện tại hộ gia đình sẽ tăng chứ không giảm bởi đó là nhu cầu. Tính kiểu nào đi nữa thì số hộ dùng điện trên 400 kWh, thậm chí 700 - 900 kWh/tháng sẽ tăng theo thời gian. Thế nên, việc tăng thu tiền điện từ nhóm khách hàng này là điều vô lý mà thực tế đang chứng minh rất rõ trong những tháng nắng nóng này. Đó là chưa nói người dùng điện nhiều đang bù chéo cho giá điện sản xuất", ông Lâm nói và kiến nghị, trong khi áp dụng giảm bậc điện sinh hoạt xuống 5 bậc chưa chính thức bắt đầu, nên chăng giá điện giảm tối đa các bậc, thậm chí bỏ bậc, bỏ bù chéo. Chúng ta đã có luật Điện lực, có chiến lược xây dựng thị trường mua bán điện cạnh tranh, không cần giữ biểu giá điện sinh hoạt theo phương thức lũy tiến thang bậc lâu quá như vậy.

Giá điện sinh hoạt tính lũy tiến, mặc dù khuyến khích tiết kiệm điện, nhưng có thể gây ra một số bất lợi. TS Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia kinh tế, cho biết khi Bộ Công thương lấy ý kiến cho dự thảo Quyết định 14, ngoài việc đề xuất cho rút ngắn bậc thang giá điện từ 6 bậc xuống 5 bậc và thay đổi cơ cấu tỷ trọng các bậc theo đề xuất của Tập đoàn điện lực VN (EVN) thì bộ phận tư vấn nhiều lần có ý kiến là rút bậc mà tăng giá đối với các bậc cao là không phù hợp. Tuy nhiên, những góp ý của các chuyên gia không được tiếp thu.

"Việc giá điện bình quân phải tăng trong thời gian qua là điều cần thiết bởi EVN không thể bù lỗ mãi dược. Bên cạnh đó, ngành cần có nguồn tài chính để tiếp tục đầu tư hạ tầng lưới điện… Vấn đề là khi giá điện tăng cũng có thể tạo ra sự bất công giữa các khu vực. Gia đình có điều kiện kinh tế, nhu cầu sử dụng điện nhiều lại phải trả tiền nhiều hơn, "gánh" cho khu vực sử dụng ít. Cần phải có sự công khai, minh bạch hóa hơn thị trường điện (nhất là thị trường bán điện đầu cuối)", TS Việt nói thẳng.

Nguồn: Kenh14; Lao Động; CafeF; Thanh Niên